سوره 47 از 114 · جزء 26
سوره محمد
38 آیه · مدنی · ترتیب نزول: 95مین
سورهٔ محمد در مدینه نازل شده و 38 آیه دارد. وضعیت مؤمنان و منکران را مقایسه میکند، احکامی دربارهٔ جنگ قرار میدهد و رفتار منافقان را آشکار میسازد.
سوره محمد به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ أَضَلَّ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿١﴾
کسانی که کافر شدند و [مردم را] از راه الله بازمىدارند، [الله] اعمال آنان را تباه میكند.
- 2
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَءَامَنُواْ بِمَا نُزِّلَ عَلَىٰ مُحَمَّدٖ وَهُوَ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّهِمۡ كَفَّرَ عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَأَصۡلَحَ بَالَهُمۡ ﴿٢﴾
و کسانی كه ایمان آورده و کارهای شایسته کردهاند و به آنچه بر محمد نازل شده- که آن حق و از جانب پروردگارشان است- ایمان آوردهاند، [الله نیز]، بدیهایشان را میزداید و امور [دنیا و دین]شان را سامان میبخشد [و اصلاح میکند].
- 3
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱتَّبَعُواْ ٱلۡبَٰطِلَ وَأَنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّبَعُواْ ٱلۡحَقَّ مِن رَّبِّهِمۡۚ كَذَٰلِكَ يَضۡرِبُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ أَمۡثَٰلَهُمۡ ﴿٣﴾
این [پاداش و جزا،] به سبب آن است که کافران پیرو باطل شدند و مؤمنان، پیرو [آیات] حقِ پروردگارشان. الله مَثَلهای مردم را اینچنین برایشان بیان مىكند.
- 4
فَإِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَضَرۡبَ ٱلرِّقَابِ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَثۡخَنتُمُوهُمۡ فَشُدُّواْ ٱلۡوَثَاقَ فَإِمَّا مَنَّۢا بَعۡدُ وَإِمَّا فِدَآءً حَتَّىٰ تَضَعَ ٱلۡحَرۡبُ أَوۡزَارَهَاۚ ذَٰلِكَۖ وَلَوۡ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَٱنتَصَرَ مِنۡهُمۡ وَلَٰكِن لِّيَبۡلُوَاْ بَعۡضَكُم بِبَعۡضٖۗ وَٱلَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَن يُضِلَّ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿٤﴾
[ای مومنان!] هر گاه [در میدان جنگ] با کافران روبرو شدید، آنان را گردن بزنید تا آنكه [بسیاری از آنان را] بکشید؛ آنگاه [اسیران را] محکم به بند كشید؛ سپس یا بر آنان منت گذارید [و بدون هیچ عوضی آزادشان کنید] یا [از آنان] فدیه بگیرید [و رهایشان کنید] تا سنگینى جنگ فروكش كند. این [حکم الهی] است؛ و اگر الله مىخواست، خود از آنان انتقام مىگرفت؛ ولى [فرمان جنگ داد] تا شما را در برابر یكدیگر آزمایش كند؛ و کسانی كه در راه الله كشته شدند، [الله هرگز] نتیجه تلاششان را تباه نمىكند.
- 5
سَيَهۡدِيهِمۡ وَيُصۡلِحُ بَالَهُمۡ ﴿٥﴾
الله آنان را [به راه راست] هدایت خواهد كرد و امورشان را سامان خواهد بخشید؛
- 6
وَيُدۡخِلُهُمُ ٱلۡجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمۡ ﴿٦﴾
و آنان را به بهشتی که [اوصافش را] برایشان بیان کرده است وارد خواهد نمود.
- 7
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن تَنصُرُواْ ٱللَّهَ يَنصُرۡكُمۡ وَيُثَبِّتۡ أَقۡدَامَكُمۡ ﴿٧﴾
ای کسانی که ایمان آوردهاید، اگر [دین و پیامبر] الله را یاری کنید، او نیز شما را یاری میکند و گامهایتان را [ثابت و] استوار میدارد.
- 8
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَتَعۡسٗا لَّهُمۡ وَأَضَلَّ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿٨﴾
و بر کافران، نگونساری و هلاکت باد! [الله] اعمالشان را تباه میگردانَد؛
- 9
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَرِهُواْ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأَحۡبَطَ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿٩﴾
زیرا آنچه را که الله نازل كرده است نپسندیدند؛ [الله] نیز اعمالشان را تباه نمود.
- 10
۞ أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۖ دَمَّرَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡۖ وَلِلۡكَٰفِرِينَ أَمۡثَٰلُهَا ﴿١٠﴾
آیا در زمین گشت و گذار نکردهاند تا ببینند سرانجامِ کسانی که پیش از آنان بودند، چگونه بوده است؟ الله [خانههایشان را] بر سرشان ویران کرد [و آنان را نابود ساخت] و این کافران [نیز کیفری] همانند آن [در پیش] خواهند داشت.
- 11
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ مَوۡلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَأَنَّ ٱلۡكَٰفِرِينَ لَا مَوۡلَىٰ لَهُمۡ ﴿١١﴾
زیرا الله [یاور و] كارسازِ مؤمنان است؛ و[لى] کافران هیچ كارسازى ندارند.
- 12
إِنَّ ٱللَّهَ يُدۡخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَتَمَتَّعُونَ وَيَأۡكُلُونَ كَمَا تَأۡكُلُ ٱلۡأَنۡعَٰمُ وَٱلنَّارُ مَثۡوٗى لَّهُمۡ ﴿١٢﴾
الله مؤمنان نیكوكار را به باغهایی [از بهشت] وارد میکند که جویبارها از زیر [درختان] آن جاری است؛ و کافران [تنها در دنیا] بهرهمند مىشوند و همچون چهارپایان مىخورند و آتش [دوزخ] جایگاهشان است.
- 13
وَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ هِيَ أَشَدُّ قُوَّةٗ مِّن قَرۡيَتِكَ ٱلَّتِيٓ أَخۡرَجَتۡكَ أَهۡلَكۡنَٰهُمۡ فَلَا نَاصِرَ لَهُمۡ ﴿١٣﴾
و چه بسیار شهرهایی که ساکنانش از [مردم] شَهرت که تو را از آنجا بیرون کردند، توانمندتر بودند؛ ما آنان را نابود کردهایم و هیچ یاوری [در برابر عذاب الهی] نداشتند.
- 14
أَفَمَن كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّهِۦ كَمَن زُيِّنَ لَهُۥ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ وَٱتَّبَعُوٓاْ أَهۡوَآءَهُم ﴿١٤﴾
آیا كسى كه بر شیوۀ روشنى از جانب پروردگار خویش است، همچون كسانى است كه زشتىِ رفتارشان در نظرشان آراسته شده و از هوسهای خویش پیروى مىكنند؟
- 15
مَّثَلُ ٱلۡجَنَّةِ ٱلَّتِي وُعِدَ ٱلۡمُتَّقُونَۖ فِيهَآ أَنۡهَٰرٞ مِّن مَّآءٍ غَيۡرِ ءَاسِنٖ وَأَنۡهَٰرٞ مِّن لَّبَنٖ لَّمۡ يَتَغَيَّرۡ طَعۡمُهُۥ وَأَنۡهَٰرٞ مِّنۡ خَمۡرٖ لَّذَّةٖ لِّلشَّٰرِبِينَ وَأَنۡهَٰرٞ مِّنۡ عَسَلٖ مُّصَفّٗىۖ وَلَهُمۡ فِيهَا مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ وَمَغۡفِرَةٞ مِّن رَّبِّهِمۡۖ كَمَنۡ هُوَ خَٰلِدٞ فِي ٱلنَّارِ وَسُقُواْ مَآءً حَمِيمٗا فَقَطَّعَ أَمۡعَآءَهُمۡ ﴿١٥﴾
توصیف بهشتى كه به پرهیزگاران وعده داده شده، [چنین است كه:] در آن، جویبارهایی از آبی [خالص و زلال] که بو و مزهاش تغییر نکرده؛ و جویبارهایی از شیری كه طعمش دگرگون نگشته؛ و جویبارهایی از شرابی كه مایۀ لذتِ نوشندگان است؛ و جویبارهایی از عسل ناب است؛ و همۀ [انواع] میوهها، در آنجا در دسترسشان است و [از همه برتر، از] آمرزشِ پروردگارشان [برخوردارند]. [آیا بهشتیان] همانند ساكنان جاودان دوزخند كه آبی چنان جوشان به آنان مینوشانند كه رودههایشان را متلاشى میكند؟
- 16
وَمِنۡهُم مَّن يَسۡتَمِعُ إِلَيۡكَ حَتَّىٰٓ إِذَا خَرَجُواْ مِنۡ عِندِكَ قَالُواْ لِلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ مَاذَا قَالَ ءَانِفًاۚ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ وَٱتَّبَعُوٓاْ أَهۡوَآءَهُمۡ ﴿١٦﴾
[ای پیامبر،] برخی از منافقان به [گفتار] تو گوش فرامىدهند اما هنگامی که از نزد تو خارج مىشوند، به اهل دانش [با تمسخر] مىگویند: «[فهمیدید] لحظاتى پیش چه مىگفت؟» الله بر دلهایشان مُهر [غفلت] نهاده است و آنان از هوسهای خویش پیروى كردهاند.
- 17
وَٱلَّذِينَ ٱهۡتَدَوۡاْ زَادَهُمۡ هُدٗى وَءَاتَىٰهُمۡ تَقۡوَىٰهُمۡ ﴿١٧﴾
الله بر هدایتِ پرهیزگاران مىافزاید و پرهیزكاریشان [را قوّت] مىبخشد.
- 18
فَهَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأۡتِيَهُم بَغۡتَةٗۖ فَقَدۡ جَآءَ أَشۡرَاطُهَاۚ فَأَنَّىٰ لَهُمۡ إِذَا جَآءَتۡهُمۡ ذِكۡرَىٰهُمۡ ﴿١٨﴾
آیا [کافران] جز این انتظار دارند که قیامت ناگهان بر آنان فرارسد؟ همانا نشانههاى آن آشكار شده است. آنگاه كه قیامت فرارسد پندگرفتنشان چه سودی خواهد داشت؟
- 19
فَٱعۡلَمۡ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لِذَنۢبِكَ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مُتَقَلَّبَكُمۡ وَمَثۡوَىٰكُمۡ ﴿١٩﴾
[ای پیامبر،] بدان که معبودی [بهحق] جز الله نیست؛ و برای گناه خویش و [گناهِ] مردان و زنان مؤمن آمرزش بخواه؛ و [به یاد داشته باش که] الله، محل رفتوآمدِ [روزانه] و آرمیدن [شبانۀ] شما را مىداند.
- 20
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَوۡلَا نُزِّلَتۡ سُورَةٞۖ فَإِذَآ أُنزِلَتۡ سُورَةٞ مُّحۡكَمَةٞ وَذُكِرَ فِيهَا ٱلۡقِتَالُ رَأَيۡتَ ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ يَنظُرُونَ إِلَيۡكَ نَظَرَ ٱلۡمَغۡشِيِّ عَلَيۡهِ مِنَ ٱلۡمَوۡتِۖ فَأَوۡلَىٰ لَهُمۡ ﴿٢٠﴾
مؤمنان میگویند: «چرا سورهای [دربارۀ اجازۀ جهاد] نازل نمیشود؟»؛ اما هنگامى كه آیات صریحی در مورد جنگ نازل مىگردد، [منافقان و] بیماردلان را مىبینى كه همچون كسى كه از [سختى] مرگ دستخوش بیهوشى شده باشد به تو مىنگرند؛ [مرگ و عذاب الهی] بر آنان شایستهتر است.
- 21
طَاعَةٞ وَقَوۡلٞ مَّعۡرُوفٞۚ فَإِذَا عَزَمَ ٱلۡأَمۡرُ فَلَوۡ صَدَقُواْ ٱللَّهَ لَكَانَ خَيۡرٗا لَّهُمۡ ﴿٢١﴾
اطاعت و گفتار شایسته [بهتر است]؛ و چون تصمیم قطعی [جهاد] گرفته شد، اگر [در تعهد خود با] الله صادق باشند، [از نفاق و سرکشی]، برایشان بهتر است.
- 22
فَهَلۡ عَسَيۡتُمۡ إِن تَوَلَّيۡتُمۡ أَن تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَتُقَطِّعُوٓاْ أَرۡحَامَكُمۡ ﴿٢٢﴾
پس [اى منافقان،] آیا [جز این] انتظار دارید كه اگر [از قرآن و سنت پیامبرش] روی بگردانید، در زمین تباهى كنید و از خویشاوندانتان ببُرید؟ [چنانکه در جاهلیت این حالت را داشتید.]
- 23
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَعَنَهُمُ ٱللَّهُ فَأَصَمَّهُمۡ وَأَعۡمَىٰٓ أَبۡصَٰرَهُمۡ ﴿٢٣﴾
اینان کسانی هستند که الله [با دور ساختن از رحمتِ خویش] لعنتشان کرده است؛ پس [گوشِ دلِ] آنان را کر، و چشم [دلِ] آنان را کور ساخته است.
- 24
أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلۡقُرۡءَانَ أَمۡ عَلَىٰ قُلُوبٍ أَقۡفَالُهَآ ﴿٢٤﴾
آیا در قرآن تدبّر نمیکنند یا قفلها[ی غفلت] بر دلهایشان نهاده شده است؟
- 25
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱرۡتَدُّواْ عَلَىٰٓ أَدۡبَٰرِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلۡهُدَى ٱلشَّيۡطَٰنُ سَوَّلَ لَهُمۡ وَأَمۡلَىٰ لَهُمۡ ﴿٢٥﴾
کسانی که پس از روشن شدن [راه] هدایت، به راه پیشینِ خویش بازگشتند [و مرتد شدند،] شیطان [اعمال زشتشان را] برایشان آراسته و آنان را [با آرزوهای دراز] فریب داده است.
- 26
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُواْ لِلَّذِينَ كَرِهُواْ مَا نَزَّلَ ٱللَّهُ سَنُطِيعُكُمۡ فِي بَعۡضِ ٱلۡأَمۡرِۖ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ إِسۡرَارَهُمۡ ﴿٢٦﴾
این [جهل و گمراهی،] بدان خاطر است که منافقان به مشرکانی که از وحی الهی کراهت داشتند گفتند: «ما در برخی از امور از شما پیروی میکنیم»؛ و الله پنهانکاریشان را میداند.
- 27
فَكَيۡفَ إِذَا تَوَفَّتۡهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ يَضۡرِبُونَ وُجُوهَهُمۡ وَأَدۡبَٰرَهُمۡ ﴿٢٧﴾
آنگاه كه فرشتگان الهی بر چهره و پشتشان مىزنند و جانشان را مىگیرند، [حال این منافقان] چگونه خواهد بود؟
- 28
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ ٱتَّبَعُواْ مَآ أَسۡخَطَ ٱللَّهَ وَكَرِهُواْ رِضۡوَٰنَهُۥ فَأَحۡبَطَ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿٢٨﴾
این [کیفر،] از آن روست که آنان پیرو راهی شدند که الله را به خشم میآورَد و از انجام کارهایی که موجب خشنودی الهی میشود کراهت داشتند؛ پس [الله نیز نتیجۀ] کارهایشان را تباه ساخت.
- 29
أَمۡ حَسِبَ ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَن لَّن يُخۡرِجَ ٱللَّهُ أَضۡغَٰنَهُمۡ ﴿٢٩﴾
آیا بیماردلان [منافق] پنداشتهاند كه الله هرگز كینههایشان را آشكار نخواهد ساخت؟
- 30
وَلَوۡ نَشَآءُ لَأَرَيۡنَٰكَهُمۡ فَلَعَرَفۡتَهُم بِسِيمَٰهُمۡۚ وَلَتَعۡرِفَنَّهُمۡ فِي لَحۡنِ ٱلۡقَوۡلِۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ أَعۡمَٰلَكُمۡ ﴿٣٠﴾
[ای پیامبر،] اگر مىخواستیم، آنان را به تو نشان میدادیم كه [باطن] آنان را از ظاهرشان بازشناسى؛ و مسلّماً از شیوه سخنشان به خوبى آنان را خواهى شناخت؛ و [بدانید که] الله از کارهایتان آگاه است.
- 31
وَلَنَبۡلُوَنَّكُمۡ حَتَّىٰ نَعۡلَمَ ٱلۡمُجَٰهِدِينَ مِنكُمۡ وَٱلصَّٰبِرِينَ وَنَبۡلُوَاْ أَخۡبَارَكُمۡ ﴿٣١﴾
قطعاً [همۀ] شما را آزمایش میکنیم تا مجاهدان و شکیبایانتان را بازشناسیم و احوال شما را میآزماییم [تا راستگویان مشخص گردند].
- 32
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَشَآقُّواْ ٱلرَّسُولَ مِنۢ بَعۡدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلۡهُدَىٰ لَن يَضُرُّواْ ٱللَّهَ شَيۡـٔٗا وَسَيُحۡبِطُ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿٣٢﴾
كسانى كه پس از روشن شدن راه هدایت بر آنان، کفر ورزیدند و [مردم را] از راه الله بازداشتند و به مخالفت با پیامبر برخاستند، هرگز زیانى به الله نخواهند رساند؛ و [الله نیز نتیجۀ] اعمالشان را تباه خواهد ساخت.
- 33
۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَلَا تُبۡطِلُوٓاْ أَعۡمَٰلَكُمۡ ﴿٣٣﴾
ای مؤمنان، از الله و پیامبر اطاعت كنید و [با کفر و ریا] اعمال [شایستۀ] خویش را تباه نكنید.
- 34
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ مَاتُواْ وَهُمۡ كُفَّارٞ فَلَن يَغۡفِرَ ٱللَّهُ لَهُمۡ ﴿٣٤﴾
کسانی که کفر ورزیدند و [دیگران را نیز] از راه الله بازداشتند و در حال کفر مردند، الله هرگز آنان را نخواهد آمرزید.
- 35
فَلَا تَهِنُواْ وَتَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱلسَّلۡمِ وَأَنتُمُ ٱلۡأَعۡلَوۡنَ وَٱللَّهُ مَعَكُمۡ وَلَن يَتِرَكُمۡ أَعۡمَٰلَكُمۡ ﴿٣٥﴾
پس [ای مؤمنان، هنگام رویارویی با دشمنان] سستی نورزید و [از ترس جنگ، آنان را] به صلح و آشتی دعوت نکنید؛ در حالى كه شما برترید و الله با شماست و هرگز از [پاداش] اعمالتان نخواهد کاست.
- 36
إِنَّمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا لَعِبٞ وَلَهۡوٞۚ وَإِن تُؤۡمِنُواْ وَتَتَّقُواْ يُؤۡتِكُمۡ أُجُورَكُمۡ وَلَا يَسۡـَٔلۡكُمۡ أَمۡوَٰلَكُمۡ ﴿٣٦﴾
به راستی که زندگی دنیا، بازیچه و سرگرمى است؛ و اگر ایمان بیاورید و پرهیزگاری کنید، [الله] پاداشتان را [بیکموکاست] خواهد داد؛ و [تمام] اموالتان را نمیخواهد [بلکه میفرماید که زکاتش را بپردازید].
- 37
إِن يَسۡـَٔلۡكُمُوهَا فَيُحۡفِكُمۡ تَبۡخَلُواْ وَيُخۡرِجۡ أَضۡغَٰنَكُمۡ ﴿٣٧﴾
اگر [تمام] آن را از شما بخواهد و [بر این دستور] اصرار کند، بخل مىورزید و [این کار،] کینههایتان را آشکار میسازد.
- 38
هَٰٓأَنتُمۡ هَٰٓؤُلَآءِ تُدۡعَوۡنَ لِتُنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ فَمِنكُم مَّن يَبۡخَلُۖ وَمَن يَبۡخَلۡ فَإِنَّمَا يَبۡخَلُ عَن نَّفۡسِهِۦۚ وَٱللَّهُ ٱلۡغَنِيُّ وَأَنتُمُ ٱلۡفُقَرَآءُۚ وَإِن تَتَوَلَّوۡاْ يَسۡتَبۡدِلۡ قَوۡمًا غَيۡرَكُمۡ ثُمَّ لَا يَكُونُوٓاْ أَمۡثَٰلَكُم ﴿٣٨﴾
آگاه باشید! شما كسانى هستید كه براى انفاق در راه الله دعوت مىشوید؛ ولى برخی از شما بخل مىورزند؛ و هر کس بخل بورزد، به زیان خویش بخل ورزیده است؛ و الله بىنیاز است و [این شما هستید كه] نیازمندید؛ و اگر [از اسلام به سوی کفر] بازگردید، الله گروهى دیگر را جایگزین شما خواهد كرد كه همچون شما [به بخل مبتلا] نباشند.
شنیدن تلاوت سوره محمد
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 47 از 114
- معنای نام:
- محمد
- شمار آیات:
- 38
- محل نزول:
- مدینه
- ترتیب نزول:
- 95
- جزء:
- 26
درباره سوره محمد
نام سوره از عبارت «کسانی که به آنچه بر محمد نازل شده ایمان آوردهاند» در آیهٔ دوم گرفته شده؛ نام محمدِ پیامبر (ص) در چهار جای قرآن آمده که یکی از آنها در این سوره است. چون در آیهٔ 20 از جنگ (قتال) سخن رفته، «قتال» نیز نامیده میشود.
سوره در مدینه نازل شده و 38 آیه دارد. در مصحف در جایگاه 47 و در جزء 26 قرار دارد؛ در ترتیب نزول، سورهٔ 95 است. آیهٔ 24 با معنای «آیا در قرآن تدبر نمیکنند، یا بر دلهایشان قفلهایی است؟»، از شناختهشدهترین آیاتی است که مردم را به اندیشیدن در قرآن دعوت میکند.
زمان نزول سوره محمد
سوره پس از هجرت، در سالهای نخست دورهٔ مدینه و زمانی نازل شد که مسلمانان با مشرکان وارد مبارزهٔ مسلحانه شده بودند. به همین دلیل برخی از نخستین احکام جنگ و اسیران را در بر دارد. دربارهٔ اینکه سوره پیش از جنگ بدر یا پس از آن نازل شده، دیدگاههای متفاوتی وجود دارد.
در همان دوران، حضور منافقان در مدینه آشکار شده بود. در سوره بیان میشود هنگامی که سورهای نازل میشود که به جنگ فرمان میدهد، بیماردلان مانند کسی که دچار بیهوشی مرگ شده، به پیامبر (ص) نگاه میکنند. هرچند سبب نزول یگانهای که در منابع به طور گسترده پذیرفته شده باشد برای این سوره شناخته نیست، آیات این فضای مدینه را به روشنی بازتاب میدهند.
موضوعات سوره محمد
سوره با اعلام اینکه اعمال کسانی که کفر ورزیده و از راه خدا بازداشتهاند تباه شده و بدیهای کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کردهاند پوشانده میشود آغاز میگردد. رفتار در برابر منکرانی که در جنگ با آنان روبهرو میشوند و حکم آزاد کردن اسیران بدون عوض یا با فدیه شرح داده میشود. بشارت داده میشود خدا کسانی را که او را یاری کنند یاری خواهد کرد و قدمهایشان را استوار میسازد.
بیان میشود در بهشت وعدهدادهشده به پرهیزگاران، نهرهایی از آب فاسدنشدنی، شیر با طعم تغییرناپذیر، شراب خوشگوار برای نوشندگان و عسل تصفیهشده وجود دارد. گوش دادن منافقان به پیامبر (ص) و تظاهرشان به نفهمیدن، ترس آنان هنگام آمدن فرمان جنگ و دشمنی پنهانشان آشکار میشود. به اندیشیدن در قرآن دعوت میشود. خبر داده میشود مؤمنان با آزمون سنجیده خواهند شد. فرمان به اطاعت از خدا و پیامبر (ص) داده میشود؛ اندرز داده میشود هنگامی که برتری دارند سست نشوند و دعوت به صلح نکنند. یادآوری میشود زندگی دنیا بازی و سرگرمی است. سوره با اعلام اینکه هر کس در انفاق در راه خدا بخل بورزد، به زیان خود بخل ورزیده و اگر روی بگردانند خدا قوم دیگری را به جای آنان میآورد که مانند آنان نیستند، پایان مییابد.
فضیلت سوره محمد
حدیث صحیحی که ثواب ویژهای برای خواندن سورهٔ محمد بیان کند شناخته نشده است. بنا بر آنچه ابن حبان و طبرانی از ابن عمر نقل کردهاند، پیامبر (ص) این سوره را در نماز مغرب خواند. آلبانی سند این روایت را بر شرط بخاری و مسلم صحیح یافته است، با این حال ابن حجر آن را غریب شمرده و دارقطنی نیز یادآور شده که درست آن است که خود ابن عمر این سوره را در نماز عشا خوانده است.
در این سوره آیهای هم هست که در احادیث صحیح یاد شده است. بنا بر آنچه بخاری و مسلم از ابوهریره نقل کردهاند، پیامبر (ص) فرمود که رحم (پیوند خویشاوندی) به خدا پناه برده و خداوند هر که را آن را پاس بدارد پاس میدارد و هر که آن را ببرد از او میبرد؛ سپس فرمود: «اگر میخواهید بخوانید» و آیهٔ 22 را یادآوری کرد که فساد در زمین و گسستن پیوند خویشاوندی را نکوهش میکند.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره محمد
توضیح کوتاه همه آیات سوره محمد، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
کسانیکه به الله کفر ورزیدند و مردم را از دین الله بازداشتند، الله اعمالشان را تباه کرده است.
- 2
و کسانیکه به الله ایمان آورده، و اعمال صالح انجام دادهاند، و به آنچه الله بر رسولش محمد صلی الله علیه وسلم نازل کرده- که حقی از جانب پروردگارشان است- ایمان آوردهاند، بدیهایشان را از آنها زدود و آنها را در قبال آن مواخذه نمیکند، و کارهای دنیوی و اخرویشان را برایشان بهبود بخشید.
- 3
جزای مذکور هر دو گروه به این سبب است که کسانیکه به الله کفر ورزیدند از باطل پیروی کردهاند، و کسانیکه به الله و رسولش ایمان آوردند از حقیقتی از جانب پروردگارشان پیروی کردهاند. پس بهسبب عمل مختلف این دو گروه، جزایشان نیز متفاوت شد. همانگونه که الله حکم خویش را در مورد این دو گروه: گروه مؤمنان، و گروه کافران بیان کرد، مثالهایی برای مردم میزند، تا امور مشابه را به هم ربط دهند.
- 4
پس - ای مؤمنان- هرگاه با کافران محارب روبرو شدید گردنهایشان را با شمشیرهایتان بزنید، و به پیکار با آنها ادامه دهید تا کُشته زیاد بر جای گذارند، و ابهتشان از بین برود، و وقتی از آنها زیاد به قتل رساندید بندهای اسیران را محکم کنید، و هرگاه آنها را به اسارت گرفتید براساس مصلحتی که اقتضا میکند، حق انتخاب دارید؛ که با آزاد کردن آنها بدون عوض بر آنها منت نهید، یا در برابر مال یا فدیهای دیگر آنها را آزاد کنید، به پیکار با آنها و اسیرکردنشان ادامه دهید تا جنگ با اسلام آوردن کافران یا بستن پیمان با آنها پایان یابد. این آزمایش مؤمنان با کافران و دست به دست شدن ایام و انتقامگیری برخی از برخی دیگر، همان حکم الله است، و اگر الله انتقام گرفتن از کافران را بدون پیکار بخواهد بهطور قطع از آنها انتقام میگیرد، اما جهاد را تشریع کرد تا برخی از شما را با برخی دیگر بیازماید، یعنی مؤمنانی را که پیکار میکنند و مؤمنانی را که پیکار نمیکنند، و کافر را با مؤمن بیازماید، که اگر مؤمن کشته شود وارد بهشت میشود، و اگر مؤمن کافر را بکشد کافر وارد جهنم میشود، و الله هرگز اعمال کسانی را که در راه او تعالی کشته شدهاند تباه نخواهد ساخت.
- 5
به زودی آنها را در زندگی دنیاییشان به پیروی از حق توفیق میدهد، و کارشان را بهبود میبخشد.
- 6
و آنها را به بهشتی وارد میکند که ویژگیهای آن را در دنیا برایشان بیان کرد و آن را شناختند، و در آخرت منازل خویش را در آن میشناسند.
- 7
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید و به احکامی که برایتان تشریع فرموده عمل کردهاید، اگر به الله با کمک کردن پیامبر و دینش، و پیکار با کافران، یاری رسانید، با پیروزی بر آنها به شما یاری میرساند، و گامهایتان را در جنگ مقابل آنها استوار میسازد.
- 8
و برای کسانیکه به الله و رسولش کفر ورزیدهاند تباهی و نابودی است، و الله پاداش اعمالشان را تباه ساخته است.
- 9
این کیفر واقعشده بر آنها به این سبب است که آنچه از قرآن را که الله بر رسولش فرو فرستاد چون یگانگی الله در آن بود نپسندیدند، پس الله اعمالشان را تباه کرد، و در دنیا و آخرت زیان کردند.
- 10
آیا این تکذیب کنندگان در زمین نگشتهاند، تا بیندیشند سرانجام کسانیکه قبل از آنها تکذیب کردند چگونه بود، بهطور قطع سرانجام دردناکی داشتهاند، و الله مسکنهایشان را بر روی آنها ویران کرد، و خودشان و فرزندان و اموالشان را نابود کرد، و کافرانِ هر زمان و مکانی مانند این کیفرها را دارند.
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
جزای مذکور دو گروه، به این دلیل است که الله یاور کسانی است که به او ایمان آوردهاند، و کافران هیچ یاوری ندارند.
- 12
بهراستی الله کسانی را که به الله و رسولش ایمان آوردهاند و اعمال صالح انجام دادهاند، به بهشتهایی که نهرها از زیر کاخها و درختانش جاری است وارد میکند، و کسانیکه به الله و رسولش کفر ورزیدهاند در دنیا از پیروی شهواتشان بهرهمند میشوند، و همانند چارپایان میخورند، و هیچ غم و اندوهی جز شکمها و عورتهایشان ندارند، و در روز قیامت قرارگاهشان که به آن روی میآورند جهنم است.
- 13
و چه بسیار از قریههای امتهای پیشین که از مکه که اهالی اش تو را از آن بیرون کردند نیرومندتر و دارای اموال و فرزندان بیشتری بودند، وقتی رسولانشان را تکذیب کردند آنها را نابود کردیم، و هیچ یاوری نداشتند که آنها را از عذاب الله وقتی آنها را فرا گرفت نجات دهد، بنابراین از نابودی اهالی مکه هرگاه آن را اراده کنیم ناتوان نیستیم.
- 14
آیا کسیکه دلیلی روشن و حجتی آشکار از پروردگارش دارد، و او تعالی را براساس بینشی عبادت میکند، همانند کسی است که شیطان عمل بدش را برای او آراسته است، و عبادت بتها و ارتکاب گناهان، و تکذیب رسولان را که هوسهایش به آنها روی میآورد پیروی کرده است؟
- 15
توصیف بهشتی که الله به پرهیزگاران خویش- با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی او تعالی- وعده داده است که آنها را در آن وارد میکند چنین است: رودهایی از آب بدون اینکه بر اثر ماندن زیاد بو و مزهاش تغییر کرده باشد، و رودهایی از شیری که مزهاش تغییر نکرده، و رودهایی از شرابی لذیذ برای نوشندگان، و رودهایی از عسلی ناب و خالص در آنجا جاری است، و انواع میوههایی که میخواهند در آنجا برایشان فراهم است، و افزون بر تمام این موارد، گناهانشان توسط الله پاک میشود، و در قبال آن مواخذه نمیشوند. آیا کسیکه چنین جزایی دارد یکسان است با کسیکه در جهنم میماند و هرگز از آن خارج نمیشود، و آبی بسیار جوشان به آنها داده میشود، و رودههای شکمهایشان از گرمای زیاد آن متلاشی میشود؟!
- 16
- ای رسول- برخی منافقان بدون اینکه نیت پذیرفتن داشته باشند بلکه با رویگردانی به سخن تو گوش میدهند، اما وقتی از نزد تو خارج میشوند برای وانمودکردن به بیاطلاعی و به هدف رویگردانی، به کسانیکه الله علم به آنها عطا کرده است میگویند: همین الآن در صحبتهایش چه گفت؟ اینها همان کسانی هستند که الله بر دلهای آنها مُهر نهاده است پس خیری به دلهایشان نمیرسد، و از هوسهایشان پیروی کردهاند تا اینکه آنها را از حق کور گردانیدهاست.
- 17
و کسانیکه به راه حق، و پیروی از آنچه رسول صلی الله علیه وسلم آورده است هدایت یافتهاند، پروردگارشان بر هدایت و توفیق آنها به خیر میافزاید، و انجام اعمالی را که سبب نجات شان از جهنم است، بر دلهایشان میافکند.
- 18
پس آیا کافران جز این انتظار میکشند که قیامت به صورت ناگهانی و بدون اینکه دانشی قبلی از آن داشته باشند آنها را فراگیرد؟! حال آنکه نشانههای قیامت، مانند بعثت پیامبر صلی الله علیه وسلم، و شکافته شدن ماه، نزدشان آمده است، پس وقتیکه قیامت آنها را فرا گیرد پندگرفتن چه سودی به حالشان میرساند؟
- 19
پس - ای رسول- یقین کن که معبود برحقی جز الله نیست، و آمرزش گناهان خودت و آمرزش گناهان مردان و زنان مؤمن را از الله بخواه، و الله از فعالیت شما در روز، و آرامش شما در شب آگاه است، و ذرهای از آن بر او تعالی پوشیده نمیماند.
- 20
و کسانیکه به الله ایمان آوردهاند- با امید به اینکه الله سورهای که حکم قتال در آن است بر رسولش فرو فرستد- میگویند: چرا الله سورهای که ذکر قتال در آن باشد فرو نفرستاده است، اما وقتی الله سورهای مشتمل بر ذکر قتال که بیان و احکام محکمی دارد نازل میکند، - ای رسول- منافقانی را که دلهایشان گرفتار شک و تردید است میبینی مانند کسیکه از ترس و وحشت زیاد بیهوش شده باشد بهسوی تو مینگرند، پس الله به آنها وعده داد که بهسبب رویگردانی و ترس آنها از قتال، عذابشان به دنبالشان است و به آنها نزدیک شده است.
تفسیر آیات 21 تا 30
- 21
اینکه از فرمان الله اطاعت کنند و سخنی نیکو و پسندیده بزنند برایشان بهتر است، و چون قتال فرض و جدی شود، اگر در ایمان و طاعت خویش برای الله با او تعالی راست باشند از نفاق و نافرمانی اوامر الله برایشان بهتر است.
- 22
و اگر از ایمان به الله و طاعت او بازگردید با کفر و گناهان در روی زمین فساد برپا خواهید کرد، و پیوندهای خویشاوندی را خواهید گسست؛ چنانکه در جاهلیت این حالت را داشتید.
- 23
اینها که به برپایی فساد در زمین و گسستن پیوندهای خویشاوندی متصف هستند همان کسانیاند که الله آنها را از رحمت خویش دور ساخته، و گوشهایشان را از شنیدن حق، آنگونه که منجر به پذیرش و فرمانبرداری شود کر کرده، و چشمانشان را از دیدن حق آنگونه که پند گرفته شود کور ساخته است.
- 24
پس آیا این رویگردانان در قرآن تدبر نمیکنند و در آنچه در آن آمده است نمیاندیشند؟! زیرا اگر در آن میاندیشیدند بهطور قطع آنها را به تمام خیرها راهنمایی میکرد، و از هر شری دور میساخت. یا بر دلهای شان قفلهایی قرار دارد که محکم بسته شده است، و هیچ اندرزی به آنها نمیرسد، و هیچ تذکری به آنها نفع نمیرساند؟!
- 25
قطعاً کسانیکه پس از اینکه حجت بر آنها اقامه شد، و راستگویی پیامبر صلی الله علیه وسلم برایشان آشکار گردید، از ایمان خویش به کفر و نفاق بازگشتهاند، خود شیطان کفر و نفاق را برایشان آراسته و آسان کرده است، و به آرزوهای دور و دراز امید داده است.
- 26
این گمراه شدن بدان خاطر است که پنهانی به مشرکانی که نسبت به وحی نازل شده ی پروردگار، کراهت داشتند؛ گفتند: در بعضى از امور مانند باز داشتن مؤمنان از جهاد، از شما اطاعت خواهيم كرد. الله متعال از آنچه که پنهان می کنند، آگاه است و چیزی از آن بر او پوشیده نمی ماند، و آنچه را از آن بخواهد برای رسولش -صلی الله علیه وسلم- آشکار می کند.
- 27
پس عذاب و حال بد و هولناک آنان را چگونه می بینی، هنگامی که فرشتگان مأمور قبض ارواح، ارواحشان را می گیرند و با گرزهای آهنین، صورت ها و پشت هایشان را می زنند؟
- 28
این عذاب به آن سبب است که تمام کفر و نفاق و دشمنی با الله و رسولش را که مورد خشم او تعالی است پیروی کردند، و نسبت به ایمان به الله و پیروی رسولش، که آنها را به الله نزدیک میسازد، و رضایت او تعالی را برایشان به دنبال دارد بیمیل بودند. پس اعمالشان را تباه کرد.
- 29
آیا منافقان مردد و دودل میپندارند که الله هرگز کینههایشان را خارج و آشکار نخواهد کرد؟! بهطور قطع کینههایشان را با آزمایشهای دشوار درمیآورد، تا راستگو در ایمان از دروغگو آشکار شود، و مؤمن مشخص، و منافق رسوا گردد.
- 30
و - ای رسول- اگر بخواهیم منافقان را به تو بشناسانیم بهطور قطع این کار را خواهیم کرد، آنگاه آنها را با نشانههایشان میشناسی، و بهزودی آنها را از روش سخنگفتنشان خواهی شناخت، و الله از اعمال شما آگاه است، و ذرهای از اعمالتان بر او پوشیده نمیماند، و بهزودی شما را در قبال آن جزا خواهد داد.
تفسیر آیات 31 تا 38
- 31
و - ای مؤمنان- بهطور قطع شما را با جهاد و پیکار با دشمنان و قتل میآزماییم تا از میان شما مجاهدان در راه الله، و شکیبایان در پیکار با دشمنانش را مشخص کنیم، و شما را میآزماییم تا از میان شما راستگو و دروغگو را مشخص کنیم.
- 32
به راستی کسانی که به الله و رسولش کفر ورزیدند، و خودشان و دیگران را از دین الهی بازداشتند، و با رسولش پس از این که مشخص شد پیامبر است، مخالفت و دشمنی کردند؛ هرگز زیانی به الله نمی رسانند، بلکه تنها به خود زیان رسانده و به زودی الله اعمالشان را تباه می کند.
- 33
ای کسانی که به الله ایمان آورده و به شريعتش عمل کرده اید؛ از الله و رسولش اطاعت کنید و فرمان هایشان را به جا آورده و از آنچه نهی کرده اند، دوری کنید، و عبادت هایتان را با کفر، ریا و غيره تباه نکنید.
- 34
همانا کسانیکه به الله کفر ورزیدهاند، و خودشان و مردم را از دین الله گمراه کردهاند، سپس قبل از توبه بر کفرشان مردند- الله هرگز گناهانشان را نمیپوشاند و از آنها نمیگذرد، بلکه بهزودی آنها را در قبال گناهانشان مؤاخذه و آنها را وارد جهنم میکند که برای همیشه در آن میمانند.
- 35
پس - ای مؤمنان- در رویارویی با دشمنتان سست نشوید، و قبل از اینکه آنها شما را به صلح دعوت کنند آنها را به صلح دعوت نکنید، درحالیکه شما بر آنها غالب و چیره هستید، و یاری و پیروزی الله همراه شماست، و هرگز ذرهای از پاداش اعمالتان نمیکاهد، بلکه به لطف و بخشش خویش برایتان میافزاید.
- 36
زندگی دنیا بازی و سرگرمیای بیش نیست، پس هیچ عاقلی نباید با آن از عمل برای آخرت بازمانَد، و اگر به الله و رسولش ایمان آورید، و از الله با اجرای اوامر و اجتناب از نواهیاش بترسید، الله پاداش اعمالتان را کامل و بدون هیچ کاستنی به شما میدهد، و تمام اموالتان را از شما نمیخواهد، بلکه فقط زکات واجب را از شما میخواهد.
- 37
اگر همه ی اموالتان را از شما بخواهد و در درخواست آن اصرار ورزد؛ در بخشش آن بخیلی وتنگ نظری می کنید و این امر باعث می شود کراهیتی را که از انفاق کردن در دل دارید، آشکار کنید، اما از روی مهربانی و لطفش به شما، آن را از شما نخواسته است.
- 38
بدانید شما به انفاق بخشی از اموالتان در راه الله دعوت میشوید، و انفاق تمام اموالتان را از شما نمیخواهد. اما برخی از شما از انفاق خواستهشده بخل میورزند، و هرکس از انفاق بخشی از مالش در راه الله بخل ورزد، در واقع فقط به زیان خودش بخل میورزد؛ چون خودش را از پاداش انفاق محروم میکند، و الله ذات بینیازی است که به انفاق شما نیازی ندارد، و شما هستید که به او نیازمندید، و اگر از اسلام به کفر بازگردید شما را نابود میکند، و مردم دیگری را به جای شما میآورد، که مانند شما نخواهند بود، بلکه فرمانبردار او هستند.
پرسشهای رایج درباره سوره محمد
سوره محمد چند آیه دارد؟
سوره محمد 38 آیه دارد.
محمد به چه معناست؟
محمد به معنای «محمد» است.
سوره محمد مکی است یا مدنی؟
سوره محمد سورهای مدنی است که در مدینه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 95مین سوره است.
سوره محمد در کدام جزء قرآن است؟
سوره محمد در جزء 26 است.
سوره محمد چندمین سوره قرآن است؟
سوره محمد 47مین سوره قرآن است و پس از سوره أحقاف و پیش از سوره فتح قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره محمد را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره محمد را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.