# سوره شعراء

> متن کامل سوره شعراء (شاعران) به عربی با ترجمه فارسی آیه به آیه، تلاوت 9 قاری و تفسیر کوتاه هر آیه. سورهٔ شعراء که در مکه نازل شده، 227 آیه دارد. با بیان…

منبع: https://yasinsurah.com/fa/sureh-ash-shuara/  
آخرین به‌روزرسانی: 2026-11-16T00:38:32+03:00

سوره 26 از 114 · جزء 19

227 آیه · مکی · ترتیب نزول: 47مین

سورهٔ شعراء که در مکه نازل شده، 227 آیه دارد. با بیان مبارزهٔ حضرت موسی، حضرت ابراهیم، حضرت نوح، حضرت هود، حضرت صالح، حضرت لوط و حضرت شعیب با قوم‌هایشان، بر الهی بودن سرچشمهٔ قرآن و سرانجام کفر تأکید می‌کند.

## سوره شعراء به عربی با ترجمه فارسی

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ  
به نام الله بخشندۀ مهربان

**1.** طسٓمٓ ﴿١﴾  
ترجمه: طسم [= طا. سین. میم].

**2.** تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ ﴿٢﴾  
ترجمه: این آیاتِ کتابِ روشنگر است.

**3.** لَعَلَّكَ بَٰخِعٞ نَّفۡسَكَ أَلَّا يَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ ﴿٣﴾  
ترجمه: گویی می‌خواهی از [اندوهِ] اینکه [مشرکان] ایمان نمی‌آورند، خود را هلاک کنی.

**4.** إِن نَّشَأۡ نُنَزِّلۡ عَلَيۡهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ءَايَةٗ فَظَلَّتۡ أَعۡنَٰقُهُمۡ لَهَا خَٰضِعِينَ ﴿٤﴾  
ترجمه: اگر بخواهیم، از آسمان نشانه‌اى بر آنان نازل مى‌كنیم كه در برابرش با فروتنى سر فرود آورند.

**5.** وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن ذِكۡرٖ مِّنَ ٱلرَّحۡمَٰنِ مُحۡدَثٍ إِلَّا كَانُواْ عَنۡهُ مُعۡرِضِينَ ﴿٥﴾  
ترجمه: و هیچ پند تازه‌ای از سوی [الله] رحمان برایشان نمی‌آید، مگر اینکه از آن رویگردانند.

**6.** فَقَدۡ كَذَّبُواْ فَسَيَأۡتِيهِمۡ أَنۢبَٰٓؤُاْ مَا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ﴿٦﴾  
ترجمه: به راستی آنان [دعوت پیامبران و عذاب قیامت را] تکذیب کردند؛ به زودی اخبار آنچه مسخره می‌کردند به آنان خواهد رسید.

**7.** أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ كَمۡ أَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجٖ كَرِيمٍ ﴿٧﴾  
ترجمه: آیا به زمین نمى‌نگرند كه چه بسیار از هر گونه [گیاه] زیبا [و سودمندى] در آن رویانده‌ایم؟

**8.** إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿٨﴾  
ترجمه: بی‌تردید، در این [آفرینش،] نشانه‌ای [از قدرت الله بر معاد] است؛ و[لی] بیشتر آنان ایمان نمی‌آورند.

**9.** وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٩﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، پروردگارت شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

**10.** وَإِذۡ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱئۡتِ ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿١٠﴾  
ترجمه: و [یاد کن از] هنگامی که پروردگارت موسی را ندا داد که: «به سوی قوم ستمکار برو

**11.** قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَۚ أَلَا يَتَّقُونَ ﴿١١﴾  
ترجمه: ـ قوم فرعون ـ [و به آنان بگو] آیا [از کفر و سرکشی] نمی‌پرهیزند؟»

**12.** قَالَ رَبِّ إِنِّيٓ أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ ﴿١٢﴾  
ترجمه: [موسی] گفت: «پروردگارا، به‌راستی می‌ترسم که مرا تکذیب کنند،

**13.** وَيَضِيقُ صَدۡرِي وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِي فَأَرۡسِلۡ إِلَىٰ هَٰرُونَ ﴿١٣﴾  
ترجمه: و دلم [از تکذیب و کفرشان] تنگ می‌گردد و زبانم [به قدر کافی گویا و] روان نیست؛ پس [جبرئیل را] به سوی هارون بفرست [تا مرا یاری کند].

**14.** وَلَهُمۡ عَلَيَّ ذَنۢبٞ فَأَخَافُ أَن يَقۡتُلُونِ ﴿١٤﴾  
ترجمه: و آنان [به گمان خویش، قصاصِ] گناهی بر [گردن] من دارند؛ می‌ترسم که مرا بکشند».

**15.** قَالَ كَلَّاۖ فَٱذۡهَبَا بِـَٔايَٰتِنَآۖ إِنَّا مَعَكُم مُّسۡتَمِعُونَ ﴿١٥﴾  
ترجمه: [الله] فرمود: «هرگز! [چنین نیست که بتوانند تو را به قتل برسانند. پس تو و هارون] با آیات [و معجزات] ما بروید. یقیناً [با یاری و تایید] با شماییم و [گفتگویتان را] مى‌شنویم.

**16.** فَأۡتِيَا فِرۡعَوۡنَ فَقُولَآ إِنَّا رَسُولُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦﴾  
ترجمه: پس نزد فرعون بروید و بگویید: "ما فرستادۀ پروردگار جهانیان هستیم؛

**17.** أَنۡ أَرۡسِلۡ مَعَنَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ﴿١٧﴾  
ترجمه: که بنی‌اسرائیل را همراه ما بفرست"».

**18.** قَالَ أَلَمۡ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدٗا وَلَبِثۡتَ فِينَا مِنۡ عُمُرِكَ سِنِينَ ﴿١٨﴾  
ترجمه: [فرعون] گفت: «آیا تو را در كودكى میان خویش پرورش ندادیم و سال‌هایی از عمرت را بین ما نبودی؟

**19.** وَفَعَلۡتَ فَعۡلَتَكَ ٱلَّتِي فَعَلۡتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿١٩﴾  
ترجمه: و كار خود را ـ چنان که خواستی‌ـ كردى [و برای یاری مردی از قومت آن مرد قِبطی را کشتی]؛ و تو [نسبت به نعمت‌های من] ناسپاسی».

**20.** قَالَ فَعَلۡتُهَآ إِذٗا وَأَنَا۠ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ ﴿٢٠﴾  
ترجمه: [موسی] گفت: «من آن [کار] را زمانی انجام دادم که از بی‌خبران بودم [نمى‌دانستم مشتى سبب قتل می‌گردد].

**21.** فَفَرَرۡتُ مِنكُمۡ لَمَّا خِفۡتُكُمۡ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكۡمٗا وَجَعَلَنِي مِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿٢١﴾  
ترجمه: آنگاه چون از شما ترسیدم، فرار کردم. آنگاه پروردگارم به من دانش بخشید و مرا از پیامبران قرار داد.

**22.** وَتِلۡكَ نِعۡمَةٞ تَمُنُّهَا عَلَيَّ أَنۡ عَبَّدتَّ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ﴿٢٢﴾  
ترجمه: و این [چه] نعمتی است که تو بر من منت می‌گذاری که بنی‌اسرائیل را بردۀ خود ساخته‌ای؟»

**23.** قَالَ فِرۡعَوۡنُ وَمَا رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٢٣﴾  
ترجمه: فرعون گفت: «پروردگار جهانیان کیست؟»

**24.** قَالَ رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ ﴿٢٤﴾  
ترجمه: [موسی] گفت: «پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آنهاست. اگر اهل یقین هستید [تنها او را عبادت کنید]».

**25.** قَالَ لِمَنۡ حَوۡلَهُۥٓ أَلَا تَسۡتَمِعُونَ ﴿٢٥﴾  
ترجمه: [فرعون] به کسانی که در اطرافش بودند [با تمسخر] گفت: «آیا می‌شنوید [چه می‌گوید]؟»

**26.** قَالَ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿٢٦﴾  
ترجمه: [موسی] گفت: «[الله] پروردگار شما و پروردگارِ نیاکان شماست».

**27.** قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ ٱلَّذِيٓ أُرۡسِلَ إِلَيۡكُمۡ لَمَجۡنُونٞ ﴿٢٧﴾  
ترجمه: [فرعون] گفت: «این پیامبرتان که به سوی شما فرستاده شده، یقیناً دیوانه است».

**28.** قَالَ رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ ﴿٢٨﴾  
ترجمه: [موسی] گفت: «اگر بیندیشید، [خواهید دانست که او] پروردگار مشرق و مغرب و همۀ چیزهایی است که میان آن دو قرار دارد».

**29.** قَالَ لَئِنِ ٱتَّخَذۡتَ إِلَٰهًا غَيۡرِي لَأَجۡعَلَنَّكَ مِنَ ٱلۡمَسۡجُونِينَ ﴿٢٩﴾  
ترجمه: [فرعون پس از ناتوانی از استدلال با موسی] گفت: «اگر معبودی جز من برگزینی، قطعاً تو را زندانی می‌کنم».

**30.** قَالَ أَوَلَوۡ جِئۡتُكَ بِشَيۡءٖ مُّبِينٖ ﴿٣٠﴾  
ترجمه: [موسی] گفت: «حتی اگر نشانۀ آشکاری [در مورد رسالتم] برایت آورده باشم؟»

**31.** قَالَ فَأۡتِ بِهِۦٓ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿٣١﴾  
ترجمه: [فرعون] گفت: «اگر راست می‌گویی، آن را بیاور».

**32.** فَأَلۡقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعۡبَانٞ مُّبِينٞ ﴿٣٢﴾  
ترجمه: آنگاه [موسی] عصایش را افکند که ناگهان [به] اژد‌هایی آشکار [تبدیل] شد.

**33.** وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِيَ بَيۡضَآءُ لِلنَّٰظِرِينَ ﴿٣٣﴾  
ترجمه: و دستش را [از گریبان] بیرون آورد و ناگاه در نظرِ بینندگان سپید [و روشن] بود.

**34.** قَالَ لِلۡمَلَإِ حَوۡلَهُۥٓ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمٞ ﴿٣٤﴾  
ترجمه: [فرعون] به بزرگان پیرامونش گفت: «حقا که این [مرد،] جادوگری داناست.

**35.** يُرِيدُ أَن يُخۡرِجَكُم مِّنۡ أَرۡضِكُم بِسِحۡرِهِۦ فَمَاذَا تَأۡمُرُونَ ﴿٣٥﴾  
ترجمه: [او] می‌خواهد شما را با جادویش از سرزمینتان بیرون کند؛ نظرتان چیست؟»

**36.** قَالُوٓاْ أَرۡجِهۡ وَأَخَاهُ وَٱبۡعَثۡ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ﴿٣٦﴾  
ترجمه: آنان گفتند: «[تصمیم دربارۀ مجازاتِ] او و برادرش را به تأخیر انداز و مأمورانِ جمع‌آوری را به [همۀ] شهر‌ها بفرست

**37.** يَأۡتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٖ ﴿٣٧﴾  
ترجمه: تا هر جادوگر ماهر [و] دانایی را نزدت بیاورند».

**38.** فَجُمِعَ ٱلسَّحَرَةُ لِمِيقَٰتِ يَوۡمٖ مَّعۡلُومٖ ﴿٣٨﴾  
ترجمه: [چنین کردند، و سر‌انجام] جادوگران برای وعده‌گاهِ روز معیّن گرد آورده شدند.

**39.** وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلۡ أَنتُم مُّجۡتَمِعُونَ ﴿٣٩﴾  
ترجمه: و به مردم گفته شد: «آیا شما [نیز] جمع می‌شوید [تا ببینیم برنده کیست]؟

**40.** لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ ٱلسَّحَرَةَ إِن كَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ ﴿٤٠﴾  
ترجمه: امید که اگر جادوگران پیروز شدند، [همگی] از آنان پیروی کنیم».

**41.** فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالُواْ لِفِرۡعَوۡنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجۡرًا إِن كُنَّا نَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبِينَ ﴿٤١﴾  
ترجمه: وقتی جادوگران آمدند، به فرعون گفتند: «اگر ما پیروز شویم، آیا پاداشی خواهیم داشت؟»

**42.** قَالَ نَعَمۡ وَإِنَّكُمۡ إِذٗا لَّمِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ ﴿٤٢﴾  
ترجمه: او گفت: «آری؛ در آن صورت، قطعاً از نزدیکانم خواهید بود».

**43.** قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلۡقُواْ مَآ أَنتُم مُّلۡقُونَ ﴿٤٣﴾  
ترجمه: موسی به آنان گفت: «هر چه [می‌خواهید] بیفکنید، [اکنون] بیفکنید».

**44.** فَأَلۡقَوۡاْ حِبَالَهُمۡ وَعِصِيَّهُمۡ وَقَالُواْ بِعِزَّةِ فِرۡعَوۡنَ إِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبُونَ ﴿٤٤﴾  
ترجمه: آنان ریسمان‌ها و عصا‌هایشان را افکندند و گفتند: «به عزت فرعون سوگند که ما حتماً پیروزیم».

**45.** فَأَلۡقَىٰ مُوسَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ تَلۡقَفُ مَا يَأۡفِكُونَ ﴿٤٥﴾  
ترجمه: سپس موسی عصایش را افکند؛ ناگهان [به اژدهایی تبدیل شد و] آنچه را به دروغ ساخته بودند بلعید.

**46.** فَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ ﴿٤٦﴾  
ترجمه: آنگاه جادوگران به سجده درافتادند.

**47.** قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٤٧﴾  
ترجمه: [و] گفتند: «ما به پروردگار جهانیان ایمان آوردیم؛

**48.** رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ﴿٤٨﴾  
ترجمه: پروردگار موسی و هارون».

**49.** قَالَ ءَامَنتُمۡ لَهُۥ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّهُۥ لَكَبِيرُكُمُ ٱلَّذِي عَلَّمَكُمُ ٱلسِّحۡرَ فَلَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفٖ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿٤٩﴾  
ترجمه: [فرعون] گفت: «آیا پیش از آنکه به شما اجازه دهم به او ایمان آوردید؟ بی‌تردید، او همان بزرگِ شماست که به شما جادو آموخته است. به زودی خواهید دانست [که مجازاتتان چیست]. یقیناً دست‌ها و پاهایتان را برعكس [یكدیگر از چپ و راست] قطع مى‌كنم و همگی‌تان را به دار مى‌آویزم».

**50.** قَالُواْ لَا ضَيۡرَۖ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ ﴿٥٠﴾  
ترجمه: آنان گفتند: «[در این شکنجه و عذاب] هیچ زیانی نیست. بی‌تردید، ما به سوی پروردگارمان بازمی‌گردیم.

**51.** إِنَّا نَطۡمَعُ أَن يَغۡفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَٰيَٰنَآ أَن كُنَّآ أَوَّلَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٥١﴾  
ترجمه: امیدواریم که پروردگارمان گناهان ما را ببخشد که ما نخستین كسانى هستیم كه [از این قوم، به پروردگارِ موسی] ایمان آورده‌ایم».

**52.** ۞ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَسۡرِ بِعِبَادِيٓ إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ ﴿٥٢﴾  
ترجمه: و به موسی وحی کردیم که: «بندگانم را شبانه [از مصر] بیرون ببر؛ [زیرا سپاه فرعون] قطعاً در پیِ شما خواهد آمد».

**53.** فَأَرۡسَلَ فِرۡعَوۡنُ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ﴿٥٣﴾  
ترجمه: فرعون [چون از ماجرا آگاه گردید] مأمورانِ جمع‌آوری [نیرو] را به شهرها فرستاد.

**54.** إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَشِرۡذِمَةٞ قَلِيلُونَ ﴿٥٤﴾  
ترجمه: [و اعلام کرد:] اینها [= بنی‌اسرائیل] عده‌ای ناچیزند

**55.** وَإِنَّهُمۡ لَنَا لَغَآئِظُونَ ﴿٥٥﴾  
ترجمه: و جداً ما را به خشم آورده‌اند

**56.** وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَٰذِرُونَ ﴿٥٦﴾  
ترجمه: و ما همگی کاملاً [هوشیار و] آمادۀ پیکاریم».

**57.** فَأَخۡرَجۡنَٰهُم مِّن جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ ﴿٥٧﴾  
ترجمه: [سرانجام] آنان را از باغ‌ها و چشمه‌‌ها[ی سرزمین مصر] بیرون آوردیم

**58.** وَكُنُوزٖ وَمَقَامٖ كَرِيمٖ ﴿٥٨﴾  
ترجمه: و از گنج‌ها و خانه‌های مجلّل [دور ساختیم].

**59.** كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ﴿٥٩﴾  
ترجمه: اینچنین [کردیم] و بنی‌اسرائیل را وارث آن [ثروت و داراییِ] نمودیم.

**60.** فَأَتۡبَعُوهُم مُّشۡرِقِينَ ﴿٦٠﴾  
ترجمه: [سپاه فرعون] هنگام طلوع آفتاب به تعقیب آنان پرداختند.

**61.** فَلَمَّا تَرَٰٓءَا ٱلۡجَمۡعَانِ قَالَ أَصۡحَٰبُ مُوسَىٰٓ إِنَّا لَمُدۡرَكُونَ ﴿٦١﴾  
ترجمه: و چون دو گروه یکدیگر را دیدند، یاران موسی گفتند: «قطعاً [در چنگال فرعونیان] گرفتاریم».

**62.** قَالَ كَلَّآۖ إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهۡدِينِ ﴿٦٢﴾  
ترجمه: [موسی] گفت: «هرگز! بی‌تردید، پروردگارم با من است و مرا [به راه نجات] هدایت خواهد کرد».

**63.** فَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡبَحۡرَۖ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرۡقٖ كَٱلطَّوۡدِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿٦٣﴾  
ترجمه: به موسی وحی کردیم: «عصایت را به دریا بزن»؛ [هنگامی که عصایش را زد، دریا] شکافته شد و هر بخشی [از آن،] همچون کوهی بزرگ گشت.

**64.** وَأَزۡلَفۡنَا ثَمَّ ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿٦٤﴾  
ترجمه: و آن گروه دیگر [= فرعون و سپاهش] را به آنجا كشاندیم.

**65.** وَأَنجَيۡنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ ﴿٦٥﴾  
ترجمه: و موسی و همۀ کسانی را که همراهش بودند نجات دادیم.

**66.** ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿٦٦﴾  
ترجمه: و دیگران را غرق نمودیم.

**67.** إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿٦٧﴾  
ترجمه: قطعاً در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و[لی] بیشتر آنان مؤمن نبودند.

**68.** وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٦٨﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

**69.** وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ إِبۡرَٰهِيمَ ﴿٦٩﴾  
ترجمه: [ای پیامبر،] داستان ابراهیم را بر آنان بازگو.

**70.** إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَا تَعۡبُدُونَ ﴿٧٠﴾  
ترجمه: هنگامى كه به پدر و قومش گفت: «چه چیز را عبادت می‌کنید؟»

**71.** قَالُواْ نَعۡبُدُ أَصۡنَامٗا فَنَظَلُّ لَهَا عَٰكِفِينَ ﴿٧١﴾  
ترجمه: آنان گفتند: «بُت‌هایی را عبادت می‌کنیم و پیوسته سر بر آستانشان داریم».

**72.** قَالَ هَلۡ يَسۡمَعُونَكُمۡ إِذۡ تَدۡعُونَ ﴿٧٢﴾  
ترجمه: [ابراهیم] گفت: «آیا وقتی آنها را می‌خوانید، [صدای] شما را می‌شنوند؟

**73.** أَوۡ يَنفَعُونَكُمۡ أَوۡ يَضُرُّونَ ﴿٧٣﴾  
ترجمه: یا به شما سود و زیان می‌رسانند؟»

**74.** قَالُواْ بَلۡ وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا كَذَٰلِكَ يَفۡعَلُونَ ﴿٧٤﴾  
ترجمه: آنان گفتند: «[نه،] ولی پدرانمان را یافتیم که چنین می‌کردند [و از آن‌ها تقلید می‌کنیم]».

**75.** قَالَ أَفَرَءَيۡتُم مَّا كُنتُمۡ تَعۡبُدُونَ ﴿٧٥﴾  
ترجمه: [ابراهیم] گفت: «آیا دیدید [و دانستید] چیزهایی را که همواره عبادت می‌کردید

**76.** أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُمُ ٱلۡأَقۡدَمُونَ ﴿٧٦﴾  
ترجمه: [هم] شما و [هم] پدرانتان‌

**77.** فَإِنَّهُمۡ عَدُوّٞ لِّيٓ إِلَّا رَبَّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٧٧﴾  
ترجمه: یقیناً [همۀ] آنها [= معبودان باطل] دشمنِ [عقیدۀ توحیدیِ] من هستند؟ مگر پروردگار جهانیان.

**78.** ٱلَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهۡدِينِ ﴿٧٨﴾  
ترجمه: آن [معبودی] ‌که مرا آفریده و هدایتم می‌کند

**79.** وَٱلَّذِي هُوَ يُطۡعِمُنِي وَيَسۡقِينِ ﴿٧٩﴾  
ترجمه: و همان ذاتی ‌که به من غذا می‌دهد و سیرابم می‌سازد

**80.** وَإِذَا مَرِضۡتُ فَهُوَ يَشۡفِينِ ﴿٨٠﴾  
ترجمه: و هنگامی که بیمار می‌شوم، اوست که شفایم می‌دهد

**81.** وَٱلَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحۡيِينِ ﴿٨١﴾  
ترجمه: و ذاتی ‌که مرا می‌میرانَد و [دوباره] زنده‌ام می‌کند

**82.** وَٱلَّذِيٓ أَطۡمَعُ أَن يَغۡفِرَ لِي خَطِيٓـَٔتِي يَوۡمَ ٱلدِّينِ ﴿٨٢﴾  
ترجمه: و ذاتی ‌که امیدوارم روز جزا گناهانم را ببخشد.

**83.** رَبِّ هَبۡ لِي حُكۡمٗا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّٰلِحِينَ ﴿٨٣﴾  
ترجمه: پروردگارا، به من دانشی [در دین] ببخش و مرا به شایستگان ملحق کن.

**84.** وَٱجۡعَل لِّي لِسَانَ صِدۡقٖ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ﴿٨٤﴾  
ترجمه: و در آیندگان آوازه‌ای نیک برایم قرار بده.

**85.** وَٱجۡعَلۡنِي مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ ٱلنَّعِيمِ ﴿٨٥﴾  
ترجمه: و مرا از وارثان بهشتِ پرنعمت بگردان.

**86.** وَٱغۡفِرۡ لِأَبِيٓ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ ﴿٨٦﴾  
ترجمه: و پدرم را بیامرز [که] بی‌تردید در زمرۀ گمراهان بود.

**87.** وَلَا تُخۡزِنِي يَوۡمَ يُبۡعَثُونَ ﴿٨٧﴾  
ترجمه: و روزی ‌که [مردم] برانگیخته می‌شوند، مرا رسوا [و شرمنده] نساز.

**88.** يَوۡمَ لَا يَنفَعُ مَالٞ وَلَا بَنُونَ ﴿٨٨﴾  
ترجمه: همان روزی ‌که مال و فرزندان سودی نمی‌بخشد؛

**89.** إِلَّا مَنۡ أَتَى ٱللَّهَ بِقَلۡبٖ سَلِيمٖ ﴿٨٩﴾  
ترجمه: مگر کسی‌که قلبی پاک [و خالی از شرک و نفاق و کینه و ریا] به پیشگاه الله بیاورد».

**90.** وَأُزۡلِفَتِ ٱلۡجَنَّةُ لِلۡمُتَّقِينَ ﴿٩٠﴾  
ترجمه: و [آن روز،] بهشت برای پرهیزگاران نزدیک می‌گردد

**91.** وَبُرِّزَتِ ٱلۡجَحِيمُ لِلۡغَاوِينَ ﴿٩١﴾  
ترجمه: و دوزخ برای گمراهان آشکار می‌شود.

**92.** وَقِيلَ لَهُمۡ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡبُدُونَ ﴿٩٢﴾  
ترجمه: و به آنان گفته می‌شود: «[اکنون] کجا هستند آنچه عبادت می‌کردید

**93.** مِن دُونِ ٱللَّهِ هَلۡ يَنصُرُونَكُمۡ أَوۡ يَنتَصِرُونَ ﴿٩٣﴾  
ترجمه: به جای الله؟ آیا [آنها در برابر عذاب الهی] شما را یاری می‌کنند یا [حتی خود] را یاری می‌دهند؟»

**94.** فَكُبۡكِبُواْ فِيهَا هُمۡ وَٱلۡغَاوُۥنَ ﴿٩٤﴾  
ترجمه: پس، آنها [= معبودان باطل] همراه گمراهان در آن [آتش مهیب] افکنده می‌شوند.

**95.** وَجُنُودُ إِبۡلِيسَ أَجۡمَعُونَ ﴿٩٥﴾  
ترجمه: و [همراه] تمام لشکریان ابلیس.

**96.** قَالُواْ وَهُمۡ فِيهَا يَخۡتَصِمُونَ ﴿٩٦﴾  
ترجمه: در آنجا [مشرکان] در حال ستیز [با معبودان باطل] می‌گویند:

**97.** تَٱللَّهِ إِن كُنَّا لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ ﴿٩٧﴾  
ترجمه: «به الله سوگند که ما در گمراهی آشکاری بودیم.

**98.** إِذۡ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٩٨﴾  
ترجمه: آنگاه که شما را با پروردگار جهانیان برابر می‌دانستیم.

**99.** وَمَآ أَضَلَّنَآ إِلَّا ٱلۡمُجۡرِمُونَ ﴿٩٩﴾  
ترجمه: و ما را کسی جز مجرمان گمراه نکرد.

**100.** فَمَا لَنَا مِن شَٰفِعِينَ ﴿١٠٠﴾  
ترجمه: [اکنون] نه هیچ شفاعتگری داریم

**101.** وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٖ ﴿١٠١﴾  
ترجمه: و نه هیچ دوست مهربانی.

**102.** فَلَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةٗ فَنَكُونَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١٠٢﴾  
ترجمه: كاش بازگشتی [به دنیا] داشتیم و در زمرۀ مؤمنان قرار مى‌گرفتیم».

**103.** إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٠٣﴾  
ترجمه: قطعاً در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ ولی بیشتر آنان مؤمن نبودند.

**104.** وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٠٤﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

**105.** كَذَّبَتۡ قَوۡمُ نُوحٍ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٠٥﴾  
ترجمه: قوم نوح، پیامبران را دروغگو انگاشتند.

**106.** إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٠٦﴾  
ترجمه: آنگاه‌ که برادرشان نوح به آنان گفت: «آیا [از الله‌] پروا نمی‌کنید؟

**107.** إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٠٧﴾  
ترجمه: به راستی، من پیامبری امین برایتان هستم؛

**108.** فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٠٨﴾  
ترجمه: پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

**109.** وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٠٩﴾  
ترجمه: و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمی‌خواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است؛

**110.** فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١١٠﴾  
ترجمه: پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید».

**111.** ۞ قَالُوٓاْ أَنُؤۡمِنُ لَكَ وَٱتَّبَعَكَ ٱلۡأَرۡذَلُونَ ﴿١١١﴾  
ترجمه: آنان گفتند: «آیا به تو ایمان بیاوریم در حالی كه [فقط] فرومایگان از تو پیروى كرده‌اند؟»

**112.** قَالَ وَمَا عِلۡمِي بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿١١٢﴾  
ترجمه: [نوح] گفت: «من به آنچه آنان [در گذشته] مى‌كردند چه دانشی دارم؟

**113.** إِنۡ حِسَابُهُمۡ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّيۖ لَوۡ تَشۡعُرُونَ ﴿١١٣﴾  
ترجمه: حساب آنان تنها با پروردگار من است. اگر می‌فهمید [چنین سخن گزافی نگویید].

**114.** وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١١٤﴾  
ترجمه: و من [هرگز] مؤمنان را طرد نمی‌کنم.

**115.** إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٞ ﴿١١٥﴾  
ترجمه: من جز بیم‌دهنده‌ای آشکار نیستم».

**116.** قَالُواْ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ يَٰنُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمَرۡجُومِينَ ﴿١١٦﴾  
ترجمه: آنان گفتند: «ای نوح، اگر [از دعوتت] دست برنداری، قطعاً سنگسار می‌شوی».

**117.** قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوۡمِي كَذَّبُونِ ﴿١١٧﴾  
ترجمه: او گفت: «پروردگارا، قومم مرا دروغگو انگاشتند؛

**118.** فَٱفۡتَحۡ بَيۡنِي وَبَيۡنَهُمۡ فَتۡحٗا وَنَجِّنِي وَمَن مَّعِيَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١١٨﴾  
ترجمه: پس میان من و آنان داوری کن و من و مؤمنانی را که همراهم هستند نجات بده».

**119.** فَأَنجَيۡنَٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِي ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ ﴿١١٩﴾  
ترجمه: او و افرادی را که همراهش بودند، در [آن] کشتیِ آکنده [از انسان و حیوان و کالا] نجات دادیم

**120.** ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا بَعۡدُ ٱلۡبَاقِينَ ﴿١٢٠﴾  
ترجمه: و باقی‌ماندگان را غرق کردیم.

**121.** إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٢١﴾  
ترجمه: قطعاً در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و[لی] بیشتر آنان مؤمن نبودند.

**122.** وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٢٢﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیر مهربان است.

**123.** كَذَّبَتۡ عَادٌ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٢٣﴾  
ترجمه: [قوم] عاد [نیز] پیامبران را دروغگو انگاشتند.

**124.** إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ هُودٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٢٤﴾  
ترجمه: آنگاه‌ که برادر‌شان هود به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمی‌کنید؟»

**125.** إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٢٥﴾  
ترجمه: به راستی، من پیامبری امین برای شما هستم.

**126.** فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٢٦﴾  
ترجمه: پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

**127.** وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٢٧﴾  
ترجمه: و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمی‌خواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.

**128.** أَتَبۡنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ ءَايَةٗ تَعۡبَثُونَ ﴿١٢٨﴾  
ترجمه: آیا بر هر مکان بلندی، بنایی برافراشته می‌سازید [و در آن] بيهوده‌كارى می‌کنید؟!

**129.** وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمۡ تَخۡلُدُونَ ﴿١٢٩﴾  
ترجمه: و قصر‌ها و قلعه‌هایی محکم و استوار بنا می‌کنید؛ گویی [در دنیا] جاودانید.

**130.** وَإِذَا بَطَشۡتُم بَطَشۡتُمۡ جَبَّارِينَ ﴿١٣٠﴾  
ترجمه: و چون [به کسی] حمله‌ور می‌شوید، [بی‌رحم و] ظالمانه حمله می‌کنید.

**131.** فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٣١﴾  
ترجمه: از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

**132.** وَٱتَّقُواْ ٱلَّذِيٓ أَمَدَّكُم بِمَا تَعۡلَمُونَ ﴿١٣٢﴾  
ترجمه: و از ذاتی پروا کنید كه [نعمت‌هایی چنان فراوان] به شما عطا کرده است كه خود، [آنها را بهتر] مى‌دانید.

**133.** أَمَدَّكُم بِأَنۡعَٰمٖ وَبَنِينَ ﴿١٣٣﴾  
ترجمه: او به شما چهارپایان و فرزندان [بسیار] عطا کرده است

**134.** وَجَنَّٰتٖ وَعُيُونٍ ﴿١٣٤﴾  
ترجمه: و باغ‌ها و چشمه‌سار‌‌ها.

**135.** إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ ﴿١٣٥﴾  
ترجمه: به راستی که من از عذاب روزی بزرگ بر شما می‌ترسم».

**136.** قَالُواْ سَوَآءٌ عَلَيۡنَآ أَوَعَظۡتَ أَمۡ لَمۡ تَكُن مِّنَ ٱلۡوَٰعِظِينَ ﴿١٣٦﴾  
ترجمه: آنان گفتند: «چه ما را پند بدهی یا ندهی، برایمان یکسان است [و از تو اطاعت نمی‌کنیم].

**137.** إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا خُلُقُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٣٧﴾  
ترجمه: این [آیینِ ما، همان] روش پیشینیان است

**138.** وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ ﴿١٣٨﴾  
ترجمه: و ما [هرگز] عذاب نخواهیم شد».

**139.** فَكَذَّبُوهُ فَأَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٣٩﴾  
ترجمه: آنان هود را دروغگو انگاشتند؛ ما [نیز] هلاکشان کردیم. قطعاً در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.

**140.** وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٤٠﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

**141.** كَذَّبَتۡ ثَمُودُ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٤١﴾  
ترجمه: [قوم] ثمود پیامبران را دروغگو انگاشتند.

**142.** إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ صَٰلِحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٤٢﴾  
ترجمه: آنگاه ‌که برادر‌شان صالح به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمی‌کنید؟

**143.** إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٤٣﴾  
ترجمه: به راستی، من پیامبری امین برایتان هستم.

**144.** فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٤٤﴾  
ترجمه: پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

**145.** وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٤٥﴾  
ترجمه: و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمی‌خواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.

**146.** أَتُتۡرَكُونَ فِي مَا هَٰهُنَآ ءَامِنِينَ ﴿١٤٦﴾  
ترجمه: آیا [مى‌پندارید كه‌] شما را در این نعمت‌هایی كه اینجاست آسوده رها مى‌كنند؟

**147.** فِي جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ ﴿١٤٧﴾  
ترجمه: در [این] باغ‌ها و چشمه‌سارها

**148.** وَزُرُوعٖ وَنَخۡلٖ طَلۡعُهَا هَضِيمٞ ﴿١٤٨﴾  
ترجمه: و [در کنار این] کشتزارها و نخل‌هایی که میوه‌هایش نرم و رسیده است؟

**149.** وَتَنۡحِتُونَ مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتٗا فَٰرِهِينَ ﴿١٤٩﴾  
ترجمه: و [سرمست و] ماهرانه از کوه‌ها [برای خود] خانه‌هایی می‌تراشید.

**150.** فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٥٠﴾  
ترجمه: از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

**151.** وَلَا تُطِيعُوٓاْ أَمۡرَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ ﴿١٥١﴾  
ترجمه: و از اسرافکاران [گناهکار] پیروی نکنید.

**152.** ٱلَّذِينَ يُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا يُصۡلِحُونَ ﴿١٥٢﴾  
ترجمه: [همان] کسانی که در زمین به فساد می‌پردازند و [خویشتن را] اصلاح نمی‌کنند».

**153.** قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلۡمُسَحَّرِينَ ﴿١٥٣﴾  
ترجمه: آنان گفتند: «[ای صالح،] جز این نیست که تو جادوشده‌ای.

**154.** مَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُنَا فَأۡتِ بِـَٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿١٥٤﴾  
ترجمه: تو جز بشری همانند ما نیستی؛ پس اگر راست می‌گویی، نشانه‌ای [بر پیامبری‌ات] بیاور».

**155.** قَالَ هَٰذِهِۦ نَاقَةٞ لَّهَا شِرۡبٞ وَلَكُمۡ شِرۡبُ يَوۡمٖ مَّعۡلُومٖ ﴿١٥٥﴾  
ترجمه: [صالح] گفت: «این ماده شتری است كه سهمى از آب [چشمه] دارد و [روزهای معیّنى نیز] شما سهمی از آب دارید.

**156.** وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٖ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابُ يَوۡمٍ عَظِيمٖ ﴿١٥٦﴾  
ترجمه: پس [کمترین] آزاری به آن نرسانید که عذابِ روزی بزرگ شما را فرامی‌گیرد».

**157.** فَعَقَرُوهَا فَأَصۡبَحُواْ نَٰدِمِينَ ﴿١٥٧﴾  
ترجمه: اما آن را پَى كردند و [از کردۀ خود] پشیمان شدند.

**158.** فَأَخَذَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٥٨﴾  
ترجمه: پس عذاب [الهی] آنان را فروگرفت. بی‌گمان، در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.

**159.** وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٥٩﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

**160.** كَذَّبَتۡ قَوۡمُ لُوطٍ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٦٠﴾  
ترجمه: قوم لوط [نیز] پیامبران را دروغگو انگاشتند.

**161.** إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ لُوطٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٦١﴾  
ترجمه: آنگاه ‌که برادر‌شان لوط به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمی‌کنید؟

**162.** إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٦٢﴾  
ترجمه: به راستی، من پیامبری امین برای شما هستم.

**163.** فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٦٣﴾  
ترجمه: پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

**164.** وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦٤﴾  
ترجمه: و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمی‌خواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.

**165.** أَتَأۡتُونَ ٱلذُّكۡرَانَ مِنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦٥﴾  
ترجمه: آیا از میان جهانیان، با مردان می‌آمیزید

**166.** وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمۡ رَبُّكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُمۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٌ عَادُونَ ﴿١٦٦﴾  
ترجمه: و همسرانی را که پروردگارتان برایتان آفریده است رها می‌کنید؟! بلکه شما گروهی متجاوزید.

**167.** قَالُواْ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ يَٰلُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمُخۡرَجِينَ ﴿١٦٧﴾  
ترجمه: آنان گفتند: «ای لوط، اگر [از این امر و نهی] دست بر نداری، قطعاً [از شهر] اخراج می‌شوی».

**168.** قَالَ إِنِّي لِعَمَلِكُم مِّنَ ٱلۡقَالِينَ ﴿١٦٨﴾  
ترجمه: [لوط] گفت: «من دشمن [سرسخت] این کارتان هستم.

**169.** رَبِّ نَجِّنِي وَأَهۡلِي مِمَّا يَعۡمَلُونَ ﴿١٦٩﴾  
ترجمه: پروردگارا، من و خانواده‌ام را از [عاقبت] آنچه [اینها] انجام می‌دهند نجات ده».

**170.** فَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ ﴿١٧٠﴾  
ترجمه: ما او و همۀ خانواده‌اش را نجات دادیم

**171.** إِلَّا عَجُوزٗا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ ﴿١٧١﴾  
ترجمه: مگر پیرزنی که در میان بازماندگان [در عذاب] بود.

**172.** ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿١٧٢﴾  
ترجمه: سپس دیگران را نابود کردیم

**173.** وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرٗاۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلۡمُنذَرِينَ ﴿١٧٣﴾  
ترجمه: و بارانی [از سنگ] بر آنان باراندیم؛ و بارانِ بیم‌داده‌شدگان چه بد بود!

**174.** إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٧٤﴾  
ترجمه: بی‌گمان، در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.

**175.** وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٧٥﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

**176.** كَذَّبَ أَصۡحَٰبُ لۡـَٔيۡكَةِ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٧٦﴾  
ترجمه: اصحاب اَیکه [نیز] پیامبران را دروغگو انگاشتند.

**177.** إِذۡ قَالَ لَهُمۡ شُعَيۡبٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٧٧﴾  
ترجمه: آنگاه که شعیب به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمی‌کنید؟

**178.** إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٧٨﴾  
ترجمه: به‌راستی، من پیامبری امین برای شما هستم.

**179.** فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٧٩﴾  
ترجمه: پس از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

**180.** وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٨٠﴾  
ترجمه: و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمی‌خواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.

**181.** ۞ أَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَلَا تَكُونُواْ مِنَ ٱلۡمُخۡسِرِينَ ﴿١٨١﴾  
ترجمه: پیمانه را تمام بدهید و کم‌فروشی نکنید.

**182.** وَزِنُواْ بِٱلۡقِسۡطَاسِ ٱلۡمُسۡتَقِيمِ ﴿١٨٢﴾  
ترجمه: و با ترازوی درست وزن کنید.

**183.** وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ ﴿١٨٣﴾  
ترجمه: و کالای مردم را کم ندهید [و حقشان را ضایع نکنید] و در زمین به فساد [و تباهی] نکوشید.

**184.** وَٱتَّقُواْ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ وَٱلۡجِبِلَّةَ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٨٤﴾  
ترجمه: و از ذاتی‌ که شما و امت‌های پیشین را آفرید پروا کنید».

**185.** قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلۡمُسَحَّرِينَ ﴿١٨٥﴾  
ترجمه: آنان گفتند: «[ای شعیب،] جز این نیست که تو جادوشده‌ای.

**186.** وَمَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ﴿١٨٦﴾  
ترجمه: تو جز بشری همانند ما نیستی و ما تو را دروغگو می‌پنداریم.

**187.** فَأَسۡقِطۡ عَلَيۡنَا كِسَفٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿١٨٧﴾  
ترجمه: اگر راست می‌گویی، پاره‌هایی از آسمان را بر [سر] ما بینداز».

**188.** قَالَ رَبِّيٓ أَعۡلَمُ بِمَا تَعۡمَلُونَ ﴿١٨٨﴾  
ترجمه: [شعیب] گفت: «پروردگارم به آنچه می‌کنید داناتر است».

**189.** فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمۡ عَذَابُ يَوۡمِ ٱلظُّلَّةِۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٍ ﴿١٨٩﴾  
ترجمه: او را دروغگو انگاشتند و عذابِ روزِ ابر [آتشبار] آنان را فراگرفت. به راستى که آن [بارانِ آتش،] عذاب روزى هولناک بود.

**190.** إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٩٠﴾  
ترجمه: بی‌گمان، در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.

**191.** وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٩١﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

**192.** وَإِنَّهُۥ لَتَنزِيلُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٩٢﴾  
ترجمه: و به راستی [این] قرآن فروفرستادۀ پروردگار جهانیان است.

**193.** نَزَلَ بِهِ ٱلرُّوحُ ٱلۡأَمِينُ ﴿١٩٣﴾  
ترجمه: روح‌ الامین [= جبرئیل] آن را فرود آورده است.

**194.** عَلَىٰ قَلۡبِكَ لِتَكُونَ مِنَ ٱلۡمُنذِرِينَ ﴿١٩٤﴾  
ترجمه: بر قلب تو [نازل کرده است] تا بیم‌دهنده باشی.

**195.** بِلِسَانٍ عَرَبِيّٖ مُّبِينٖ ﴿١٩٥﴾  
ترجمه: [قرآن را] به زبان عربی روشن [نازل نمود].

**196.** وَإِنَّهُۥ لَفِي زُبُرِ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٩٦﴾  
ترجمه: و بی‌تردید، [بشارت نزولِ] آن، در کتاب‌های پیشینیان [نیز آمده] است.

**197.** أَوَلَمۡ يَكُن لَّهُمۡ ءَايَةً أَن يَعۡلَمَهُۥ عُلَمَٰٓؤُاْ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ﴿١٩٧﴾  
ترجمه: آیا همین نشانه برایشان کافی نیست که علمای بنی‌اسرائیل از [حقیقتِ] قرآن آگاهند؟

**198.** وَلَوۡ نَزَّلۡنَٰهُ عَلَىٰ بَعۡضِ ٱلۡأَعۡجَمِينَ ﴿١٩٨﴾  
ترجمه: و اگر آن را بر بعضی از غیر عرب‌ها نازل می‌کردیم

**199.** فَقَرَأَهُۥ عَلَيۡهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ مُؤۡمِنِينَ ﴿١٩٩﴾  
ترجمه: و [پیامبر،] آن را برایشان می‌خواند، به آن ایمان نمی‌آوردند.

**200.** كَذَٰلِكَ سَلَكۡنَٰهُ فِي قُلُوبِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ﴿٢٠٠﴾  
ترجمه: [آری،] این گونه آن [کفر و تکذیب] را در دل‌های گناهکاران جای دادیم.

**201.** لَا يُؤۡمِنُونَ بِهِۦ حَتَّىٰ يَرَوُاْ ٱلۡعَذَابَ ٱلۡأَلِيمَ ﴿٢٠١﴾  
ترجمه: اما به آن ایمان نمی‌آورند تا آنگاه که عذاب دردناک را ببینند.

**202.** فَيَأۡتِيَهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ﴿٢٠٢﴾  
ترجمه: ناگهان در حالی ‌که بی‌خبرند، به سراغشان می‌آید.

**203.** فَيَقُولُواْ هَلۡ نَحۡنُ مُنظَرُونَ ﴿٢٠٣﴾  
ترجمه: [در آن حال] می‌گویند: «آیا مهلتی [برای توبه] خواهیم داشت؟»

**204.** أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ ﴿٢٠٤﴾  
ترجمه: آیا آنان عذاب ما را به شتاب خواستارند؟

**205.** أَفَرَءَيۡتَ إِن مَّتَّعۡنَٰهُمۡ سِنِينَ ﴿٢٠٥﴾  
ترجمه: آیا دانستی که اگر آنان را سال‌ها [از زندگی دنیا] بهره‌مند سازیم

**206.** ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُواْ يُوعَدُونَ ﴿٢٠٦﴾  
ترجمه: سپس آنچه که به آنان وعده داده شده است به سراغشان بیاید

**207.** مَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يُمَتَّعُونَ ﴿٢٠٧﴾  
ترجمه: این بهره‌مندی‌شان [از دنیا، در هنگام عذاب] سودی برایشان نخواهد داشت؟

**208.** وَمَآ أَهۡلَكۡنَا مِن قَرۡيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ ﴿٢٠٨﴾  
ترجمه: و ما [ساکنان] هیچ شهری را هلاک نکردیم مگر اینکه هشداردهندگانی [از پیامبران] داشتند.

**209.** ذِكۡرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ﴿٢٠٩﴾  
ترجمه: تا آنان را پند دهند؛ و ما هرگز ستمکار نبوده‌ایم [که اتمام حجت نکنیم].

**210.** وَمَا تَنَزَّلَتۡ بِهِ ٱلشَّيَٰطِينُ ﴿٢١٠﴾  
ترجمه: و این قرآن را شیاطین نازل نکرده‌اند.

**211.** وَمَا يَنۢبَغِي لَهُمۡ وَمَا يَسۡتَطِيعُونَ ﴿٢١١﴾  
ترجمه: آنان نه درخورِ این كارند و نه توانش را دارند.

**212.** إِنَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّمۡعِ لَمَعۡزُولُونَ ﴿٢١٢﴾  
ترجمه: بى‌تردید، آنان از شنیدن [وحى‌] منع شده‌اند.

**213.** فَلَا تَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ ٱلۡمُعَذَّبِينَ ﴿٢١٣﴾  
ترجمه: پس [ای پیامبر،] هیچ معبودی را با الله مخوان، که عذاب خواهی شد.

**214.** وَأَنذِرۡ عَشِيرَتَكَ ٱلۡأَقۡرَبِينَ ﴿٢١٤﴾  
ترجمه: و خویشاوندان نزدیکت را [از عذاب الهی] بیم ده.

**215.** وَٱخۡفِضۡ جَنَاحَكَ لِمَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٢١٥﴾  
ترجمه: و با مؤمنانی ‌که از تو پیروی کرده‌اند، مهربان [و فروتن] باش.

**216.** فَإِنۡ عَصَوۡكَ فَقُلۡ إِنِّي بَرِيٓءٞ مِّمَّا تَعۡمَلُونَ ﴿٢١٦﴾  
ترجمه: اگر از [فرمان] تو سرپیچی کردند، بگو: «به راستی، من از آنچه می‌کنید بیزارم».

**217.** وَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱلۡعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ ﴿٢١٧﴾  
ترجمه: و بر [الله] شکست‌ناپذیرِ مهربان توکل کن.

**218.** ٱلَّذِي يَرَىٰكَ حِينَ تَقُومُ ﴿٢١٨﴾  
ترجمه: همان ذاتی ‌که چون [برای عبادت] برمی‌خیزی، تو را می‌بیند.

**219.** وَتَقَلُّبَكَ فِي ٱلسَّٰجِدِينَ ﴿٢١٩﴾  
ترجمه: و حرکت [و نشست و برخاستِ] تو را میان سجده‌کنندگان [می‌نگرد].

**220.** إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٢٢٠﴾  
ترجمه: بی‌تردید، او همان شنوای داناست.

**221.** هَلۡ أُنَبِّئُكُمۡ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ ٱلشَّيَٰطِينُ ﴿٢٢١﴾  
ترجمه: آیا به شما خبر دهم که شیاطین بر چه کسی نازل می‌شوند؟

**222.** تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٖ ﴿٢٢٢﴾  
ترجمه: بر هر دروغ‌پرداز گنه‌پیشه‌ نازل می‌شوند.

**223.** يُلۡقُونَ ٱلسَّمۡعَ وَأَكۡثَرُهُمۡ كَٰذِبُونَ ﴿٢٢٣﴾  
ترجمه: آنان شنیده‌ها[یی را که دزدانه از ملکوت گوش داده‌اند، به جادوگران و فال‌گیران] القا مى‌كنند و بیشتر آنان دروغگو هستند.

**224.** وَٱلشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ ٱلۡغَاوُۥنَ ﴿٢٢٤﴾  
ترجمه: و [محمد شاعر نیست؛ زیرا‌] شاعران را گمراهان پیروی می‌کنند.

**225.** أَلَمۡ تَرَ أَنَّهُمۡ فِي كُلِّ وَادٖ يَهِيمُونَ ﴿٢٢٥﴾  
ترجمه: آیا ندیدی که آنان در هر لغو و بیهوده‌ای [حیران و] سرگشته‌اند؟

**226.** وَأَنَّهُمۡ يَقُولُونَ مَا لَا يَفۡعَلُونَ ﴿٢٢٦﴾  
ترجمه: و چیزی را می‌گویند که [خود به آن اعتقاد ندارند و] عمل نمی‌کنند؟

**227.** إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَذَكَرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرٗا وَٱنتَصَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَيَّ مُنقَلَبٖ يَنقَلِبُونَ ﴿٢٢٧﴾  
ترجمه: مگر کسانی ‌که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته انجام داده‌اند و الله را بسیار یاد کرده‌اند و پس از آنکه ستم دیدند، انتقام گرفتند [و با شعر خود از اسلام و رسول الله و مسلمانان دفاع نمودند]؛ و کسانی ‌که ستم کردند، به زودی خواهند دانست به چه بازگشتگاهی بازمی‌گردند.

## اطلاعات کوتاه

- **سوره:** 26 از 114
- **معنای نام:** شاعران
- **شمار آیات:** 227
- **محل نزول:** مکه
- **ترتیب نزول:** 47
- **جزء:** 19

## درباره سوره شعراء

شعراء به معنای «شاعران» است. نام سوره از آیات 224-227 گرفته شده که به وضعیت شاعران می‌پردازند؛ در این آیات به تفاوت وحی و شعر توجه داده می‌شود و شاعرانِ مؤمن و نیکوکار استثنا می‌شوند. در مکه نازل شده و 227 آیه دارد. بیست‌وششمین سورهٔ مصحف است؛ در ترتیب نزول رایج در جایگاه 47 قرار دارد. از نظر تعداد آیات، پس از بقره بلندترین سوره است.

با حروف «طا سین میم» آغاز می‌شود. برخی عالمان گفته‌اند آیات پایانی دربارهٔ شاعران مسلمان، در مدینه نازل شده‌اند؛ اما بر اساس نظر پذیرفته‌شدهٔ عمومی سوره مکی است. عبارتِ تکرارشونده در پایان هر داستان، «بی‌گمان پروردگار تو صاحب قدرت مطلق و بسیار مهربان است»، به سوره آهنگی ویژه می‌بخشد.

## زمان نزول سوره شعراء

سورهٔ شعراء در میانهٔ دورهٔ مکه، زمانی نازل شده که مشرکان می‌کوشیدند قرآن را شعر و پیامبر (ص) را شاعر یا کاهن بنامند. پیامبر (ص) از ایمان نیاوردن قومش بسیار اندوهگین بود؛ در آغاز سوره با اشاره به این اندوه، به او تسلی داده می‌شود.

بنا بر نقل ابن‌عباس در صحیح بخاری و صحیح مسلم، هنگامی که آیهٔ 214، به معنای «نزدیک‌ترین خویشاوندانت را هشدار ده»، نازل شد، پیامبر (ص) بر تپهٔ صفا رفت، قبایل قریش را یک‌به‌یک فراخواند و به آنان دربارهٔ عذاب خداوند هشدار داد. این رویداد گامی مهم در رساندن دعوت اسلام از نزدیکان به گروه‌های گسترده‌تر دانسته می‌شود.

## موضوعات سوره شعراء

سوره با یادآوری آیات کتاب آشکار آغاز می‌شود و به پیامبر (ص) تسلی می‌دهد که به سبب ایمان نیاوردن کافران، چنان اندوهگین نشود که خود را از میان ببرد. گیاهان زیبای رویانده‌شده در زمین، نشانهٔ عبرت قرار داده می‌شوند.

سپس هفت داستان پی‌درپی بیان می‌شوند: فرستاده شدن حضرت موسی نزد فرعون، ایمان آوردن جادوگران و شکافته شدن دریا و نجات بنی‌اسرائیل؛ بیان توحید از سوی حضرت ابراهیم برای قوم بت‌پرستش و اهمیت آمدن با قلبی پاک (قلب سلیم) به حضور خداوند؛ حضرت نوح و کشتی؛ حضرت هود و قوم متکبر عاد؛ حضرت صالح و قوم ثمود که ماده‌شتر را کشتند؛ حضرت لوط و کار زشت قومش؛ حضرت شعیب و مردم ایکه که در پیمانه تقلب می‌کردند. از حضرت نوح تا حضرت شعیب، هر پیامبر به قومش می‌گوید: «من فرستاده‌ای امین برای شما هستم؛ از خداوند پروا کنید و از من اطاعت کنید».

در بخش پایانی بیان می‌شود که قرآن به وسیلهٔ روح‌الامین، به عربیِ روشن نازل شده و شیطان‌ها آن را نیاورده‌اند. به پیامبر (ص) فرمان داده می‌شود نزدیک‌ترین خویشاوندانش را هشدار دهد و با مؤمنان فروتنانه رفتار کند. سوره با یادآوری وضعیت شاعران و سرانجام ستمگران پایان می‌یابد.

## فضیلت سوره شعراء

حدیث صحیحی که سورهٔ شعراء را به‌طور ویژه ستایش کند شناخته نشده است. بنا بر حدیثی که احمد بن حنبل از واثلة بن اسقع نقل کرده، پیامبر (ص) خبر داد که به جای تورات سبع طوال و به جای زبور سوره‌هایی با بیش از صد آیه (مئون) به او داده شده است. آلبانی و شعیب ارنؤوط این حدیث را حسن دانسته‌اند؛ و شعراء از سوره‌های مئون است.

بنا بر روایت احمد بن حنبل از معدیکرب، گروهی از عبدالله بن مسعود خواستند سورهٔ شعراء، که «طسم دویست‌آیه‌ای» خوانده می‌شود، را برایشان بخواند؛ او آنان را نزد خباب بن ارت فرستاد که سوره را مستقیم از پیامبر (ص) گرفته بود و خباب آن را برایشان خواند. احمد شاکر سند این روایت را صحیح و شعیب ارنؤوط آن را ضعیف یافته است.

ابن کثیر یادآور می‌شود که در تفسیری که از امام مالک نقل شده، به این سوره نام «الجامعة» داده شده است.

توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.

## دعاهای سوره شعراء

- [رب هب لی حکما سوره شعراء، آیات 83 تا 89](https://yasinsurah.com/fa/doa/rabbi-hab-li-hukman/)
- [دعای حضرت نوح برای رهایی سوره شعراء، آیات 117 تا 118](https://yasinsurah.com/fa/doa/prophet-nuhs-dua-for-rescue/)
- [دعای حضرت لوط برای خانواده‌اش سوره شعراء، آیه 169](https://yasinsurah.com/fa/doa/prophet-luts-dua-for-his-family/)

## تفسیر سوره شعراء

توضیح کوتاه همه آیات سوره شعراء، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».

### تفسیر آیات 1 تا 10

**1.** تفسیر: ﴿طسٓمٓ﴾ سخن در مورد حروف شبیه این حروف در ابتدای سورۀ بقره بیان شد.

**2.** تفسیر: این آیاتِ قرآنِ روشن‌کنندۀ حق از باطل است.

**3.** تفسیر: - ای رسول- شاید تو به خاطر اشتیاق زیاد بر هدایت اینها خودت را ز شدت اندوه هلاک کنی!

**4.** تفسیر: اگر نزول آیه‌ای از آسمان را بر آنها بخواهیم بر آنها فرو می‌فرستیم، آن‌گاه گردن‌های‌شان در برابر آن خوار و فروتن می‌گردد، اما این کار را انجام نمی‌دهیم بلکه آنها را مورد آزمایش قرار میدهیم تا معلوم شود که: آیا به غیب ایمان می‌آورند؟

**5.** تفسیر: و هیچ یادآورِ جدیدی از سوی الله رحمان با حجت‌های دلالت‌کننده‌اش بر توحید او تعالی و راستی پیامبرش بر این مشرکان نازل نشد مگر اینکه از شنیدن و تصدیق آن روی گرداندند.

**6.** تفسیر: در حقیقت رسالت رسولان‌شان را تکذیب کرده‌اند، پس به زودی خبرهایی را که به ریشخند می‌گرفتند برای‌شان محقق‌خواهد شد، و عذاب، آنها را فراخواهد گرفت.

**7.** تفسیر: آیا اینها بر کفرشان اصرار کردند و به زمین ننگریسته‌اند که چه بسیار از هر نوع گیاه خوش‌منظر و بسیار سودمند را در آن رویانده‌ایم؟!

**8.** تفسیر: به‌راستی در روییدن انواع گیاهان مختلف از زمین دلالت آشکاری بر قدرت ذاتی‌که آنها را رویانیده بر زنده‌ کردن مردگان است، اما بیشتر آنها ایمان نمی‌آورند.

**9.** تفسیر: و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات پیروزمندی است که هیچ‌کس بر او چیره نمی‌شود، و نسبت به بندگانش بسیار مهربان است.

**10.** تفسیر: و - ای رسول- به یاد آور آن‌گاه که پروردگارت به موسی علیه السلام فرمان داد که به‌سوی قومی برود که به‌سبب کفرشان به الله و به بردگی‌کشاندن قوم موسی علیه السلام ستمکار بودند.

### تفسیر آیات 11 تا 20

**11.** تفسیر: آنها قوم فرعون بودند، تا با نرمی و مهربانی آنها را به تقوای الله از طریق اجرای اوامر و اجتناب از نواهی‌اش امر کند.

**12.** تفسیر: موسی علیه السلام گفت: همانا می‌ترسم که در آنچه از جانب تو بر آنها ابلاغ می‌کنم مرا تکذیب کنند.

**13.** تفسیر: و به‌سبب تکذیب من توسط آنها سینه‌ام تنگ می‌گردد، و زبانم از سخن ‌گفتن بسته می‌شود، پس جبریل را به‌سوی برادرم هارون بفرست تا یاوری برایم باشد.

**14.** تفسیر: و آنان به دلیل کشتن آن قبطی، ادعا می کنند که به گردن من گناهى است، پس می ترسم كه مرا بکشند.

**15.** تفسیر: الله به موسی فرمود: هرگز، تو را نخواهند کشت، پس همراه برادرت هارون با آیات دلالت‌کنندۀ ما بر راستگویی شما بروید، زیرا ما با یاری و تأیید همراه شما هستیم و آنچه را می‌گویید و آنچه را به شما گفته می‌شود می‌شنویم، و ذره‌ای از آن از ما پنهان نیست.

**16.** تفسیر: پس نزد فرعون بروید، و به او بگویید: همانا ما دو رسول (فرستاده) به‌سوی تو از جانب پروردگار تمام مخلوقات هستیم.

**17.** تفسیر: بنی‌اسرائیل را با ما بفرست.

**18.** تفسیر: فرعون به موسی علیه السلام گفت: آیا تو را در کودکی نزد خویش نپروراندیم، و سال‌هایی از عمرت را در میان ما نماندی، پس چه چیزی تو را به ادعای پیامبری فراخواند؟

**19.** تفسیر: و کناه بزرگی مرتکب شدی آن‌گاه که برای یاری مردی از قومت، یک قبطی را کشتی، و تو از ناسپاسان نعمت‌های من بر خویش هستی.

**20.** تفسیر: موسی علیه السلام با اعتراف به فرعون گفت: آن مرد را در حالی کشتم که قبل از اینکه وحی نزدم بیاید از جاهلان بودم.

### تفسیر آیات 21 تا 30

**21.** تفسیر: آن‌گاه پس از قتل او به سبب ترس از اینکه مرا در برابر او بکشید از دست شما به‌سوی شهر مدین گریختم، پس پروردگارم به من علم عطا کرد، و مرا از رسولانش که آنها را به‌سوی مردم می‌فرستاد قرار داد.

**22.** تفسیر: و اینکه مرا بدون بردگی پروراندی درحالی‌که بنی‌اسرائیل را به بردگی گرفته‌ای نعمتی است که به حق به خاطر آن بر من منت می‌نهی، اما این امر مرا از دعوت تو باز نمی‌دارد.

**23.** تفسیر: فرعون به موسی علیه السلام گفت: و پروردگار مخلوقات که ادعا می‌کنی تو رسولش هستی چیست؟!

**24.** تفسیر: موسی علیه السلام در پاسخ فرعون گفت: پروردگار مخلوقات همان پروردگار آسمان‌ها و زمین، و پروردگار آنچه بین آن دو وجود دارد است. اگر یقین دارید که او پروردگارتان است پس تنها او را عبادت کنید.

**25.** تفسیر: فرعون به کسانی از سران قومش که پیرامونش بودند گفت: آیا پاسخ موسی، و ادعای دروغینی را که در آن است، نمی‌شنوید!

**26.** تفسیر: موسی علیه السلام به آنها گفت: الله پروردگار شما و پروردگار پدران پیشین شماست.

**27.** تفسیر: فرعون گفت: به یقین این کسی‌که ادعا می‌کند رسولی به‌سوی شماست دیوانه‌ای است که اهمیت نمی‌دهد چگونه پاسخ می‌دهد، و بدون تفکر سخن می‌گوید.

**28.** تفسیر: موسی علیه السلام گفت: الله که شما را به‌سوی او فرامی‌خوانم همان پروردگار مشرق و مغرب، و پروردگار آنچه میان آن دو وجود دارد است، اگر عقل‌هایی دارید که با آن تفکر کنید.

**29.** تفسیر: فرعون پس از ناتوانی از استدلال با موسی علیه السلام به او گفت: اگر معبودی غیر از من عبادت کنی به‌طور قطع تو را از زندانیان قرار خواهم داد.

**30.** تفسیر: موسی علیه السلام به فرعون گفت: آیا مرا به زندان می افکنی حتی اگر دلیل راستگویی رسالت خویش را از جانب الله برایت بیاورم؟

### تفسیر آیات 31 تا 40

**31.** تفسیر: فرعون گفت: پس اگر در آنچه که ادعا می‌کنی از راستگویان هستی دلیلی را که گفتی بر راستگویی‌ات دلالت دارد، بیاور.

**32.** تفسیر: آن‌گاه موسی علیه السلام عصایش را بر زمین افکند به‌ناگاه مار بزرگی در برابر دیدگان آشکار شد.

**33.** تفسیر: و دستش را غیر سفید در گریبانش داخل کرد، و آن را سفید و درخشان و نورانی بدون سفیدی ناشی از پیسی درآورد، که تماشاگران اینچنین آن را می‌دیدند.

**34.** تفسیر: فرعون به کسانی از سران قوم خود که پیرامونش بودند گفت: همانا این مرد، ساحری ماهر است.

**35.** تفسیر: که می‌خواهد با سحر خویش شما را از سرزمین‌تان بیرون کند، پس نظر شما در مورد آنچه دربارۀ او به‌کار گیریم چیست؟

**36.** تفسیر: به او گفتند: کار او و برادرش را به تأخیر بینداز، و در کیفر آن دو شتاب نکن، و در شهرهای مصر افرادی را بفرست تا ساحران را گرد آورند.

**37.** تفسیر: تمام ساحران دانا به سحر را نزدت آورند.

**38.** تفسیر: پس فرعون ساحرانش را برای مبارزه با موسی علیه السلام در مکان و زمانی مشخص گرد آورد.

**39.** تفسیر: و به مردم گفته شد: آیا شما جمع می‌شوید تا ببینید موسی چیره می‌شود یا ساحران؟

**40.** تفسیر: به این امید که اگر ساحران بر موسی علیه السلام چیره شدند آنها را در دین‌شان پیروی کنیم.

### تفسیر آیات 41 تا 50

**41.** تفسیر: پس وقتی که ساحران نزد فرعون آمدند تا بر موسی علیه السلام غلبه کنند به او گفتند: اگر بر موسی پیروز شدیم آیا پاداشی مادی یا معنوی داریم؟

**42.** تفسیر: فرعون به آنها گفت: بله برای شما پاداشی است، و به‌راستی‌که در صورت پیروزی شما بر او از مقربان نزد من با اعطای مناصب رفیع خواهید بود.

**43.** تفسیر: موسی علیه السلام با اعتماد بر یاری الله و بیان اینکه آنچه نزدش است سحر نیست به آنها گفت: ریسمان‌ها و عصاهای‌تان را بیندازید.

**44.** تفسیر: پس ریسمان‌ها و عصاهای‌شان را انداختند، و هنگام انداختن آنها گفتند: به بزرگی فرعون که ما پیروزشدگانیم، و فردِ مغلوب، موسی است.

**45.** تفسیر: آن‌گاه موسی علیه السلام عصایش را انداخت که به ماری تبدیل شد، و به‌ناگاه تمام سحری را که بر مردم درآمیخته بودند بلعید.

**46.** تفسیر: پس وقتی ساحران دیدند که عصای موسی علیه السلام سحرشان را که انداختند می‌بلعد به سجده افتادند.

**47.** تفسیر: گفتند: به پروردگار تمام مخلوقات ایمان آوردیم.

**48.** تفسیر: پروردگار موسی و هارون.

**49.** تفسیر: فرعون با اعتراض بر ایمان ساحران به آنها گفت: آیا به موسی ایمان آوردید پیش از آن‌که من اجازۀ این کار را به شما بدهم؟! به‌راستی‌که موسی همان بزرگ شماست که سحر به شما آموخته است، و همگی شما بر اخراج ساکنان مصر از آن دسیسه چیده‌اید، پس به زودی خواهید دانست چه کیفری بر شما واقع می‌سازم، چنان‌که پا و دست هر یک از شما را به صورت مخالف با قطع پای راست و دست چپ یا بالعکس خواهم برید، و همگی شما را بر تنه‌های درختان خرما به دار خواهم آویخت، و هیچ‌یک از شما را باقی نخواهم گذاشت.

**50.** تفسیر: ساحران به فرعون گفتند: هیچ زیانی در قطع کردن و به دارآویختن در دنیا که ما را به آن تهدید می‌کنی نیست، زیرا عذاب تو از بین می‌رود، و ما به‌سوی پروردگارمان بازمی‌گردیم، و به زودی ما را در رحمت همیشگی خویش درخواهد آورد.

### تفسیر آیات 51 تا 60

**51.** تفسیر: به‌راستی‌که ما امید داریم چون نخستین کسانی بودیم که به موسی ایمان آوردند و او را تصدیق کردند الله گناهان گذشته‌مان را از ما پاک کند.

**52.** تفسیر: و با فرمان به موسی علیه السلام به او وحی کردیم که شبانه بنی‌اسرائیل را حرکت بده، به‌راستی‌که فرعون و همراهیانش آنها را تعقیب می‌کنند تا آنها را بازگردانند.

**53.** تفسیر: پس فرعون برخی لشکریانش را به شهرها فرستاد که لشکرها را آماده کنند تا بنی‌اسرائیل را بازگردانند زیرا از رفتن شبانۀ آنها از مصر آگاه شد.

**54.** تفسیر: فرعون برای تحقیر بنی‌اسرائیل گفت: همانا اینها گروهی اندک هستند.

**55.** تفسیر: و همانا کاری کرده‌اند که سبب خشم ما بر آنها است.

**56.** تفسیر: و به‌راستی‌که ما در برابر آنها هوشیار و آماده هستیم.

**57.** تفسیر: پس فرعون و قومش را از سرزمین مصر که دارای باغ های پر از درخت و گیاه، و چشمه های جاری پر آب بود، خارج کردیم.

**58.** تفسیر: و دارای گنجینه‌های مال، و مسکن‌های نیکو درآوردیم.

**59.** تفسیر: و همان‌گونه که فرعون و قومش را از این نعمت‌ها درآوردیم، پس از آنها جنس همین نعمت‌ها را برای بنی‌اسرائیل در سرزمین‌های شام قرار دادیم.

**60.** تفسیر: فرعون و قومش هنگام برآمدن خورشید در پی بنی‌اسرائیل به راه افتادند.

### تفسیر آیات 61 تا 70

**61.** تفسیر: پس هنگامی که فرعون و قومش با موسی -علیه السلام- و قومش رو به رو شدند به گونه ای که هر دو قوم همدیگر را می دیدند، یاران موسی -علیه السلام- گفتند: همانا فرعون و قومش به ما خواهند رسید، و ما توانایی مقابله با آن ها را نداریم.

**62.** تفسیر: موسی علیه السلام به قومش گفت: امر چنان‌که شما می‌پندارید نیست، زیرا پروردگارم با تایید و یاری با من است، و به‌زودی مرا به راه نجات راهنمایی و هدایت خواهد کرد.

**63.** تفسیر: پس با فرمان به موسی علیه السلام به او وحی کردیم که عصایش را به دریا بزند، پس آن را به دریا زد، آن‌گاه دریا از هم شکافت و به تعدادِ قبایل بنی‌اسرائیل به دوازده راه تبدیل شد، که هر قطعۀ شکافته‌شده از دریا مانند کوهی بزرگ از نظر بزرگی و ثبات بود به‌گونه‌ای که آب از آنها جاری نمی‌شد.

**64.** تفسیر: و فرعون و قومش را نزدیک ساختیم تا وارد دریا شدند به این گمان که راه قابل عبوری است.

**65.** تفسیر: و موسی علیه السلام و همراهیان او از بنی‌اسرائیل را نجات دادیم، و هیچ‌یک از آنها را نابود نکردیم.

**66.** تفسیر: سپس فرعون و قومش را در دریا غرق‌ و نابود کردیم.

**67.** تفسیر: در شکافتن دریا برای موسی علیه السلام و نجات او و نابودی فرعون و قومش به‌طور قطع نشانه‌ای دلالت‌ کننده بر راستگویی موسی علیه السلام است، و بیشتر همراهیان فرعون مؤمن نبودند.

**68.** تفسیر: و - ای رسول- همانا پروردگارت ذات شکست‌ناپذیری است که از دشمنانش انتقام می‌گیرد، و نسبت به کسانی از آنها که توبه کنند بسیار مهربان است.

**69.** تفسیر: و - ای رسول- قصۀ ابراهیم علیه السلام را بر آنها بخوان.

**70.** تفسیر: آن‌گاه که به پدرش آزر و قومش گفت: به جای الله چه عبادت می‌کنید؟

### تفسیر آیات 71 تا 80

**71.** تفسیر: قومش به او گفتند: بت‌هایی را عبادت می‌کنیم که پیوسته بر عبادت آنها استوار و همنشین آنها هستیم.

**72.** تفسیر: ابراهیم علیه السلام به آنها گفت: آیا بت‌ها دعای شما را آن‌گاه که آنها را می‌خوانید می‌شنوند؟

**73.** تفسیر: یا اگر از آنها اطاعت کنید به شما نفع می‌رسانند، یا اگر از آنها نافرمانی کنید به شما زیان می‌رسانند؟

**74.** تفسیر: گفتند: وقتی‌که آنها را بخوانیم سخنمان را نمی‌شنوند، و اگر از آنها اطاعت کنیم به ما نفع نمی‌رسانند، و اگر از آنها نافرمانی کنیم به ما زیان نمی‌رسانند، اما پدرانمان را دیدیم که این کار را انجام می‌دادند، و از آنها تقلید می‌کنیم.

**75.** تفسیر: ابراهیم علیه السلام گفت: آیا فکر کرده‌اید که ببینید چه بت‌هایی را به جای الله عبادت می‌کردید.

**76.** تفسیر: و بت‌هایی که پدران نخستین شما عبادت می‌کردند.

**77.** تفسیر: به‌راستی‌که تمام آنها دشمنان من هستند؛ زیرا باطل هستند جز الله پروردگار تمام مخلوقات.

**78.** تفسیر: همان ذاتی‌که مرا آفریده، و اوست که مرا به خیر دنیا و آخرت راهنمایی می‌کند.

**79.** تفسیر: و همان ذاتی‌که وقتی گرسنه شوم، تنها او به من غذا می‌دهد، و وقتی تشنه شوم مرا سیراب می‌کند.

**80.** تفسیر: و وقتی‌که بیمار شوم فقط اوست که مرا از بیماری شفا می‌دهد و هیچ شفا دهنده‌ای جز او ندارم.

### تفسیر آیات 81 تا 90

**81.** تفسیر: و همان ذاتی‌که وقتی اَجَلم سپری شود، تنها او مرا می‌میراند، و پس از مرگم مرا زنده می‌کند.

**82.** تفسیر: و همان ذاتی‌که فقط از او امید دارم در روز جزا گناهانم را بر من بیامرزد.

**83.** تفسیر: ابراهیم علیه السلام درحالی‌که پروردگارش را می‌خواند گفت: پروردگارا به من درک عمیق در دین عطا کن، و مرا با پیامبران صالح پیش از خودم ملحق کن؛ یعنی مرا همراه آنها به بهشت درآور.

**84.** تفسیر: و یادی نیکو و ستایشی ستوده در میان کسانی‌که در قرن‌های پس از من می‌آیند برایم قرار دِه.

**85.** تفسیر: و مرا از کسانی قرار دِه که منازل بهشت را که بندگان مؤمن تو در آنجا در رفاه و نعمت هستند به ارث می‌برند، و مرا در آنجا ساکن گردان.

**86.** تفسیر: و پدرم را بیامرز، به‌راستی‌که او به‌سبب شرک، از گمراهان از حق است، ابراهیم علیه السلام قبل از اینکه برایش مشخص شود پدرش از ساکنان جهنم است برای او دعا کرد، اما وقتی این امر برایش مشخص شد از او بیزاری جست، و دیگر برایش دعا نکرد.

**87.** تفسیر: و مرا در روزی‌که مردم برای حسابرسی برانگیخته می‌شوند با عذاب رسوا مساز.

**88.** تفسیر: روزی‌که نه مالی که انسان در دنیا جمع کرده است سود می‌رساند، و نه فرزندانی که از آنها یاری می‌گرفت.

**89.** تفسیر: مگر کسی‌که دلی پاک نزد الله بیاورد؛ که نه شرکی در آن باشد و نه نفاق و نه ریا و نه تکبری، زیرا او به مالی که در راه الله انفاق کرده و به فرزندانی که برایش دعا می‌کردند سود می‌برد.

**90.** تفسیر: و بهشت برای پرهیزگاران پروردگارشان با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی او تعالی نزدیک می‌شود.

### تفسیر آیات 91 تا 100

**91.** تفسیر: و در محشر، جهنم برای گمراهانی که از دین حق گمراه شدند آشکار می‌گردد.

**92.** تفسیر: و برای توبیخ آنها برای‌شان گفته می‌شود: کجایند معبود‌هایی که عبادت می‌کردید؟

**93.** تفسیر: آنها را به جای الله عبادت می‌کردید؟ آیا با محافظت شما از عذاب الله به شما یاری می‌رسانند، یا خودشان را یاری می‌کنند؟

**94.** تفسیر: پس آنها و کسانی‌که آنها را گمراه ساختند بر روی یکدیگر در جهنم افکنده می‌شوند.

**95.** تفسیر: و تمام یاوران ابلیس از شیاطین، و هیچ‌یک از آنها استثنا نمی‌شود.

**96.** تفسیر: مشرکان که غیر الله را عبادت می‌کردند، و شریکانی به جای او می‌گرفتند، درحالی‌که با کسانی‌که آنها را به جای الله عبادت می‌کردند مجادله می‌کنند می‌گویند:

**97.** تفسیر: به الله سوگند که در گمراهی آشکاری از حق بوده‌ایم.

**98.** تفسیر: چرا که شما را شریکی برای پروردگار همه ی مخلوقات قرار می دادیم، و شما را همانند او عبادت می کردیم.

**99.** تفسیر: و ما را از راه حق گمراه نکردند جز جنایتکارانی که ما را به جای عبادت الله به عبادت خودشان فرا خواندند.

**100.** تفسیر: پس شفاعتگرانی نداریم که ما را نزد الله شفاعت کنند تا از عذاب او تعالی نجات یابیم.

### تفسیر آیات 101 تا 110

**101.** تفسیر: و دوستی صمیمی نیز نداریم که از ما دفاع و برایمان شفاعت کند.

**102.** تفسیر: پس کاش بازگشتی به زندگی دنیا داشتیم تا از مؤمنان به الله می‌شدیم.

**103.** تفسیر: به‌راستی‌که در این قصۀ ابراهیم علیه السلام و سرانجام تکذیب‌کنندگان، برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمی‌آورند.

**104.** تفسیر: و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات شکست‌ناپذیری است که از دشمنانش انتقام می‌گیرد، و نسبت به توبه‌کاران آنها بخشنده است.

**105.** تفسیر: قوم نوح علیه السلام رسولان را تکذیب کردند آن‌گاه که نوح علیه السلام را تکذیب کردند.

**106.** تفسیر: آنگاه که برادر نَسَبى يشان نوح -علیه السلام- به آنان گفت: آیا از ترس الله متعال، تقوای او را پیشه نمی کنید و عبادت غیر از او را ترک نمی کنید؟!

**107.** تفسیر: به‌راستی‌ من رسولی برای‌تان هستم که الله مرا به‌سوی شما فرستاده است، و امانت‌داری هستم که بر آنچه الله بر من وحی کرده است نه می‌افزایم و نه از آن می‌کاهم.

**108.** تفسیر: پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او بترسید، و مرا در آنچه به شما امر می‌کنم و در آنچه شما را از آن نهی می‌کنم اطاعت کنید.

**109.** تفسیر: و در قبال آنچه از جانب پروردگارم به شما ابلاغ می‌کنم پاداشی از شما نمی‌خواهم، و پاداش من فقط بر الله پروردگار مخلوقات است؛ نه بر غیر او.

**110.** تفسیر: پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او تعالی بترسید، و مرا در آنچه که شما را به آن امر و از آنچه که شما را از آن نهی می‌کنم اطاعت کنید.

### تفسیر آیات 111 تا 120

**111.** تفسیر: قومش به او گفتند: - ای نوح- آیا به تو ایمان بیاوریم، و از آنچه که آوردی پیروی کنیم و به آن عمل کنیم درحالی‌که پیروان تو جز مردم پست و فرومایه نیستند، و سران و بزرگانی در میان آنها یافت نمی‌شوند؟!

**112.** تفسیر: نوح علیه السلام به آنها گفت: من به آنچه که این مؤمنان انجام می‌داده‌اند چه دانشی دارم؟ زیرا من وکیل آنها نبودم که اعمال‌شان را برشمارم.

**113.** تفسیر: حساب آنها فقط بر الله است که امور نهان و آشکارشان را می‌داند، و متوجه من نیست، اگر آنچه را که گفتید می‌فهمیدید به زبان نمی‌آوردید.

**114.** تفسیر: و من طرد کنندۀ مؤمنان از مجلس خویش برای اجابت خواستۀ شما تا ایمان بیاورید نیستم.

**115.** تفسیر: من جز انذاردهنده‌ای آشکار که شما را از عذاب الله می‌ترسانم نیستم.

**116.** تفسیر: قومش به او گفتند: اگر از آنچه که ما را به آن فرا می‌خوانی دست برنداری به‌طور قطع از سرزنش‌یافتگان و کشته‌شدگان با سنگسار خواهی بود.

**117.** تفسیر: نوح علیه السلام با خواندن پروردگارش گفت: پروردگارا به‌راستی قوم من مرا تکذیب کردند، و در آنچه که از جانب تو آوردم مرا تصدیق نکردند.

**118.** تفسیر: پس میان من و آنها حکمی صادر کن که آنها را به خاطر اصرارشان بر باطل نابود سازد، و من و مؤمنان همراهم را از آنچه که کافران قومم را نابود می‌گرداند نجات دِه.

**119.** تفسیر: پس دعایش را برای او اجابت کردیم، و او و مؤمنان همراهش را در کشتیِ پُر از مردم و حیوانات نجات دادیم.

**120.** تفسیر: و پس از آنها باقی‌ماندگان یعنی قوم نوح علیه السلام را غرق کردیم.

### تفسیر آیات 121 تا 130

**121.** تفسیر: همانا در این قصۀ نوح علیه السلام و قومش، و نجات نوح و مؤمنان همراهش، و نابودی کافران قوم او برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمی‌آورند.

**122.** تفسیر: و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات شکست‌ناپذیری است که از دشمنانش انتقام می‌گیرد، و نسبت به توبه‌کاران آنها مهربان است.

**123.** تفسیر: عاد رسولان را تکذیب کردند آن‌گاه که رسول‌شان هود علیه السلام را تکذیب کردند.

**124.** تفسیر: به یاد آور آنگاه که برادر نَسَبی يشان هود -علیه السلام- به آنان گفت: آیا از ترس الله متعال، تقوای او را پیشه نمی کنید و عبادت غیر از او را ترک نمی کنید؟!

**125.** تفسیر: همانا من رسولی برای‌تان هستم که الله مرا به‌سوی شما فرستاده است، و امانت‌داری هستم که بر آنچه که الله مرا به تبلیغ آن امر کرده نه می‌افزایم و نه از آن می‌کاهم.

**126.** تفسیر: پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او بترسید، و مرا در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی می‌کنم فرمان‌برداری کنید.

**127.** تفسیر: و در قبال آنچه از جانب پروردگارم به شما ابلاغ می‌کنم پاداشی از شما نمی‌خواهم، و پاداش من فقط بر الله پروردگار مخلوقات است؛ نه برعهدۀ دیگران.

**128.** تفسیر: آیا بر هر مکان مشرف و مرتفعی بنیانی برای نشانه و بیهوده و بدون هیچ فایدۀ دنیوی و اخروی می‌سازید؟!

**129.** تفسیر: و دژها و کاخ‌هایی می‌گیرید گویی در این دنیا جاویدان می‌مانید، و از آن منتقل نمی‌شوید؟!

**130.** تفسیر: و هنگامی‌که برای قتل یا زدن حمله‌ور می‌شوید ستمکارانه و بدون ترحم و مهربانی حمله‌ور می‌شوید.

### تفسیر آیات 131 تا 140

**131.** تفسیر: پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او بترسید، و از من در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی می‌کنم فرمان‌برداری کنید.

**132.** تفسیر: و از الله بترسید که از نعمت‌هایش آنچه را خواستید به شما داد.

**133.** تفسیر: دام‌ها و فرزندان به شما داد.

**134.** تفسیر: باغ‌ها و چشمه‌هایی جاری به شما داد.

**135.** تفسیر: - ای قوم من- همانا من از عذاب روزی بزرگ یعنی روز قیامت بر شما می‌ترسم.

**136.** تفسیر: قومش به او گفتند: به ما اندرز دهی یا اندرز ندهی نزد ما یکسان است، پس هرگز به تو ایمان نخواهیم آورد، و از آنچه که بر آن هستیم بازنخواهیم گشت.

**137.** تفسیر: این چیزی نیست جز دین و عادات و اخلاق نخستینیان.

**138.** تفسیر: و ما عذاب نمی‌شویم.

**139.** تفسیر: پس به تکذیب پیامبرشان هود علیه السلام ادامه دادند، آن‌گاه آنها را به‌سبب تکذیب‌شان با بادی عَقیم نابود کردیم، به‌طور قطع در نابودی آنها برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمی‌آورند.

**140.** تفسیر: و - ای رسول- همانا پروردگار تو همان ذات شکست‌ناپذیری است که از دشمنانش انتقام می‌گیرد، و نسبت به توبه‌کاران آنها بخشنده است.

### تفسیر آیات 141 تا 150

**141.** تفسیر: ثمود با تکذیب پیامبرشان صالح علیه السلام رسولان را تکذیب کردند.

**142.** تفسیر: آن‌گاه که برادر نَسَبی‌شان صالح علیه السلام به آنها گفت: آیا از ترس الله با ترک عبادت غیر او تقوایش را پیشه نمی‌کنید؟!

**143.** تفسیر: همانا من رسولی برای‌تان هستم که الله مرا به‌سوی شما فرستاده است، و در آنچه که از جانب او به شما ابلاغ می‌کنم امانتداری هستم که نه چیزی بر آن می‌افزایم و نه چیزی از آن می‌کاهم.

**144.** تفسیر: پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او بترسید، و از من در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی می‌کنم فرمان‌برداری کنید.

**145.** تفسیر: و در قبال آنچه از جانب پروردگارم به شما ابلاغ می‌کنم پاداشی از شما نمی‌خواهم، و پاداش من فقط بر الله پروردگار مخلوقات است؛ نه برعهدۀ دیگران.

**146.** تفسیر: آیا امید دارید که در نیکی‌ها و نعمت‌هایی که قرار دارید ایمن و بدون ترس رها می‌شوید؟!

**147.** تفسیر: در باغ‌ها و چشمه‌های جاری.

**148.** تفسیر: و کشتزارها و نخلستان‌هایی که میوۀ تازه و خوشمزه دارند.

**149.** تفسیر: و کوه‌ها را ماهرانه می‌تراشید تا خانه‌هایی مسکونی بسازید [و در آنها به عیش و نوش بپردازید].

**150.** تفسیر: پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او بترسید، و از من در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی می‌کنم فرمان‌برداری کنید.

### تفسیر آیات 151 تا 160

**151.** تفسیر: و به فرمان کسانی‌که با ارتکاب گناهان بر خودشان زیاده‌روی می‌کنند گردن ننهید.

**152.** تفسیر: همان کسانی‌که با انتشار گناهان، در زمین فساد برپا می‌کنند، و خودشان را با پایبندی به طاعت الله اصلاح نمی‌گردانند.

**153.** تفسیر: قومش به او گفتند: تو نیستی جز از کسانی‌که چند مرتبه سحر شده‌اند تا جایی‌که سحر بر عقل‌شان چیره گشته و آن را ربوده است.

**154.** تفسیر: جز بشری مانند ما نیستی پس هیچ امتیازی بر ما نداری تا اینکه رسولی باشی، پس نشانه‌ای که دلالت کند رسول هستی بیاور اگر در این ادعا راستگویی.

**155.** تفسیر: صالح - درحالی‌که الله نشانه‌ای به او داده بود، یعنی ماده‌شتری که الله از صخره درآورد- به آنها گفت: این ماده‌شتری است که مشاهده و لمس می‌شود، که برای او سهمی از آب، و برای شما سهمی مشخص است، در روزی‌که سهم شماست نمی‌نوشد، و شما هم در روزی‌که سهم اوست نمی‌نوشید.

**156.** تفسیر: و پی‌کردن یا زدنی که به او آسیب می‌رساند به او نرسانید، که به‌سبب این کار عذابی از جانب الله به شما می‌رسد و در روزی بزرگ به خاطر مصیبتی که در آن روز بر شما نازل می‌شود شما را با آن نابود می‌سازد.

**157.** تفسیر: پس بر پی‌کردن ماده‌شتر متحد شدند، آن‌گاه سرکش‌ترین‌شان آن را پی کرد، پس چون دانستند که عذاب به‌طور قطع بر آنها نازل می‌شود از کاری که کرده بودند پشیمان شدند، اما پشیمانی هنگام مشاهدۀ عذاب سود نمی‌رساند.

**158.** تفسیر: پس عذابی که به آن وعده داده شده بودند یعنی زلزله و فریادی بزرگ آنها را فرا گرفت، به‌راستی‌که در این قصۀ صالح علیه السلام و قومش برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمی‌آورند.

**159.** تفسیر: و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات شکست‌ناپذیری است که از دشمنانش انتقام می‌گیرد، و نسبت به بندگان توبه‌کارش بخشنده است.

**160.** تفسیر: قوم لوط با تکذیب پیامبرشان لوط علیه السلام، رسولان را تکذیب کردند.

### تفسیر آیات 161 تا 170

**161.** تفسیر: آنگاه که برادر نَسَبی يشان لوط -علیه السلام- به آنان گفت: آیا از ترس الله متعال، تقوای او را پیشه نمی کنید و شریک قرار دادن همراه او را ترک نمی کنید؟!

**162.** تفسیر: همانا من رسولی برای‌تان هستم که الله مرا به‌سوی شما فرستاده است، و در آنچه که از جانب او به شما ابلاغ می‌کنم امانتداری هستم که نه چیزی بر آن می‌افزایم و نه چیزی از آن می‌کاهم.

**163.** تفسیر: پس با اجرای اوامر و ترک نواهی الله از او بترسید، و از من در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی می‌کنم فرمان‌برداری کنید.

**164.** تفسیر: و در قبال آنچه از جانب پروردگارم به شما ابلاغ می‌کنم پاداشی از شما نمی‌خواهم، پاداش من فقط بر الله پروردگار مخلوقات است؛ نه برعهدۀ دیگران.

**165.** تفسیر: آیا از میان مردم با مردان آمیزش می‌نمائید؟!

**166.** تفسیر: و آمیزش با عورت همسرانتان را که الله آن را برای این هدف آفریده که شهوتهای‌تان را از آن طریق برآورده کنید، رها می‌کنید؟! بلکه شما با این انحراف زشت از حدود الله می‌گذرید.

**167.** تفسیر: قومش به او گفتند: ای لوط اگر از نهی ما از انجام این کار و اعتراض به خاطر آن بر ما دست نکشی به‌طور قطع تو و همراهیانت از شهر ما رانده خواهید شد.

**168.** تفسیر: لوط علیه السلام به آنها گفت: به‌راستی‌که من این کاری که آن را انجام می‌دهید نمی‌پسندم و بر آن خشم می‌گیرم.

**169.** تفسیر: با خواندن پروردگارش گفت: پروردگارا مرا و خانواده‌ام را از عذابی که به اینها به‌سبب کار زشتی که انجام می‌دهند خواهد رسید نجات دِه.

**170.** تفسیر: پس دعایش را اجابت کردیم و او و تمام خانواده‌اش را نجات دادیم.

### تفسیر آیات 171 تا 180

**171.** تفسیر: مگر همسرش را که کافر، و از بین‌رفتگان و نابودشدگان بود.

**172.** تفسیر: پس از اینکه لوط علیه السلام و خانواده‌اش از شهر (سَدُوم) خارج شدند باقی‌ماندگان بعد از او را به سخت‌ترین وجه نابود کردیم.

**173.** تفسیر: و سنگ‌هایی از آسمان مانند باران بر آنها فرو فرستادیم، پس چه زشت بود باران اینها که لوط علیه السلام آنها را از عذاب الله در صورتی‌که بر ارتکاب منکری که بودند ادامه دهند انذار داد و ترساند.

**174.** تفسیر: همانا در این عذاب نازل‌شده بر قوم لوط به‌سبب انجام فاحشه، برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمی‌آورند.

**175.** تفسیر: و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات شکست‌ناپذیری است که از دشمنانش انتقام می‌گیرد، و نسبت به بندگان توبه‌کارش بخشنده است.

**176.** تفسیر: و ساکنین شهری که درختانی انبوه داشت، همگى پیامبران را با تكذيب پیامبرشان شعیب -علیه السلام- تکذیب کردند (کسی که یکی از پیامبران الهی را تکذیب کند همانند این است که همگى پیامبران را تکذیب کرده باشد).

**177.** تفسیر: آن‌گاه که پیامبرشان شعیب علیه السلام به آنها گفت: آیا از ترس الله با ترک شرک به او، تقوای او تعالی را پیشه نمی‌کنید؟!

**178.** تفسیر: همانا من رسولی برای‌تان هستم که الله مرا به‌سوی شما فرستاده است، و در آنچه از جانب او به شما ابلاغ می‌کنم امانتداری هستم که بر آنچه مرا به تبلیغ آن فرمان داده است نه چیزی می‌افزایم و نه چیزی از آن می‌کاهم.

**179.** تفسیر: پس با اجرای اوامر و ترک نواهی الله از او بترسید، و از من در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی می‌کنم فرمان‌برداری کنید.

**180.** تفسیر: و در قبال آنچه از جانب پروردگارم به شما ابلاغ می‌کنم پاداشی از شما نمی‌خواهم، پاداش من فقط بر الله پروردگار مخلوقات است؛ نه برعهدۀ دیگران.

### تفسیر آیات 181 تا 190

**181.** تفسیر: هنگامی که چیزی به مردم می فروشید پیمانه را کامل کنید، و از کسانی نباشید که وقتی چیزی به مردم می فروشند از پیمانه می کاهند.

**182.** تفسیر: و هنگامی‌که برای دیگران وزن می‌کنید با ترازوی درست وزن کنید.

**183.** تفسیر: و از حقوق مردم نکاهید، و با ارتکاب گناهان در زمین بسیار فساد برپا نکنید.

**184.** تفسیر: و با ترس از ذاتی‌که شما و امت‌های پیشین را آفرید از او بترسید از اینکه عذابش را بر شما نازل کند.

**185.** تفسیر: قوم شعیب علیه السلام به او گفتند: تو نیستی جز از کسانی‌که چند بار سحر شده‌اند تا اینکه سحر بر عقلت چیره شده و آن را از بین برده است.

**186.** تفسیر: و جز بشری مانند ما نیستی پس هیچ امتیازی بر ما نداری، پس چگونه رسولی هستی؟ و تو را جز دروغگویی در ادعای رسالت نمی‌پنداریم.

**187.** تفسیر: پس پاره‌ای از آسمان بر ما فرو ریز اگر در آنچه ادعا می‌کنی راستگو هستی.

**188.** تفسیر: شعیب علیه السلام به آنها گفت: پروردگارم به شرک و گناهانی که انجام می‌دهید آگاه‌تر است و ذره‌ای از اعمال‌تان بر او پوشیده نمی‌ماند.

**189.** تفسیر: اما بر تکذیب او ادامه دادند، پس عذابی بزرگ آنها را فرا گرفت آن‌گاه که ابری پس از روزی بسیار گرم بر آنها سایه افکند، و آتشی بر آنها بارید و آنها را سوزاند، همانا روز نابودی آنها روزی بسیار هولناک بود.

**190.** تفسیر: همانا در این نابودی قوم شعیب علیه السلام برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمی‌آورند.

### تفسیر آیات 191 تا 200

**191.** تفسیر: و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات شکست‌ناپذیری است که از دشمنانش انتقام می‌گیرد، و نسبت به بندگان توبه‌کارش بخشنده است.

**192.** تفسیر: و همانا این قرآن نازل‌شده بر محمد صلی الله علیه وسلم از جانب پروردگار مخلوقات نازل شده است.

**193.** تفسیر: جبریل امین آن را نازل کرد.

**194.** تفسیر: - ای رسول- آن را بر قلبت نازل کرد تا از رسولانی باشی که مردم را انذار می‌دهند، و از عذاب الله می‌ترسانند.

**195.** تفسیر: آن را به زبان عربی واضح نازل کرد.

**196.** تفسیر: و همانا این قرآن در کتب نخستینیان مذکور است، که کتاب‌های آسمانی پیشین به آن بشارت داده‌اند.

**197.** تفسیر: آیا اینها که تو را تکذیب می‌کنند نشانه‌ای بر راستگویی تو نداشته‌اند که علمای بنی‌اسرائیل مانند عبدالله بن سلام از حقیقت آنچه بر تو نازل شده است آگاه هستند.

**198.** تفسیر: و اگر این قرآن را بر برخی عجم‌ها که به زبانی عربی سخن نمی‌گویند نازل می‌کردیم.

**199.** تفسیر: و آن را برای‌شان می‌خواند به آن ایمان نمی‌آوردند؛ زیرا می‌گفتند: آن را نمی‌فهمیم، پس باید الله را ستایش کنند که به زبان آنها نازل کرد.

**200.** تفسیر: این‌گونه تکذیب و کفر را در دل‌های مجرمان درمی‌آوریم.

### تفسیر آیات 201 تا 210

**201.** تفسیر: تا از کفری که بر آن هستند تغییر نکنند و ایمان نیاورند تا زمانی‌که عذاب رنج‌آور را ببینند.

**202.** تفسیر: پس عذاب ناگهانی آنها را فرا می‌گیرد، درحالی‌که از آمدنش اطلاعی ندارند تا آنها را غافلگیر کند.

**203.** تفسیر: پس هنگامی‌که عذاب به صورت ناگهانی بر آنها نازل می‌شود از افسوس زیاد می‌گویند: آیا به ما مهلت داده می‌شود تا به‌سوی الله توبه کنیم؟!

**204.** تفسیر: پس آیا این کافران خواستار تعجیل در عذاب ما هستند و می‌گویند: هرگز به تو ایمان نخواهیم آورد تا همان‌گونه که ادعا کردی پاره‌ای از آسمان بر ما فرو ریزد؟!

**205.** تفسیر: پس - ای رسول- به من خبر بده اگر این کافران را که از ایمان به آنچه آورده‌ای روی می‌گردانند زمانی طولانی از نعمت‌ها بهره‌مند کنیم.

**206.** تفسیر: و پس از این مدتی ‌که این نعمت‌ها به آنها رسیده است عذابی را که به آنها وعده داده می‌شود، دامنگیرشان گردد.

**207.** تفسیر: نعمت‌هایی که در دنیا بر آن بودند چه نفعی به آنها می‌رساند؟! آن نعمت‌ها از بین رفته است، و هیچ‌چیز یافت نمی‌شود.

**208.** تفسیر: و هیچ‌یک از امت‌ها را نابود نکردیم مگر اینکه پس از ارسال رسولان و فرو فرستادن کتاب‌ها عذری برای‌شان نگذاشتیم.

**209.** تفسیر: تا اندرز و تذکری برای‌شان باشد، و ما با عذاب‌کردن آنها پس از اینکه با ارسال رسولان و نزول کتاب‌ها عذری برای‌شان نگذاشتیم بر آنها ستم نکردیم.

**210.** تفسیر: و شیطان‌ها این قرآن را بر قلب رسول صلی الله علیه وسلم نازل نکرده‌اند.

### تفسیر آیات 211 تا 220

**211.** تفسیر: و صحیح نیست که آنان قرآن را بر قلبش نازل کنند، و اصلاً قادر به انجام چنین کاری نیستند.

**212.** تفسیر: قادر بر انجام این کار نیستند چون از مکان آن در آسمان دور نگه داشته‌ شده‌اند، پس چگونه به آن می‌رسند و آن را نازل می‌کنند؟!

**213.** تفسیر: پس معبودی دیگر همراه الله عبادت نکن که او را با الله شریک گردانی، که به‌سبب این کار از عذاب‌ شدگان خواهی بود.

**214.** تفسیر: و - ای رسول- قومت را به ترتیب نزدیکی (خویشاوندی) انذار بده تا عذاب الله به آنها نرسد در صورتی‌که بر شرک باقی بمانند.

**215.** تفسیر: و از روی رحمت و مهربانی برای مؤمنانی که از تو پیروی کرده‌اند رفتار و سخن نرم برگزین.

**216.** تفسیر: و اگر از تو نافرمانی کردند، و توحید و طاعت الله که آنها را به آن فرمان دادی اجابت نکردند، به آنها بگو: همانا من از شرک و گناهانی که انجام می‌دهید بیزار هستم.

**217.** تفسیر: و در تمام امورت بر ذات شکست‌ناپذیری توکل کن که از دشمنانش انتقام می‌گیرد و نسبت به کسانی از آنها که به‌سویش بازمی‌گردند بخشنده است.

**218.** تفسیر: همان ذات منزّهی که وقتی برای نماز برمی‌خیزی تو را می‌بیند.

**219.** تفسیر: و او سبحانه حرکت تو را از حالی به حالی دیگر در میان نمازگزاران می‌بیند، ذره‌ای از اعمال تو و اعمال دیگران بر او پوشیده نمی‌ماند.

**220.** تفسیر: همانا او قرآن و ذکری را که در نمازت تلاوت می‌کنی می‌شنود، و از نیت تو آگاه است.

### تفسیر آیات 221 تا 227

**221.** تفسیر: آیا بر شما خبر دهم شیاطینی که ادعا می‌کنند این قرآن را نازل می‌کنند بر چه کسی فرود می‌آیند؟

**222.** تفسیر: شیاطین بر هر کاهن دروغگوی بسیار گناهکار و نافرمان فرود می‌آیند.

**223.** تفسیر: شیاطین دزدانه به ملأ أعلی گوش فرا می‌دهند، آن‌گاه آن را به دوستان کاهن خویش می‌افکنند، و بیشتر کاهنان دروغگو هستند، که اگر یک کلمۀ راستی بگویند همراه آن صد دروغ می‌گویند.

**224.** تفسیر: شاعران که ادعا کردید محمد صلی الله علیه وسلم از آنها است، گمراهان از راه هدایت و راستی، از آنها پیروی می‌کنند، و اشعارشان را روایت می‌کنند.

**225.** تفسیر: - ای رسول- آیا ندیده‌ای که از مظاهر گمراهی آنها این است که در هر وادی‌ای سرگردانند که گاهی در مدح حرکت می‌کنند، و گاهی در ذم؛ و گاهی در امور دیگر.

**226.** تفسیر: و اینکه دروغ می‌گویند، یعنی می‌گویند: چنین کردیم، درحالی‌که آن کار را انجام نداده‌اند.

**227.** تفسیر: مگر شاعرانی که ایمان آوردند و اعمال نیک انجام دادند و الله متعال را بسیار یاد کردند، و پس از این که دشمنان الله متعال به آنان ستم کردند؛ از آنان انتقام گرفتند، مانند حسان بن ثابت -رضی الله عنه-. و به زودی کسانی که با شریک قرار دادن برای الله متعال و ظلم به بندگانش، ستم کرده اند، خواهند دانست که بازگشتشان به کجا و سرنوشتشان چگونه خواهد بود، پس به مکانی عظیم و حسابی دقیق باز خواهند گشت.

## پرسش‌های رایج درباره سوره شعراء

### سوره شعراء چند آیه دارد؟

سوره شعراء 227 آیه دارد.

### شعراء به چه معناست؟

شعراء به معنای «شاعران» است.

### سوره شعراء مکی است یا مدنی؟

سوره شعراء سوره‌ای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 47مین سوره است.

### سوره شعراء در کدام جزء قرآن است؟

سوره شعراء در جزء 19 است.

### سوره شعراء چندمین سوره قرآن است؟

سوره شعراء 26مین سوره قرآن است و پس از سوره فرقان و پیش از سوره نمل قرار دارد.

### آیا می‌توانم تلاوت سوره شعراء را اینجا بشنوم؟

بله. پخش‌کننده زیر آیات، سوره شعراء را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیه‌ای که تلاوت می‌شود در فهرست آیات مشخص می‌شود.

- [سوره قبل 25. فرقان](https://yasinsurah.com/fa/sureh-al-furqan/)
- [سوره بعد 27. نمل](https://yasinsurah.com/fa/sureh-an-naml/)

## اپلیکیشن سوره یس

یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانه‌هایتان را در گوشی خود نگه دارید.

[App Store](https://apps.apple.com/ir/app/id6443493408) [Google Play](https://play.google.com/store/apps/details?id=tr.gen.suresi.yasin&hl=fa)
