# سوره عبس

> متن کامل سوره عبس (چهره درهم کشید) به عربی با ترجمه فارسی آیه به آیه، تلاوت 9 قاری و تفسیر کوتاه هر آیه. سورهٔ عبس که در مکه نازل شده و 42 آیه دارد، به…

منبع: https://yasinsurah.com/fa/sureh-abasa/  
آخرین به‌روزرسانی: 2026-11-16T00:38:32+03:00

سوره 80 از 114 · جزء 30

42 آیه · مکی · ترتیب نزول: 24مین

سورهٔ عبس که در مکه نازل شده و 42 آیه دارد، به مناسبت آمدن صحابی نابینایی برای آموختن حقیقت، می‌آموزد معیار ارزش‌گذاری انسان‌ها اخلاص و تقواست؛ آفرینش و روزی انسان و روز قیامت را یادآوری می‌کند.

## سوره عبس به عربی با ترجمه فارسی

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ  
به نام الله بخشندۀ مهربان

**1.** عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ ﴿١﴾  
ترجمه: [پیامبر] چهره در هم کشید و روی برگردانْد

**2.** أَن جَآءَهُ ٱلۡأَعۡمَىٰ ﴿٢﴾  
ترجمه: از اینکه آن نابینا [= عبدالله بن اُمّ مَکتوم] نزدش آمد.

**3.** وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ ﴿٣﴾  
ترجمه: و [ای پیامبر،] تو چه می‌دانی؟ چه بسا او [از گناهانش] پاک ‌شود،

**4.** أَوۡ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكۡرَىٰٓ ﴿٤﴾  
ترجمه: یا پند گیرد و این پند به سودش باشد.

**5.** أَمَّا مَنِ ٱسۡتَغۡنَىٰ ﴿٥﴾  
ترجمه: اما آن کس که [از ایمان] بی‌نیازی می‌ورزد

**6.** فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ ﴿٦﴾  
ترجمه: تو به او روی می‌آوری؛

**7.** وَمَا عَلَيۡكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ ﴿٧﴾  
ترجمه: در حالی که اگر او خود را [از کفر] پاک نسازد، ایرادی بر تو نیست؛

**8.** وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسۡعَىٰ ﴿٨﴾  
ترجمه: اما کسی که شتابان به سراغ تو می‌آید

**9.** وَهُوَ يَخۡشَىٰ ﴿٩﴾  
ترجمه: و [از الله] می‌ترسد،

**10.** فَأَنتَ عَنۡهُ تَلَهَّىٰ ﴿١٠﴾  
ترجمه: تو از او غافل می‌شوی [و به دیگران می‌پردازی].

**11.** كَلَّآ إِنَّهَا تَذۡكِرَةٞ ﴿١١﴾  
ترجمه: هرگز چنین نیست؛ بی‌گمان، این [آیات برای] تذکر و یادآوری است.

**12.** فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ ﴿١٢﴾  
ترجمه: پس هر کس که بخواهد، [می‌تواند] از آن پند گیرد.

**13.** فِي صُحُفٖ مُّكَرَّمَةٖ ﴿١٣﴾  
ترجمه: در صحیفه‌های ارجمندی [ثبت] است.

**14.** مَّرۡفُوعَةٖ مُّطَهَّرَةِۭ ﴿١٤﴾  
ترجمه: [در جایگاهی] بلندپایه و پاکیزه [از پلیدی]

**15.** بِأَيۡدِي سَفَرَةٖ ﴿١٥﴾  
ترجمه: در دست سفیران [وحی] است

**16.** كِرَامِۭ بَرَرَةٖ ﴿١٦﴾  
ترجمه: [که] بزرگوار و نیکوکارند.

**17.** قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ ﴿١٧﴾  
ترجمه: مرگ بر انسان [کافر، که] چقدر ناسپاس است!

**18.** مِنۡ أَيِّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥ ﴿١٨﴾  
ترجمه: [الله] او را از چه چیز آفریده است؟

**19.** مِن نُّطۡفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ ﴿١٩﴾  
ترجمه: او را از نطفۀ [ناچیزی] آفرید، سپس او را موزون ساخت.

**20.** ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ ﴿٢٠﴾  
ترجمه: سپس راه را برایش آسان نمود.

**21.** ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقۡبَرَهُۥ ﴿٢١﴾  
ترجمه: آنگاه [پس از پایان عمر،] او را میرانْد و در قبر [پنهان] نمود.

**22.** ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ ﴿٢٢﴾  
ترجمه: سپس هر گاه بخواهد، او را [زنده می‌کند و] برمی‌انگیزد.

**23.** كَلَّا لَمَّا يَقۡضِ مَآ أَمَرَهُۥ ﴿٢٣﴾  
ترجمه: هرگز چنین نیست [که او می‌پندارد]. او هنوز آنچه را که [الله] فرمان داده به جای نیاورده است.

**24.** فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ ﴿٢٤﴾  
ترجمه: انسان باید به غذای خویش [و آفرینشِ آن] بنگرد:

**25.** أَنَّا صَبَبۡنَا ٱلۡمَآءَ صَبّٗا ﴿٢٥﴾  
ترجمه: ما آب فراوان [از آسمان] فروریختیم،

**26.** ثُمَّ شَقَقۡنَا ٱلۡأَرۡضَ شَقّٗا ﴿٢٦﴾  
ترجمه: سپس زمین را از هم شکافتیم،

**27.** فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا حَبّٗا ﴿٢٧﴾  
ترجمه: آنگاه دانه‌[های فراون] در آن رویاندیم،

**28.** وَعِنَبٗا وَقَضۡبٗا ﴿٢٨﴾  
ترجمه: و انگور و سبزی [خوراکی بسیار]،

**29.** وَزَيۡتُونٗا وَنَخۡلٗا ﴿٢٩﴾  
ترجمه: و زیتون و نخل،

**30.** وَحَدَآئِقَ غُلۡبٗا ﴿٣٠﴾  
ترجمه: و باغ‌هایی [انبوه و] پردرخت،

**31.** وَفَٰكِهَةٗ وَأَبّٗا ﴿٣١﴾  
ترجمه: و [انواع] میوه و علوفه [پدید آوردیم].

**32.** مَّتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ ﴿٣٢﴾  
ترجمه: [همۀ اینها] برای بهره‌گیری شما و چهارپایانتان است.

**33.** فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ ﴿٣٣﴾  
ترجمه: هنگامی ‌که [آن] صدای مهیب [قیامت] فرارسد،

**34.** يَوۡمَ يَفِرُّ ٱلۡمَرۡءُ مِنۡ أَخِيهِ ﴿٣٤﴾  
ترجمه: روزی ‌که انسان از برادرش می‌گریزد

**35.** وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ ﴿٣٥﴾  
ترجمه: و از مادرش و از پدرش

**36.** وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ ﴿٣٦﴾  
ترجمه: و از زنش و پسرانش [نیز می‌گریزد]،

**37.** لِكُلِّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذٖ شَأۡنٞ يُغۡنِيهِ ﴿٣٧﴾  
ترجمه: در آن روز، هر کس را کاری است که او را به خودش سرگرم می‌دارد [و از دیگری بازمی‌دارد].

**38.** وُجُوهٞ يَوۡمَئِذٖ مُّسۡفِرَةٞ ﴿٣٨﴾  
ترجمه: چهره‌هایی در آن روز، گشاده و روشن است.

**39.** ضَاحِكَةٞ مُّسۡتَبۡشِرَةٞ ﴿٣٩﴾  
ترجمه: [به خاطر نعمت و رحمتِ الله] خندان [و] شاد است.

**40.** وَوُجُوهٞ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةٞ ﴿٤٠﴾  
ترجمه: و چهره‌هایی در آن روز، غبارآلود است.

**41.** تَرۡهَقُهَا قَتَرَةٌ ﴿٤١﴾  
ترجمه: [و] سیاهی [و تاریکی] آنها را پوشانده است.

**42.** أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ ﴿٤٢﴾  
ترجمه: اینان همان کافرانِ بدکردارند.

## اطلاعات کوتاه

- **سوره:** 80 از 114
- **معنای نام:** چهره درهم کشید
- **شمار آیات:** 42
- **محل نزول:** مکه
- **ترتیب نزول:** 24
- **جزء:** 30

## درباره سوره عبس

نام سوره از واژهٔ «عبس» (چهره درهم کشید) در آیهٔ نخست گرفته شده است. در آیه از درهم کشیدن چهره و روی‌گردانی در برابر نابینایی که آمده بود سخن می‌رود.

در مکه نازل شده و 42 آیه دارد. در ترتیب مصحف، سورهٔ 80 و بنا بر ترتیب رایج نزول، سورهٔ 24 است و در جزء 30 قرار دارد.

سوره نمونه‌ای مهم نشان می‌دهد که در ارزش‌گذاری انسان‌ها باید اخلاص و جست‌وجوی حقیقت را اساس قرار داد، نه معیارهایی مانند مال، مقام و نسب. علما نقل بی‌کم‌وکاست هشدار خطاب به پیامبر (ص) در قرآن را نیز از نشانه‌های سرچشمهٔ الهی آن یاد می‌کنند.

## زمان نزول سوره عبس

بنا بر روایتی که ترمذی از حضرت عایشه نقل کرده، سوره دربارهٔ صحابی نابینا عبدالله بن ام‌مکتوم نازل شده است. هنگامی که پیامبر (ص) با برخی بزرگان قریش سخن می‌گفتند و آنان را به اسلام دعوت می‌کردند، عبدالله بن ام‌مکتوم آمد و با گفتن «ای رسول خدا، مرا راهنمایی کن» خواست بیاموزد. چون پیامبر (ص) به ایمان آوردن آن افراد امید داشتند، از او روی گرداندند و به دیگران پرداختند و این آیات نازل شد.

بنا بر نقل منابع تفسیر، پیامبر (ص) پس از آن به عبدالله بن ام‌مکتوم بسیار توجه می‌کردند. در منابع حدیث نیز آمده در دورهٔ مدینه هنگام برخی سفرها او را جانشین خود در مدینه قرار می‌دادند.

## موضوعات سوره عبس

سوره با هشدار دربارهٔ درهم کشیدن چهره و روی‌گردانی از نابینای آمده آغاز می‌شود: شاید او پاک شود یا پند بگیرد و پند برایش سودمند باشد. روی آوردن به کسی که خود را بی‌نیاز می‌داند و بی‌اعتنایی به کسی که با ترس از خدا شتابان آمده، درست شمرده نمی‌شود. اعلام می‌شود قرآن پند است و در صفحات گرامی و پاک، در دست فرستادگان بزرگوار و نیک قرار دارد.

سپس ناسپاسی انسان نکوهش می‌شود؛ یادآوری می‌شود از قطره‌ای آب آفریده شده، راه برایش آسان شده، می‌میرد و در قبر نهاده می‌شود و هرگاه خدا بخواهد زنده خواهد شد. خواسته می‌شود انسان به غذایش بنگرد: باران باریده، زمین شکافته، دانه‌ها، انگورها، سبزی‌ها، درختان زیتون و خرما، باغ‌های انبوه، میوه‌ها و چراگاه‌ها برشمرده می‌شوند.

در بخش پایانی روزی ترسیم می‌شود که با آمدن بانگ کرکننده، انسان از برادر، مادر، پدر، همسر و فرزندان می‌گریزد. اعلام می‌شود آن روز برخی چهره‌ها روشن و شادمان و برخی غبارآلود و تیره‌اند.

## فضیلت سوره عبس

روایت‌های صحیح مربوط به سورهٔ عبس بیش از آنکه ثواب ویژه‌ای برای خواندنش بیان کنند، آیه‌های سوره را روشن می‌کنند. بنا بر حدیثی که بخاری در تفسیر این سوره از حضرت عایشه نقل کرده، پیامبر (ص) خبر داد که کسی که قرآن را از بر و نیک می‌داند و می‌خواند، با فرستادگان گرامی و نیکوکار (سَفَره) همراه است، و کسی که قرآن را با دشواری می‌خواند و رهایش نمی‌کند دو پاداش دارد. این حدیث در مسلم نیز هست؛ واژهٔ «سفره» در آیهٔ 15 سوره آمده است.

بنا بر روایت ترمذی از ابن عباس، چون پیامبر (ص) فرمود مردم در روز قیامت پابرهنه و برهنه گرد می‌آیند، زنی پرسید آیا یکدیگر را عریان می‌بینند؛ پیامبر (ص) با آیهٔ 37 پاسخ داد که در آن روز هر کس را کاری است که او را از دیگران بی‌نیاز می‌کند. ترمذی دربارهٔ این حدیث «حسن صحیح» گفته است.

توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.

## تفسیر سوره عبس

توضیح کوتاه همه آیات سوره عبس، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».

### تفسیر آیات 1 تا 10

**1.** تفسیر: رسول‌الله صلی الله علیه وسلم چهره در هم کشید و روی گرداند.

**2.** تفسیر: به خاطر آمدن عبدالله بن أمّ مکتومِ نابینا تا از او راهنمایی بگیرد، او در حالی آمد که رسول صلی الله علیه وسلم سرگرم گفتگو با بزرگان مشرکان بود و آرزو می‌کرد که آنها هدایت شوند.

**3.** تفسیر: -ای پیامبر- تو چه می دانی شاید این نابینا بخواهد از گناهانش پاک شود؟!

**4.** تفسیر: یا از اندرزهایی که از تو می‌شنود پند بگیرد، و از آنها نفع ببرد.

**5.** تفسیر: اما کسی‌که با مالی که دارد خودش را از ایمان به آنچه آورده‌ای بی‌نیاز می‌داند.

**6.** تفسیر: تو به او می‌پردازی، و به‌سوی او روی می‌آوری.

**7.** تفسیر: و اگر نخواهد با توبه و بازگشت به سوی الله متعال از گناهانش پاک شود، چه زیانی به تو می رسد.

**8.** تفسیر: و اما کسی‌که در جستجوی خیر، شتابان نزد تو آمد.

**9.** تفسیر: درحالی‌که از پروردگارش می‌ترسید.

**10.** تفسیر: تو به جای او به بزرگان مشرکان می‌پردازی.

### تفسیر آیات 11 تا 20

**11.** تفسیر: امر این‌گونه نیست، بلکه فقط اندرز و یادآوری است برای کسی‌که بپذیرد.

**12.** تفسیر: که هرکس بخواهد الله را یاد کند، او تعالی را یاد کند و از آنچه در قرآن است اندرز گیرد.

**13.** تفسیر: پس این قرآن در صحیفه‌هایی گرامی نزد فرشتگان است.

**14.** تفسیر: بالابرده‌شده در مکانی مرتفع و پاک که هیچ آلودگی و پلیدی‌ای به آن نمی‌رسد.

**15.** تفسیر: و این صحیفه‌ها در دستان رسولانی از فرشتگان است.

**16.** تفسیر: که نزد پروردگارشان گرامی هستند، و خیر و طاعات زیادی انجام می‌دهند.

**17.** تفسیر: نابود باد انسان کافر؛ چه شدید است کفر او به الله!

**18.** تفسیر: الله او را از چه چیزی آفرید که در زمین تکبر می‌ورزد و از الله ناسپاسی می‌کند؟!

**19.** تفسیر: از آبی اندک او را آفرید، سپس آفرینش او را مرحله به مرحله اندازه‌گیری کرد.

**20.** تفسیر: و بعد از این مراحل، خروج از شکم مادرش را برای او آسان کرد.

### تفسیر آیات 21 تا 30

**21.** تفسیر: سپس بعد از اینکه عمری در زندگی برایش مقدر کرد او را میراند، و قبری برایش قرار داد که تا زمانی‌که برانگیخته می‌شود در آن می‌ماند.

**22.** تفسیر: سپس هرگاه بخواهد او را برای حسابرسی و جزا برمی‌انگیزد.

**23.** تفسیر: امر آن‌گونه که این کافر می‌پندارد نیست که حقوقی را که برای پروردگارش برعهدۀ او است ادا کرد، زیرا او فرائضی را که الله برایش واجب گرداند ادا نکرده است.

**24.** تفسیر: پس انسان کافرِ به الله، باید به طعامش که آن را می‌خورد بنگرد که چگونه به دست آمده است؟!

**25.** تفسیر: که اصلش از باران شدید و فراوانِ نازل‌شده از آسمان است.

**26.** تفسیر: سپس زمین را بارور ساختیم و از گیاهان شکافت.

**27.** تفسیر: پس در آن گندم و ذرت و سایر دانه‌ها را رویاندیم.

**28.** تفسیر: و انگور و علوفۀ تر در آن رویاندیم، تا غذایی برای دام‌های‌شان باشد.

**29.** تفسیر: و زیتون و درخت خرما در آن رویاندیم.

**30.** تفسیر: و باغ‌هایی با درختان زیاد در آن رویاندیم.

### تفسیر آیات 31 تا 40

**31.** تفسیر: و میوه‌ها، و چراگاه‌هایی برای دام‌های‌شان در آن رویاندیم.

**32.** تفسیر: برای بهره‌مندی شما، و بهره‌مندی دام‌هایتان.

**33.** تفسیر: پس وقتی آن فریاد بزرگ که گوش‌ها را می‌خراشد، یعنی دمیدن دوم فرا رسد.

**34.** تفسیر: روزی‌که انسان از برادرش می‌گریزد.

**35.** تفسیر: و از مادر و پدرش فرار می‌کند.

**36.** تفسیر: و از همسر و فرزندانش فرار می‌کند.

**37.** تفسیر: برای هر یک از آنها اندوه سختی در آن روز است که او را از دیگری بازمی‌دارد.

**38.** تفسیر: در آن روز چهره‌های خوشبختان درخشان است.

**39.** تفسیر: به آنچه الله از رحمت خویش برای‌شان فراهم آورده است خندان و شادمان هستند.

**40.** تفسیر: و در آن روز بر چهره‌های بدبختان غباری نشسته است.

### تفسیر آیات 41 تا 42

**41.** تفسیر: تاریکی‌ای آنها را می‌پوشاند.

**42.** تفسیر: اینها که حالت مذکور را دارند همان کسانی هستند که هم مرتکب کفر و هم مرتکب گناهان شدند.

## پرسش‌های رایج درباره سوره عبس

### سوره عبس چند آیه دارد؟

سوره عبس 42 آیه دارد.

### عبس به چه معناست؟

عبس به معنای «چهره درهم کشید» است.

### سوره عبس مکی است یا مدنی؟

سوره عبس سوره‌ای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 24مین سوره است.

### سوره عبس در کدام جزء قرآن است؟

سوره عبس در جزء 30 است.

### سوره عبس چندمین سوره قرآن است؟

سوره عبس 80مین سوره قرآن است و پس از سوره نازعات و پیش از سوره تکویر قرار دارد.

### آیا می‌توانم تلاوت سوره عبس را اینجا بشنوم؟

بله. پخش‌کننده زیر آیات، سوره عبس را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیه‌ای که تلاوت می‌شود در فهرست آیات مشخص می‌شود.

- [سوره قبل 79. نازعات](https://yasinsurah.com/fa/sureh-an-naziat/)
- [سوره بعد 81. تکویر](https://yasinsurah.com/fa/sureh-at-takwir/)

## اپلیکیشن سوره یس

یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانه‌هایتان را در گوشی خود نگه دارید.

[App Store](https://apps.apple.com/ir/app/id6443493408) [Google Play](https://play.google.com/store/apps/details?id=tr.gen.suresi.yasin&hl=fa)
