# سوره بلد

> متن کامل سوره بلد (شهر) به عربی با ترجمه فارسی آیه به آیه، تلاوت 9 قاری و تفسیر کوتاه هر آیه. سورهٔ بلد در دورهٔ مکه نازل شده و 20 آیه دارد. یادآوری می‌کند…

منبع: https://yasinsurah.com/fa/sureh-al-balad/  
آخرین به‌روزرسانی: 2026-11-16T00:38:32+03:00

سوره 90 از 114 · جزء 30

20 آیه · مکی · ترتیب نزول: 35مین

سورهٔ بلد در دورهٔ مکه نازل شده و 20 آیه دارد. یادآوری می‌کند انسان در رنج آفریده شده است؛ به راه دشوار اما نیکوی آزاد کردن برده و غذا دادن به یتیم و نیازمند در روز تنگی و به صبر و مهربانی اندرز می‌دهد.

## سوره بلد به عربی با ترجمه فارسی

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ  
به نام الله بخشندۀ مهربان

**1.** لَآ أُقۡسِمُ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ ﴿١﴾  
ترجمه: سوگند به این شهر [مکه].

**2.** وَأَنتَ حِلُّۢ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ ﴿٢﴾  
ترجمه: در حالی که [ای پیامبر!] تو در این شهر ساکنی [و جنگ در این شهر برایت حلال است]

**3.** وَوَالِدٖ وَمَا وَلَدَ ﴿٣﴾  
ترجمه: و سوگند به پدر [= آدم] و فرزندانش.

**4.** لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِي كَبَدٍ ﴿٤﴾  
ترجمه: یقیناً ما انسان را در رنج [و دشواری‌های دنیوی] آفریدیم.

**5.** أَيَحۡسَبُ أَن لَّن يَقۡدِرَ عَلَيۡهِ أَحَدٞ ﴿٥﴾  
ترجمه: آیا او گمان می‌کند هیچ کس بر [مجازاتِ] وی توانا نیست؟

**6.** يَقُولُ أَهۡلَكۡتُ مَالٗا لُّبَدًا ﴿٦﴾  
ترجمه: می‌گوید: «[به خاطرِ انفاق،] مال زیادی را تباه کرده‌ام».

**7.** أَيَحۡسَبُ أَن لَّمۡ يَرَهُۥٓ أَحَدٌ ﴿٧﴾  
ترجمه: آیا می‌پندارد که هیچ کس او را ندیده است؟

**8.** أَلَمۡ نَجۡعَل لَّهُۥ عَيۡنَيۡنِ ﴿٨﴾  
ترجمه: آیا دو چشم برایش قرار ندادیم؟

**9.** وَلِسَانٗا وَشَفَتَيۡنِ ﴿٩﴾  
ترجمه: و یک زبان و دو لب؟

**10.** وَهَدَيۡنَٰهُ ٱلنَّجۡدَيۡنِ ﴿١٠﴾  
ترجمه: و او را به دو راه [خیر و شر] راهنمایی کردیم.

**11.** فَلَا ٱقۡتَحَمَ ٱلۡعَقَبَةَ ﴿١١﴾  
ترجمه: اما به گردنۀ [سخت] قدم نگذاشت [و نیامد].

**12.** وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡعَقَبَةُ ﴿١٢﴾  
ترجمه: و تو چه می‌دانی که آن گردنۀ [سخت] چیست؟

**13.** فَكُّ رَقَبَةٍ ﴿١٣﴾  
ترجمه: آزاد کردن برده‌ای است.

**14.** أَوۡ إِطۡعَٰمٞ فِي يَوۡمٖ ذِي مَسۡغَبَةٖ ﴿١٤﴾  
ترجمه: یا اطعام در روز قحطی [و گرسنگی]،

**15.** يَتِيمٗا ذَا مَقۡرَبَةٍ ﴿١٥﴾  
ترجمه: [خواه] یتیمی از خویشاوندان [باشد]

**16.** أَوۡ مِسۡكِينٗا ذَا مَتۡرَبَةٖ ﴿١٦﴾  
ترجمه: یا مستمندی خاک نشین؛

**17.** ثُمَّ كَانَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡمَرۡحَمَةِ ﴿١٧﴾  
ترجمه: به علاوه، از کسانی باشد که ایمان آورده‌اند و یکدیگر را به صبر [بر عبادت و دوری از گناه] و مهربانی [با بندگان] توصیه نموده‌اند.

**18.** أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَيۡمَنَةِ ﴿١٨﴾  
ترجمه: اینان اهل سعادتند [که نامۀ اعمال آنان به دست راستشان داده می‌شود و اهل بهشتند].

**19.** وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِنَا هُمۡ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَشۡـَٔمَةِ ﴿١٩﴾  
ترجمه: اما کسانی ‌که به آیات ما کفر ورزیدند، آنان اهل شقاوتند [که نامۀ اعمال به دست چپشان داده می‌شود و به دوزخ می‌روند].

**20.** عَلَيۡهِمۡ نَارٞ مُّؤۡصَدَةُۢ ﴿٢٠﴾  
ترجمه: [از هر سو] آتش سرپوشید‌ه‌ای بر آنان است [که راه فرار ندارند].

## اطلاعات کوتاه

- **سوره:** 90 از 114
- **معنای نام:** شهر
- **شمار آیات:** 20
- **محل نزول:** مکه
- **ترتیب نزول:** 35
- **جزء:** 30

## درباره سوره بلد

نام سوره از واژهٔ «البلد» در عبارت «این شهر» گرفته شده که خدا در آیهٔ نخست به آن سوگند یاد می‌کند. مفسران اتفاق نظر دارند این شهر مکه است.

سوره مکی است و 20 آیه دارد. در مصحف در جایگاه 90 و در جزء 30 قرآن قرار دارد؛ در ترتیب رایج نزول، سورهٔ 35 است. اکثریت بزرگ علما تمام سوره را مکی می‌دانند. برخی مفسران عبارت آیهٔ 2 را به زندگی پیامبر (ص) در این شهر و رنج‌هایی که آنجا بر ایشان تحمیل شد و برخی به مجاز شدن جنگ برای ایشان در روز فتح مکه تفسیر کرده‌اند.

## زمان نزول سوره بلد

سوره در دورهٔ مکه و زمانی نازل شد که دشمنی مشرکان با پیامبر (ص) و مسلمانان افزایش یافته بود. سبب نزول مشخصی که به طور گسترده پذیرفته شده باشد در منابع وجود ندارد. هرچند برخی مفسران نقل کرده‌اند آیات مربوط به کسی که به قدرت و ثروتش اعتماد دارد و می‌بالد «مال فراوانی خرج کردم» دربارهٔ یکی از بزرگان قریش است، حکم آیات همهٔ دارندگان این رفتار را در بر می‌گیرد.

با توجه به بی‌پناهی ضعیفان، یتیمان و بردگان در مکهٔ آن دوران، توصیف آزاد کردن برده و غذا دادن به گرسنه به عنوان «گردنهٔ دشوار»، دعوتی مستقیم خطاب به آن جامعه است.

## موضوعات سوره بلد

سوره با سوگند به این شهر، یعنی مکه، و پدر و آنچه از او زاده می‌شود آغاز می‌گردد و اعلام می‌کند انسان در رنج آفریده شده است. رفتار انسانی نقد می‌شود که به قدرتش اعتماد دارد، می‌پندارد کسی بر او توانا نیست و هیچ‌کس کارهایش را ندیده و به مال خرج‌کرده‌اش می‌بالد.

سپس نعمت دو چشم، زبان و دو لب که خدا به انسان داده یادآوری می‌شود؛ بیان می‌شود دو راه خیر و شر به او نشان داده شده است. گفته می‌شود انسان به گذر از «گردنهٔ دشوار» تن نداده و توضیح داده می‌شود این گردنه چیست: آزاد کردن برده، غذا دادن در روز گرسنگی به یتیم خویشاوند یا نیازمندی خاک‌نشین از فقر، سپس از مؤمنانی بودن که یکدیگر را به صبر و مهربانی سفارش می‌کنند.

سوره با خبر اینکه انجام‌دهندگان این کارها اهل سمت راست و منکران آیات اهل سمت چپ هستند و آتشی با درهای بسته بر آنان است، پایان می‌یابد.

## فضیلت سوره بلد

سخنی که در برخی تفسیرها آمده و می‌گوید خدا خواننده سورهٔ بلد را در روز قیامت از خشم خود در امان می‌دارد، بخشی از روایت بلند فضایل است که به ابیّ بن کعب نسبت داده می‌شود. این روایت را که ثعلبی و واحدی نقل کرده‌اند و زمخشری و بیضاوی در تفسیرهایشان آورده‌اند، عالمانی چون زرکشی ساختگی شمرده‌اند؛ از این رو با تکیه بر آن نمی‌توان چنین وعده‌ای داد. حدیث صحیحی که فضیلتی ویژه برای این سوره بیان کند شناخته نشده است.

اما ارزش عمل‌هایی که سوره آن‌ها را «گردنهٔ سخت» می‌نامد، با احادیث صحیح ثابت است. بنا بر روایت بخاری و مسلم از ابوهریره، پیامبر (ص) خبر داد که هر که بردهٔ مسلمانی را آزاد کند، خداوند در برابر هر عضو آن برده، یک عضو آزادکننده را از آتش می‌رهاند. ابن کثیر این حدیث را در تفسیر آیهٔ 13 که از آزادکردن برده سخن می‌گوید آورده است.

توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.

## تفسیر سوره بلد

توضیح کوتاه همه آیات سوره بلد، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».

### تفسیر آیات 1 تا 10

**1.** تفسیر: الله به شهر حرمت‌دار یعنی مکۀ مکرّمه سوگند یاد فرمود.

**2.** تفسیر: و تو - ای رسول- آنچه را تو در این شهر انجام دهی؛ چه قتل کسی‌که مستحق قتل باشد، و چه اسیرکردن کسی‌که مستحق اسارت باشد، برایت حلال است.

**3.** تفسیر: و الله به پدر انسان‌ها، و به فرزندانی که از او به وجود آمدند سوگند یاد فرمود.

**4.** تفسیر: به تحقیق که انسان به‌سبب سختی‌هایی که در دنیا متحمل می‌شود، در رنج و مشقت است.

**5.** تفسیر: آیا انسان گمان می‌کند که هرگاه مرتکب گناهان شود کسی بر او دست نمی‌یابد، و از او انتقام نمی‌گیرد، حتی پروردگارش که او را آفریده است؟!

**6.** تفسیر: می‌گوید: توده‌ای انبوه از مال انفاق کردم.

**7.** تفسیر: آیا این کسی‌که به آنچه انفاق کرده فخرفروشی می‌کند می‌پندارد که الله او را نمی‌بیند؟! و او را در مالش مورد محاسبه قرار نمی‌دهد؛ که آن را از کجا کسب کرده است؟ و در چه مواردی هزینه کرده است؟!

**8.** تفسیر: آیا دو چشم به او نداده‌ایم که با آنها می‌بیند؟!

**9.** تفسیر: و زبان و دو لب که با آنها سخن می‌گوید؟!

**10.** تفسیر: و راه خیر، و راه باطل را به او نشناسانده‌ایم؟!

### تفسیر آیات 11 تا 20

**11.** تفسیر: و او باید مانعی را که میان او و بهشت فاصله می‌اندازد بپیماید و از آن بگذرد.

**12.** تفسیر: و -ای رسول- تو چه می‌دانی مانعی که باید از آن بگذرد تا وارد بهشت شود چیست؟!

**13.** تفسیر: آزاد کردن برده‌ مرد یا برده زن است.

**14.** تفسیر: یا اینکه در زمان قحطی که طعام در آن کمیاب می‌شود طعام دهد.

**15.** تفسیر: طفلی را که پدرش را از دست داده، و با او رابطۀ خویشاوندی دارد.

**16.** تفسیر: یا فقیری را که هیچ مالی ندارد.

**17.** تفسیر: افزون بر این موارد، از کسانی باشد که به الله ایمان آورده‌اند، و یکدیگر را به صبر بر طاعات و صبر در مقابل گناهان و صبر بر مصیبت، و مهربانی بر بندگان الله سفارش کرده‌اند.

**18.** تفسیر: اینها که صفات مذکور را دارند یاران دست‌راست هستند.

**19.** تفسیر: و کسانی‌که به آیات نازل‌شدۀ ما بر رسول‌مان کفر ورزیده‌اند همان‌ها یاران دست‌چپ هستند.

**20.** تفسیر: در روز قیامت در آتشی که آنها را از اطراف محاصره ‌کرده عذاب می‌شوند.

## پرسش‌های رایج درباره سوره بلد

### سوره بلد چند آیه دارد؟

سوره بلد 20 آیه دارد.

### بلد به چه معناست؟

بلد به معنای «شهر» است.

### سوره بلد مکی است یا مدنی؟

سوره بلد سوره‌ای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 35مین سوره است.

### سوره بلد در کدام جزء قرآن است؟

سوره بلد در جزء 30 است.

### سوره بلد چندمین سوره قرآن است؟

سوره بلد 90مین سوره قرآن است و پس از سوره فجر و پیش از سوره شمس قرار دارد.

### آیا می‌توانم تلاوت سوره بلد را اینجا بشنوم؟

بله. پخش‌کننده زیر آیات، سوره بلد را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیه‌ای که تلاوت می‌شود در فهرست آیات مشخص می‌شود.

- [سوره قبل 89. فجر](https://yasinsurah.com/fa/sureh-al-fajr/)
- [سوره بعد 91. شمس](https://yasinsurah.com/fa/sureh-ash-shams/)

## اپلیکیشن سوره یس

یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانه‌هایتان را در گوشی خود نگه دارید.

[App Store](https://apps.apple.com/ir/app/id6443493408) [Google Play](https://play.google.com/store/apps/details?id=tr.gen.suresi.yasin&hl=fa)
