# سوره ممتحنه

> متن کامل سوره ممتحنه (زن آزموده‌شده) به عربی با ترجمه فارسی آیه به آیه، تلاوت 9 قاری و تفسیر کوتاه هر آیه. سورهٔ ممتحنه که در مدینه نازل شده و 13 آیه دارد،…

منبع: https://yasinsurah.com/fa/sureh-al-mumtahanah/  
آخرین به‌روزرسانی: 2026-11-16T00:38:32+03:00

سوره 60 از 114 · جزء 28

13 آیه · مدنی · ترتیب نزول: 91مین

سورهٔ ممتحنه که در مدینه نازل شده و 13 آیه دارد، اندرز می‌دهد مؤمنان با دشمنان اسلام رابطهٔ رازداری برقرار نکنند؛ نیکی و عدالت با کسانی که نمی‌جنگند را تشویق می‌کند و احکام زنان مؤمن مهاجر را اعلام می‌کند.

## سوره ممتحنه به عربی با ترجمه فارسی

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ  
به نام الله بخشندۀ مهربان

**1.** يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمۡ أَوۡلِيَآءَ تُلۡقُونَ إِلَيۡهِم بِٱلۡمَوَدَّةِ وَقَدۡ كَفَرُواْ بِمَا جَآءَكُم مِّنَ ٱلۡحَقِّ يُخۡرِجُونَ ٱلرَّسُولَ وَإِيَّاكُمۡ أَن تُؤۡمِنُواْ بِٱللَّهِ رَبِّكُمۡ إِن كُنتُمۡ خَرَجۡتُمۡ جِهَٰدٗا فِي سَبِيلِي وَٱبۡتِغَآءَ مَرۡضَاتِيۚ تُسِرُّونَ إِلَيۡهِم بِٱلۡمَوَدَّةِ وَأَنَا۠ أَعۡلَمُ بِمَآ أَخۡفَيۡتُمۡ وَمَآ أَعۡلَنتُمۡۚ وَمَن يَفۡعَلۡهُ مِنكُمۡ فَقَدۡ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ ﴿١﴾  
ترجمه: ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اگر برای جهاد در راه من و طلبِ رضایت من [از وطن خود] بیرون آمده‌اید، دشمن من و دشمن خودتان را دوست مگیرید که با آنها مهربانی کنید؛ و حال آنکه آنان به دین حقی که برای شما آمده است، کفر و انکار ورزیده‌اند و پیامبر و شما را آواره کرده‌اند؛ چرا که به الله ـ پروردگارتان ـ ایمان دارید. شما پنهانی با آنها پیوند دوستی برقرار می‌کنید، در حالی که من به آنچه که پنهان می‌دارید و آنچه که آشکار می‌سازید داناترم؛ و هر کس از شما که چنین [کاری] کند، یقیناً راهِ راست را گم کرده است.

**2.** إِن يَثۡقَفُوكُمۡ يَكُونُواْ لَكُمۡ أَعۡدَآءٗ وَيَبۡسُطُوٓاْ إِلَيۡكُمۡ أَيۡدِيَهُمۡ وَأَلۡسِنَتَهُم بِٱلسُّوٓءِ وَوَدُّواْ لَوۡ تَكۡفُرُونَ ﴿٢﴾  
ترجمه: اگر آنها بر شما دست یابند، دشمنانتان خواهند بود و به آزارتان دست و زبان می‌گشایند و دوست دارند که شما [نیز] کافر گردید.

**3.** لَن تَنفَعَكُمۡ أَرۡحَامُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡۚ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يَفۡصِلُ بَيۡنَكُمۡۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ ﴿٣﴾  
ترجمه: روز قیامت، خویشاوندانتان و فرزندانتان هرگز سودی به حالتان نخواهند داشت. الله در میان شما جدایی می‌اندازد و الله به آنچه انجام می‌دهید بیناست.

**4.** قَدۡ كَانَتۡ لَكُمۡ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ فِيٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ إِذۡ قَالُواْ لِقَوۡمِهِمۡ إِنَّا بُرَءَٰٓؤُاْ مِنكُمۡ وَمِمَّا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ كَفَرۡنَا بِكُمۡ وَبَدَا بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمُ ٱلۡعَدَٰوَةُ وَٱلۡبَغۡضَآءُ أَبَدًا حَتَّىٰ تُؤۡمِنُواْ بِٱللَّهِ وَحۡدَهُۥٓ إِلَّا قَوۡلَ إِبۡرَٰهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسۡتَغۡفِرَنَّ لَكَ وَمَآ أَمۡلِكُ لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖۖ رَّبَّنَا عَلَيۡكَ تَوَكَّلۡنَا وَإِلَيۡكَ أَنَبۡنَا وَإِلَيۡكَ ٱلۡمَصِيرُ ﴿٤﴾  
ترجمه: یقیناً در [زندگیِ] ابراهیم و کسانی ‌که با او بودند سرمشق خوبی برایتان وجود دارد؛ آنگاه که به قوم خود گفتند: «ما از شما و از آنچه غیر از الله عبادت می‌کنید بیزاریم؛ به شما کافر شده‌ایم، و میان ما و شما دشمنی و کینۀ همیشگی پدید آمده است، تا وقتی که به الله یگانه ایمان آورید»؛ مگر این سخن ابراهیم [که قابل پیروی نیست، آنگاه] که به پدرش [آزر] گفت: «من برایت آمرزش طلب می‌کنم و در برابر الله برای تو اختیارِ چیزی را ندارم». «پروردگارا، بر تو توکل کردیم و به سوی تو روی آوردیم و بازگشت [همه] به سوی توست.

**5.** رَبَّنَا لَا تَجۡعَلۡنَا فِتۡنَةٗ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ وَٱغۡفِرۡ لَنَا رَبَّنَآۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿٥﴾  
ترجمه: پروردگارا، ما را دستخوشِ [فتنۀ] کافران قرار مده و ما را بیامرز ای پروردگار ما؛ همانا تو پیروزمندِ حکیمی».

**6.** لَقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِيهِمۡ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ لِّمَن كَانَ يَرۡجُواْ ٱللَّهَ وَٱلۡيَوۡمَ ٱلۡأٓخِرَۚ وَمَن يَتَوَلَّ فَإِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ ﴿٦﴾  
ترجمه: مسلماً در [زندگی] آنها [= ابراهیم و یارانش] سرمشق خوبی برای شماست، برای کسانی‌ که به الله و روز قیامت امید دارند؛ و هر ‌کس رویگردان شود [بداند که] الله بی‌نیازِ ستوده است.

**7.** ۞ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَجۡعَلَ بَيۡنَكُمۡ وَبَيۡنَ ٱلَّذِينَ عَادَيۡتُم مِّنۡهُم مَّوَدَّةٗۚ وَٱللَّهُ قَدِيرٞۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿٧﴾  
ترجمه: امید است که الله میان شما و کسانی [از مشرکان] که با آن‌ها دشمنی داشته‌اید [با اسلام آوردن‌شان، پیوند] دوستی [و محبت] برقرار کند؛ و الله تواناست؛ و الله آمرزندۀ مهربان است.

**8.** لَّا يَنۡهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمۡ يُقَٰتِلُوكُمۡ فِي ٱلدِّينِ وَلَمۡ يُخۡرِجُوكُم مِّن دِيَٰرِكُمۡ أَن تَبَرُّوهُمۡ وَتُقۡسِطُوٓاْ إِلَيۡهِمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُقۡسِطِينَ ﴿٨﴾  
ترجمه: الله شما را از نیکی ‌کردن و رعایت عدالت نسبت به کسانی که در [امر] دین، با شما نجنگیده‌اند و شما را از دیارتان بیرون نکرده‌اند، نهی نمی‌کند. بی‌گمان، الله عدالت‌پیشگان را دوست دارد.

**9.** إِنَّمَا يَنۡهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ قَٰتَلُوكُمۡ فِي ٱلدِّينِ وَأَخۡرَجُوكُم مِّن دِيَٰرِكُمۡ وَظَٰهَرُواْ عَلَىٰٓ إِخۡرَاجِكُمۡ أَن تَوَلَّوۡهُمۡۚ وَمَن يَتَوَلَّهُمۡ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ ﴿٩﴾  
ترجمه: [او] تنها شما را از دوستی با کسانی نهی می‌کند که در [امر] دین با شما جنگیده‌اند و شما را از دیارتان بیرون کرده‌اند و بر بیرون ‌راندنِ شما [به دیگران] کمک کرده‌اند؛ و هر ‌کس با آنان دوستی کند، آنان همان ستمکارانند.

**10.** يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا جَآءَكُمُ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتُ مُهَٰجِرَٰتٖ فَٱمۡتَحِنُوهُنَّۖ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِإِيمَٰنِهِنَّۖ فَإِنۡ عَلِمۡتُمُوهُنَّ مُؤۡمِنَٰتٖ فَلَا تَرۡجِعُوهُنَّ إِلَى ٱلۡكُفَّارِۖ لَا هُنَّ حِلّٞ لَّهُمۡ وَلَا هُمۡ يَحِلُّونَ لَهُنَّۖ وَءَاتُوهُم مَّآ أَنفَقُواْۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ أَن تَنكِحُوهُنَّ إِذَآ ءَاتَيۡتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّۚ وَلَا تُمۡسِكُواْ بِعِصَمِ ٱلۡكَوَافِرِ وَسۡـَٔلُواْ مَآ أَنفَقۡتُمۡ وَلۡيَسۡـَٔلُواْ مَآ أَنفَقُواْۚ ذَٰلِكُمۡ حُكۡمُ ٱللَّهِ يَحۡكُمُ بَيۡنَكُمۡۖ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ ﴿١٠﴾  
ترجمه: ای کسانی ‌که ایمان آورده‌اید، هنگامی ‌که زنان مؤمنِ مهاجر نزد شما می‌آیند، آنها را بیازمایید [تا از صحت ایمانشان آگاه گردید]؛ الله به ایمانشان داناتر است. اگر آنان را [زنانی] مؤمن یافتید، آنها را به سوی کافران بازنگردانید. نه این [زنان مؤمن] بر آنان [= کافران] حلالند، و نه آن [مردان‌ کافر] بر این [زنان] حلالند؛ و هر چه [شوهران کافر به عنوان مهریه] خرج [این زنان] کرده‌اند، به آنها بدهید؛ و بر شما گناهی نیست که پس از آنکه مهریه‌هایشان را پرداختید [و پس از انقضای عده،] با آنان ازدواج کنید؛ و به [نگه‌داشتن پیوند زناشویی با] زنان کافر، پایبند نباشید؛ [و اگر زنان شما مرتد شدند و نزدِ کافران رفتند، رهایشان کنید] و آنچه را [به عنوان مهریه] خرج کرده‌اید [از کافران] مطالبه کنید؛ و [کافران نیز] آنچه را خرج کرده‌اند [از شما] مطالبه کنند. این حکمِ الله است که در میان شما داوری می‌کند؛ و الله دانای حکیم است.

**11.** وَإِن فَاتَكُمۡ شَيۡءٞ مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُمۡ إِلَى ٱلۡكُفَّارِ فَعَاقَبۡتُمۡ فَـَٔاتُواْ ٱلَّذِينَ ذَهَبَتۡ أَزۡوَٰجُهُم مِّثۡلَ مَآ أَنفَقُواْۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ أَنتُم بِهِۦ مُؤۡمِنُونَ ﴿١١﴾  
ترجمه: اگر یکی از همسران شما به سوی کافران رفت [و مهریه‌اش را از کافران طلب کردید و آن‌ها پرداخت نکردند]، آنگاه شما [در جنگ بر آنان پیروز شدید و] و از آنان غنیمت گرفتید، به کسانی ‌که همسرانشان [به سوی کفار] رفته‌اند، همانند آنچه را که خرج کرده‌اند [از غنایم] بپردازید؛ و از الله که شما به او ایمان دارید پروا کنید.

**12.** يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ إِذَا جَآءَكَ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتُ يُبَايِعۡنَكَ عَلَىٰٓ أَن لَّا يُشۡرِكۡنَ بِٱللَّهِ شَيۡـٔٗا وَلَا يَسۡرِقۡنَ وَلَا يَزۡنِينَ وَلَا يَقۡتُلۡنَ أَوۡلَٰدَهُنَّ وَلَا يَأۡتِينَ بِبُهۡتَٰنٖ يَفۡتَرِينَهُۥ بَيۡنَ أَيۡدِيهِنَّ وَأَرۡجُلِهِنَّ وَلَا يَعۡصِينَكَ فِي مَعۡرُوفٖ فَبَايِعۡهُنَّ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لَهُنَّ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿١٢﴾  
ترجمه: ای پیامبر، هنگامی‌ که زنان مؤمن نزد تو آمدند تا با تو بیعت کنند که چیزی را با الله شریک نسازند و دزدی نکنند و مرتکب زنا نشوند و فرزندان خود را نکشند و فرزندی را به دروغ به شوهرانشان نسبت ندهند و در کارهای نیک از تو نافرمانی نکنند، با آنان بیعت کن و از الله برایشان آمرزش بخواه. بی‌گمان، الله آمرزندۀ مهربان است.

**13.** يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَوَلَّوۡاْ قَوۡمًا غَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ قَدۡ يَئِسُواْ مِنَ ٱلۡأٓخِرَةِ كَمَا يَئِسَ ٱلۡكُفَّارُ مِنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلۡقُبُورِ ﴿١٣﴾  
ترجمه: ای کسانی ‌که ایمان آورده‌اید، با قومی که الله بر آنان خشم [و غضب] گرفته است دوستی نکنید. آنها از آخرت نومید هستند، همان ‌گونه که کافران، [به سبب کفر به رستاخیز] از [دوباره زنده شدن] گورخفتگان [در قیامت] نومیدند.

## اطلاعات کوتاه

- **سوره:** 60 از 114
- **معنای نام:** زن آزموده‌شده
- **شمار آیات:** 13
- **محل نزول:** مدینه
- **ترتیب نزول:** 91
- **جزء:** 28

## درباره سوره ممتحنه

نام سوره از عبارتی در آیهٔ دهم گرفته شده که فرمان به «آزمودن» زنان مؤمنی می‌دهد که با هجرت آمده‌اند. این واژه به دو صورت «ممتَحنه» (زن آزموده‌شده) و «ممتحِنه» (آزماینده) خوانده می‌شود.

در مدینه نازل شده و 13 آیه دارد. در ترتیب مصحف، سورهٔ 60 و بنا بر ترتیب رایج نزول، سورهٔ 91 است و در جزء 28 قرار دارد.

سوره در دورهٔ حساس میان پیمان حدیبیه و فتح مکه، معیاری برای روابط مسلمانان با منکران قرار می‌دهد. از یک سو دوستی با کسانی که رفتار دشمنانه دارند را ممنوع می‌کند و از سوی دیگر به روشنی اعلام می‌کند نیکی و رفتار عادلانه با کسانی که در امر دین نمی‌جنگند و مسلمانان را از سرزمینشان بیرون نمی‌کنند ممنوع نیست.

## زمان نزول سوره ممتحنه

در بخاری و مسلم از حضرت علی نقل شده که آیات نخست سوره در پی رویدادی در روزهای آمادگی برای فتح مکه نازل شد. بنا بر آن، حاطب بن ابی‌بلتعه، از اهل بدر، برای حفاظت از خویشاوندانش که در مکه مانده بودند نامه‌ای به قریش فرستاد و آنان را از آماده شدن سپاه خبر داد؛ پیامبر (ص) از ماجرا آگاه شدند و دستور دادند نامه در راه گرفته شود. توضیح صادقانهٔ حاطب پذیرفته شد، اما آیات اعلام کردند چنین رابطهٔ رازداری شایستهٔ مؤمنان نیست.

آیهٔ دهم دربارهٔ زنان مؤمنی نازل شد که پس از پیمان حدیبیه مکه را ترک کرده و به مدینه پناه آورده بودند. با این آیه فرمان داده شد ایمان این زنان آزموده شود و اگر ایمانشان روشن شد، به منکران بازگردانده نشوند.

## موضوعات سوره ممتحنه

سوره با ممنوع کردن دوستی و محبت با دشمنان خدا و مؤمنان آغاز می‌شود؛ یادآوری می‌شود آنان اگر فرصتی بیابند با مؤمنان دشمنی می‌کنند و در روز قیامت خویشاوندی و فرزند سودی ندارد.

سپس پایداری حضرت ابراهیم و همراهانش در دوری از قوم بت‌پرست خود، الگوی نیکوی مؤمنان معرفی می‌شود. بیان می‌شود خدا می‌تواند دشمنی با دشمنان را به محبت بدل کند. شرح داده می‌شود نیکی و عدالت با کسانی که در امر دین نجنگیده و آنان را از سرزمینشان بیرون نکرده‌اند ممنوع نیست؛ آنچه ممنوع است دوستی با کسانی است که با مؤمنان جنگ می‌کنند.

احکام آزمودن ایمان زنان مؤمن مهاجر، بازنگرداندن آنان به شوهران منکرشان و مهرها اعلام می‌شود. مسئولیت‌های زنانی که با پیامبر (ص) بیعت می‌کنند برشمرده می‌شود. سوره با هشدار به برقرار نکردن دوستی با گروهی که گرفتار خشم خدا شده‌اند پایان می‌یابد.

## فضیلت سوره ممتحنه

آیهٔ دوازدهم سورهٔ ممتحنه در رویهٔ بیعت‌گرفتن پیامبر (ص) جایگاهی مستقیم دارد. بنا بر روایت بخاری از حضرت عایشه، پیامبر (ص) زنان مؤمنِ مهاجر را با این آیه می‌آزمود و به هر که شرط‌های آیه را می‌پذیرفت می‌فرمود: «با تو بیعت کردم»؛ این بیعت را فقط با سخن می‌گرفت، بی‌آنکه دستش به دست هیچ زنی بخورد. در بخاری ام عطیه نیز نقل می‌کند که پیامبر (ص) هنگام بیعت این آیه را بر آنان خواند و از نوحه‌سرایی برای مرده نهی کرد. عباده بن صامت هم نقل می‌کند که پیامبر (ص) از مردان بر همان اصول پیمان گرفت و «آیهٔ زنان» را خواند.

روایتی که در برخی تفسیرها آمده و بنا بر آن در روز قیامت مردان و زنان مؤمن شفاعت‌کنندهٔ خواننده این سوره خواهند بود، صحیح نیست؛ طرابلسی آن را در کتابی که روایت‌های بسیار ضعیف و ساختگی را در آن گرد آورده یاد کرده است.

توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.

## دعاهای سوره ممتحنه

- [ربنا علیک توکلنا سوره ممتحنه، آیات 4 تا 5](https://yasinsurah.com/fa/doa/rabbana-alayka-tawakkalna/)

## تفسیر سوره ممتحنه

توضیح کوتاه همه آیات سوره ممتحنه، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».

### تفسیر آیات 1 تا 10

**1.** تفسیر: ای کسانی‌که به الله ایمان آورده‌اید و به احکامش عمل کرده‌اید، دشمنان من و دشمنان خودتان را به دوستی نگیرید که با آنها دوستی و محبت کنید، درحالی‌که به دین حقی که توسط رسول‌تان برای شما آمده، کفر ورزیده‌اند، و رسول الله و شما را از خانه‌هایتان در مکه بیرون می‌رانند، و هیچ قرابت و رابطۀ خویشاوندی‌ای را در مورد شما رعایت نمی‌کنند، آن هم بدون هیچ سببی جز اینکه شما به الله پروردگارتان ایمان آورده‌اید. اگر برای جهاد در راه من خارج شده‌اید این کار را نکنید، که اخبار مسلمانان را برای محبت به آنها پنهانی برای‌شان برسانید، درحالی‌که من از این کار چه آنچه را پنهان کردید و چه آنچه را آشکار کردید آگاه‌تر هستم، و ذره‌ای نه از این کار و نه از سایر امور بر من پوشیده نمی‌ماند، و هرکس این‌گونه با کافران موالات و دوستی کند به تحقیق که از راه میانه منحرف، از حق گمراه، و از راه درست دور شده است.

**2.** تفسیر: اگر بر شما دست یابند دشمنی‌ای را که در دل‌های‌شان پنهان می‌کردند آشکار می‌گردانند، و با آزار رساندن و کتک ‌زدن، بر شما دست‌درازی می‌کنند، و زبان‌های‌شان را به دشنام و ناسزاگویی می‌گشایند، و آرزو دارند که به الله و رسولش کفر ورزید تا مثل خودشان شوید.

**3.** تفسیر: نه خویشاوندان و نه فرزندانتان به شما هرگز سود نخواهند رساند اگر به خاطر آن ها با کافران دوستی کنید، روز قیامت الله میان شما جدایی می اندازد، آنگاه بهشتیان را واردِ بهشت و جهنمیان را وارد جهنم می کند، پس به یکدیگر سودی نمی رسانید و الله به آنچه انجام می دهید، بینا است، و چیزی از اعمالتان بر او پوشیده نمی ماند، و به زودی شما را در برابر آن سزا خواهد داد.

**4.** تفسیر: - ای مؤمنان- به یقین که برای شما الگویی نیکو در ابراهیم علیه السلام و مؤمنانی که همراهش بودند است، آن‌گاه که به قوم کافر خویش گفتند: ما از شما و بت‌هایی که به جای الله عبادت می‌کنید بیزار هستیم، به دینی که شما بر آن هستید کفر ورزیدیم، و دشمنی و نفرت میان ما و شما آشکار شد تا اینکه فقط به الله ایمان آورید، و هیچ‌کس را با او شریک نگردانید. پس بر شما است که همانند آنها از قوم کافر خویش بیزاری بجویید، جز در این سخن ابراهیم علیه السلام به پدرش که گفت: به‌طور قطع از الله برای تو آمرزش خواهم خواست، درحالی‌که نمی‌توانم ذره‌ای از عذاب الله را از تو دفع کنم، در این سخن از او پیروی نکنید؛ زیرا این سخن قبل از این بود که ابراهیم علیه السلام از پدرش ناامید شود. پس هیچ مؤمنی حق ندارد برای مشرکی طلب آمرزش کند، . پروردگارا در تمام کارهایمان به تو توکل کردیم، و توبه‌کنان به‌سوی تو بازگشتیم، و در روز قیامت بازگشت به‌سوی تو است.

**5.** تفسیر: پروردگارا، ما را وسیلۀ آزمایش برای کسانی‌که کفر ورزیده‌اند مگردان به این‌ ترتیب که آنها را بر ما مسلط کنی آن‌گاه بگویند: اگر برحق بودند ما بر آنها مسلط نمی‌شدیم، و پروردگارا گناهانمان را بیامرز. به‌راستی‌که تو ذات شکست‌ ناپذیری هستی که هرگز مغلوب نمی‌شوی، و در آفرینش و شریعت و تقدیر خویش بسیار دانا هستی.

**6.** تفسیر: فقط کسی از این الگوی نیکو پیروی می‌کند که خیر در دنیا و آخرت را از الله امید می‌ورزد، و هرکس از این الگوی نیکو روی بگرداند به‌راستی‌که الله از بندگانش بی‌نیاز است، و نیازی به طاعت آنها ندارد، و او تعالی در هر حالی ستوده‌شده است.

**7.** تفسیر: -ای مؤمنان- امید است که الله میان شما و کافرانی که با شما دشمنی کردند پیوند دوستی و محبت بر قرار کند، به گونه ای که الله آن ها را به اسلام هدایت کند، آنگاه برادران دینی شما می شوند. الله متعال توانای مطلق است و می تواند دل هایشان را به ایمان بگرایاند، و نسبت به بندگان توبه کارش بسیار آمرزنده و مهربان است.

**8.** تفسیر: الله متعال شما را از نیکی کردن به کسانی که به خاطر اسلامتان با شما نجنگیده اند و شما را از خانه هایتان بیرون نرانده اند، نكوهش نمی کند، و از این که میان آنان با عدالت رفتار کنید و حقوقی را که نزد شما دارند به آنان ادا کنید. همانا الله، عدالت پیشگان را دوست دارد؛ کسانی که در مورد خود و خانواده و افراد تحت سرپرستيشان، عدالت را رعایت می کنند.

**9.** تفسیر: الله فقط شما را از کسانی بازمی‌دارد که به‌سبب ایمان‌تان با شما جنگیدند، و شما را از خانه‌های‌تان بیرون راندند، و بر بیرون ‌راندن شما یاری کردند؛ شما را بازمی‌دارد که با آنها دوستی برقرار کنید، و هرکس آنها را به دوستی بگیرد آنها همان کسانی هستند که به‌سبب مخالفت با امر الله با قراردادن خویش در معرض نابودی، بر خودشان ستم روا داشته‌اند.

**10.** تفسیر: ای کسانی‌که به الله ایمان آورده‌اید و به احکامش عمل کرده‌اید، اگر زنان مؤمن مهاجر از سرزمین کفر به سرزمین اسلام نزدتان آمدند آنها را در راستی ایمان‌شان بیازمایید، الله به ایمان‌شان آگاه‌تر است، و ذره‌ای از آنچه دل‌های‌شان دربردارد بر او پوشیده نمی‌ماند. اگر پس از آزمایش به آنچه راستگویی‌شان را برای‌تان آشکار می‌گرداند آنها را مؤمن دانستید آنها را به شوهران کافرشان بازنگردانید. برای زنان مؤمن حلال نیست که به نکاح مردان کافر درآیند، و برای کافران نیز حلال نیست که با زنان مؤمن ازدواج کنند، و به شوهران‌شان مهریه‌ای را که خرج‌شان کرده‌اند بدهید. و - ای مؤمنان- بر شما گناهی نیست که پس از انقضای عدۀ آنها و به شرط اینکه مهریه‌های‌شان را پرداخت کردید با آنها ازدواج کنید، و هرکس همسرش زنی کافر باشد یا از اسلام بازگردد نباید آن را نگه دارد؛ چون با کفر او نکاح میان آن دو از بین می‌رود، و آنچه از مهریۀ همسران مرتد خویش که خرج کرده‌اید از کافران بخواهید، و آنها نیز باید آنچه از مهریه‌های آن همسران‌شان که اسلام آورده‌اند خرج کرده‌اند، بخواهند. این امر- یعنی بازگرداندن مهریه‌ها از سوی شما و از سوی آنها- همان حکم الله است. او سبحانه به آنچه می‌خواهد میان شما حکم می‌کند، و الله از احوال و اعمال بندگانش آگاه است، و ذره‌ای از احوال و اعمال‌شان بر او پوشیده نمی‌ماند، و در آنچه برای بندگانش تشریع می‌کند بسیار دانا است.

### تفسیر آیات 11 تا 13

**11.** تفسیر: و اگر برخی زنان‌تان در حال ارتداد به‌سوی کافران رفتند، و مهریه‌شان را از کافران طلب کردید و آنها پرداخت نکردند، سپس از کافران غنیمت گرفتید، به مردانی که همسران‌شان در حال ارتداد خارج شده‌اند مانند مهریه‌هایی که خرج کرده‌اند بدهید، و از الله که شما به او ایمان دارید با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی‌اش بترسید.

**12.** تفسیر: - ای پیامبر- اگر زنان مؤمن نزد تو آمدند که با تو بیعت کنند- مثل آنچه در فتح مکه رخ داد- بر اینکه چیزی را با الله شریک نگردانند، بلکه تنها او را عبادت کنند، و مرتکب دزدی نشوند، و زنا نکنند، و به روش اهل جاهلیت فرزندان‌شان را نکشند، و فرزندان متولد از زنا را به شوهران‌شان نسبت ندهند، و در کاری نیک مانند نهی از نوحه‌خوانی و سرتراشی و دریدن لباس هنگام مصیبت از تو نافرمانی نکنند-: با آنها بیعت کن، و پس از اینکه با آنها بیعت بستی از الله برای‌شان آمرزش بخواه. به‌راستی‌که الله نسبت به بندگان توبه‌کارش بسیار آمرزنده و مهربان است.

**13.** تفسیر: ای کسانی‌که به الله ایمان آورده‌اید و به احکامش عمل کرده‌اید، مردمی را که الله بر آنها خشم گرفته است به دوستی نگیرید، آنها به آخرت یقین ندارند، بلکه از آن ناامید هستند چنان‌که به‌سبب کفر به رستاخیز به بازگشت مردگان‌شان به‌سوی آنها امید ندارند.

## پرسش‌های رایج درباره سوره ممتحنه

### سوره ممتحنه چند آیه دارد؟

سوره ممتحنه 13 آیه دارد.

### ممتحنه به چه معناست؟

ممتحنه به معنای «زن آزموده‌شده» است.

### سوره ممتحنه مکی است یا مدنی؟

سوره ممتحنه سوره‌ای مدنی است که در مدینه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 91مین سوره است.

### سوره ممتحنه در کدام جزء قرآن است؟

سوره ممتحنه در جزء 28 است.

### سوره ممتحنه چندمین سوره قرآن است؟

سوره ممتحنه 60مین سوره قرآن است و پس از سوره حشر و پیش از سوره صف قرار دارد.

### آیا می‌توانم تلاوت سوره ممتحنه را اینجا بشنوم؟

بله. پخش‌کننده زیر آیات، سوره ممتحنه را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیه‌ای که تلاوت می‌شود در فهرست آیات مشخص می‌شود.

- [سوره قبل 59. حشر](https://yasinsurah.com/fa/sureh-al-hashr/)
- [سوره بعد 61. صف](https://yasinsurah.com/fa/sureh-as-saff/)

## اپلیکیشن سوره یس

یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانه‌هایتان را در گوشی خود نگه دارید.

[App Store](https://apps.apple.com/ir/app/id6443493408) [Google Play](https://play.google.com/store/apps/details?id=tr.gen.suresi.yasin&hl=fa)
