# سوره صافات

> متن کامل سوره صافات (صف‌بستگان) به عربی با ترجمه فارسی آیه به آیه، تلاوت 9 قاری و تفسیر کوتاه هر آیه. سورهٔ صافات در مکه نازل شده و 182 آیه دارد. یگانگی…

منبع: https://yasinsurah.com/fa/sureh-as-saffat/  
آخرین به‌روزرسانی: 2026-11-16T00:38:32+03:00

سوره 37 از 114 · جزء 23

182 آیه · مکی · ترتیب نزول: 56مین

سورهٔ صافات در مکه نازل شده و 182 آیه دارد. یگانگی خدا، بندهٔ او بودن فرشتگان و جن‌ها و مبارزهٔ پیامبران را که به نجات می‌انجامد بیان می‌کند.

## سوره صافات به عربی با ترجمه فارسی

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ  
به نام الله بخشندۀ مهربان

**1.** وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفّٗا ﴿١﴾  
ترجمه: سوگند به فرشتگان صف‌به‌صف [که برای عبادت پروردگار ایستاده‌اند]

**2.** فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجۡرٗا ﴿٢﴾  
ترجمه: و سوگند به فرشتگانی که ابرها را می‌رانند

**3.** فَٱلتَّٰلِيَٰتِ ذِكۡرًا ﴿٣﴾  
ترجمه: و سوگند به فرشتگانی که قرآن تلاوت می‌کنند

**4.** إِنَّ إِلَٰهَكُمۡ لَوَٰحِدٞ ﴿٤﴾  
ترجمه: [که] بی‌تردید، معبود شما یکتاست.

**5.** رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَرَبُّ ٱلۡمَشَٰرِقِ ﴿٥﴾  
ترجمه: [همان] پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آنهاست و پروردگار [خورشید در غروب‌گاه‌ها و] طلوع‌گاه‌ها.

**6.** إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِزِينَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ ﴿٦﴾  
ترجمه: به راستی که ما آسمان دنیا را با زیورِ ستارگان آراستیم

**7.** وَحِفۡظٗا مِّن كُلِّ شَيۡطَٰنٖ مَّارِدٖ ﴿٧﴾  
ترجمه: و [آن را] از [دسترس] هر شیطان سرکشی حفظ کردیم.

**8.** لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰ وَيُقۡذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٖ ﴿٨﴾  
ترجمه: [آن شیاطین، هرگز] نمی‌توانند [سخنان فرشتگان] عالم بالا را بشنوند و از هر سو [با شهاب‌های آتشین] تیرباران می‌شوند.

**9.** دُحُورٗاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٞ وَاصِبٌ ﴿٩﴾  
ترجمه: [از ورود آنان، به عالم فرشتگان جلوگیری می‌شود و همواره به] عقب رانده می‌شوند و عذابی جاودان [در پیش] دارند؛

**10.** إِلَّا مَنۡ خَطِفَ ٱلۡخَطۡفَةَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٞ ثَاقِبٞ ﴿١٠﴾  
ترجمه: مگر کسی [از شیاطین] که ناگهان چیزی [از گفتگوی فرشتگان را] برباید که [در این صورت،] شهابی درخشان او را دنبال می‌کند.

**11.** فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَم مَّنۡ خَلَقۡنَآۚ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّن طِينٖ لَّازِبِۭ ﴿١١﴾  
ترجمه: پس از آنان [= کافران] بپرس که آیا آفرینش [پیکرهای] آنان سخت‌تر است یا آنچه که ما [از زمین و آسمان‌ها و جهان بیکران] آفریده‌ایم؛ [درحالی‌که] ما آنها را از گِلى [بی‌ارزش و] چسبنده پدید آوردیم.

**12.** بَلۡ عَجِبۡتَ وَيَسۡخَرُونَ ﴿١٢﴾  
ترجمه: تو [از انکار آنان] در شگفتی و آنها [نیز سخنانت را دربارۀ قیامت] مسخره می‌کنند.

**13.** وَإِذَا ذُكِّرُواْ لَا يَذۡكُرُونَ ﴿١٣﴾  
ترجمه: و چون پند داده ‌شوند، نمی‌پذیرند.

**14.** وَإِذَا رَأَوۡاْ ءَايَةٗ يَسۡتَسۡخِرُونَ ﴿١٤﴾  
ترجمه: و چون نشانه‌ای [در مورد راستگویی پیامبر] می‌بینند، [آن را] به تمسخر می‌گیرند

**15.** وَقَالُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٌ ﴿١٥﴾  
ترجمه: و می‌گویند: «این [قرآن، چیزی] نیست، مگر جادویی آشکار.

**16.** أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ ﴿١٦﴾  
ترجمه: آیا هنگامی که مردیم و خاک و استخوان شدیم، برانگیخته خواهیم شد؟

**17.** أَوَءَابَآؤُنَا ٱلۡأَوَّلُونَ ﴿١٧﴾  
ترجمه: آیا پدران ما [نیز برانگیخته می‌شوند]؟»

**18.** قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَٰخِرُونَ ﴿١٨﴾  
ترجمه: بگو: «آری؛ شما در حالی که خوار هستید [زنده می‌شوید]».

**19.** فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةٞ وَٰحِدَةٞ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ ﴿١٩﴾  
ترجمه: [وقوع قیامت،] تنها با یک بانگ [سهمناک] است و ناگهان [همه از قبرها بیرون می‌آیند و در انتظار دستور پروردگار، وحشت قیامت را] نظاره می‌کنند.

**20.** وَقَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا هَٰذَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ ﴿٢٠﴾  
ترجمه: و می‌گویند: «وای بر ما! این [همان] روز جزاست».

**21.** هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ ﴿٢١﴾  
ترجمه: [گفته می‌شود: «آری،] این همان روز داوری است که آن را انکار می‌کردید».

**22.** ۞ ٱحۡشُرُواْ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَأَزۡوَٰجَهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَعۡبُدُونَ ﴿٢٢﴾  
ترجمه: [به فرشتگان گفته می‌شود:] «گرد آورید کسانی را که [با شرک به خویش] ستم کرده‌اند با [همفکران و] همانندهایشان و آنچه عبادت می‌کردند

**23.** مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهۡدُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡجَحِيمِ ﴿٢٣﴾  
ترجمه: به جاى الله؛ و آنان را به راه دوزخ هدایت کنید.

**24.** وَقِفُوهُمۡۖ إِنَّهُم مَّسۡـُٔولُونَ ﴿٢٤﴾  
ترجمه: و آنان را نگه دارید که قطعاً [پیش از رفتن به دوزخ] بازخواست خواهند شد».

**25.** مَا لَكُمۡ لَا تَنَاصَرُونَ ﴿٢٥﴾  
ترجمه: [از دوزخیان می‌پرسند:] «چرا [مانند دنیا] از یكدیگر حمایت نمى‌كنید؟»

**26.** بَلۡ هُمُ ٱلۡيَوۡمَ مُسۡتَسۡلِمُونَ ﴿٢٦﴾  
ترجمه: بلکه امروز [همگی] تسلیم [امرِ پروردگار] هستند.

**27.** وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ ﴿٢٧﴾  
ترجمه: و پرسش‌کنان به یکدیگر رو می‌کنند

**28.** قَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَأۡتُونَنَا عَنِ ٱلۡيَمِينِ ﴿٢٨﴾  
ترجمه: [و به رهبران و بزرگان خود] می‌گویند: «شما [برای به کفر کشاندنِ ما، با ادعای دین راستین و] از موضع حق به سراغمان می‌آمدید».

**29.** قَالُواْ بَل لَّمۡ تَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ ﴿٢٩﴾  
ترجمه: [رهبرانشان] می‌گویند: «[ما مقصر نیستیم؛] بلکه شما خود ایمان نداشتید؛

**30.** وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنِۭۖ بَلۡ كُنتُمۡ قَوۡمٗا طَٰغِينَ ﴿٣٠﴾  
ترجمه: و ما هیچ تسلطى بر شما نداشتیم؛ بلکه شما خود گروهى سرکش بودید.

**31.** فَحَقَّ عَلَيۡنَا قَوۡلُ رَبِّنَآۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ ﴿٣١﴾  
ترجمه: [اکنون] فرمان مجازاتِ پروردگارمان بر ما محقق شده و به راستی، ما [همگی عذاب دوزخ را] خواهیم چشید.

**32.** فَأَغۡوَيۡنَٰكُمۡ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ ﴿٣٢﴾  
ترجمه: شما را گمراه نمودیم [چرا که] در حقیقت، خود نیز گمراه بودیم».

**33.** فَإِنَّهُمۡ يَوۡمَئِذٖ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ ﴿٣٣﴾  
ترجمه: یقیناً آن روز [همۀ آنان] در عذاب شریکند.

**34.** إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفۡعَلُ بِٱلۡمُجۡرِمِينَ ﴿٣٤﴾  
ترجمه: بی‌تردید، ما با گناهکاران اینچنین [رفتار] می‌کنیم.

**35.** إِنَّهُمۡ كَانُوٓاْ إِذَا قِيلَ لَهُمۡ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسۡتَكۡبِرُونَ ﴿٣٥﴾  
ترجمه: آنان بودند كه وقتی به آنان گفته مى‌شد: «معبودی [به‌حق] جز الله نیست» سرکشی [و تکبر] می‌کردند.

**36.** وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓاْ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٖ مَّجۡنُونِۭ ﴿٣٦﴾  
ترجمه: و می‌گفتند: «آیا ما معبودانمان را به خاطر [سخن] شاعری دیوانه رها کنیم؟»

**37.** بَلۡ جَآءَ بِٱلۡحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿٣٧﴾  
ترجمه: [چنین نیست] بلکه او حق [= قرآن] را آورده و پیامبران [پیشین] را تصدیق کرده است.

**38.** إِنَّكُمۡ لَذَآئِقُواْ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَلِيمِ ﴿٣٨﴾  
ترجمه: شما [کافران] قطعاً عذاب دردناک [دوزخ] را می‌چشید.

**39.** وَمَا تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿٣٩﴾  
ترجمه: و جز [در برابر] آنچه می‌کردید مجازات نمی‌شوید.

**40.** إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ﴿٤٠﴾  
ترجمه: [همه عذاب می‌بینند؛] مگر بندگان مخلص الله.

**41.** أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ رِزۡقٞ مَّعۡلُومٞ ﴿٤١﴾  
ترجمه: آنان [در پیشگاهِ پروردگار،] روزیِ مشخصی دارند:

**42.** فَوَٰكِهُ وَهُم مُّكۡرَمُونَ ﴿٤٢﴾  
ترجمه: [انواع] میوه‌ها [را در اختیار خواهند داشت] و گرامی داشته می‌شوند.

**43.** فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ ﴿٤٣﴾  
ترجمه: در باغ‌های پرنعمت [بهشت]؛

**44.** عَلَىٰ سُرُرٖ مُّتَقَٰبِلِينَ ﴿٤٤﴾  
ترجمه: در حالی که مقابل یکدیگر بر تخت‌ها [تکیه زده‌اند]؛

**45.** يُطَافُ عَلَيۡهِم بِكَأۡسٖ مِّن مَّعِينِۭ ﴿٤٥﴾  
ترجمه: جامی از شراب ناب [و زلال] پیرامونشان می‌گردانند؛

**46.** بَيۡضَآءَ لَذَّةٖ لِّلشَّٰرِبِينَ ﴿٤٦﴾  
ترجمه: [شرابی روشن و] سپید که برای نوشندگانش لذت‌بخش است؛

**47.** لَا فِيهَا غَوۡلٞ وَلَا هُمۡ عَنۡهَا يُنزَفُونَ ﴿٤٧﴾  
ترجمه: [شرابی كه خماری و] سردردى در نوشیدنش نیست و از آن مست نمی‌گردند.

**48.** وَعِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ عِينٞ ﴿٤٨﴾  
ترجمه: و نزدشان زنانی زیباچشم است که تنها [به شوهران خود] نظر دارند [و تنها به آنها عشق می‌ورزند].

**49.** كَأَنَّهُنَّ بَيۡضٞ مَّكۡنُونٞ ﴿٤٩﴾  
ترجمه: [زنانی که] گویی پردۀ سفید داخلی تخم [پرندگان] هستند که [از دسترس همگان] پنهان مانده‌اند.

**50.** فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ ﴿٥٠﴾  
ترجمه: [بهشتیان دربارۀ رخدادهای دنیا صحبت می‌کنند و] برخی از آنان پرسش‌کنان رو به برخی دیگر می‌کنند.

**51.** قَالَ قَآئِلٞ مِّنۡهُمۡ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينٞ ﴿٥١﴾  
ترجمه: یکی از آنان می‌گوید: «من [در دنیا] همنشینی داشتم.

**52.** يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُصَدِّقِينَ ﴿٥٢﴾  
ترجمه: [که پیوسته به من] می‌گفت: آیا تو واقعاً [به قیامت] باور داری؟

**53.** أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ ﴿٥٣﴾  
ترجمه: آیا هنگامی که مُردیم و خاک و استخوان شدیم، آیا حقیقتاً [زنده می‌شویم و در قبال کارهایمان مورد محاسبه قرار می‌گیریم و] به ما کیفر می‌دهند؟!»

**54.** قَالَ هَلۡ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ ﴿٥٤﴾  
ترجمه: [سپس به دوستان بهشتی‌اش] می‌گوید: «آیا [شما نیز همراه من] سر می‌کشید [تا بدانیم او کجاست]؟»

**55.** فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِي سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ ﴿٥٥﴾  
ترجمه: آنگاه خود سر می‌کشد و او را در میان دوزخ مى‌بیند.

**56.** قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرۡدِينِ ﴿٥٦﴾  
ترجمه: به وی می‌گوید: «به الله سوگند که نزدیک بود مرا [با وسوسه‌های کفرآمیزت] نابود سازی.

**57.** وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِينَ ﴿٥٧﴾  
ترجمه: اگر نعمتِ [هدایتِ] پروردگارم نبود، من نیز از حاضرشدگان [در دوزخ] بودم».

**58.** أَفَمَا نَحۡنُ بِمَيِّتِينَ ﴿٥٨﴾  
ترجمه: [آنگاه به بهشتیان می‌گوید:] «آیا ما مرگ دیگری نخواهیم داشت

**59.** إِلَّا مَوۡتَتَنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ ﴿٥٩﴾  
ترجمه: جز همان مرگ نخستین خود، و عذاب نمی‌شویم؟

**60.** إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ﴿٦٠﴾  
ترجمه: به راستی که این همان کامیابی بزرگ است».

**61.** لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ ﴿٦١﴾  
ترجمه: اهل عمل، باید براى چنین [پاداشی] بکوشند.

**62.** أَذَٰلِكَ خَيۡرٞ نُّزُلًا أَمۡ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ ﴿٦٢﴾  
ترجمه: آیا این [نعمت بهشت، کریمانه‌تر و] براى پذیرایى بهتر است یا درختِ زَقّوم [در دوزخ]؟

**63.** إِنَّا جَعَلۡنَٰهَا فِتۡنَةٗ لِّلظَّٰلِمِينَ ﴿٦٣﴾  
ترجمه: بی‌تردید، ما آن درخت را مایۀ آزمایش ستمکاران [مشرک] قرار داده‌ایم [چرا که می‌گویند: «هیچ درختی در آتش نمی‌روید»].

**64.** إِنَّهَا شَجَرَةٞ تَخۡرُجُ فِيٓ أَصۡلِ ٱلۡجَحِيمِ ﴿٦٤﴾  
ترجمه: در حقیقت، آن [مایۀ عذاب،] درختی است که از ژرفای دوزخ می‌روید.

**65.** طَلۡعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ ﴿٦٥﴾  
ترجمه: میوه‌اش [چنان بدمنظر است که] گویى سرهاى شیاطین است.

**66.** فَإِنَّهُمۡ لَأٓكِلُونَ مِنۡهَا فَمَالِـُٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ ﴿٦٦﴾  
ترجمه: آنان [= دوزخیان] از [میوه‌های تلخ] آن مى‌خورند و شکم‌ها را از آنها انباشته مى‌كنند.

**67.** ثُمَّ إِنَّ لَهُمۡ عَلَيۡهَا لَشَوۡبٗا مِّنۡ حَمِيمٖ ﴿٦٧﴾  
ترجمه: آنگاه بر روی این [غذای ناپاک، به جای نوشیدنی] آمیزه‌ای از آب جوشان دارند.

**68.** ثُمَّ إِنَّ مَرۡجِعَهُمۡ لَإِلَى ٱلۡجَحِيمِ ﴿٦٨﴾  
ترجمه: سپس یقیناً باز‌گشتشان به دوزخ است.

**69.** إِنَّهُمۡ أَلۡفَوۡاْ ءَابَآءَهُمۡ ضَآلِّينَ ﴿٦٩﴾  
ترجمه: آنان پدران خود را گمراه یافتند؛

**70.** فَهُمۡ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمۡ يُهۡرَعُونَ ﴿٧٠﴾  
ترجمه: و [همچنان] در پیِ آنان می‌شتافتند.

**71.** وَلَقَدۡ ضَلَّ قَبۡلَهُمۡ أَكۡثَرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿٧١﴾  
ترجمه: و قطعاً قبل از آنان نیز بیشتر پیشینیان گمراه شدند.

**72.** وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ ﴿٧٢﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، ما هشدار‌دهندگان [بسیاری] میان آنان فرستادیم.

**73.** فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُنذَرِينَ ﴿٧٣﴾  
ترجمه: پس بنگر که سرانجامِ هشداریافتگان چگونه بود.

**74.** إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ﴿٧٤﴾  
ترجمه: [همه گرفتار عذاب شدند] مگر بندگان مخلص الله.

**75.** وَلَقَدۡ نَادَىٰنَا نُوحٞ فَلَنِعۡمَ ٱلۡمُجِيبُونَ ﴿٧٥﴾  
ترجمه: نوح به درگاه ما دعا کرد و [ما] چه نیکو اجابت‌کننده بودیم!

**76.** وَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿٧٦﴾  
ترجمه: و او و خانواده‌اش را [به همراه مؤمنان] از بلای بزرگ [طوفان] نجات دادیم

**77.** وَجَعَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِينَ ﴿٧٧﴾  
ترجمه: و [پس از طوفان، فقط پیروان مؤمن و] خانوادۀ او را [در زمین] باقی گذاشتیم

**78.** وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ﴿٧٨﴾  
ترجمه: و در میان آیندگان [نام نیک] برایش به جا نهادیم.

**79.** سَلَٰمٌ عَلَىٰ نُوحٖ فِي ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٧٩﴾  
ترجمه: سلام [و ستایش] جهانیان بر نوح باد.

**80.** إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿٨٠﴾  
ترجمه: به راستی، ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.

**81.** إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٨١﴾  
ترجمه: بی‌تردید، او از بندگان مؤمن ما بود.

**82.** ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿٨٢﴾  
ترجمه: آنگاه دیگران را [که در طوفان مانده بودند] غرق کردیم.

**83.** ۞ وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبۡرَٰهِيمَ ﴿٨٣﴾  
ترجمه: و قطعاً ابراهیم از پیروان او [= نوح] بود.

**84.** إِذۡ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلۡبٖ سَلِيمٍ ﴿٨٤﴾  
ترجمه: [یاد کن از] هنگامی که وی با دلی پاک [و خالی از شرک] به [درگاه] پروردگارش آمد.

**85.** إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَاذَا تَعۡبُدُونَ ﴿٨٥﴾  
ترجمه: آنگاه که به پدر و قومش گفت: «چه چیزی عبادت می‌کنید؟

**86.** أَئِفۡكًا ءَالِهَةٗ دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ ﴿٨٦﴾  
ترجمه: آیا به جای الله، این معبودان دروغین را می‌خواهید؟

**87.** فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٨٧﴾  
ترجمه: گمانتان دربارۀ پروردگار جهانیان چیست؟»

**88.** فَنَظَرَ نَظۡرَةٗ فِي ٱلنُّجُومِ ﴿٨٨﴾  
ترجمه: سپس نگاهی به ستارگان افکند [و اندیشید].

**89.** فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٞ ﴿٨٩﴾  
ترجمه: و گفت: «من بیمارم [و در جشن شرکت نمی‌کنم]».

**90.** فَتَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ مُدۡبِرِينَ ﴿٩٠﴾  
ترجمه: پس [مردم] او را ترک کردند و رفتند.

**91.** فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمۡ فَقَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ ﴿٩١﴾  
ترجمه: آنگاه پنهانی نزد معبودهایشان رفت و [با تمسخر] گفت: «چیزی نمی‌خورید؟

**92.** مَا لَكُمۡ لَا تَنطِقُونَ ﴿٩٢﴾  
ترجمه: شما را چه شده است که سخن نمی‌گویید؟»

**93.** فَرَاغَ عَلَيۡهِمۡ ضَرۡبَۢا بِٱلۡيَمِينِ ﴿٩٣﴾  
ترجمه: سپس با دست راست خود ضربه‌ای [محکم] بر آنها وارد آورد [و جز بُت‌ بزرگ، همه را شکست].

**94.** فَأَقۡبَلُوٓاْ إِلَيۡهِ يَزِفُّونَ ﴿٩٤﴾  
ترجمه: قومش شتابان به سوی او آمدند.

**95.** قَالَ أَتَعۡبُدُونَ مَا تَنۡحِتُونَ ﴿٩٥﴾  
ترجمه: [ابراهیم] گفت: «آیا چیزی را که خود می‌تراشید عبادت می‌کنید؟

**96.** وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ ﴿٩٦﴾  
ترجمه: و حال آنکه الله، [هم] شما و [هم] آنچه را انجام می‌دهید آفریده است».

**97.** قَالُواْ ٱبۡنُواْ لَهُۥ بُنۡيَٰنٗا فَأَلۡقُوهُ فِي ٱلۡجَحِيمِ ﴿٩٧﴾  
ترجمه: [وقتی بُت‌پرستان از پاسخ درماندند،] گفتند: «بنایی [بلند] برایش بسازید و او را در آتش بیفکنید».

**98.** فَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدٗا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَسۡفَلِينَ ﴿٩٨﴾  
ترجمه: براى [نابودى‌] او نیرنگی خواستند و[لى] ما آنان را پست و [مغلوب‌] ساختیم [و آتش بر ابراهیم سرد و بی‌اثر شد].

**99.** وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهۡدِينِ ﴿٩٩﴾  
ترجمه: و گفت: «من به سوى [سرزمین دیگرى براى عبادتِ] پروردگارم می‌روم [و هجرت می‌کنم] و او مرا هدایت خواهد كرد.

**100.** رَبِّ هَبۡ لِي مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ﴿١٠٠﴾  
ترجمه: پروردگارا، [فرزندی] از شایستگان به من عطا کن».

**101.** فَبَشَّرۡنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمٖ ﴿١٠١﴾  
ترجمه: ما [دعایش را مستجاب کردیم و] او را به تولد پسری بردبار بشارت دادیم.

**102.** فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعۡيَ قَالَ يَٰبُنَيَّ إِنِّيٓ أَرَىٰ فِي ٱلۡمَنَامِ أَنِّيٓ أَذۡبَحُكَ فَٱنظُرۡ مَاذَا تَرَىٰۚ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفۡعَلۡ مَا تُؤۡمَرُۖ سَتَجِدُنِيٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ ﴿١٠٢﴾  
ترجمه: و چون [اسماعیل] به [سن نوجوانى و] حد تلاش [و همكارى] با او [= ابراهیم] رسید، به وی گفت: پسرم، در خواب [به من وحی می‌شود و] مى‌بینم كه تو را ذبح مى‌كنم. نظرت در این باره چیست؟» [اسماعیل] گفت: «پدرجان، آنچه را به تو امر شده است انجام بده. ان شاء الله مرا [در برابر اجرای این فرمان،] شكیبا خواهی یافت».

**103.** فَلَمَّآ أَسۡلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلۡجَبِينِ ﴿١٠٣﴾  
ترجمه: هنگامی که هر دو تسلیم [فرمان پروردگار] شدند و [ابراهیم] او را به پیشانی [بر خاک] نهاد.

**104.** وَنَٰدَيۡنَٰهُ أَن يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ ﴿١٠٤﴾  
ترجمه: به او ندا دادیم که: «ای ابراهیم،

**105.** قَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿١٠٥﴾  
ترجمه: یقیناً که خوابت را تحقق بخشیدی». ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.

**106.** إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡبَلَٰٓؤُاْ ٱلۡمُبِينُ ﴿١٠٦﴾  
ترجمه: بی‌تردید، این [خواب،] آزمایشی آشکار بود [و ابراهیم از آن سربلند بیرون آمد].

**107.** وَفَدَيۡنَٰهُ بِذِبۡحٍ عَظِيمٖ ﴿١٠٧﴾  
ترجمه: و [جان] او را در ازای قربانی بزرگی بازخریدیم

**108.** وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ﴿١٠٨﴾  
ترجمه: و در میان آیندگان، [نام نیک] برایش بر جای نهادیم.

**109.** سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ ﴿١٠٩﴾  
ترجمه: سلام بر ابراهیم.

**110.** كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿١١٠﴾  
ترجمه: ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.

**111.** إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١١١﴾  
ترجمه: بی‌تردید، او از بندگان مؤمن ما بود.

**112.** وَبَشَّرۡنَٰهُ بِإِسۡحَٰقَ نَبِيّٗا مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ﴿١١٢﴾  
ترجمه: و او را به [تولد] اسحاق که پیامبری از شایستگان بود بشارت دادیم.

**113.** وَبَٰرَكۡنَا عَلَيۡهِ وَعَلَىٰٓ إِسۡحَٰقَۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحۡسِنٞ وَظَالِمٞ لِّنَفۡسِهِۦ مُبِينٞ ﴿١١٣﴾  
ترجمه: [ما] به او و اسحاق برکت دادیم؛ و [برخى] از افرادِ دودمانشان نیكوكار بودند و [برخى دیگر] آشكارا نسبت به خویشتن ستمکار بودند.

**114.** وَلَقَدۡ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ﴿١١٤﴾  
ترجمه: و به راستی، بر موسی و هارون منت نهادیم

**115.** وَنَجَّيۡنَٰهُمَا وَقَوۡمَهُمَا مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿١١٥﴾  
ترجمه: و آن دو را همراه قومشان از اندوه بزرگ [= ستم فرعون و خطر غرق شدن در نیل] نجات دادیم

**116.** وَنَصَرۡنَٰهُمۡ فَكَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ ﴿١١٦﴾  
ترجمه: و یاری‌شان کردیم تا پیروز شدند

**117.** وَءَاتَيۡنَٰهُمَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلۡمُسۡتَبِينَ ﴿١١٧﴾  
ترجمه: و به آن دو، کتاب روشنگر [= تورات] دادیم

**118.** وَهَدَيۡنَٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ ﴿١١٨﴾  
ترجمه: و آن دو را به راه راست هدایت کردیم

**119.** وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِمَا فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ﴿١١٩﴾  
ترجمه: و در میان آیندگان [نام نیک] برایشان بر جای نهادیم.

**120.** سَلَٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ﴿١٢٠﴾  
ترجمه: سلام بر موسی و هارون.

**121.** إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿١٢١﴾  
ترجمه: ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.

**122.** إِنَّهُمَا مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١٢٢﴾  
ترجمه: بی‌تردید، آن دو از بندگان مؤمن ما بودند.

**123.** وَإِنَّ إِلۡيَاسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٢٣﴾  
ترجمه: و قطعاً الیاس [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.

**124.** إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٢٤﴾  
ترجمه: [یاد کن از] هنگامی که او به قومش گفت: «آیا [از الله] پروا نمی‌کنید؟

**125.** أَتَدۡعُونَ بَعۡلٗا وَتَذَرُونَ أَحۡسَنَ ٱلۡخَٰلِقِينَ ﴿١٢٥﴾  
ترجمه: آیا [نماد یا همان بتِ] «بَعل» را [به عبادت] می‌خوانید و بهترین آفریننده را رها می‌کنید؟

**126.** ٱللَّهَ رَبَّكُمۡ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٢٦﴾  
ترجمه: الله [را ترک می‌کنید] که پروردگار شما و پروردگار پدرانتان است».

**127.** فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ ﴿١٢٧﴾  
ترجمه: اما او را دروغگو انگاشتند و مسلّماً [برای عذاب] احضار می‌شوند.

**128.** إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ﴿١٢٨﴾  
ترجمه: مگر بندگان مخلص الله.

**129.** وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ﴿١٢٩﴾  
ترجمه: ما در میان آیندگان [نام نیک] برایش بر جای نهادیم.

**130.** سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِلۡ يَاسِينَ ﴿١٣٠﴾  
ترجمه: سلام بر الیاس.

**131.** إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿١٣١﴾  
ترجمه: به راستی، ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.

**132.** إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١٣٢﴾  
ترجمه: بی‌تردید، او از بندگان مؤمن ما بود.

**133.** وَإِنَّ لُوطٗا لَّمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٣٣﴾  
ترجمه: و قطعاً لوط [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.

**134.** إِذۡ نَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ ﴿١٣٤﴾  
ترجمه: [یاد کن از] هنگامی که او و همۀ خانواده‌اش را نجات دادیم.

**135.** إِلَّا عَجُوزٗا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ ﴿١٣٥﴾  
ترجمه: مگر پیرزنی که از باقی‌ماندگان [در عذاب] بود.

**136.** ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿١٣٦﴾  
ترجمه: سپس دیگران را هلاک کردیم.

**137.** وَإِنَّكُمۡ لَتَمُرُّونَ عَلَيۡهِم مُّصۡبِحِينَ ﴿١٣٧﴾  
ترجمه: و شما [در سفر به سرزمین شام] صبحگاهان بر [ویرانه‌های شهرهای] آنان می‌گذرید.

**138.** وَبِٱلَّيۡلِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ﴿١٣٨﴾  
ترجمه: و نیز شامگاهان، آیا نمی‌اندیشید [و عبرت نمی‌گیرید]؟

**139.** وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٣٩﴾  
ترجمه: و قطعاً یونس [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.

**140.** إِذۡ أَبَقَ إِلَى ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ ﴿١٤٠﴾  
ترجمه: [یاد کن از] هنگامی که [خشمگین از کفر قومش، بدون اجازۀ پروردگار] به کشتیِ انباشته [از مسافر و بار] گریخت.

**141.** فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُدۡحَضِينَ ﴿١٤١﴾  
ترجمه: [چون کشتی در حال غرق شدن بود، یونس با سرنشینان کشتی برای بیرون انداختنِ برخی افراد] قرعه انداخت و خود از باختگان شد [و او را به دریا انداختند].

**142.** فَٱلۡتَقَمَهُ ٱلۡحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٞ ﴿١٤٢﴾  
ترجمه: سپس ماهی [بزرگی] او را بلعید؛ در حالى كه درخور سرزنش بود.

**143.** فَلَوۡلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلۡمُسَبِّحِينَ ﴿١٤٣﴾  
ترجمه: اگر در زمرۀ تسبیح‌گویان [پروردگار] نبود،

**144.** لَلَبِثَ فِي بَطۡنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ ﴿١٤٤﴾  
ترجمه: یقیناً تا روزی که [مردم] برانگیخته می‌شوند، در شکم آن [ماهی] باقی می‌ماند.

**145.** ۞ فَنَبَذۡنَٰهُ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٞ ﴿١٤٥﴾  
ترجمه: آنگاه او را در حالی که [ضعیف و] بیمار بود به سرزمینی خشک [و ‌بی‌گیاه] افکندیم

**146.** وَأَنۢبَتۡنَا عَلَيۡهِ شَجَرَةٗ مِّن يَقۡطِينٖ ﴿١٤٦﴾  
ترجمه: و بوتۀ کدو بر [سرِ] او رویاندیم [تا از سایه و میوه‌اش بهره گیرد]؛

**147.** وَأَرۡسَلۡنَٰهُ إِلَىٰ مِاْئَةِ أَلۡفٍ أَوۡ يَزِيدُونَ ﴿١٤٧﴾  
ترجمه: و [دوباره] او را به سوی صد هزار نفر یا بیشتر [به رسالت] فرستادیم.

**148.** فَـَٔامَنُواْ فَمَتَّعۡنَٰهُمۡ إِلَىٰ حِينٖ ﴿١٤٨﴾  
ترجمه: آنان ایمان آوردند و ما نیز آنان را تا مدتی [از نعمت‌های زندگی] بهره‌مند ساختیم.

**149.** فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَلِرَبِّكَ ٱلۡبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلۡبَنُونَ ﴿١٤٩﴾  
ترجمه: از آنان [= مشرکان] بپرس آیا دخترها برای پروردگارِ تو و پسرها برای آنهاست؟

**150.** أَمۡ خَلَقۡنَا ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ إِنَٰثٗا وَهُمۡ شَٰهِدُونَ ﴿١٥٠﴾  
ترجمه: آیا ما فرشتگان را دختر آفریدیم و آنان حضور داشتند؟

**151.** أَلَآ إِنَّهُم مِّنۡ إِفۡكِهِمۡ لَيَقُولُونَ ﴿١٥١﴾  
ترجمه: آگاه باش! آنان از [روی تهمت و] دروغگویی‌ می‌گویند:

**152.** وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ ﴿١٥٢﴾  
ترجمه: «الله فرزند دارد» و یقیناً دروغ می‌گویند.

**153.** أَصۡطَفَى ٱلۡبَنَاتِ عَلَى ٱلۡبَنِينَ ﴿١٥٣﴾  
ترجمه: آیا [الله] دختران را بر پسران ترجیح داده است؟

**154.** مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ ﴿١٥٤﴾  
ترجمه: شما را چه شده است؟ چگونه حکم می‌کنید؟

**155.** أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿١٥٥﴾  
ترجمه: آیا [نمی‌اندیشید و] پند نمی‌گیرید؟

**156.** أَمۡ لَكُمۡ سُلۡطَٰنٞ مُّبِينٞ ﴿١٥٦﴾  
ترجمه: آیا [بر ادعای باطل خویش] دلیل روشنی دارید؟

**157.** فَأۡتُواْ بِكِتَٰبِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ﴿١٥٧﴾  
ترجمه: اگر راستگویید، کتابتان را بیاورید.

**158.** وَجَعَلُواْ بَيۡنَهُۥ وَبَيۡنَ ٱلۡجِنَّةِ نَسَبٗاۚ وَلَقَدۡ عَلِمَتِ ٱلۡجِنَّةُ إِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ ﴿١٥٨﴾  
ترجمه: [مشرکان] بین او [= الله] و فرشتگان، خویشاوندى قائل شده‌اند؛ در حالى كه فرشتگان به یقین می‌دانند كه [مشرکان روز قیامت، براى حسابرسی] احضار می‌شوند.

**159.** سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿١٥٩﴾  
ترجمه: الله از آنچه [مشرکان] توصیف می‌کنند منزّه است.

**160.** إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ﴿١٦٠﴾  
ترجمه: [مردم در توصیف پروردگار، سخن گزاف مى‌گویند؛] مگر بندگان مخلص الله.

**161.** فَإِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ ﴿١٦١﴾  
ترجمه: شما [مشرکان] و آنچه عبادت می‌کنید

**162.** مَآ أَنتُمۡ عَلَيۡهِ بِفَٰتِنِينَ ﴿١٦٢﴾  
ترجمه: [هرگز] گمراهگر [کسی از دین حق] نیستید؛

**163.** إِلَّا مَنۡ هُوَ صَالِ ٱلۡجَحِيمِ ﴿١٦٣﴾  
ترجمه: مگر کسی که [به تقدیرِ الهی،] اهل دوزخ باشد.

**164.** وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٞ مَّعۡلُومٞ ﴿١٦٤﴾  
ترجمه: و [فرشتگان می‌گویند:] «هیچ‌یک از ما نیست، مگر آنکه مقام مشخصی [در پیشگاه الهی] دارد.

**165.** وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلصَّآفُّونَ ﴿١٦٥﴾  
ترجمه: ماییم که [برای عبادت و نیایش به درگاه پروردگار] به صف ایستاده‌ایم

**166.** وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡمُسَبِّحُونَ ﴿١٦٦﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، ماییم که تسبیح‌گوی [او] هستیم».

**167.** وَإِن كَانُواْ لَيَقُولُونَ ﴿١٦٧﴾  
ترجمه: و [کافران، پیش از بعثت] همواره می‌گفتند:

**168.** لَوۡ أَنَّ عِندَنَا ذِكۡرٗا مِّنَ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٦٨﴾  
ترجمه: «اگر کتابی از [کتاب‌های آسمانیِ] پیشینیان نزدمان بود،

**169.** لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ﴿١٦٩﴾  
ترجمه: یقیناً از بندگان مخلصِ الله می‌شدیم».

**170.** فَكَفَرُواْ بِهِۦۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ﴿١٧٠﴾  
ترجمه: اما [هنگامی که پیامبر با قرآن به سویشان آمد، حقانیتِ] آن را انکار کردند؛ به زودی [نتیجۀ انکارشان را] خواهند دانست.

**171.** وَلَقَدۡ سَبَقَتۡ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٧١﴾  
ترجمه: و قطعاً سخن ما دربارۀ بندگان فرستاده‌شده‌مان از پیش صادر شده است [که]:

**172.** إِنَّهُمۡ لَهُمُ ٱلۡمَنصُورُونَ ﴿١٧٢﴾  
ترجمه: آنان قطعاً [از جانب ما] یاری‌شده‌اند.

**173.** وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ ﴿١٧٣﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، لشکر ما پیروزند.

**174.** فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٖ ﴿١٧٤﴾  
ترجمه: پس [ای پیامبر،] تا مدتی از آنان [= مشرکان] روی بگردان.

**175.** وَأَبۡصِرۡهُمۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ ﴿١٧٥﴾  
ترجمه: و آنان را [در هنگام نزول عذاب] بنگر؛ به زودی خود [نیز نتیجۀ کفرشان را] خواهند دید.

**176.** أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ ﴿١٧٦﴾  
ترجمه: آیا عذاب ما را به شتاب خواستارند؟

**177.** فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمۡ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلۡمُنذَرِينَ ﴿١٧٧﴾  
ترجمه: آنگاه كه [عذاب الهی] بر خانه‌هایشان فرود آید، چه بد است بامداد هشداریافتگان!

**178.** وَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٖ ﴿١٧٨﴾  
ترجمه: و تا مدتی از آنان روی بگردان،

**179.** وَأَبۡصِرۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ ﴿١٧٩﴾  
ترجمه: و آنان را [در هنگام نزول عذاب] بنگر؛ به زودی خود [نیز نتیجۀ کفرشان را] خواهند دید.

**180.** سُبۡحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿١٨٠﴾  
ترجمه: پروردگارت ـ پروردگار عزت و قدرت ـ از آنچه [مشرکان به دروغ] توصیف می‌کنند پاک و منزه است.

**181.** وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٨١﴾  
ترجمه: و سلام بر پیامبران

**182.** وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٨٢﴾  
ترجمه: و سپاس [و ستایش] از آنِ الله ـ پروردگار جهانیان ـ است.

## اطلاعات کوتاه

- **سوره:** 37 از 114
- **معنای نام:** صف‌بستگان
- **شمار آیات:** 182
- **محل نزول:** مکه
- **ترتیب نزول:** 56
- **جزء:** 23

## درباره سوره صافات

نام سوره از واژهٔ «الصافات» در آیهٔ نخست گرفته شده که به معنای «صف‌کشیدگان» است. به نظر بیشتر مفسران، مقصود فرشتگانی هستند که در انتظار فرمان خدا صف به صف ایستاده‌اند.

سوره در مکه نازل شده و 182 آیه دارد. در مصحف در جایگاه 37 و در جزء 23 قرار دارد؛ در ترتیب نزول، سورهٔ 56 است. با وجود شمار فراوان آیات، آیه‌های آن کوتاه و آهنگین‌اند. دیدن حضرت ابراهیم در خواب که پسرش را قربانی می‌کند، تسلیم شدن پدر و پسر در برابر فرمان خدا و فدیه داده شدن پسر با قربانی بزرگی، در آیات 102-107 این سوره بیان می‌شود.

## زمان نزول سوره صافات

سوره در میانهٔ دورهٔ مکه و در فضایی نازل شد که مشرکان برای خدا شریک می‌آوردند، فرشتگان را دختران خدا می‌دانستند، میان جن‌ها و خدا رابطهٔ نسب برقرار می‌کردند و رستاخیز پس از مرگ را مسخره می‌کردند. مشرکان با شاعر و دیوانه نامیدن پیامبر (ص)، ایشان و پیامشان را خوار می‌شمردند.

سوره این ادعاها را رد می‌کند و با داستان‌های پیامبران پیشین و یادآوری اینکه ابلاغ‌کنندگان حق سرانجام نجات می‌یابند و تکذیب‌کنندگان هلاک می‌شوند، به پیامبر (ص) و مؤمنان تسلی می‌دهد. برای این سوره، سبب نزول مشخصی که در منابع به طور گسترده پذیرفته شده باشد شناخته نیست.

## موضوعات سوره صافات

سوره با سوگند به فرشتگان صف‌کشیده اعلام می‌کند که معبود یگانه است. بیان می‌شود که آسمان نزدیک با ستارگان آراسته شده و شیطان‌هایی که می‌خواهند پنهانی استراق سمع کنند رانده می‌شوند. حال منکران رستاخیز در روز قیامت، سرزنش کردن یکدیگر و درخت زقوم در جهنم ترسیم می‌شود. دیدن یکی از مؤمنان در بهشت، دوست دنیایی خود را که او را به انکار رستاخیز دعوت می‌کرد در میان جهنم، صحنه‌ای عبرت‌آموز در سوره است.

سپس داستان‌های پیامبران می‌آید: نجات حضرت نوح؛ شکستن بت‌ها به دست حضرت ابراهیم، نجات یافتن او از آتش و تسلیم او در آزمون قربانی کردن پسرش؛ حضرت موسی و هارون، حضرت الیاس، حضرت لوط و حضرت یونس که ماهی او را بلعید. در پایان بیشتر داستان‌ها، به آن پیامبر سلام گفته می‌شود. سپس ادعای دختران خدا بودن فرشتگان رد می‌شود. سوره وعدهٔ پیروزی داده‌شده به پیامبران را یادآوری می‌کند؛ خدا را از آنچه وصف می‌کنند پاک می‌شمارد و با سلام بر پیامبران و حمد پروردگار جهانیان پایان می‌یابد.

## فضیلت سوره صافات

دربارهٔ ثواب خواندن سورهٔ صافات روایت صحیحی شناخته نشده است. بنا بر آنچه نسائی از عبدالله بن عمر نقل کرده، پیامبر (ص) به سبک‌گرفتن نماز فرمان می‌داد و خودش هنگامی که امام می‌شد سورهٔ صافات را می‌خواند. آلبانی سند این روایت را حسن دانسته است.

سه آیهٔ پایانی سوره میان مردم در پایان تسبیحات نماز، دعا و نشست‌ها خوانده می‌شود. حدیث‌هایی که به‌عنوان پشتوانهٔ این عمل می‌آورند ضعیف‌اند: روایت ابویعلی را که می‌گوید پیامبر (ص) این آیات را در پایان نماز می‌خواند، ابن کثیر سندش را ضعیف یافته، و حدیثی را هم که خواندنش را در پایان مجلس توصیه می‌کند و شعبی آن را مرسل نقل کرده، آلبانی ضعیف شمرده است.

روایت ابن ماجه را که بیان می‌کند ده آیهٔ نخست این سوره همراه با آیه‌های دیگر بر کسی که اختلال عقلی داشت خوانده شد، آلبانی منکر دانسته، و روایت تفسیری را که برای خواننده ثوابی به شمار جن و شیاطین وعده می‌دهد، طرابلسی بی‌اساس شمرده است.

توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.

## دعاهای سوره صافات

- [رب هب لی من الصالحین سوره صافات، آیه 100](https://yasinsurah.com/fa/doa/rabbi-hab-li-minas-salihin/)
- [سبحان ربک سوره صافات، آیات 180 تا 182](https://yasinsurah.com/fa/doa/subhana-rabbika/)

## تفسیر سوره صافات

توضیح کوتاه همه آیات سوره صافات، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».

### تفسیر آیات 1 تا 10

**1.** تفسیر: الله به فرشتگانی که در عبادت خویش به‌هم‌فشرده در صف ایستاده‌اند سوگند یاد فرمود.

**2.** تفسیر: و به فرشتگانی که ابرها را تکان می‌دهند، و آنها را به هرجا که الله می‌خواهد ببارد می‌رانند سوگند یاد فرمود.

**3.** تفسیر: و به فرشتگانی که کلام الله را تلاوت می‌کنند سوگند یاد فرمود.

**4.** تفسیر: که - ای مردم- قطعاً معبود برحق شما ذات یگانه‌ای است که هیچ شریکی ندارد، و او الله است.

**5.** تفسیر: پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آن دو وجود دارد، و پروردگار محل‌های برآمدن و فرورفتن خورشید در طول سال است.

**6.** تفسیر: به‌راستی‌که ما نزدیک‌ترین آسمان به زمین را با زیوری زیبا یعنی ستارگانی که مانند جواهر درخشان به نظر می‌رسند آراستیم.

**7.** تفسیر: و آسمان دنیا را از هر شیطان سرکش و خارج از طاعت با ستارگان که به آنها مورد اصابت قرار می‌گیرد حفظ کردیم.

**8.** تفسیر: این شیاطین نمی‌توانند به سخنان فرشتگان در آسمان گوش دهند آن‌گاه که دربارۀ آنچه الله از شریعت و تقدیر خویش به آنها وحی می‌کند با یکدیگر سخن می‌گویند، و از هر طرف با شهاب‌ها مورد اصابت قرار می‌گیرند.

**9.** تفسیر: تا از گوش ‌دادن به فرشتگان به شدت رانده و دور شوند، و در آخرت عذابی دردآور و همیشگی که هیچگاه قطع نمی‌شود دارند.

**10.** تفسیر: مگر یکی از شیاطین چیزی به سرعت برباید، یعنی کلمه‌ای از آنچه ساکنان زمین از آن آگاه نشده‌اند و فرشتگان در مورد آن با یکدیگر گفتگو می‌کنند و میان آنها می‌چرخد، که شهابی درخشان او را تعقیب می‌کند و می‌سوزاند، و چه بسا قبل از اینکه شهاب او را بسوزاند آن کلمه را نزد برادرانش بیفکند و به کاهنان برسد، آن‌گاه با آن یک کلمه صد دروغ می‌سازند.

### تفسیر آیات 11 تا 20

**11.** تفسیر: پس -ای محمد- از کافران منکر رستاخیز بپرس: آیا آنها آفرینش سخت‌تر و بدن‌های قوی‌تر و اعضای بزرگ‌تری از آسمان‌ها و زمین و فرشتگان که آفریدیم دارند؟ در حقیقت، ما آنها را از گِلی لیز و چسبنده آفریده‌ایم، پس چگونه رستاخیز را انکار می‌کنند، درحالی‌که از ماده‌ای ضعیف یعنی گِل لیز و چسبنده آفریده شده‌اند؟

**12.** تفسیر: بلکه -ای محمد- از قدرت و تدبیر الله در امور مخلوقاتش، و از تکذیب مشرکان به رستاخیز تعجب می‌کنی، و این مشرکان به‌سبب تکذیب زیاد رستاخیز، آنچه را که در مورد رستاخیز می‌گویی به تمسخر می‌گیرند.

**13.** تفسیر: و این مشرکان هرگاه به یکی از اندرزها پند داده شوند از آن پند نمی‌گیرند، و بهره نمی‌برند؛ چون دل‌های‌شان سخت شده است.

**14.** تفسیر: و هرگاه یکی از آیات پیامبر صلی الله علیه وسلم را که بر راستگویی او دلالت دارد مشاهده کنند بیش از حد، تمسخر و تعجب می‌کنند.

**15.** تفسیر: و می‌گویند: این چیزی که محمد آورده جز سحری آشکار نیست.

**16.** تفسیر: آیا پس از این که مُردیم و به خاک و استخوان هایی پوسیده و خرد شده اى، تبدیل شدیم دوباره زنده می شویم؟! به راستی که این امر دور از انتظار است.

**17.** تفسیر: آیا پدران نخستین ما که قبل از ما مرده‌اند برانگیخته می‌شوند؟!

**18.** تفسیر: - ای محمد- در پاسخ آنها بگو: بله پس از اینکه خاک و استخوان‌هایی پوسیده شدید برانگیخته می‌شوید، و پدران نخستین شما نیز برانگیخته می‌شوند، و همگی برانگیخته می‌شوید درحالی‌که خوار و ذلیل هستید.

**19.** تفسیر: و آن فقط یک دمیدن در صور (دمیدن دوم) است آن‌گاه همگی به هول و هراس روز قیامت می‌نگرند و منتظر هستند که الله چه کاری در مورد آنها انجام می‌دهد.

**20.** تفسیر: و مشرکان تکذیب‌ کنندۀ رستاخیز می‌گویند: وای نابود شدیم این روز جزا است که در آن الله بندگانش را براساس اعمالی‌که در زندگی خویش در دنیا از پیش فرستاده‌اند جزا می‌دهد.

### تفسیر آیات 21 تا 30

**21.** تفسیر: آن‌گاه به آنها گفته می‌شود: این است همان روز داوری میان بندگان که در دنیا آن را انکار و تکذیب می‌کردید.

**22.** تفسیر: و در آن روز به فرشتگان گفته می‌شود: مشرکانی را که با شرک خویش ستم کردند و مشرکان مشابه و تکذیب‌ کنندگان همراه آنها، و بت‌هایی را که به جای الله عبادت می‌کردند گرد آورید،

**23.** تفسیر: و جهنم را به آنها بشناسانید و آنها را به‌سوی آن راهنمایی کنید و برانید، زیرا جهنم مقصدشان است.

**24.** تفسیر: و قبل از وارد کردن به جهنم، آنها را برای حسابرسی نگه دارید، زیرا آنها مورد سوال قرار می‌گیرند، و پس از حسابرسی آنها را به‌سوی جهنم برانید.

**25.** تفسیر: و از روی توبیخ به آنها گفته می‌شود: شما را چه شده است چرا به یکدیگر یاری نمی‌رسانید همان‌گونه که در دنیا به یکدیگر یاری می‌رساندید، و گمان می‌کردید بت‌های‌تان به شما یاری می‌رسانند؟!

**26.** تفسیر: بلکه آنها در این روز تسلیم فرمان الله و خوار هستند، و به‌سبب ناتوانی و نداشتنِ چاره، به یکدیگر یاری نمی‌رسانند.

**27.** تفسیر: به یکدیگر روی می‌آورند و به سرزنش و نزاع با یکدیگر می‌پردازند و این زمانی‌ است که سرزنش و تنازع سودی نمی‌رساند.

**28.** تفسیر: پیروان به پیشوایان می‌گویند: - ای بزرگان ما- به‌راستی‌که شما (برای گمراه کردن ما) با شعار دین و حق به نزد ما می‌آمدید و کفر و شرک به الله و ارتکاب گناهان را برایمان می‌آراستید، و ما را از حقیقتی که رسولان از جانب الله آوردند متنفر می‌ساختید.

**29.** تفسیر: پیشوایان به پیروان می‌گویند: امر - آن‌گونه که ادعا می‌کنید- نیست خودتان بر کفر قرار داشتید و مؤمن نبودید، بلکه منکر بودید.

**30.** تفسیر: و ای پیروان، ما هیچ تسلطی به زور یا غلبه بر شما نداشتیم تا شما را در کفر و شرک و ارتکاب گناهان قرار دهیم، بلکه خودتان مردمی متجاوز از حد در کفر و گمراهی بودید.

### تفسیر آیات 31 تا 40

**31.** تفسیر: پس وعید الله در این فرموده‌اش: ﴿لأَمْلأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكَ وَمِمَّنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ أَجْمَعِينَ﴾ [ص: 85] «یقیناً جهنم را از تو و از کسانی که از تو پیروی کنند، پر خواهم کرد» بر ما و شما واجب شد، و از این‌رو - بدون تردی­­­د- آنچه را که پروردگارمان با آن تهدید کرد می‌چشیم.

**32.** تفسیر: و ما شما را به گمراهی و کفر فراخواندیم، زیرا خودمان از راه هدایت گمراه بودیم.

**33.** تفسیر: پس به‌راستی‌که پیروان و پیشوایان در عذاب روز قیامت با هم شریک هستند.

**34.** تفسیر: همان‌گونه که عذاب را به اینها می‌چشانیم، قطعاً با سایر مجرمان نیز چنین رفتار می‌کنیم.

**35.** تفسیر: در حقیقت وقتی در دنیا کلمۀ لا إله إلا الله به این مشرکان گفته می‌شد تا به مقتضای آن عمل و مخالف آن را ترک کنند، از روی تکبر و برتری‌جویی در برابر حق آن را نمی‌پذیرفتند و از آن فرمان‌برداری نمی‌کردند.

**36.** تفسیر: و با استدلال به کفرشان می‌گفتند: آیا عبادت معبودهایمان را به خاطر سخن شاعری دیوانه رها کنیم؟! منظورشان از این گفته رسول‌الله صلی الله علیه وسلم بود.

**37.** تفسیر: و به تحقیق که دروغ بزرگی ساختند، زیرا رسول‌الله صلی الله علیه وسلم مجنون و شاعر نیست، بلکه قرآنِ دعوتگر به توحید الله و پیروی رسولش را آورده، و رسولان علیهم السلام را در آنچه از توحید و اثبات معاد از جانب الله آورده‌اند تصدیق کرده، و در هیچ موردی با آنها مخالفت نکرده است.

**38.** تفسیر: - ای مشرکان- به‌راستی‌که شما به‌سبب کفر و تکذیب رسولان عذاب دردآور روز قیامت را می‌چشید.

**39.** تفسیر: و -ای مشرکان- جز به کفر به الله و ارتکاب گناهان که در دنیا انجام می‌دادید جزا داده نمی‌شوید.

**40.** تفسیر: اما بندگان مؤمن الله که الله آنها را برای عبادت خویش خالص گرداند، و آنها عبادت را برای او تعالی خالص کردند، از این عذاب در نجات هستند.

### تفسیر آیات 41 تا 50

**41.** تفسیر: الله به این بندگان مخلص روزی‌ای می‌دهد که از نظر خوشمزگی و زیبایی و دوام، مشخص و ممتاز است.

**42.** تفسیر: آن رزق و روزی (ذکر شده)، میوه هایی گوناگون می باشد که بسیار با لذت و دلخواهشان است، و افزون بر آن، با ارزانی داشتن درجات والای بهشت و نگاه کردن به وجه گرامی پروردگار، مورد اکرام و احترام قرار می گیرند.

**43.** تفسیر: به تمام این موارد در بهشت‌های پرنعمت و جاویدان و ثابتی که هرگز قطع نمی‌شود و از بین نمی‌رود می‌رسند.

**44.** تفسیر: بر تخت‌هایی روبروی هم که به یکدیگر می‌نگرند تکیه می‌زنند.

**45.** تفسیر: جام‌های خمری که از نظر درخشندگی مانند آب جاری است گرداگرد آنها چرخانده می‌شود.

**46.** تفسیر: به رنگ سفید که هرکس آن را بنوشد لذت کامل را می‌برد.

**47.** تفسیر: مانند خمر دنیا نیست، زیرا مستی‌ای که عقل‌ها را می‌رباید در آن وجود ندارد، و مصرف‌ کنندۀ آن سردرد نمی‌گیرد، و جسم و عقلش سالم می‌ماند.

**48.** تفسیر: و در بهشت زنانی پاکدامن نزدشان هستند، که به غیر شوهران‌شان نمی‌نگرند، و چشمان بسیار زیبایی دارند.

**49.** تفسیر: در سفیدی رنگ‌های‌شان که با زردی آمیخته شده است گویی تخم پرنده‌ای حفاظت‌شده هستند که دستی آن را لمس نکرده است.

**50.** تفسیر: و بهشتیان به یکدیگر روی می‌آورند و در مورد گذشتۀ خویش و آنچه در دنیا برای‌شان اتفاق افتاده از یکدیگر می‌پرسند.

### تفسیر آیات 51 تا 60

**51.** تفسیر: یکی از این مؤمنان می‌گوید: به‌راستی‌که من در دنیا همنشینی داشتم که رستاخیز را انکار می‌کرد.

**52.** تفسیر: که با انکار و تمسخر به من می‌گفت: - ای دوست- آیا تو از تصدیق‌ کنندگان رستاخیز مردگان هستی؟

**53.** تفسیر: آیا وقتی مردیم و خاک و استخوان‌هایی پوسیده شدیم برانگیخته می‌شویم و در برابر اعمالی‌که در دنیا انجام دادیم جزا داده می‌شویم؟

**54.** تفسیر: همنشین مؤمن او به یاران بهشتی‌اش می‌گوید: با هم نگاهی بیندازیم تا سرانجام آن همنشین را که منکر رستاخیز بود ببینیم؟

**55.** تفسیر: پس او می‌نگرد آن‌گاه همنشینش را در وسط جهنم می‌بیند.

**56.** تفسیر: می‌گوید: - ای همنشین- به الله سوگند نزدیک بود که با دعوت به‌سوی کفر و انکار رستاخیز، مرا با ورود به جهنم نابود کنی.

**57.** تفسیر: و اگر الله با هدایت و توفیق به ایمان بر من نعمت نبخشیده بود، به‌طور قطع مانند تو از حاضر شدگان در عذاب بودم.

**58.** تفسیر: پس -ای بهشتیان- ما نمی‌میریم.

**59.** تفسیر: جز بار اول که در زندگی دنیا مُردیم، بلکه در بهشت جاویدان می‌مانیم، و آن‌گونه که کافران عذاب می‌شوند عذاب نمی‌شویم.

**60.** تفسیر: به‌راستی این جزا- یعنی ورود به بهشت و جاودانگی در آن و نجات از جهنم- که پروردگارمان به ما پاداش داد همان پیروزی بزرگی است که هیچ پیروزی‌ای با آن برابری نمی‌کند.

### تفسیر آیات 61 تا 70

**61.** تفسیر: اهل عمل بايد براى چنين پاداش بزرگی، عمل كنند چرا که تنها این، تجارت سودآور است.

**62.** تفسیر: آیا نعمت‌های مذکور که الله برای آن دسته از بندگانش که آنها را برای طاعت خویش خالص گردانیده، بهتر و دارای منزلت و مرتبۀ نیکوتری است، یا درخت زقوم نفرین‌شده در قرآن که غذای کافران است که نه فربه می‌کند و نه گرسنگی را برطرف می‌سازد؟!

**63.** تفسیر: به‌راستی‌که این درخت را مایۀ رنج قرار دادیم و کسانی‌که با کفر و گناهان به خودشان ستم کرده‌اند با آن عذاب می‌شوند، چون گفتند: قطعاً آتش درخت را می‌خورد، پس امکان ندارد که درخت در آتش بروید.

**64.** تفسیر: در حقیقت درخت زقوم درختی است که رستنگاه پلیدی دارد، زیرا از ته جهنم می‌روید.

**65.** تفسیر: میوه‌اش سیمای زشتی دارد گویی سرهای شیاطین است، و زشتی سیما از زشتی درون خبر می‌دهد، یعنی مزۀ بدی دارد.

**66.** تفسیر: پس کافران به‌طور قطع از میوۀ تلخ و زشت آن می‌خورند، و شکم‌های خالی‌شان را از آن پُر می‌کنند.

**67.** تفسیر: و به‌راستی‌که پس از خوردن از این میوه، نوشیدنی غلیظ و زشت و سوزانی دارند.

**68.** تفسیر: سپس بازگشت آنها به‌طور قطع به‌سوی عذاب جهنم است، یعنی از عذابی به عذابی دیگر منتقل می‌شوند.

**69.** تفسیر: به‌راستی‌که این کافران پدران‌شان را از راه هدایت گمراه یافتند، و از روی تقلید و نه از روی دلیل به آنها اقتدا کردند.

**70.** تفسیر: و رد پای پدران‌شان در گمراهی را به سرعت دنبال می‌کنند.

### تفسیر آیات 71 تا 80

**71.** تفسیر: و به تحقیق که قبل از آنها بیشتر نخستینیان گمراه شده‌اند، پس - ای رسول- قوم تو اولین امتی نیستند که گمراه شدند.

**72.** تفسیر: و به تحقیق‌که در آن امت‌های نخستین رسولانی فرستادیم که آنها را از عذاب الله می‌ترساندند، اما کفر ورزیدند.

**73.** تفسیر: پس -ای رسول- بنگر که سرانجام اقوامی که رسولان‌شان آنها را انذار دادند اما به رسولان پاسخ مثبت ندادند چگونه بود، به‌راستی‌که به‌سبب کفر و تکذیب رسولان، سرانجام آنها ورود به جهنم بود که برای همیشه در آن می‌مانند.

**74.** تفسیر: مگر کسانی از آنها که الله آنها را به ایمان خالص گرداند، که از عذابی که سرانجام این تکذیب‌ کنندگان کافر بود نجات می‌یابند.

**75.** تفسیر: و به تحقیق‌که دعای پیامبرمان نوح علیه السلام را اجابت کردیم آن‌گاه که علیه قومش چون او را تکذیب کردند دعا کرد، زیرا ما اجابت‌ کنندگان نیکویی هستیم، که دعای نوح علیه السلام علیه آنها را سریع اجابت کردیم.

**76.** تفسیر: و به تحقیق که او و خانواده‌اش و مؤمنان همراه او را از آزارهای قومش و از غرق ‌شدن با طوفان بزرگ که بر کافران قومش فرستاده شد نجات دادیم.

**77.** تفسیر: و فقط خانواده و پیروان مؤمن او را نجات دادیم، و سایر افراد قومش را که کافر بودند غرق کردیم.

**78.** تفسیر: و در میان امت‌های آینده یادی نیکو برایش باقی گذاشتیم که با آن او را می‌ستایند.

**79.** تفسیر: امنیت و سلامتی است برای نوح از اینکه سخن بدی در میان امت‌های آینده در مورد او گفته شود، بلکه ستایش و یاد نیکو برایش باقی خواهد ماند.

**80.** تفسیر: قطعاً مانند این پاداش که به نوح علیه السلام دادیم کسانی را که به نیکویی فقط الله را عبادت و فرمان‌برداری کردند پاداش خواهیم داد.

### تفسیر آیات 81 تا 90

**81.** تفسیر: به‌راستی‌که نوح علیه السلام از بندگان مؤمن ما که از الله اطاعت می‌کنند بود.

**82.** تفسیر: سپس باقی‌ماندگان را با فرستادن طوفانی غرق ساختیم، و هیچ‌یک از آنها را باقی نگذاشتیم.

**83.** تفسیر: و همانا ابراهیم علیه السلام از پیروان دین او بود که در دعوت به‌سوی توحید الله با او متفق هستند.

**84.** تفسیر: پس یاد کن آن‌گاه که با قلبی سالم از شرک درحالی‌که به‌خاطر الله در مورد مخلوقاتش خیرخواهی می‌کرد نزد پروردگارش آمد.

**85.** تفسیر: آن‌گاه که از روی توبیخ به پدر و قوم مشرک خویش گفت: چه چیزی به جای الله عبادت می‌کنید؟!

**86.** تفسیر: آیا معبودهایی دروغین به جای الله عبادت می‌کنید؟

**87.** تفسیر: پس -ای قوم من- گمان‌تان به پروردگار جهانیان چیست وقتی در حالی با او روبرو می‌شوید که غیر او را عبادت می‌کنید؟ به نظر شما چه کاری با شما انجام خواهد داد؟!

**88.** تفسیر: و ابراهیم علیه السلام که چاره می‌اندیشید از خروج همراه قومش رهایی یابد نگاهی به ستارگان انداخت.

**89.** تفسیر: و برای آوردن بهانه در خروج همراه قومش به‌سوی عیدگاه آنها گفت: من بیمار هستم.

**90.** تفسیر: پس او را پشت سرشان رها کردند و رفتند.

### تفسیر آیات 91 تا 100

**91.** تفسیر: آن‌گاه پنهانی به‌سوی معبودهای‌ قومش که آنها را به جای الله عبادت می‌کردند رفت، و برای تمسخر معبودهای‌شان گفت: آیا از غذایی که مشرکان برای‌تان می‌سازند نمی‌خورید؟!

**92.** تفسیر: چرا سخن نمی‌گویید، و به کسی‌که از شما سوال می‌پرسد پاسخ نمی‌دهید؟! آیا چنین چیزی به جای الله عبادت می‌شود؟!

**93.** تفسیر: پس ابراهیم علیه السلام به‌سوی آنها رفت و برای در هم ‌شکستن‌شان با دست راستش بر آنها ضربه می‌زد.

**94.** تفسیر: و عبادت‌ کنندگان این بت‌ها شتابان به‌سوی او روی آوردند.

**95.** تفسیر: ابراهیم علیه السلام آرام و استوار با آنها روبرو شد، و از سر توبیخ به آنها گفت: آیا به جای الله معبودهایی را عبادت می‌کنید که آنها را با دستان خودتان می‌تراشید؟!

**96.** تفسیر: درحالی‌که الله سبحانه هم خود شما، و هم اعمال‌تان را آفریده، و این بت‌ها یکی از اعمال شما هستند، پس او تعالی سزاوار است که به تنهایی عبادت شود، و دیگران با او شریک قرار داده نشوند.

**97.** تفسیر: پس چون از مبارزۀ او با دلیل ناتوان ماندند به زور پناه بردند، و در مورد کاری که با ابراهیم علیه السلام انجام دهند با یکدیگر به رایزنی پرداختند، گفتند: برایش بنایی بسازید، و آن را از هیزم پر کنید و به آتش بکشید، سپس او را در آن افکنید.

**98.** تفسیر: پس قوم ابراهیم قصد بدی برای نابودی‌اش کردند تا از او راحت شوند، اما آنها را از زیانکاران قرار دادیم و آتش را بر ابراهیم خنک و سالم گرداندیم.

**99.** تفسیر: و ابراهیم علیه السلام گفت: قطعاً من با ترک سرزمین قوم خویش به‌سوی پروردگارم مهاجرت می‌کنم تا بتوانم او را عبادت کنم، پروردگارم به زودی مرا بر آنچه که خیر دنیا و آخرتم در آن است راهنمایی خواهد کرد.

**100.** تفسیر: پروردگارا، فرزندی صالح به من روزی بده تا یاورم و عوض قوم من در غربت برایم باشد.

### تفسیر آیات 101 تا 110

**101.** تفسیر: پس دعایش را برای او اجابت کردیم و خبری شادکننده به او دادیم، این‌گونه‌که فرزندی به او مژده دادیم که بزرگ می‌شود، و بردبار می‌گردد، این فرزند همان اسماعیل علیه السلام است.

**102.** تفسیر: پس هنگامی که اسماعیل -علیه السلام- بزرگ شد و به حدی رسید که بتواند به همراه پدرش سعی و تلاش کند، پدرش ابراهیم -علیه السلام- رؤیایی دید، و رؤیای پیامبران وحی است. ابراهیم -علیه السلام- برای آگاه کردن پسرش از تعبیر این رؤیا گفت: ای پسرم، من در خواب دیدم که تو را ذبح می کنم، نظر تو در مورد این رؤیا چیست؟ اسماعیل این گونه به پدرش پاسخ داد: ای پدرم، آن چه را که پروردگار در مورد قربانی من به شما وحی کرده، انجام بده، اگر پروردگار بخواهد، مرا از زمره ی شکیبایان و راضی شدگان به حکم الهی خواهی یافت.

**103.** تفسیر: پس آن‌گاه که هر دو در برابر الله فروتن و فرمان‌بردار شدند، ابراهیم علیه السلام پیشانی پسرش را بر زمین افکند تا برای اجرای فرمان الهی، او را قربانی کند.

**104.** تفسیر: و به ابراهیم علیه السلام در‌حالی‌که تلاش می‌کرد فرمان الله بر ذبح پسرش را اجرا کند ندا دادیم که: ای ابراهیم.

**105.** تفسیر: قطعاً رؤیایی را که در خواب دیدی با عزم خویش بر ذبح پسرت محقق گرداندی، همانا ما - چنان‌که با رهانیدن تو از این مصیبت بزرگ به تو پاداش دادیم- به نیکوکاران پاداش می‌دهیم و آنها را از مصیبت‌ها و سختی‌ها می‌رهانیم.

**106.** تفسیر: به‌راستی‌که این همان آزمایش آشکار است، و ابراهیم علیه السلام در آن موفق شده است.

**107.** تفسیر: و اسماعیل علیه السلام را با قوچی بزرگ که به جای او قربانی شود رهانیدیم.

**108.** تفسیر: و یادی نیکو در امت‌های آینده از ابراهیم علیه السلام باقی گذاشتیم.

**109.** تفسیر: درودی از جانب الله برای او، و دعایی برای ایمنی از هر آسیب و آفتی.

**110.** تفسیر: همان‌گونه که این پاداش را به ابراهیم علیه السلام در قبال طاعتش دادیم نیکوکاران را پاداش می‌دهیم.

### تفسیر آیات 111 تا 120

**111.** تفسیر: به‌راستی‌که ابراهیم علیه السلام از بندگان مؤمن ما بود که آنچه را بندگی برای الله اقتضا می‌کند به جای می‌آورند.

**112.** تفسیر: و او را به پاداش فرمان‌برداری از الله در قربانی‌ کردن تنها فرزندش، اسماعیل علیه السلام، به فرزندی دیگر که پیامبر و بنده‌ای صالح می‌شود یعنی اسحاق علیه السلام مژده دادیم.

**113.** تفسیر: و بر او و پسرش اسحاق علیه السلام برکتی از جانب خویش فرو فرستادیم، و نعمت‌ها از جمله افزایش فرزندان‌شان را بر آنها زیاد کردیم، و از نسل آن دو برخی با طاعت خویش برای پروردگارش نیکوکار بودند، و برخی با کفر و ارتکاب گناهان، آشکارا بر خویش ستم می‌کردند.

**114.** تفسیر: و به تحقیق که بر موسی و بردارش هارون علیهما السلام با نبوت منت نهادیم.

**115.** تفسیر: و آن دو و قوم‌شان بنی‌اسرائیل را از بردگی فرعون و غرق‌ شدن رهانیدیم.

**116.** تفسیر: و آنها را بر فرعون و لشکریانش پیروز کردیم، تا بر دشمن‌شان چیره شدند.

**117.** تفسیر: و به موسی و برادرش هارون علیهما السلام تورات را کتابی آشکار و بدون هیچ ابهامی از جانب الله عطا کردیم.

**118.** تفسیر: و آن دو را به راه راستی که هیچ انحرافی در آن نیست هدایت کردیم، یعنی راه دین اسلام که به رضایت آفریدگار سبحانه منجر می‌شود.

**119.** تفسیر: و یادی نیک و ستایشی پاکیزه در امت‌های آینده برای آن دو باقی گذاشتیم.

**120.** تفسیر: درودی از جانب الله برای شادی و تمجید از آن دو و دعای ایمنی‌شان از هر امر ناگواری.

### تفسیر آیات 121 تا 130

**121.** تفسیر: در حقیقت همان‌گونه که این پاداش نیکو را به موسی و هارون علیهما السلام دادیم به کسانی‌که به نیکویی از پروردگارشان اطاعت کردند پاداش می‌دهیم.

**122.** تفسیر: به‌راستی‌که موسی و هارون از بندگان مؤمن به الله و عاملان به آنچه برای‌شان تشریع کرد بودند.

**123.** تفسیر: و همانا الیاس -علیه السلام- از جمله ى پیامبران پروردگارش بود، که الله متعال با نبوت و رسالت به او نعمت بخشیده بود.

**124.** تفسیر: آن‌گاه که به قوم خویش از بنی‌اسرائیل که به‌سوی آنها فرستاده شد گفت: ای قوم من، آیا با اجرای اوامر الله از جمله توحید، و اجتناب از نواهی او مانند شرک، تقوای او تعالی را پیشه نمی‌کنید؟!

**125.** تفسیر: آیا به جای الله تندیس‌تان بَعل را عبادت می‌کنید، و عبادت الله را که بهترین آفرینندگان است رها می‌کنید؟!

**126.** تفسیر: و الله همان پروردگارتان است که شما را آفرید، و پیش از آفرینش شما پدران‌تان را آفرید، پس او سزاوار عبادت است، نه بت‌هایی که هیچ سود و زیانی نمی‌رسانند.

**127.** تفسیر: پس قومش کاری نکردند جز اینکه او را تکذیب کردند، و به‌سبب تکذیب در عذاب حاضر می‌شوند.

**128.** تفسیر: مگر کسی از قومش که با اخلاص برای الله در عبادت خویش مؤمن بود؛ که از عذاب نجات می‌یابد.

**129.** تفسیر: و ستایشی نیکو و یادی پاکیزه در امت‌های آینده برایش باقی گذاشتیم.

**130.** تفسیر: درود و ستایشی از جانب الله برای الیاس.

### تفسیر آیات 131 تا 140

**131.** تفسیر: به‌راستی همان‌گونه که این پاداش نیکو را به الیاس دادیم به بندگان مؤمن و نیکوکار خویش پاداش می‌دهیم.

**132.** تفسیر: به‌راستی‌که الیاس علیه السلام از بندگان مؤمن واقعی و راستین در ایمان به پروردگارشان بود.

**133.** تفسیر: و به یقین لوط علیه السلام از رسولان الله بود که آنها را بشارت ‌دهنده و انذار دهنده به‌سوی اقوام‌شان فرستاد.

**134.** تفسیر: پس به یاد آور آن‌گاه که او و تمام خانواده‌اش را از عذاب فرستاده‌ شده بر قومش نجات دادیم.

**135.** تفسیر: مگر همسر او را، که عذاب قومش این زن را فراگرفت؛ چون مانند آنها کافر بود.

**136.** تفسیر: سپس باقی‌ماندگان قومش را که او را تکذیب کردند، و آنچه را آورده بود تصدیق نکردند نابود کردیم.

**137.** تفسیر: و - ای ساکنان مدینه- به‌راستی‌که شما در سفرهای‌تان به‌سوی شام هنگام صبح از منازل آنها می‌گذرید.

**138.** تفسیر: و شبانه نیز بر آنها می‌گذرید، پس آیا نمی‌اندیشید، و از عذابی که پس از تکذیب و کفر و ارتکاب فاحشه‌ای که قبل از آنها کسی مرتکب نشده بود گرفتار شدند پند نمی‌گیرید؟!

**139.** تفسیر: و به تحقیق که بندۀ ما یونس علیه السلام از رسولان الله بود که آنها را بشارت ‌دهنده و انذار دهنده به‌سوی اقوام‌شان فرستاد.

**140.** تفسیر: آن‌گاه که بدون اذن پروردگارش از قوم خویش گریخت، و سوار کشتی‌ای پُر از مسافر و کالا شد.

### تفسیر آیات 141 تا 150

**141.** تفسیر: و نزدیک بود کشتی به‌سبب پُری غرق شود، و مسافران از ترس غرق‌شدن کشتی به‌سبب مسافران زیاد، قرعه انداختند تا برخی از آنها را به دریا افکنند، پس یونس علیه السلام از این مغلوب‌شدگان بود، و او را در دریا افکندند.

**142.** تفسیر: وقتی او را در دریا افکندند ماهی او را گرفت، و بلعید، درحالی‌که سزاوار سرزنش بود؛ چون بدون اذن پروردگارش به دریا رفته بود.

**143.** تفسیر: و اگر یونس قبل از این مصیبت از کسانی نبود که الله را بسیار ذکر می‌کنند، و اگر در شکم ماهی تسبیح نمی‌گفت.

**144.** تفسیر: به‌طور قطع تا روز قیامت در شکم ماهی می‌ماند و همان‌جا قبرش می‌شد.

**145.** تفسیر: پس او را از شکم ماهی به زمینی خالی از درخت و بنا افکندیم، درحالی‌که به خاطر ماندن مدت‌زمانی در شکم ماهی بدنش ضعیف شده بود.

**146.** تفسیر: و در آن زمین تهی و خلوت، درخت کدویی برایش رویانیدیم تا از آن سایه بگیرد و بخورد.

**147.** تفسیر: و او را به‌سوی قومش درحالی‌که صد هزار نفر، بلکه بیشتر بودند فرستادیم.

**148.** تفسیر: پس به آنچه که آورد ایمان آوردند و تصدیق کردند، و الله آنها را در زندگی دنیا بهره‌مند کرد تا اینکه اجل‌های مشخص آنها به پایان رسید.

**149.** تفسیر: پس - ای محمد- برای اعتراض از مشرکان بپرس: آیا دختران را که نمی‌پسندید برای الله قرار می‌دهید، و پسران را که دوست دارید برای خودتان قرار می‌دهید؟! این چه تقسیمی است؟!

**150.** تفسیر: چگونه ادعا کردند که فرشتگان دختر هستند، درحالی‌که نه هنگام آفرینش فرشتگان حاضر بوده‌اند، و نه آنها را دیده‌اند؟!

### تفسیر آیات 151 تا 160

**151.** تفسیر: همانا مشرکان از روی دروغ و افترایشان به پروردگار، فرزند به او نسبت می دهند، و به راستی که آنان در این ادعایشان دروغگو هستند.

**152.** تفسیر: همانا مشرکان از روی دروغ و افترایشان به پروردگار، به او نسبت فرزند می دهند، و به راستی که آنان در این ادعایشان دروغگو هستند.

**153.** تفسیر: آیا الله برای خودش دختران را که شما آنها را نمی‌پسندید بر پسران که آنها را دوست دارید ترجیح داده است؟! هرگز.

**154.** تفسیر: - ای مشرکان- شما را چه شده است که این حکم ستمکارانه را صادر می‌کنید که دختران را برای الله، و پسران را برای خودتان قرار می‌دهید؟!

**155.** تفسیر: آیا بطلان این اعتقاد فاسد خویش را یادآور نمی‌شوید؟! زیرا اگر یادآور می‌شدید هرگز این سخن را نمی‌گفتید.

**156.** تفسیر: یا بر این سخن دلیلی آشکار و برهانی واضح از کتابی یا رسولی دارید؟!

**157.** تفسیر: پس کتابتان را که دلیل این امر را برای‌تان دارد بیاورید اگر در این ادعا راستگو هستید.

**158.** تفسیر: و مشرکان میان الله و فرشتگان که از آنها پوشیده هستند رابطۀ نَسَبی قرار دادند چون ادعا کردند فرشتگان دختران الله هستند، و به تحقیق که فرشتگان دانسته‌اند الله مشرکان را برای حسابرسی حاضر خواهد ساخت.

**159.** تفسیر: الله از فرزند و شریک و سایر مواردی که سزاوار او سبحانه نیست و مشرکان او تعالی را با آنها توصیف می‌کنند پاک و منزه است.

**160.** تفسیر: مگر بندگان مخلص الله؛ که آنها الله را فقط به صفات جلال و کمال که سزاوار او سبحانه است توصیف می‌کنند.

### تفسیر آیات 161 تا 170

**161.** تفسیر: پس -ای مشرکان- شما و آنچه که به جای الله عبادت می‌کنید.

**162.** تفسیر: هیچ‌کس را از دین حق گمراه نمی‌سازید.

**163.** تفسیر: مگر کسی‌که الله بر او حکم کرده که ساکن جهنم است، زیرا الله حکم خویش را در مورد او اجرا می‌کند و او کفر می‌ورزد، و وارد جهنم می‌شود، اما شما و معبودهای‌تان هیچ قدرتی بر این کار ندارید.

**164.** تفسیر: و فرشتگان به منظور بیان بندگی خویش برای الله، و اعلام بیزاری خویش از ادعای مشرکان، گفتند: و هیچ‌یک از ما نیست مگر اینکه جایگاهی مشخص در عبادت و طاعت الله دارد.

**165.** تفسیر: و به‌راستی‌که ما - فرشتگان- در صف‌هایی در عبادت و طاعت الله ایستاده‌ایم،

**166.** تفسیر: و به تحقیق که ما الله را از صفات و توصیف‌هایی که سزاوار او تعالی نیست پاک می‌دانیم.

**167.** تفسیر: و به‌راستی‌که مشرکان ساکن مکه پیش از بعثت محمد صلی الله علیه وسلم می‌گفتند:

**168.** تفسیر: اگر نزد ما کتابی از کتاب‌های نخستین، مانند تورات باشد،

**169.** تفسیر: به‌طور قطع عبادت را برای الله خالص می‌گردانیم،

**170.** تفسیر: درحالی‌که در این سخن دروغ می‌گفتند، چون محمد صلی الله علیه وسلم قرآن را برای‌شان آورد اما به آن کفر ورزیدند، پس به زودی از عذاب سختی که در قیامت در انتظارشان است آگاه خواهند شد.

### تفسیر آیات 171 تا 180

**171.** تفسیر: و به‌راستی وعدۀ ما از پیش صادر شده است که هیچ تغییر دهنده‌ و بازدارنده‌ای ندارد

**172.** تفسیر: که رسولان ما بر دشمنان‌شان به‌وسیله حجت و نیرویی که الله به آنها عنایت فرموده است یاری‌شده و پیروز هستند.

**173.** تفسیر: و بی‌گمان پیروزی از آنِ لشکر ما است که در راه الله می‌جنگند تا کلمه الله برتر باشد.

**174.** تفسیر: پس - ای رسول- از این مشرکان ستیزه‌جو تا مدتی‌که الله از سررسید آن آگاه است روی گردان تا زمان عذاب‌شان فرا رسد.

**175.** تفسیر: و به آنان بنگر هنگامی که عذاب بر آنان نازل می شود، و حقیقت را مشاهده خواهند کرد آن هنگام که دیدنش سودی به آنان نمی رساند.

**176.** تفسیر: آیا این مشرکان خواستار تعجیل در عذاب الله هستند؟!

**177.** تفسیر: وقتی‌ عذاب الله بر آنها فرود آید چه صبح بدی خواهند داشت.

**178.** تفسیر: و - ای رسول- از آنها روی گردان تا الله به عذاب‌شان حکم کند.

**179.** تفسیر: و بنگر که اینها عذاب و کیفر الله را که به آنها می‌رسد خواهند دید.

**180.** تفسیر: - ای محمد- منزه است پروردگار تو، پروردگار قدرت، و از صفات نقصی که مشرکان او را توصیف می‌کنند پاک است.

### تفسیر آیات 181 تا 182

**181.** تفسیر: و درود و ستایش الله بر رسولان گرامی او.

**182.** تفسیر: و تمام ستایش‌ها از آنِ الله است، زیرا تمام ستایش‌ها سزاوار او است، و او پروردگار تمام جهانیان است، و جز او هیچ پروردگاری ندارند.

## پرسش‌های رایج درباره سوره صافات

### سوره صافات چند آیه دارد؟

سوره صافات 182 آیه دارد.

### صافات به چه معناست؟

صافات به معنای «صف‌بستگان» است.

### سوره صافات مکی است یا مدنی؟

سوره صافات سوره‌ای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 56مین سوره است.

### سوره صافات در کدام جزء قرآن است؟

سوره صافات در جزء 23 است.

### سوره صافات چندمین سوره قرآن است؟

سوره صافات 37مین سوره قرآن است و پس از سوره یس و پیش از سوره ص قرار دارد.

### آیا می‌توانم تلاوت سوره صافات را اینجا بشنوم؟

بله. پخش‌کننده زیر آیات، سوره صافات را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیه‌ای که تلاوت می‌شود در فهرست آیات مشخص می‌شود.

- [سوره قبل 36. یس](https://yasinsurah.com/fa/)
- [سوره بعد 38. ص](https://yasinsurah.com/fa/sureh-sad/)

## اپلیکیشن سوره یس

یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانه‌هایتان را در گوشی خود نگه دارید.

[App Store](https://apps.apple.com/ir/app/id6443493408) [Google Play](https://play.google.com/store/apps/details?id=tr.gen.suresi.yasin&hl=fa)
