سوره 26 از 114 · جزء 19
سوره شعراء
227 آیه · مکی · ترتیب نزول: 47مین
سورهٔ شعراء که در مکه نازل شده، 227 آیه دارد. با بیان مبارزهٔ حضرت موسی، حضرت ابراهیم، حضرت نوح، حضرت هود، حضرت صالح، حضرت لوط و حضرت شعیب با قومهایشان، بر الهی بودن سرچشمهٔ قرآن و سرانجام کفر تأکید میکند.
سوره شعراء به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
طسٓمٓ ﴿١﴾
طسم [= طا. سین. میم].
- 2
تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ ﴿٢﴾
این آیاتِ کتابِ روشنگر است.
- 3
لَعَلَّكَ بَٰخِعٞ نَّفۡسَكَ أَلَّا يَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ ﴿٣﴾
گویی میخواهی از [اندوهِ] اینکه [مشرکان] ایمان نمیآورند، خود را هلاک کنی.
- 4
إِن نَّشَأۡ نُنَزِّلۡ عَلَيۡهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ءَايَةٗ فَظَلَّتۡ أَعۡنَٰقُهُمۡ لَهَا خَٰضِعِينَ ﴿٤﴾
اگر بخواهیم، از آسمان نشانهاى بر آنان نازل مىكنیم كه در برابرش با فروتنى سر فرود آورند.
- 5
وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن ذِكۡرٖ مِّنَ ٱلرَّحۡمَٰنِ مُحۡدَثٍ إِلَّا كَانُواْ عَنۡهُ مُعۡرِضِينَ ﴿٥﴾
و هیچ پند تازهای از سوی [الله] رحمان برایشان نمیآید، مگر اینکه از آن رویگردانند.
- 6
فَقَدۡ كَذَّبُواْ فَسَيَأۡتِيهِمۡ أَنۢبَٰٓؤُاْ مَا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ﴿٦﴾
به راستی آنان [دعوت پیامبران و عذاب قیامت را] تکذیب کردند؛ به زودی اخبار آنچه مسخره میکردند به آنان خواهد رسید.
- 7
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ كَمۡ أَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجٖ كَرِيمٍ ﴿٧﴾
آیا به زمین نمىنگرند كه چه بسیار از هر گونه [گیاه] زیبا [و سودمندى] در آن رویاندهایم؟
- 8
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿٨﴾
بیتردید، در این [آفرینش،] نشانهای [از قدرت الله بر معاد] است؛ و[لی] بیشتر آنان ایمان نمیآورند.
- 9
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٩﴾
و بیتردید، پروردگارت شکستناپذیرِ مهربان است.
- 10
وَإِذۡ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱئۡتِ ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿١٠﴾
و [یاد کن از] هنگامی که پروردگارت موسی را ندا داد که: «به سوی قوم ستمکار برو
- 11
قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَۚ أَلَا يَتَّقُونَ ﴿١١﴾
ـ قوم فرعون ـ [و به آنان بگو] آیا [از کفر و سرکشی] نمیپرهیزند؟»
- 12
قَالَ رَبِّ إِنِّيٓ أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ ﴿١٢﴾
[موسی] گفت: «پروردگارا، بهراستی میترسم که مرا تکذیب کنند،
- 13
وَيَضِيقُ صَدۡرِي وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِي فَأَرۡسِلۡ إِلَىٰ هَٰرُونَ ﴿١٣﴾
و دلم [از تکذیب و کفرشان] تنگ میگردد و زبانم [به قدر کافی گویا و] روان نیست؛ پس [جبرئیل را] به سوی هارون بفرست [تا مرا یاری کند].
- 14
وَلَهُمۡ عَلَيَّ ذَنۢبٞ فَأَخَافُ أَن يَقۡتُلُونِ ﴿١٤﴾
و آنان [به گمان خویش، قصاصِ] گناهی بر [گردن] من دارند؛ میترسم که مرا بکشند».
- 15
قَالَ كَلَّاۖ فَٱذۡهَبَا بِـَٔايَٰتِنَآۖ إِنَّا مَعَكُم مُّسۡتَمِعُونَ ﴿١٥﴾
[الله] فرمود: «هرگز! [چنین نیست که بتوانند تو را به قتل برسانند. پس تو و هارون] با آیات [و معجزات] ما بروید. یقیناً [با یاری و تایید] با شماییم و [گفتگویتان را] مىشنویم.
- 16
فَأۡتِيَا فِرۡعَوۡنَ فَقُولَآ إِنَّا رَسُولُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦﴾
پس نزد فرعون بروید و بگویید: "ما فرستادۀ پروردگار جهانیان هستیم؛
- 17
أَنۡ أَرۡسِلۡ مَعَنَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ﴿١٧﴾
که بنیاسرائیل را همراه ما بفرست"».
- 18
قَالَ أَلَمۡ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدٗا وَلَبِثۡتَ فِينَا مِنۡ عُمُرِكَ سِنِينَ ﴿١٨﴾
[فرعون] گفت: «آیا تو را در كودكى میان خویش پرورش ندادیم و سالهایی از عمرت را بین ما نبودی؟
- 19
وَفَعَلۡتَ فَعۡلَتَكَ ٱلَّتِي فَعَلۡتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿١٩﴾
و كار خود را ـ چنان که خواستیـ كردى [و برای یاری مردی از قومت آن مرد قِبطی را کشتی]؛ و تو [نسبت به نعمتهای من] ناسپاسی».
- 20
قَالَ فَعَلۡتُهَآ إِذٗا وَأَنَا۠ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ ﴿٢٠﴾
[موسی] گفت: «من آن [کار] را زمانی انجام دادم که از بیخبران بودم [نمىدانستم مشتى سبب قتل میگردد].
- 21
فَفَرَرۡتُ مِنكُمۡ لَمَّا خِفۡتُكُمۡ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكۡمٗا وَجَعَلَنِي مِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿٢١﴾
آنگاه چون از شما ترسیدم، فرار کردم. آنگاه پروردگارم به من دانش بخشید و مرا از پیامبران قرار داد.
- 22
وَتِلۡكَ نِعۡمَةٞ تَمُنُّهَا عَلَيَّ أَنۡ عَبَّدتَّ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ﴿٢٢﴾
و این [چه] نعمتی است که تو بر من منت میگذاری که بنیاسرائیل را بردۀ خود ساختهای؟»
- 23
قَالَ فِرۡعَوۡنُ وَمَا رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٢٣﴾
فرعون گفت: «پروردگار جهانیان کیست؟»
- 24
قَالَ رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ ﴿٢٤﴾
[موسی] گفت: «پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست. اگر اهل یقین هستید [تنها او را عبادت کنید]».
- 25
قَالَ لِمَنۡ حَوۡلَهُۥٓ أَلَا تَسۡتَمِعُونَ ﴿٢٥﴾
[فرعون] به کسانی که در اطرافش بودند [با تمسخر] گفت: «آیا میشنوید [چه میگوید]؟»
- 26
قَالَ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿٢٦﴾
[موسی] گفت: «[الله] پروردگار شما و پروردگارِ نیاکان شماست».
- 27
قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ ٱلَّذِيٓ أُرۡسِلَ إِلَيۡكُمۡ لَمَجۡنُونٞ ﴿٢٧﴾
[فرعون] گفت: «این پیامبرتان که به سوی شما فرستاده شده، یقیناً دیوانه است».
- 28
قَالَ رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ ﴿٢٨﴾
[موسی] گفت: «اگر بیندیشید، [خواهید دانست که او] پروردگار مشرق و مغرب و همۀ چیزهایی است که میان آن دو قرار دارد».
- 29
قَالَ لَئِنِ ٱتَّخَذۡتَ إِلَٰهًا غَيۡرِي لَأَجۡعَلَنَّكَ مِنَ ٱلۡمَسۡجُونِينَ ﴿٢٩﴾
[فرعون پس از ناتوانی از استدلال با موسی] گفت: «اگر معبودی جز من برگزینی، قطعاً تو را زندانی میکنم».
- 30
قَالَ أَوَلَوۡ جِئۡتُكَ بِشَيۡءٖ مُّبِينٖ ﴿٣٠﴾
[موسی] گفت: «حتی اگر نشانۀ آشکاری [در مورد رسالتم] برایت آورده باشم؟»
- 31
قَالَ فَأۡتِ بِهِۦٓ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿٣١﴾
[فرعون] گفت: «اگر راست میگویی، آن را بیاور».
- 32
فَأَلۡقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعۡبَانٞ مُّبِينٞ ﴿٣٢﴾
آنگاه [موسی] عصایش را افکند که ناگهان [به] اژدهایی آشکار [تبدیل] شد.
- 33
وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِيَ بَيۡضَآءُ لِلنَّٰظِرِينَ ﴿٣٣﴾
و دستش را [از گریبان] بیرون آورد و ناگاه در نظرِ بینندگان سپید [و روشن] بود.
- 34
قَالَ لِلۡمَلَإِ حَوۡلَهُۥٓ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمٞ ﴿٣٤﴾
[فرعون] به بزرگان پیرامونش گفت: «حقا که این [مرد،] جادوگری داناست.
- 35
يُرِيدُ أَن يُخۡرِجَكُم مِّنۡ أَرۡضِكُم بِسِحۡرِهِۦ فَمَاذَا تَأۡمُرُونَ ﴿٣٥﴾
[او] میخواهد شما را با جادویش از سرزمینتان بیرون کند؛ نظرتان چیست؟»
- 36
قَالُوٓاْ أَرۡجِهۡ وَأَخَاهُ وَٱبۡعَثۡ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ﴿٣٦﴾
آنان گفتند: «[تصمیم دربارۀ مجازاتِ] او و برادرش را به تأخیر انداز و مأمورانِ جمعآوری را به [همۀ] شهرها بفرست
- 37
يَأۡتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٖ ﴿٣٧﴾
تا هر جادوگر ماهر [و] دانایی را نزدت بیاورند».
- 38
فَجُمِعَ ٱلسَّحَرَةُ لِمِيقَٰتِ يَوۡمٖ مَّعۡلُومٖ ﴿٣٨﴾
[چنین کردند، و سرانجام] جادوگران برای وعدهگاهِ روز معیّن گرد آورده شدند.
- 39
وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلۡ أَنتُم مُّجۡتَمِعُونَ ﴿٣٩﴾
و به مردم گفته شد: «آیا شما [نیز] جمع میشوید [تا ببینیم برنده کیست]؟
- 40
لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ ٱلسَّحَرَةَ إِن كَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ ﴿٤٠﴾
امید که اگر جادوگران پیروز شدند، [همگی] از آنان پیروی کنیم».
- 41
فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالُواْ لِفِرۡعَوۡنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجۡرًا إِن كُنَّا نَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبِينَ ﴿٤١﴾
وقتی جادوگران آمدند، به فرعون گفتند: «اگر ما پیروز شویم، آیا پاداشی خواهیم داشت؟»
- 42
قَالَ نَعَمۡ وَإِنَّكُمۡ إِذٗا لَّمِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ ﴿٤٢﴾
او گفت: «آری؛ در آن صورت، قطعاً از نزدیکانم خواهید بود».
- 43
قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلۡقُواْ مَآ أَنتُم مُّلۡقُونَ ﴿٤٣﴾
موسی به آنان گفت: «هر چه [میخواهید] بیفکنید، [اکنون] بیفکنید».
- 44
فَأَلۡقَوۡاْ حِبَالَهُمۡ وَعِصِيَّهُمۡ وَقَالُواْ بِعِزَّةِ فِرۡعَوۡنَ إِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبُونَ ﴿٤٤﴾
آنان ریسمانها و عصاهایشان را افکندند و گفتند: «به عزت فرعون سوگند که ما حتماً پیروزیم».
- 45
فَأَلۡقَىٰ مُوسَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ تَلۡقَفُ مَا يَأۡفِكُونَ ﴿٤٥﴾
سپس موسی عصایش را افکند؛ ناگهان [به اژدهایی تبدیل شد و] آنچه را به دروغ ساخته بودند بلعید.
- 46
فَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ ﴿٤٦﴾
آنگاه جادوگران به سجده درافتادند.
- 47
قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٤٧﴾
[و] گفتند: «ما به پروردگار جهانیان ایمان آوردیم؛
- 48
رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ﴿٤٨﴾
پروردگار موسی و هارون».
- 49
قَالَ ءَامَنتُمۡ لَهُۥ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّهُۥ لَكَبِيرُكُمُ ٱلَّذِي عَلَّمَكُمُ ٱلسِّحۡرَ فَلَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفٖ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿٤٩﴾
[فرعون] گفت: «آیا پیش از آنکه به شما اجازه دهم به او ایمان آوردید؟ بیتردید، او همان بزرگِ شماست که به شما جادو آموخته است. به زودی خواهید دانست [که مجازاتتان چیست]. یقیناً دستها و پاهایتان را برعكس [یكدیگر از چپ و راست] قطع مىكنم و همگیتان را به دار مىآویزم».
- 50
قَالُواْ لَا ضَيۡرَۖ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ ﴿٥٠﴾
آنان گفتند: «[در این شکنجه و عذاب] هیچ زیانی نیست. بیتردید، ما به سوی پروردگارمان بازمیگردیم.
- 51
إِنَّا نَطۡمَعُ أَن يَغۡفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَٰيَٰنَآ أَن كُنَّآ أَوَّلَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٥١﴾
امیدواریم که پروردگارمان گناهان ما را ببخشد که ما نخستین كسانى هستیم كه [از این قوم، به پروردگارِ موسی] ایمان آوردهایم».
- 52
۞ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَسۡرِ بِعِبَادِيٓ إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ ﴿٥٢﴾
و به موسی وحی کردیم که: «بندگانم را شبانه [از مصر] بیرون ببر؛ [زیرا سپاه فرعون] قطعاً در پیِ شما خواهد آمد».
- 53
فَأَرۡسَلَ فِرۡعَوۡنُ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ﴿٥٣﴾
فرعون [چون از ماجرا آگاه گردید] مأمورانِ جمعآوری [نیرو] را به شهرها فرستاد.
- 54
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَشِرۡذِمَةٞ قَلِيلُونَ ﴿٥٤﴾
[و اعلام کرد:] اینها [= بنیاسرائیل] عدهای ناچیزند
- 55
وَإِنَّهُمۡ لَنَا لَغَآئِظُونَ ﴿٥٥﴾
و جداً ما را به خشم آوردهاند
- 56
وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَٰذِرُونَ ﴿٥٦﴾
و ما همگی کاملاً [هوشیار و] آمادۀ پیکاریم».
- 57
فَأَخۡرَجۡنَٰهُم مِّن جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ ﴿٥٧﴾
[سرانجام] آنان را از باغها و چشمهها[ی سرزمین مصر] بیرون آوردیم
- 58
وَكُنُوزٖ وَمَقَامٖ كَرِيمٖ ﴿٥٨﴾
و از گنجها و خانههای مجلّل [دور ساختیم].
- 59
كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ﴿٥٩﴾
اینچنین [کردیم] و بنیاسرائیل را وارث آن [ثروت و داراییِ] نمودیم.
- 60
فَأَتۡبَعُوهُم مُّشۡرِقِينَ ﴿٦٠﴾
[سپاه فرعون] هنگام طلوع آفتاب به تعقیب آنان پرداختند.
- 61
فَلَمَّا تَرَٰٓءَا ٱلۡجَمۡعَانِ قَالَ أَصۡحَٰبُ مُوسَىٰٓ إِنَّا لَمُدۡرَكُونَ ﴿٦١﴾
و چون دو گروه یکدیگر را دیدند، یاران موسی گفتند: «قطعاً [در چنگال فرعونیان] گرفتاریم».
- 62
قَالَ كَلَّآۖ إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهۡدِينِ ﴿٦٢﴾
[موسی] گفت: «هرگز! بیتردید، پروردگارم با من است و مرا [به راه نجات] هدایت خواهد کرد».
- 63
فَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡبَحۡرَۖ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرۡقٖ كَٱلطَّوۡدِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿٦٣﴾
به موسی وحی کردیم: «عصایت را به دریا بزن»؛ [هنگامی که عصایش را زد، دریا] شکافته شد و هر بخشی [از آن،] همچون کوهی بزرگ گشت.
- 64
وَأَزۡلَفۡنَا ثَمَّ ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿٦٤﴾
و آن گروه دیگر [= فرعون و سپاهش] را به آنجا كشاندیم.
- 65
وَأَنجَيۡنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ ﴿٦٥﴾
و موسی و همۀ کسانی را که همراهش بودند نجات دادیم.
- 66
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿٦٦﴾
و دیگران را غرق نمودیم.
- 67
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿٦٧﴾
قطعاً در این [ماجرا] نشانهای [برای عبرت گرفتن] است؛ و[لی] بیشتر آنان مؤمن نبودند.
- 68
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٦٨﴾
و بیتردید، پروردگارت همان شکستناپذیرِ مهربان است.
- 69
وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ إِبۡرَٰهِيمَ ﴿٦٩﴾
[ای پیامبر،] داستان ابراهیم را بر آنان بازگو.
- 70
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَا تَعۡبُدُونَ ﴿٧٠﴾
هنگامى كه به پدر و قومش گفت: «چه چیز را عبادت میکنید؟»
- 71
قَالُواْ نَعۡبُدُ أَصۡنَامٗا فَنَظَلُّ لَهَا عَٰكِفِينَ ﴿٧١﴾
آنان گفتند: «بُتهایی را عبادت میکنیم و پیوسته سر بر آستانشان داریم».
- 72
قَالَ هَلۡ يَسۡمَعُونَكُمۡ إِذۡ تَدۡعُونَ ﴿٧٢﴾
[ابراهیم] گفت: «آیا وقتی آنها را میخوانید، [صدای] شما را میشنوند؟
- 73
أَوۡ يَنفَعُونَكُمۡ أَوۡ يَضُرُّونَ ﴿٧٣﴾
یا به شما سود و زیان میرسانند؟»
- 74
قَالُواْ بَلۡ وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا كَذَٰلِكَ يَفۡعَلُونَ ﴿٧٤﴾
آنان گفتند: «[نه،] ولی پدرانمان را یافتیم که چنین میکردند [و از آنها تقلید میکنیم]».
- 75
قَالَ أَفَرَءَيۡتُم مَّا كُنتُمۡ تَعۡبُدُونَ ﴿٧٥﴾
[ابراهیم] گفت: «آیا دیدید [و دانستید] چیزهایی را که همواره عبادت میکردید
- 76
أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُمُ ٱلۡأَقۡدَمُونَ ﴿٧٦﴾
[هم] شما و [هم] پدرانتان
- 77
فَإِنَّهُمۡ عَدُوّٞ لِّيٓ إِلَّا رَبَّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٧٧﴾
یقیناً [همۀ] آنها [= معبودان باطل] دشمنِ [عقیدۀ توحیدیِ] من هستند؟ مگر پروردگار جهانیان.
- 78
ٱلَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهۡدِينِ ﴿٧٨﴾
آن [معبودی] که مرا آفریده و هدایتم میکند
- 79
وَٱلَّذِي هُوَ يُطۡعِمُنِي وَيَسۡقِينِ ﴿٧٩﴾
و همان ذاتی که به من غذا میدهد و سیرابم میسازد
- 80
وَإِذَا مَرِضۡتُ فَهُوَ يَشۡفِينِ ﴿٨٠﴾
و هنگامی که بیمار میشوم، اوست که شفایم میدهد
- 81
وَٱلَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحۡيِينِ ﴿٨١﴾
و ذاتی که مرا میمیرانَد و [دوباره] زندهام میکند
- 82
وَٱلَّذِيٓ أَطۡمَعُ أَن يَغۡفِرَ لِي خَطِيٓـَٔتِي يَوۡمَ ٱلدِّينِ ﴿٨٢﴾
و ذاتی که امیدوارم روز جزا گناهانم را ببخشد.
- 83
رَبِّ هَبۡ لِي حُكۡمٗا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّٰلِحِينَ ﴿٨٣﴾
پروردگارا، به من دانشی [در دین] ببخش و مرا به شایستگان ملحق کن.
- 84
وَٱجۡعَل لِّي لِسَانَ صِدۡقٖ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ﴿٨٤﴾
و در آیندگان آوازهای نیک برایم قرار بده.
- 85
وَٱجۡعَلۡنِي مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ ٱلنَّعِيمِ ﴿٨٥﴾
و مرا از وارثان بهشتِ پرنعمت بگردان.
- 86
وَٱغۡفِرۡ لِأَبِيٓ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ ﴿٨٦﴾
و پدرم را بیامرز [که] بیتردید در زمرۀ گمراهان بود.
- 87
وَلَا تُخۡزِنِي يَوۡمَ يُبۡعَثُونَ ﴿٨٧﴾
و روزی که [مردم] برانگیخته میشوند، مرا رسوا [و شرمنده] نساز.
- 88
يَوۡمَ لَا يَنفَعُ مَالٞ وَلَا بَنُونَ ﴿٨٨﴾
همان روزی که مال و فرزندان سودی نمیبخشد؛
- 89
إِلَّا مَنۡ أَتَى ٱللَّهَ بِقَلۡبٖ سَلِيمٖ ﴿٨٩﴾
مگر کسیکه قلبی پاک [و خالی از شرک و نفاق و کینه و ریا] به پیشگاه الله بیاورد».
- 90
وَأُزۡلِفَتِ ٱلۡجَنَّةُ لِلۡمُتَّقِينَ ﴿٩٠﴾
و [آن روز،] بهشت برای پرهیزگاران نزدیک میگردد
- 91
وَبُرِّزَتِ ٱلۡجَحِيمُ لِلۡغَاوِينَ ﴿٩١﴾
و دوزخ برای گمراهان آشکار میشود.
- 92
وَقِيلَ لَهُمۡ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡبُدُونَ ﴿٩٢﴾
و به آنان گفته میشود: «[اکنون] کجا هستند آنچه عبادت میکردید
- 93
مِن دُونِ ٱللَّهِ هَلۡ يَنصُرُونَكُمۡ أَوۡ يَنتَصِرُونَ ﴿٩٣﴾
به جای الله؟ آیا [آنها در برابر عذاب الهی] شما را یاری میکنند یا [حتی خود] را یاری میدهند؟»
- 94
فَكُبۡكِبُواْ فِيهَا هُمۡ وَٱلۡغَاوُۥنَ ﴿٩٤﴾
پس، آنها [= معبودان باطل] همراه گمراهان در آن [آتش مهیب] افکنده میشوند.
- 95
وَجُنُودُ إِبۡلِيسَ أَجۡمَعُونَ ﴿٩٥﴾
و [همراه] تمام لشکریان ابلیس.
- 96
قَالُواْ وَهُمۡ فِيهَا يَخۡتَصِمُونَ ﴿٩٦﴾
در آنجا [مشرکان] در حال ستیز [با معبودان باطل] میگویند:
- 97
تَٱللَّهِ إِن كُنَّا لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ ﴿٩٧﴾
«به الله سوگند که ما در گمراهی آشکاری بودیم.
- 98
إِذۡ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٩٨﴾
آنگاه که شما را با پروردگار جهانیان برابر میدانستیم.
- 99
وَمَآ أَضَلَّنَآ إِلَّا ٱلۡمُجۡرِمُونَ ﴿٩٩﴾
و ما را کسی جز مجرمان گمراه نکرد.
- 100
فَمَا لَنَا مِن شَٰفِعِينَ ﴿١٠٠﴾
[اکنون] نه هیچ شفاعتگری داریم
- 101
وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٖ ﴿١٠١﴾
و نه هیچ دوست مهربانی.
- 102
فَلَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةٗ فَنَكُونَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١٠٢﴾
كاش بازگشتی [به دنیا] داشتیم و در زمرۀ مؤمنان قرار مىگرفتیم».
- 103
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٠٣﴾
قطعاً در این [ماجرا] نشانهای [برای عبرت گرفتن] است؛ ولی بیشتر آنان مؤمن نبودند.
- 104
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٠٤﴾
و بیتردید، پروردگارت همان شکستناپذیرِ مهربان است.
- 105
كَذَّبَتۡ قَوۡمُ نُوحٍ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٠٥﴾
قوم نوح، پیامبران را دروغگو انگاشتند.
- 106
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٠٦﴾
آنگاه که برادرشان نوح به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمیکنید؟
- 107
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٠٧﴾
به راستی، من پیامبری امین برایتان هستم؛
- 108
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٠٨﴾
پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.
- 109
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٠٩﴾
و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمیخواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است؛
- 110
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١١٠﴾
پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید».
- 111
۞ قَالُوٓاْ أَنُؤۡمِنُ لَكَ وَٱتَّبَعَكَ ٱلۡأَرۡذَلُونَ ﴿١١١﴾
آنان گفتند: «آیا به تو ایمان بیاوریم در حالی كه [فقط] فرومایگان از تو پیروى كردهاند؟»
- 112
قَالَ وَمَا عِلۡمِي بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿١١٢﴾
[نوح] گفت: «من به آنچه آنان [در گذشته] مىكردند چه دانشی دارم؟
- 113
إِنۡ حِسَابُهُمۡ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّيۖ لَوۡ تَشۡعُرُونَ ﴿١١٣﴾
حساب آنان تنها با پروردگار من است. اگر میفهمید [چنین سخن گزافی نگویید].
- 114
وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١١٤﴾
و من [هرگز] مؤمنان را طرد نمیکنم.
- 115
إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٞ ﴿١١٥﴾
من جز بیمدهندهای آشکار نیستم».
- 116
قَالُواْ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ يَٰنُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمَرۡجُومِينَ ﴿١١٦﴾
آنان گفتند: «ای نوح، اگر [از دعوتت] دست برنداری، قطعاً سنگسار میشوی».
- 117
قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوۡمِي كَذَّبُونِ ﴿١١٧﴾
او گفت: «پروردگارا، قومم مرا دروغگو انگاشتند؛
- 118
فَٱفۡتَحۡ بَيۡنِي وَبَيۡنَهُمۡ فَتۡحٗا وَنَجِّنِي وَمَن مَّعِيَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١١٨﴾
پس میان من و آنان داوری کن و من و مؤمنانی را که همراهم هستند نجات بده».
- 119
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِي ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ ﴿١١٩﴾
او و افرادی را که همراهش بودند، در [آن] کشتیِ آکنده [از انسان و حیوان و کالا] نجات دادیم
- 120
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا بَعۡدُ ٱلۡبَاقِينَ ﴿١٢٠﴾
و باقیماندگان را غرق کردیم.
- 121
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٢١﴾
قطعاً در این [ماجرا] نشانهای [برای عبرت گرفتن] است؛ و[لی] بیشتر آنان مؤمن نبودند.
- 122
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٢٢﴾
و بیتردید، پروردگارت همان شکستناپذیر مهربان است.
- 123
كَذَّبَتۡ عَادٌ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٢٣﴾
[قوم] عاد [نیز] پیامبران را دروغگو انگاشتند.
- 124
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ هُودٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٢٤﴾
آنگاه که برادرشان هود به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمیکنید؟»
- 125
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٢٥﴾
به راستی، من پیامبری امین برای شما هستم.
- 126
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٢٦﴾
پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.
- 127
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٢٧﴾
و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمیخواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.
- 128
أَتَبۡنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ ءَايَةٗ تَعۡبَثُونَ ﴿١٢٨﴾
آیا بر هر مکان بلندی، بنایی برافراشته میسازید [و در آن] بيهودهكارى میکنید؟!
- 129
وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمۡ تَخۡلُدُونَ ﴿١٢٩﴾
و قصرها و قلعههایی محکم و استوار بنا میکنید؛ گویی [در دنیا] جاودانید.
- 130
وَإِذَا بَطَشۡتُم بَطَشۡتُمۡ جَبَّارِينَ ﴿١٣٠﴾
و چون [به کسی] حملهور میشوید، [بیرحم و] ظالمانه حمله میکنید.
- 131
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٣١﴾
از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.
- 132
وَٱتَّقُواْ ٱلَّذِيٓ أَمَدَّكُم بِمَا تَعۡلَمُونَ ﴿١٣٢﴾
و از ذاتی پروا کنید كه [نعمتهایی چنان فراوان] به شما عطا کرده است كه خود، [آنها را بهتر] مىدانید.
- 133
أَمَدَّكُم بِأَنۡعَٰمٖ وَبَنِينَ ﴿١٣٣﴾
او به شما چهارپایان و فرزندان [بسیار] عطا کرده است
- 134
وَجَنَّٰتٖ وَعُيُونٍ ﴿١٣٤﴾
و باغها و چشمهسارها.
- 135
إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ ﴿١٣٥﴾
به راستی که من از عذاب روزی بزرگ بر شما میترسم».
- 136
قَالُواْ سَوَآءٌ عَلَيۡنَآ أَوَعَظۡتَ أَمۡ لَمۡ تَكُن مِّنَ ٱلۡوَٰعِظِينَ ﴿١٣٦﴾
آنان گفتند: «چه ما را پند بدهی یا ندهی، برایمان یکسان است [و از تو اطاعت نمیکنیم].
- 137
إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا خُلُقُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٣٧﴾
این [آیینِ ما، همان] روش پیشینیان است
- 138
وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ ﴿١٣٨﴾
و ما [هرگز] عذاب نخواهیم شد».
- 139
فَكَذَّبُوهُ فَأَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٣٩﴾
آنان هود را دروغگو انگاشتند؛ ما [نیز] هلاکشان کردیم. قطعاً در این [ماجرا] نشانهای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.
- 140
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٤٠﴾
و بیتردید، پروردگارت همان شکستناپذیرِ مهربان است.
- 141
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٤١﴾
[قوم] ثمود پیامبران را دروغگو انگاشتند.
- 142
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ صَٰلِحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٤٢﴾
آنگاه که برادرشان صالح به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمیکنید؟
- 143
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٤٣﴾
به راستی، من پیامبری امین برایتان هستم.
- 144
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٤٤﴾
پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.
- 145
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٤٥﴾
و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمیخواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.
- 146
أَتُتۡرَكُونَ فِي مَا هَٰهُنَآ ءَامِنِينَ ﴿١٤٦﴾
آیا [مىپندارید كه] شما را در این نعمتهایی كه اینجاست آسوده رها مىكنند؟
- 147
فِي جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ ﴿١٤٧﴾
در [این] باغها و چشمهسارها
- 148
وَزُرُوعٖ وَنَخۡلٖ طَلۡعُهَا هَضِيمٞ ﴿١٤٨﴾
و [در کنار این] کشتزارها و نخلهایی که میوههایش نرم و رسیده است؟
- 149
وَتَنۡحِتُونَ مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتٗا فَٰرِهِينَ ﴿١٤٩﴾
و [سرمست و] ماهرانه از کوهها [برای خود] خانههایی میتراشید.
- 150
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٥٠﴾
از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.
- 151
وَلَا تُطِيعُوٓاْ أَمۡرَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ ﴿١٥١﴾
و از اسرافکاران [گناهکار] پیروی نکنید.
- 152
ٱلَّذِينَ يُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا يُصۡلِحُونَ ﴿١٥٢﴾
[همان] کسانی که در زمین به فساد میپردازند و [خویشتن را] اصلاح نمیکنند».
- 153
قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلۡمُسَحَّرِينَ ﴿١٥٣﴾
آنان گفتند: «[ای صالح،] جز این نیست که تو جادوشدهای.
- 154
مَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُنَا فَأۡتِ بِـَٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿١٥٤﴾
تو جز بشری همانند ما نیستی؛ پس اگر راست میگویی، نشانهای [بر پیامبریات] بیاور».
- 155
قَالَ هَٰذِهِۦ نَاقَةٞ لَّهَا شِرۡبٞ وَلَكُمۡ شِرۡبُ يَوۡمٖ مَّعۡلُومٖ ﴿١٥٥﴾
[صالح] گفت: «این ماده شتری است كه سهمى از آب [چشمه] دارد و [روزهای معیّنى نیز] شما سهمی از آب دارید.
- 156
وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٖ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابُ يَوۡمٍ عَظِيمٖ ﴿١٥٦﴾
پس [کمترین] آزاری به آن نرسانید که عذابِ روزی بزرگ شما را فرامیگیرد».
- 157
فَعَقَرُوهَا فَأَصۡبَحُواْ نَٰدِمِينَ ﴿١٥٧﴾
اما آن را پَى كردند و [از کردۀ خود] پشیمان شدند.
- 158
فَأَخَذَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٥٨﴾
پس عذاب [الهی] آنان را فروگرفت. بیگمان، در این [ماجرا] نشانهای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.
- 159
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٥٩﴾
و بیتردید، پروردگارت همان شکستناپذیرِ مهربان است.
- 160
كَذَّبَتۡ قَوۡمُ لُوطٍ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٦٠﴾
قوم لوط [نیز] پیامبران را دروغگو انگاشتند.
- 161
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ لُوطٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٦١﴾
آنگاه که برادرشان لوط به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمیکنید؟
- 162
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٦٢﴾
به راستی، من پیامبری امین برای شما هستم.
- 163
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٦٣﴾
پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.
- 164
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦٤﴾
و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمیخواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.
- 165
أَتَأۡتُونَ ٱلذُّكۡرَانَ مِنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦٥﴾
آیا از میان جهانیان، با مردان میآمیزید
- 166
وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمۡ رَبُّكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُمۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٌ عَادُونَ ﴿١٦٦﴾
و همسرانی را که پروردگارتان برایتان آفریده است رها میکنید؟! بلکه شما گروهی متجاوزید.
- 167
قَالُواْ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ يَٰلُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمُخۡرَجِينَ ﴿١٦٧﴾
آنان گفتند: «ای لوط، اگر [از این امر و نهی] دست بر نداری، قطعاً [از شهر] اخراج میشوی».
- 168
قَالَ إِنِّي لِعَمَلِكُم مِّنَ ٱلۡقَالِينَ ﴿١٦٨﴾
[لوط] گفت: «من دشمن [سرسخت] این کارتان هستم.
- 169
رَبِّ نَجِّنِي وَأَهۡلِي مِمَّا يَعۡمَلُونَ ﴿١٦٩﴾
پروردگارا، من و خانوادهام را از [عاقبت] آنچه [اینها] انجام میدهند نجات ده».
- 170
فَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ ﴿١٧٠﴾
ما او و همۀ خانوادهاش را نجات دادیم
- 171
إِلَّا عَجُوزٗا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ ﴿١٧١﴾
مگر پیرزنی که در میان بازماندگان [در عذاب] بود.
- 172
ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿١٧٢﴾
سپس دیگران را نابود کردیم
- 173
وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرٗاۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلۡمُنذَرِينَ ﴿١٧٣﴾
و بارانی [از سنگ] بر آنان باراندیم؛ و بارانِ بیمدادهشدگان چه بد بود!
- 174
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٧٤﴾
بیگمان، در این [ماجرا] نشانهای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.
- 175
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٧٥﴾
و بیتردید، پروردگارت همان شکستناپذیرِ مهربان است.
- 176
كَذَّبَ أَصۡحَٰبُ لۡـَٔيۡكَةِ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٧٦﴾
اصحاب اَیکه [نیز] پیامبران را دروغگو انگاشتند.
- 177
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ شُعَيۡبٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٧٧﴾
آنگاه که شعیب به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمیکنید؟
- 178
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٧٨﴾
بهراستی، من پیامبری امین برای شما هستم.
- 179
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٧٩﴾
پس از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.
- 180
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٨٠﴾
و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمیخواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.
- 181
۞ أَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَلَا تَكُونُواْ مِنَ ٱلۡمُخۡسِرِينَ ﴿١٨١﴾
پیمانه را تمام بدهید و کمفروشی نکنید.
- 182
وَزِنُواْ بِٱلۡقِسۡطَاسِ ٱلۡمُسۡتَقِيمِ ﴿١٨٢﴾
و با ترازوی درست وزن کنید.
- 183
وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ ﴿١٨٣﴾
و کالای مردم را کم ندهید [و حقشان را ضایع نکنید] و در زمین به فساد [و تباهی] نکوشید.
- 184
وَٱتَّقُواْ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ وَٱلۡجِبِلَّةَ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٨٤﴾
و از ذاتی که شما و امتهای پیشین را آفرید پروا کنید».
- 185
قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلۡمُسَحَّرِينَ ﴿١٨٥﴾
آنان گفتند: «[ای شعیب،] جز این نیست که تو جادوشدهای.
- 186
وَمَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ﴿١٨٦﴾
تو جز بشری همانند ما نیستی و ما تو را دروغگو میپنداریم.
- 187
فَأَسۡقِطۡ عَلَيۡنَا كِسَفٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿١٨٧﴾
اگر راست میگویی، پارههایی از آسمان را بر [سر] ما بینداز».
- 188
قَالَ رَبِّيٓ أَعۡلَمُ بِمَا تَعۡمَلُونَ ﴿١٨٨﴾
[شعیب] گفت: «پروردگارم به آنچه میکنید داناتر است».
- 189
فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمۡ عَذَابُ يَوۡمِ ٱلظُّلَّةِۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٍ ﴿١٨٩﴾
او را دروغگو انگاشتند و عذابِ روزِ ابر [آتشبار] آنان را فراگرفت. به راستى که آن [بارانِ آتش،] عذاب روزى هولناک بود.
- 190
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٩٠﴾
بیگمان، در این [ماجرا] نشانهای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.
- 191
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٩١﴾
و بیتردید، پروردگارت همان شکستناپذیرِ مهربان است.
- 192
وَإِنَّهُۥ لَتَنزِيلُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٩٢﴾
و به راستی [این] قرآن فروفرستادۀ پروردگار جهانیان است.
- 193
نَزَلَ بِهِ ٱلرُّوحُ ٱلۡأَمِينُ ﴿١٩٣﴾
روح الامین [= جبرئیل] آن را فرود آورده است.
- 194
عَلَىٰ قَلۡبِكَ لِتَكُونَ مِنَ ٱلۡمُنذِرِينَ ﴿١٩٤﴾
بر قلب تو [نازل کرده است] تا بیمدهنده باشی.
- 195
بِلِسَانٍ عَرَبِيّٖ مُّبِينٖ ﴿١٩٥﴾
[قرآن را] به زبان عربی روشن [نازل نمود].
- 196
وَإِنَّهُۥ لَفِي زُبُرِ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٩٦﴾
و بیتردید، [بشارت نزولِ] آن، در کتابهای پیشینیان [نیز آمده] است.
- 197
أَوَلَمۡ يَكُن لَّهُمۡ ءَايَةً أَن يَعۡلَمَهُۥ عُلَمَٰٓؤُاْ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ﴿١٩٧﴾
آیا همین نشانه برایشان کافی نیست که علمای بنیاسرائیل از [حقیقتِ] قرآن آگاهند؟
- 198
وَلَوۡ نَزَّلۡنَٰهُ عَلَىٰ بَعۡضِ ٱلۡأَعۡجَمِينَ ﴿١٩٨﴾
و اگر آن را بر بعضی از غیر عربها نازل میکردیم
- 199
فَقَرَأَهُۥ عَلَيۡهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ مُؤۡمِنِينَ ﴿١٩٩﴾
و [پیامبر،] آن را برایشان میخواند، به آن ایمان نمیآوردند.
- 200
كَذَٰلِكَ سَلَكۡنَٰهُ فِي قُلُوبِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ﴿٢٠٠﴾
[آری،] این گونه آن [کفر و تکذیب] را در دلهای گناهکاران جای دادیم.
- 201
لَا يُؤۡمِنُونَ بِهِۦ حَتَّىٰ يَرَوُاْ ٱلۡعَذَابَ ٱلۡأَلِيمَ ﴿٢٠١﴾
اما به آن ایمان نمیآورند تا آنگاه که عذاب دردناک را ببینند.
- 202
فَيَأۡتِيَهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ﴿٢٠٢﴾
ناگهان در حالی که بیخبرند، به سراغشان میآید.
- 203
فَيَقُولُواْ هَلۡ نَحۡنُ مُنظَرُونَ ﴿٢٠٣﴾
[در آن حال] میگویند: «آیا مهلتی [برای توبه] خواهیم داشت؟»
- 204
أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ ﴿٢٠٤﴾
آیا آنان عذاب ما را به شتاب خواستارند؟
- 205
أَفَرَءَيۡتَ إِن مَّتَّعۡنَٰهُمۡ سِنِينَ ﴿٢٠٥﴾
آیا دانستی که اگر آنان را سالها [از زندگی دنیا] بهرهمند سازیم
- 206
ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُواْ يُوعَدُونَ ﴿٢٠٦﴾
سپس آنچه که به آنان وعده داده شده است به سراغشان بیاید
- 207
مَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يُمَتَّعُونَ ﴿٢٠٧﴾
این بهرهمندیشان [از دنیا، در هنگام عذاب] سودی برایشان نخواهد داشت؟
- 208
وَمَآ أَهۡلَكۡنَا مِن قَرۡيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ ﴿٢٠٨﴾
و ما [ساکنان] هیچ شهری را هلاک نکردیم مگر اینکه هشداردهندگانی [از پیامبران] داشتند.
- 209
ذِكۡرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ﴿٢٠٩﴾
تا آنان را پند دهند؛ و ما هرگز ستمکار نبودهایم [که اتمام حجت نکنیم].
- 210
وَمَا تَنَزَّلَتۡ بِهِ ٱلشَّيَٰطِينُ ﴿٢١٠﴾
و این قرآن را شیاطین نازل نکردهاند.
- 211
وَمَا يَنۢبَغِي لَهُمۡ وَمَا يَسۡتَطِيعُونَ ﴿٢١١﴾
آنان نه درخورِ این كارند و نه توانش را دارند.
- 212
إِنَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّمۡعِ لَمَعۡزُولُونَ ﴿٢١٢﴾
بىتردید، آنان از شنیدن [وحى] منع شدهاند.
- 213
فَلَا تَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ ٱلۡمُعَذَّبِينَ ﴿٢١٣﴾
پس [ای پیامبر،] هیچ معبودی را با الله مخوان، که عذاب خواهی شد.
- 214
وَأَنذِرۡ عَشِيرَتَكَ ٱلۡأَقۡرَبِينَ ﴿٢١٤﴾
و خویشاوندان نزدیکت را [از عذاب الهی] بیم ده.
- 215
وَٱخۡفِضۡ جَنَاحَكَ لِمَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٢١٥﴾
و با مؤمنانی که از تو پیروی کردهاند، مهربان [و فروتن] باش.
- 216
فَإِنۡ عَصَوۡكَ فَقُلۡ إِنِّي بَرِيٓءٞ مِّمَّا تَعۡمَلُونَ ﴿٢١٦﴾
اگر از [فرمان] تو سرپیچی کردند، بگو: «به راستی، من از آنچه میکنید بیزارم».
- 217
وَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱلۡعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ ﴿٢١٧﴾
و بر [الله] شکستناپذیرِ مهربان توکل کن.
- 218
ٱلَّذِي يَرَىٰكَ حِينَ تَقُومُ ﴿٢١٨﴾
همان ذاتی که چون [برای عبادت] برمیخیزی، تو را میبیند.
- 219
وَتَقَلُّبَكَ فِي ٱلسَّٰجِدِينَ ﴿٢١٩﴾
و حرکت [و نشست و برخاستِ] تو را میان سجدهکنندگان [مینگرد].
- 220
إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٢٢٠﴾
بیتردید، او همان شنوای داناست.
- 221
هَلۡ أُنَبِّئُكُمۡ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ ٱلشَّيَٰطِينُ ﴿٢٢١﴾
آیا به شما خبر دهم که شیاطین بر چه کسی نازل میشوند؟
- 222
تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٖ ﴿٢٢٢﴾
بر هر دروغپرداز گنهپیشه نازل میشوند.
- 223
يُلۡقُونَ ٱلسَّمۡعَ وَأَكۡثَرُهُمۡ كَٰذِبُونَ ﴿٢٢٣﴾
آنان شنیدهها[یی را که دزدانه از ملکوت گوش دادهاند، به جادوگران و فالگیران] القا مىكنند و بیشتر آنان دروغگو هستند.
- 224
وَٱلشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ ٱلۡغَاوُۥنَ ﴿٢٢٤﴾
و [محمد شاعر نیست؛ زیرا] شاعران را گمراهان پیروی میکنند.
- 225
أَلَمۡ تَرَ أَنَّهُمۡ فِي كُلِّ وَادٖ يَهِيمُونَ ﴿٢٢٥﴾
آیا ندیدی که آنان در هر لغو و بیهودهای [حیران و] سرگشتهاند؟
- 226
وَأَنَّهُمۡ يَقُولُونَ مَا لَا يَفۡعَلُونَ ﴿٢٢٦﴾
و چیزی را میگویند که [خود به آن اعتقاد ندارند و] عمل نمیکنند؟
- 227
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَذَكَرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرٗا وَٱنتَصَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَيَّ مُنقَلَبٖ يَنقَلِبُونَ ﴿٢٢٧﴾
مگر کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته انجام دادهاند و الله را بسیار یاد کردهاند و پس از آنکه ستم دیدند، انتقام گرفتند [و با شعر خود از اسلام و رسول الله و مسلمانان دفاع نمودند]؛ و کسانی که ستم کردند، به زودی خواهند دانست به چه بازگشتگاهی بازمیگردند.
شنیدن تلاوت سوره شعراء
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 26 از 114
- معنای نام:
- شاعران
- شمار آیات:
- 227
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 47
- جزء:
- 19
درباره سوره شعراء
شعراء به معنای «شاعران» است. نام سوره از آیات 224-227 گرفته شده که به وضعیت شاعران میپردازند؛ در این آیات به تفاوت وحی و شعر توجه داده میشود و شاعرانِ مؤمن و نیکوکار استثنا میشوند. در مکه نازل شده و 227 آیه دارد. بیستوششمین سورهٔ مصحف است؛ در ترتیب نزول رایج در جایگاه 47 قرار دارد. از نظر تعداد آیات، پس از بقره بلندترین سوره است.
با حروف «طا سین میم» آغاز میشود. برخی عالمان گفتهاند آیات پایانی دربارهٔ شاعران مسلمان، در مدینه نازل شدهاند؛ اما بر اساس نظر پذیرفتهشدهٔ عمومی سوره مکی است. عبارتِ تکرارشونده در پایان هر داستان، «بیگمان پروردگار تو صاحب قدرت مطلق و بسیار مهربان است»، به سوره آهنگی ویژه میبخشد.
زمان نزول سوره شعراء
سورهٔ شعراء در میانهٔ دورهٔ مکه، زمانی نازل شده که مشرکان میکوشیدند قرآن را شعر و پیامبر (ص) را شاعر یا کاهن بنامند. پیامبر (ص) از ایمان نیاوردن قومش بسیار اندوهگین بود؛ در آغاز سوره با اشاره به این اندوه، به او تسلی داده میشود.
بنا بر نقل ابنعباس در صحیح بخاری و صحیح مسلم، هنگامی که آیهٔ 214، به معنای «نزدیکترین خویشاوندانت را هشدار ده»، نازل شد، پیامبر (ص) بر تپهٔ صفا رفت، قبایل قریش را یکبهیک فراخواند و به آنان دربارهٔ عذاب خداوند هشدار داد. این رویداد گامی مهم در رساندن دعوت اسلام از نزدیکان به گروههای گستردهتر دانسته میشود.
موضوعات سوره شعراء
سوره با یادآوری آیات کتاب آشکار آغاز میشود و به پیامبر (ص) تسلی میدهد که به سبب ایمان نیاوردن کافران، چنان اندوهگین نشود که خود را از میان ببرد. گیاهان زیبای رویاندهشده در زمین، نشانهٔ عبرت قرار داده میشوند.
سپس هفت داستان پیدرپی بیان میشوند: فرستاده شدن حضرت موسی نزد فرعون، ایمان آوردن جادوگران و شکافته شدن دریا و نجات بنیاسرائیل؛ بیان توحید از سوی حضرت ابراهیم برای قوم بتپرستش و اهمیت آمدن با قلبی پاک (قلب سلیم) به حضور خداوند؛ حضرت نوح و کشتی؛ حضرت هود و قوم متکبر عاد؛ حضرت صالح و قوم ثمود که مادهشتر را کشتند؛ حضرت لوط و کار زشت قومش؛ حضرت شعیب و مردم ایکه که در پیمانه تقلب میکردند. از حضرت نوح تا حضرت شعیب، هر پیامبر به قومش میگوید: «من فرستادهای امین برای شما هستم؛ از خداوند پروا کنید و از من اطاعت کنید».
در بخش پایانی بیان میشود که قرآن به وسیلهٔ روحالامین، به عربیِ روشن نازل شده و شیطانها آن را نیاوردهاند. به پیامبر (ص) فرمان داده میشود نزدیکترین خویشاوندانش را هشدار دهد و با مؤمنان فروتنانه رفتار کند. سوره با یادآوری وضعیت شاعران و سرانجام ستمگران پایان مییابد.
فضیلت سوره شعراء
حدیث صحیحی که سورهٔ شعراء را بهطور ویژه ستایش کند شناخته نشده است. بنا بر حدیثی که احمد بن حنبل از واثلة بن اسقع نقل کرده، پیامبر (ص) خبر داد که به جای تورات سبع طوال و به جای زبور سورههایی با بیش از صد آیه (مئون) به او داده شده است. آلبانی و شعیب ارنؤوط این حدیث را حسن دانستهاند؛ و شعراء از سورههای مئون است.
بنا بر روایت احمد بن حنبل از معدیکرب، گروهی از عبدالله بن مسعود خواستند سورهٔ شعراء، که «طسم دویستآیهای» خوانده میشود، را برایشان بخواند؛ او آنان را نزد خباب بن ارت فرستاد که سوره را مستقیم از پیامبر (ص) گرفته بود و خباب آن را برایشان خواند. احمد شاکر سند این روایت را صحیح و شعیب ارنؤوط آن را ضعیف یافته است.
ابن کثیر یادآور میشود که در تفسیری که از امام مالک نقل شده، به این سوره نام «الجامعة» داده شده است.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره شعراء
توضیح کوتاه همه آیات سوره شعراء، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
﴿طسٓمٓ﴾ سخن در مورد حروف شبیه این حروف در ابتدای سورۀ بقره بیان شد.
- 2
این آیاتِ قرآنِ روشنکنندۀ حق از باطل است.
- 3
- ای رسول- شاید تو به خاطر اشتیاق زیاد بر هدایت اینها خودت را ز شدت اندوه هلاک کنی!
- 4
اگر نزول آیهای از آسمان را بر آنها بخواهیم بر آنها فرو میفرستیم، آنگاه گردنهایشان در برابر آن خوار و فروتن میگردد، اما این کار را انجام نمیدهیم بلکه آنها را مورد آزمایش قرار میدهیم تا معلوم شود که: آیا به غیب ایمان میآورند؟
- 5
و هیچ یادآورِ جدیدی از سوی الله رحمان با حجتهای دلالتکنندهاش بر توحید او تعالی و راستی پیامبرش بر این مشرکان نازل نشد مگر اینکه از شنیدن و تصدیق آن روی گرداندند.
- 6
در حقیقت رسالت رسولانشان را تکذیب کردهاند، پس به زودی خبرهایی را که به ریشخند میگرفتند برایشان محققخواهد شد، و عذاب، آنها را فراخواهد گرفت.
- 7
آیا اینها بر کفرشان اصرار کردند و به زمین ننگریستهاند که چه بسیار از هر نوع گیاه خوشمنظر و بسیار سودمند را در آن رویاندهایم؟!
- 8
بهراستی در روییدن انواع گیاهان مختلف از زمین دلالت آشکاری بر قدرت ذاتیکه آنها را رویانیده بر زنده کردن مردگان است، اما بیشتر آنها ایمان نمیآورند.
- 9
و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات پیروزمندی است که هیچکس بر او چیره نمیشود، و نسبت به بندگانش بسیار مهربان است.
- 10
و - ای رسول- به یاد آور آنگاه که پروردگارت به موسی علیه السلام فرمان داد که بهسوی قومی برود که بهسبب کفرشان به الله و به بردگیکشاندن قوم موسی علیه السلام ستمکار بودند.
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
آنها قوم فرعون بودند، تا با نرمی و مهربانی آنها را به تقوای الله از طریق اجرای اوامر و اجتناب از نواهیاش امر کند.
- 12
موسی علیه السلام گفت: همانا میترسم که در آنچه از جانب تو بر آنها ابلاغ میکنم مرا تکذیب کنند.
- 13
و بهسبب تکذیب من توسط آنها سینهام تنگ میگردد، و زبانم از سخن گفتن بسته میشود، پس جبریل را بهسوی برادرم هارون بفرست تا یاوری برایم باشد.
- 14
و آنان به دلیل کشتن آن قبطی، ادعا می کنند که به گردن من گناهى است، پس می ترسم كه مرا بکشند.
- 15
الله به موسی فرمود: هرگز، تو را نخواهند کشت، پس همراه برادرت هارون با آیات دلالتکنندۀ ما بر راستگویی شما بروید، زیرا ما با یاری و تأیید همراه شما هستیم و آنچه را میگویید و آنچه را به شما گفته میشود میشنویم، و ذرهای از آن از ما پنهان نیست.
- 16
پس نزد فرعون بروید، و به او بگویید: همانا ما دو رسول (فرستاده) بهسوی تو از جانب پروردگار تمام مخلوقات هستیم.
- 17
بنیاسرائیل را با ما بفرست.
- 18
فرعون به موسی علیه السلام گفت: آیا تو را در کودکی نزد خویش نپروراندیم، و سالهایی از عمرت را در میان ما نماندی، پس چه چیزی تو را به ادعای پیامبری فراخواند؟
- 19
و کناه بزرگی مرتکب شدی آنگاه که برای یاری مردی از قومت، یک قبطی را کشتی، و تو از ناسپاسان نعمتهای من بر خویش هستی.
- 20
موسی علیه السلام با اعتراف به فرعون گفت: آن مرد را در حالی کشتم که قبل از اینکه وحی نزدم بیاید از جاهلان بودم.
تفسیر آیات 21 تا 30
- 21
آنگاه پس از قتل او به سبب ترس از اینکه مرا در برابر او بکشید از دست شما بهسوی شهر مدین گریختم، پس پروردگارم به من علم عطا کرد، و مرا از رسولانش که آنها را بهسوی مردم میفرستاد قرار داد.
- 22
و اینکه مرا بدون بردگی پروراندی درحالیکه بنیاسرائیل را به بردگی گرفتهای نعمتی است که به حق به خاطر آن بر من منت مینهی، اما این امر مرا از دعوت تو باز نمیدارد.
- 23
فرعون به موسی علیه السلام گفت: و پروردگار مخلوقات که ادعا میکنی تو رسولش هستی چیست؟!
- 24
موسی علیه السلام در پاسخ فرعون گفت: پروردگار مخلوقات همان پروردگار آسمانها و زمین، و پروردگار آنچه بین آن دو وجود دارد است. اگر یقین دارید که او پروردگارتان است پس تنها او را عبادت کنید.
- 25
فرعون به کسانی از سران قومش که پیرامونش بودند گفت: آیا پاسخ موسی، و ادعای دروغینی را که در آن است، نمیشنوید!
- 26
موسی علیه السلام به آنها گفت: الله پروردگار شما و پروردگار پدران پیشین شماست.
- 27
فرعون گفت: به یقین این کسیکه ادعا میکند رسولی بهسوی شماست دیوانهای است که اهمیت نمیدهد چگونه پاسخ میدهد، و بدون تفکر سخن میگوید.
- 28
موسی علیه السلام گفت: الله که شما را بهسوی او فرامیخوانم همان پروردگار مشرق و مغرب، و پروردگار آنچه میان آن دو وجود دارد است، اگر عقلهایی دارید که با آن تفکر کنید.
- 29
فرعون پس از ناتوانی از استدلال با موسی علیه السلام به او گفت: اگر معبودی غیر از من عبادت کنی بهطور قطع تو را از زندانیان قرار خواهم داد.
- 30
موسی علیه السلام به فرعون گفت: آیا مرا به زندان می افکنی حتی اگر دلیل راستگویی رسالت خویش را از جانب الله برایت بیاورم؟
تفسیر آیات 31 تا 40
- 31
فرعون گفت: پس اگر در آنچه که ادعا میکنی از راستگویان هستی دلیلی را که گفتی بر راستگوییات دلالت دارد، بیاور.
- 32
آنگاه موسی علیه السلام عصایش را بر زمین افکند بهناگاه مار بزرگی در برابر دیدگان آشکار شد.
- 33
و دستش را غیر سفید در گریبانش داخل کرد، و آن را سفید و درخشان و نورانی بدون سفیدی ناشی از پیسی درآورد، که تماشاگران اینچنین آن را میدیدند.
- 34
فرعون به کسانی از سران قوم خود که پیرامونش بودند گفت: همانا این مرد، ساحری ماهر است.
- 35
که میخواهد با سحر خویش شما را از سرزمینتان بیرون کند، پس نظر شما در مورد آنچه دربارۀ او بهکار گیریم چیست؟
- 36
به او گفتند: کار او و برادرش را به تأخیر بینداز، و در کیفر آن دو شتاب نکن، و در شهرهای مصر افرادی را بفرست تا ساحران را گرد آورند.
- 37
تمام ساحران دانا به سحر را نزدت آورند.
- 38
پس فرعون ساحرانش را برای مبارزه با موسی علیه السلام در مکان و زمانی مشخص گرد آورد.
- 39
و به مردم گفته شد: آیا شما جمع میشوید تا ببینید موسی چیره میشود یا ساحران؟
- 40
به این امید که اگر ساحران بر موسی علیه السلام چیره شدند آنها را در دینشان پیروی کنیم.
تفسیر آیات 41 تا 50
- 41
پس وقتی که ساحران نزد فرعون آمدند تا بر موسی علیه السلام غلبه کنند به او گفتند: اگر بر موسی پیروز شدیم آیا پاداشی مادی یا معنوی داریم؟
- 42
فرعون به آنها گفت: بله برای شما پاداشی است، و بهراستیکه در صورت پیروزی شما بر او از مقربان نزد من با اعطای مناصب رفیع خواهید بود.
- 43
موسی علیه السلام با اعتماد بر یاری الله و بیان اینکه آنچه نزدش است سحر نیست به آنها گفت: ریسمانها و عصاهایتان را بیندازید.
- 44
پس ریسمانها و عصاهایشان را انداختند، و هنگام انداختن آنها گفتند: به بزرگی فرعون که ما پیروزشدگانیم، و فردِ مغلوب، موسی است.
- 45
آنگاه موسی علیه السلام عصایش را انداخت که به ماری تبدیل شد، و بهناگاه تمام سحری را که بر مردم درآمیخته بودند بلعید.
- 46
پس وقتی ساحران دیدند که عصای موسی علیه السلام سحرشان را که انداختند میبلعد به سجده افتادند.
- 47
گفتند: به پروردگار تمام مخلوقات ایمان آوردیم.
- 48
پروردگار موسی و هارون.
- 49
فرعون با اعتراض بر ایمان ساحران به آنها گفت: آیا به موسی ایمان آوردید پیش از آنکه من اجازۀ این کار را به شما بدهم؟! بهراستیکه موسی همان بزرگ شماست که سحر به شما آموخته است، و همگی شما بر اخراج ساکنان مصر از آن دسیسه چیدهاید، پس به زودی خواهید دانست چه کیفری بر شما واقع میسازم، چنانکه پا و دست هر یک از شما را به صورت مخالف با قطع پای راست و دست چپ یا بالعکس خواهم برید، و همگی شما را بر تنههای درختان خرما به دار خواهم آویخت، و هیچیک از شما را باقی نخواهم گذاشت.
- 50
ساحران به فرعون گفتند: هیچ زیانی در قطع کردن و به دارآویختن در دنیا که ما را به آن تهدید میکنی نیست، زیرا عذاب تو از بین میرود، و ما بهسوی پروردگارمان بازمیگردیم، و به زودی ما را در رحمت همیشگی خویش درخواهد آورد.
تفسیر آیات 51 تا 60
- 51
بهراستیکه ما امید داریم چون نخستین کسانی بودیم که به موسی ایمان آوردند و او را تصدیق کردند الله گناهان گذشتهمان را از ما پاک کند.
- 52
و با فرمان به موسی علیه السلام به او وحی کردیم که شبانه بنیاسرائیل را حرکت بده، بهراستیکه فرعون و همراهیانش آنها را تعقیب میکنند تا آنها را بازگردانند.
- 53
پس فرعون برخی لشکریانش را به شهرها فرستاد که لشکرها را آماده کنند تا بنیاسرائیل را بازگردانند زیرا از رفتن شبانۀ آنها از مصر آگاه شد.
- 54
فرعون برای تحقیر بنیاسرائیل گفت: همانا اینها گروهی اندک هستند.
- 55
و همانا کاری کردهاند که سبب خشم ما بر آنها است.
- 56
و بهراستیکه ما در برابر آنها هوشیار و آماده هستیم.
- 57
پس فرعون و قومش را از سرزمین مصر که دارای باغ های پر از درخت و گیاه، و چشمه های جاری پر آب بود، خارج کردیم.
- 58
و دارای گنجینههای مال، و مسکنهای نیکو درآوردیم.
- 59
و همانگونه که فرعون و قومش را از این نعمتها درآوردیم، پس از آنها جنس همین نعمتها را برای بنیاسرائیل در سرزمینهای شام قرار دادیم.
- 60
فرعون و قومش هنگام برآمدن خورشید در پی بنیاسرائیل به راه افتادند.
تفسیر آیات 61 تا 70
- 61
پس هنگامی که فرعون و قومش با موسی -علیه السلام- و قومش رو به رو شدند به گونه ای که هر دو قوم همدیگر را می دیدند، یاران موسی -علیه السلام- گفتند: همانا فرعون و قومش به ما خواهند رسید، و ما توانایی مقابله با آن ها را نداریم.
- 62
موسی علیه السلام به قومش گفت: امر چنانکه شما میپندارید نیست، زیرا پروردگارم با تایید و یاری با من است، و بهزودی مرا به راه نجات راهنمایی و هدایت خواهد کرد.
- 63
پس با فرمان به موسی علیه السلام به او وحی کردیم که عصایش را به دریا بزند، پس آن را به دریا زد، آنگاه دریا از هم شکافت و به تعدادِ قبایل بنیاسرائیل به دوازده راه تبدیل شد، که هر قطعۀ شکافتهشده از دریا مانند کوهی بزرگ از نظر بزرگی و ثبات بود بهگونهای که آب از آنها جاری نمیشد.
- 64
و فرعون و قومش را نزدیک ساختیم تا وارد دریا شدند به این گمان که راه قابل عبوری است.
- 65
و موسی علیه السلام و همراهیان او از بنیاسرائیل را نجات دادیم، و هیچیک از آنها را نابود نکردیم.
- 66
سپس فرعون و قومش را در دریا غرق و نابود کردیم.
- 67
در شکافتن دریا برای موسی علیه السلام و نجات او و نابودی فرعون و قومش بهطور قطع نشانهای دلالت کننده بر راستگویی موسی علیه السلام است، و بیشتر همراهیان فرعون مؤمن نبودند.
- 68
و - ای رسول- همانا پروردگارت ذات شکستناپذیری است که از دشمنانش انتقام میگیرد، و نسبت به کسانی از آنها که توبه کنند بسیار مهربان است.
- 69
و - ای رسول- قصۀ ابراهیم علیه السلام را بر آنها بخوان.
- 70
آنگاه که به پدرش آزر و قومش گفت: به جای الله چه عبادت میکنید؟
تفسیر آیات 71 تا 80
- 71
قومش به او گفتند: بتهایی را عبادت میکنیم که پیوسته بر عبادت آنها استوار و همنشین آنها هستیم.
- 72
ابراهیم علیه السلام به آنها گفت: آیا بتها دعای شما را آنگاه که آنها را میخوانید میشنوند؟
- 73
یا اگر از آنها اطاعت کنید به شما نفع میرسانند، یا اگر از آنها نافرمانی کنید به شما زیان میرسانند؟
- 74
گفتند: وقتیکه آنها را بخوانیم سخنمان را نمیشنوند، و اگر از آنها اطاعت کنیم به ما نفع نمیرسانند، و اگر از آنها نافرمانی کنیم به ما زیان نمیرسانند، اما پدرانمان را دیدیم که این کار را انجام میدادند، و از آنها تقلید میکنیم.
- 75
ابراهیم علیه السلام گفت: آیا فکر کردهاید که ببینید چه بتهایی را به جای الله عبادت میکردید.
- 76
و بتهایی که پدران نخستین شما عبادت میکردند.
- 77
بهراستیکه تمام آنها دشمنان من هستند؛ زیرا باطل هستند جز الله پروردگار تمام مخلوقات.
- 78
همان ذاتیکه مرا آفریده، و اوست که مرا به خیر دنیا و آخرت راهنمایی میکند.
- 79
و همان ذاتیکه وقتی گرسنه شوم، تنها او به من غذا میدهد، و وقتی تشنه شوم مرا سیراب میکند.
- 80
و وقتیکه بیمار شوم فقط اوست که مرا از بیماری شفا میدهد و هیچ شفا دهندهای جز او ندارم.
تفسیر آیات 81 تا 90
- 81
و همان ذاتیکه وقتی اَجَلم سپری شود، تنها او مرا میمیراند، و پس از مرگم مرا زنده میکند.
- 82
و همان ذاتیکه فقط از او امید دارم در روز جزا گناهانم را بر من بیامرزد.
- 83
ابراهیم علیه السلام درحالیکه پروردگارش را میخواند گفت: پروردگارا به من درک عمیق در دین عطا کن، و مرا با پیامبران صالح پیش از خودم ملحق کن؛ یعنی مرا همراه آنها به بهشت درآور.
- 84
و یادی نیکو و ستایشی ستوده در میان کسانیکه در قرنهای پس از من میآیند برایم قرار دِه.
- 85
و مرا از کسانی قرار دِه که منازل بهشت را که بندگان مؤمن تو در آنجا در رفاه و نعمت هستند به ارث میبرند، و مرا در آنجا ساکن گردان.
- 86
و پدرم را بیامرز، بهراستیکه او بهسبب شرک، از گمراهان از حق است، ابراهیم علیه السلام قبل از اینکه برایش مشخص شود پدرش از ساکنان جهنم است برای او دعا کرد، اما وقتی این امر برایش مشخص شد از او بیزاری جست، و دیگر برایش دعا نکرد.
- 87
و مرا در روزیکه مردم برای حسابرسی برانگیخته میشوند با عذاب رسوا مساز.
- 88
روزیکه نه مالی که انسان در دنیا جمع کرده است سود میرساند، و نه فرزندانی که از آنها یاری میگرفت.
- 89
مگر کسیکه دلی پاک نزد الله بیاورد؛ که نه شرکی در آن باشد و نه نفاق و نه ریا و نه تکبری، زیرا او به مالی که در راه الله انفاق کرده و به فرزندانی که برایش دعا میکردند سود میبرد.
- 90
و بهشت برای پرهیزگاران پروردگارشان با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی او تعالی نزدیک میشود.
تفسیر آیات 91 تا 100
- 91
و در محشر، جهنم برای گمراهانی که از دین حق گمراه شدند آشکار میگردد.
- 92
و برای توبیخ آنها برایشان گفته میشود: کجایند معبودهایی که عبادت میکردید؟
- 93
آنها را به جای الله عبادت میکردید؟ آیا با محافظت شما از عذاب الله به شما یاری میرسانند، یا خودشان را یاری میکنند؟
- 94
پس آنها و کسانیکه آنها را گمراه ساختند بر روی یکدیگر در جهنم افکنده میشوند.
- 95
و تمام یاوران ابلیس از شیاطین، و هیچیک از آنها استثنا نمیشود.
- 96
مشرکان که غیر الله را عبادت میکردند، و شریکانی به جای او میگرفتند، درحالیکه با کسانیکه آنها را به جای الله عبادت میکردند مجادله میکنند میگویند:
- 97
به الله سوگند که در گمراهی آشکاری از حق بودهایم.
- 98
چرا که شما را شریکی برای پروردگار همه ی مخلوقات قرار می دادیم، و شما را همانند او عبادت می کردیم.
- 99
و ما را از راه حق گمراه نکردند جز جنایتکارانی که ما را به جای عبادت الله به عبادت خودشان فرا خواندند.
- 100
پس شفاعتگرانی نداریم که ما را نزد الله شفاعت کنند تا از عذاب او تعالی نجات یابیم.
تفسیر آیات 101 تا 110
- 101
و دوستی صمیمی نیز نداریم که از ما دفاع و برایمان شفاعت کند.
- 102
پس کاش بازگشتی به زندگی دنیا داشتیم تا از مؤمنان به الله میشدیم.
- 103
بهراستیکه در این قصۀ ابراهیم علیه السلام و سرانجام تکذیبکنندگان، برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمیآورند.
- 104
و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات شکستناپذیری است که از دشمنانش انتقام میگیرد، و نسبت به توبهکاران آنها بخشنده است.
- 105
قوم نوح علیه السلام رسولان را تکذیب کردند آنگاه که نوح علیه السلام را تکذیب کردند.
- 106
آنگاه که برادر نَسَبى يشان نوح -علیه السلام- به آنان گفت: آیا از ترس الله متعال، تقوای او را پیشه نمی کنید و عبادت غیر از او را ترک نمی کنید؟!
- 107
بهراستی من رسولی برایتان هستم که الله مرا بهسوی شما فرستاده است، و امانتداری هستم که بر آنچه الله بر من وحی کرده است نه میافزایم و نه از آن میکاهم.
- 108
پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او بترسید، و مرا در آنچه به شما امر میکنم و در آنچه شما را از آن نهی میکنم اطاعت کنید.
- 109
و در قبال آنچه از جانب پروردگارم به شما ابلاغ میکنم پاداشی از شما نمیخواهم، و پاداش من فقط بر الله پروردگار مخلوقات است؛ نه بر غیر او.
- 110
پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او تعالی بترسید، و مرا در آنچه که شما را به آن امر و از آنچه که شما را از آن نهی میکنم اطاعت کنید.
تفسیر آیات 111 تا 120
- 111
قومش به او گفتند: - ای نوح- آیا به تو ایمان بیاوریم، و از آنچه که آوردی پیروی کنیم و به آن عمل کنیم درحالیکه پیروان تو جز مردم پست و فرومایه نیستند، و سران و بزرگانی در میان آنها یافت نمیشوند؟!
- 112
نوح علیه السلام به آنها گفت: من به آنچه که این مؤمنان انجام میدادهاند چه دانشی دارم؟ زیرا من وکیل آنها نبودم که اعمالشان را برشمارم.
- 113
حساب آنها فقط بر الله است که امور نهان و آشکارشان را میداند، و متوجه من نیست، اگر آنچه را که گفتید میفهمیدید به زبان نمیآوردید.
- 114
و من طرد کنندۀ مؤمنان از مجلس خویش برای اجابت خواستۀ شما تا ایمان بیاورید نیستم.
- 115
من جز انذاردهندهای آشکار که شما را از عذاب الله میترسانم نیستم.
- 116
قومش به او گفتند: اگر از آنچه که ما را به آن فرا میخوانی دست برنداری بهطور قطع از سرزنشیافتگان و کشتهشدگان با سنگسار خواهی بود.
- 117
نوح علیه السلام با خواندن پروردگارش گفت: پروردگارا بهراستی قوم من مرا تکذیب کردند، و در آنچه که از جانب تو آوردم مرا تصدیق نکردند.
- 118
پس میان من و آنها حکمی صادر کن که آنها را به خاطر اصرارشان بر باطل نابود سازد، و من و مؤمنان همراهم را از آنچه که کافران قومم را نابود میگرداند نجات دِه.
- 119
پس دعایش را برای او اجابت کردیم، و او و مؤمنان همراهش را در کشتیِ پُر از مردم و حیوانات نجات دادیم.
- 120
و پس از آنها باقیماندگان یعنی قوم نوح علیه السلام را غرق کردیم.
تفسیر آیات 121 تا 130
- 121
همانا در این قصۀ نوح علیه السلام و قومش، و نجات نوح و مؤمنان همراهش، و نابودی کافران قوم او برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمیآورند.
- 122
و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات شکستناپذیری است که از دشمنانش انتقام میگیرد، و نسبت به توبهکاران آنها مهربان است.
- 123
عاد رسولان را تکذیب کردند آنگاه که رسولشان هود علیه السلام را تکذیب کردند.
- 124
به یاد آور آنگاه که برادر نَسَبی يشان هود -علیه السلام- به آنان گفت: آیا از ترس الله متعال، تقوای او را پیشه نمی کنید و عبادت غیر از او را ترک نمی کنید؟!
- 125
همانا من رسولی برایتان هستم که الله مرا بهسوی شما فرستاده است، و امانتداری هستم که بر آنچه که الله مرا به تبلیغ آن امر کرده نه میافزایم و نه از آن میکاهم.
- 126
پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او بترسید، و مرا در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی میکنم فرمانبرداری کنید.
- 127
و در قبال آنچه از جانب پروردگارم به شما ابلاغ میکنم پاداشی از شما نمیخواهم، و پاداش من فقط بر الله پروردگار مخلوقات است؛ نه برعهدۀ دیگران.
- 128
آیا بر هر مکان مشرف و مرتفعی بنیانی برای نشانه و بیهوده و بدون هیچ فایدۀ دنیوی و اخروی میسازید؟!
- 129
و دژها و کاخهایی میگیرید گویی در این دنیا جاویدان میمانید، و از آن منتقل نمیشوید؟!
- 130
و هنگامیکه برای قتل یا زدن حملهور میشوید ستمکارانه و بدون ترحم و مهربانی حملهور میشوید.
تفسیر آیات 131 تا 140
- 131
پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او بترسید، و از من در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی میکنم فرمانبرداری کنید.
- 132
و از الله بترسید که از نعمتهایش آنچه را خواستید به شما داد.
- 133
دامها و فرزندان به شما داد.
- 134
باغها و چشمههایی جاری به شما داد.
- 135
- ای قوم من- همانا من از عذاب روزی بزرگ یعنی روز قیامت بر شما میترسم.
- 136
قومش به او گفتند: به ما اندرز دهی یا اندرز ندهی نزد ما یکسان است، پس هرگز به تو ایمان نخواهیم آورد، و از آنچه که بر آن هستیم بازنخواهیم گشت.
- 137
این چیزی نیست جز دین و عادات و اخلاق نخستینیان.
- 138
و ما عذاب نمیشویم.
- 139
پس به تکذیب پیامبرشان هود علیه السلام ادامه دادند، آنگاه آنها را بهسبب تکذیبشان با بادی عَقیم نابود کردیم، بهطور قطع در نابودی آنها برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمیآورند.
- 140
و - ای رسول- همانا پروردگار تو همان ذات شکستناپذیری است که از دشمنانش انتقام میگیرد، و نسبت به توبهکاران آنها بخشنده است.
تفسیر آیات 141 تا 150
- 141
ثمود با تکذیب پیامبرشان صالح علیه السلام رسولان را تکذیب کردند.
- 142
آنگاه که برادر نَسَبیشان صالح علیه السلام به آنها گفت: آیا از ترس الله با ترک عبادت غیر او تقوایش را پیشه نمیکنید؟!
- 143
همانا من رسولی برایتان هستم که الله مرا بهسوی شما فرستاده است، و در آنچه که از جانب او به شما ابلاغ میکنم امانتداری هستم که نه چیزی بر آن میافزایم و نه چیزی از آن میکاهم.
- 144
پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او بترسید، و از من در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی میکنم فرمانبرداری کنید.
- 145
و در قبال آنچه از جانب پروردگارم به شما ابلاغ میکنم پاداشی از شما نمیخواهم، و پاداش من فقط بر الله پروردگار مخلوقات است؛ نه برعهدۀ دیگران.
- 146
آیا امید دارید که در نیکیها و نعمتهایی که قرار دارید ایمن و بدون ترس رها میشوید؟!
- 147
در باغها و چشمههای جاری.
- 148
و کشتزارها و نخلستانهایی که میوۀ تازه و خوشمزه دارند.
- 149
و کوهها را ماهرانه میتراشید تا خانههایی مسکونی بسازید [و در آنها به عیش و نوش بپردازید].
- 150
پس با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او بترسید، و از من در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی میکنم فرمانبرداری کنید.
تفسیر آیات 151 تا 160
- 151
و به فرمان کسانیکه با ارتکاب گناهان بر خودشان زیادهروی میکنند گردن ننهید.
- 152
همان کسانیکه با انتشار گناهان، در زمین فساد برپا میکنند، و خودشان را با پایبندی به طاعت الله اصلاح نمیگردانند.
- 153
قومش به او گفتند: تو نیستی جز از کسانیکه چند مرتبه سحر شدهاند تا جاییکه سحر بر عقلشان چیره گشته و آن را ربوده است.
- 154
جز بشری مانند ما نیستی پس هیچ امتیازی بر ما نداری تا اینکه رسولی باشی، پس نشانهای که دلالت کند رسول هستی بیاور اگر در این ادعا راستگویی.
- 155
صالح - درحالیکه الله نشانهای به او داده بود، یعنی مادهشتری که الله از صخره درآورد- به آنها گفت: این مادهشتری است که مشاهده و لمس میشود، که برای او سهمی از آب، و برای شما سهمی مشخص است، در روزیکه سهم شماست نمینوشد، و شما هم در روزیکه سهم اوست نمینوشید.
- 156
و پیکردن یا زدنی که به او آسیب میرساند به او نرسانید، که بهسبب این کار عذابی از جانب الله به شما میرسد و در روزی بزرگ به خاطر مصیبتی که در آن روز بر شما نازل میشود شما را با آن نابود میسازد.
- 157
پس بر پیکردن مادهشتر متحد شدند، آنگاه سرکشترینشان آن را پی کرد، پس چون دانستند که عذاب بهطور قطع بر آنها نازل میشود از کاری که کرده بودند پشیمان شدند، اما پشیمانی هنگام مشاهدۀ عذاب سود نمیرساند.
- 158
پس عذابی که به آن وعده داده شده بودند یعنی زلزله و فریادی بزرگ آنها را فرا گرفت، بهراستیکه در این قصۀ صالح علیه السلام و قومش برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمیآورند.
- 159
و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات شکستناپذیری است که از دشمنانش انتقام میگیرد، و نسبت به بندگان توبهکارش بخشنده است.
- 160
قوم لوط با تکذیب پیامبرشان لوط علیه السلام، رسولان را تکذیب کردند.
تفسیر آیات 161 تا 170
- 161
آنگاه که برادر نَسَبی يشان لوط -علیه السلام- به آنان گفت: آیا از ترس الله متعال، تقوای او را پیشه نمی کنید و شریک قرار دادن همراه او را ترک نمی کنید؟!
- 162
همانا من رسولی برایتان هستم که الله مرا بهسوی شما فرستاده است، و در آنچه که از جانب او به شما ابلاغ میکنم امانتداری هستم که نه چیزی بر آن میافزایم و نه چیزی از آن میکاهم.
- 163
پس با اجرای اوامر و ترک نواهی الله از او بترسید، و از من در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی میکنم فرمانبرداری کنید.
- 164
و در قبال آنچه از جانب پروردگارم به شما ابلاغ میکنم پاداشی از شما نمیخواهم، پاداش من فقط بر الله پروردگار مخلوقات است؛ نه برعهدۀ دیگران.
- 165
آیا از میان مردم با مردان آمیزش مینمائید؟!
- 166
و آمیزش با عورت همسرانتان را که الله آن را برای این هدف آفریده که شهوتهایتان را از آن طریق برآورده کنید، رها میکنید؟! بلکه شما با این انحراف زشت از حدود الله میگذرید.
- 167
قومش به او گفتند: ای لوط اگر از نهی ما از انجام این کار و اعتراض به خاطر آن بر ما دست نکشی بهطور قطع تو و همراهیانت از شهر ما رانده خواهید شد.
- 168
لوط علیه السلام به آنها گفت: بهراستیکه من این کاری که آن را انجام میدهید نمیپسندم و بر آن خشم میگیرم.
- 169
با خواندن پروردگارش گفت: پروردگارا مرا و خانوادهام را از عذابی که به اینها بهسبب کار زشتی که انجام میدهند خواهد رسید نجات دِه.
- 170
پس دعایش را اجابت کردیم و او و تمام خانوادهاش را نجات دادیم.
تفسیر آیات 171 تا 180
- 171
مگر همسرش را که کافر، و از بینرفتگان و نابودشدگان بود.
- 172
پس از اینکه لوط علیه السلام و خانوادهاش از شهر (سَدُوم) خارج شدند باقیماندگان بعد از او را به سختترین وجه نابود کردیم.
- 173
و سنگهایی از آسمان مانند باران بر آنها فرو فرستادیم، پس چه زشت بود باران اینها که لوط علیه السلام آنها را از عذاب الله در صورتیکه بر ارتکاب منکری که بودند ادامه دهند انذار داد و ترساند.
- 174
همانا در این عذاب نازلشده بر قوم لوط بهسبب انجام فاحشه، برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمیآورند.
- 175
و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات شکستناپذیری است که از دشمنانش انتقام میگیرد، و نسبت به بندگان توبهکارش بخشنده است.
- 176
و ساکنین شهری که درختانی انبوه داشت، همگى پیامبران را با تكذيب پیامبرشان شعیب -علیه السلام- تکذیب کردند (کسی که یکی از پیامبران الهی را تکذیب کند همانند این است که همگى پیامبران را تکذیب کرده باشد).
- 177
آنگاه که پیامبرشان شعیب علیه السلام به آنها گفت: آیا از ترس الله با ترک شرک به او، تقوای او تعالی را پیشه نمیکنید؟!
- 178
همانا من رسولی برایتان هستم که الله مرا بهسوی شما فرستاده است، و در آنچه از جانب او به شما ابلاغ میکنم امانتداری هستم که بر آنچه مرا به تبلیغ آن فرمان داده است نه چیزی میافزایم و نه چیزی از آن میکاهم.
- 179
پس با اجرای اوامر و ترک نواهی الله از او بترسید، و از من در آنچه شما را به آن امر، و در آنچه شما را از آن نهی میکنم فرمانبرداری کنید.
- 180
و در قبال آنچه از جانب پروردگارم به شما ابلاغ میکنم پاداشی از شما نمیخواهم، پاداش من فقط بر الله پروردگار مخلوقات است؛ نه برعهدۀ دیگران.
تفسیر آیات 181 تا 190
- 181
هنگامی که چیزی به مردم می فروشید پیمانه را کامل کنید، و از کسانی نباشید که وقتی چیزی به مردم می فروشند از پیمانه می کاهند.
- 182
و هنگامیکه برای دیگران وزن میکنید با ترازوی درست وزن کنید.
- 183
و از حقوق مردم نکاهید، و با ارتکاب گناهان در زمین بسیار فساد برپا نکنید.
- 184
و با ترس از ذاتیکه شما و امتهای پیشین را آفرید از او بترسید از اینکه عذابش را بر شما نازل کند.
- 185
قوم شعیب علیه السلام به او گفتند: تو نیستی جز از کسانیکه چند بار سحر شدهاند تا اینکه سحر بر عقلت چیره شده و آن را از بین برده است.
- 186
و جز بشری مانند ما نیستی پس هیچ امتیازی بر ما نداری، پس چگونه رسولی هستی؟ و تو را جز دروغگویی در ادعای رسالت نمیپنداریم.
- 187
پس پارهای از آسمان بر ما فرو ریز اگر در آنچه ادعا میکنی راستگو هستی.
- 188
شعیب علیه السلام به آنها گفت: پروردگارم به شرک و گناهانی که انجام میدهید آگاهتر است و ذرهای از اعمالتان بر او پوشیده نمیماند.
- 189
اما بر تکذیب او ادامه دادند، پس عذابی بزرگ آنها را فرا گرفت آنگاه که ابری پس از روزی بسیار گرم بر آنها سایه افکند، و آتشی بر آنها بارید و آنها را سوزاند، همانا روز نابودی آنها روزی بسیار هولناک بود.
- 190
همانا در این نابودی قوم شعیب علیه السلام برای پندگیران پندی است، اما بیشتر مردم ایمان نمیآورند.
تفسیر آیات 191 تا 200
- 191
و - ای رسول- همانا پروردگارت همان ذات شکستناپذیری است که از دشمنانش انتقام میگیرد، و نسبت به بندگان توبهکارش بخشنده است.
- 192
و همانا این قرآن نازلشده بر محمد صلی الله علیه وسلم از جانب پروردگار مخلوقات نازل شده است.
- 193
جبریل امین آن را نازل کرد.
- 194
- ای رسول- آن را بر قلبت نازل کرد تا از رسولانی باشی که مردم را انذار میدهند، و از عذاب الله میترسانند.
- 195
آن را به زبان عربی واضح نازل کرد.
- 196
و همانا این قرآن در کتب نخستینیان مذکور است، که کتابهای آسمانی پیشین به آن بشارت دادهاند.
- 197
آیا اینها که تو را تکذیب میکنند نشانهای بر راستگویی تو نداشتهاند که علمای بنیاسرائیل مانند عبدالله بن سلام از حقیقت آنچه بر تو نازل شده است آگاه هستند.
- 198
و اگر این قرآن را بر برخی عجمها که به زبانی عربی سخن نمیگویند نازل میکردیم.
- 199
و آن را برایشان میخواند به آن ایمان نمیآوردند؛ زیرا میگفتند: آن را نمیفهمیم، پس باید الله را ستایش کنند که به زبان آنها نازل کرد.
- 200
اینگونه تکذیب و کفر را در دلهای مجرمان درمیآوریم.
تفسیر آیات 201 تا 210
- 201
تا از کفری که بر آن هستند تغییر نکنند و ایمان نیاورند تا زمانیکه عذاب رنجآور را ببینند.
- 202
پس عذاب ناگهانی آنها را فرا میگیرد، درحالیکه از آمدنش اطلاعی ندارند تا آنها را غافلگیر کند.
- 203
پس هنگامیکه عذاب به صورت ناگهانی بر آنها نازل میشود از افسوس زیاد میگویند: آیا به ما مهلت داده میشود تا بهسوی الله توبه کنیم؟!
- 204
پس آیا این کافران خواستار تعجیل در عذاب ما هستند و میگویند: هرگز به تو ایمان نخواهیم آورد تا همانگونه که ادعا کردی پارهای از آسمان بر ما فرو ریزد؟!
- 205
پس - ای رسول- به من خبر بده اگر این کافران را که از ایمان به آنچه آوردهای روی میگردانند زمانی طولانی از نعمتها بهرهمند کنیم.
- 206
و پس از این مدتی که این نعمتها به آنها رسیده است عذابی را که به آنها وعده داده میشود، دامنگیرشان گردد.
- 207
نعمتهایی که در دنیا بر آن بودند چه نفعی به آنها میرساند؟! آن نعمتها از بین رفته است، و هیچچیز یافت نمیشود.
- 208
و هیچیک از امتها را نابود نکردیم مگر اینکه پس از ارسال رسولان و فرو فرستادن کتابها عذری برایشان نگذاشتیم.
- 209
تا اندرز و تذکری برایشان باشد، و ما با عذابکردن آنها پس از اینکه با ارسال رسولان و نزول کتابها عذری برایشان نگذاشتیم بر آنها ستم نکردیم.
- 210
و شیطانها این قرآن را بر قلب رسول صلی الله علیه وسلم نازل نکردهاند.
تفسیر آیات 211 تا 220
- 211
و صحیح نیست که آنان قرآن را بر قلبش نازل کنند، و اصلاً قادر به انجام چنین کاری نیستند.
- 212
قادر بر انجام این کار نیستند چون از مکان آن در آسمان دور نگه داشته شدهاند، پس چگونه به آن میرسند و آن را نازل میکنند؟!
- 213
پس معبودی دیگر همراه الله عبادت نکن که او را با الله شریک گردانی، که بهسبب این کار از عذاب شدگان خواهی بود.
- 214
و - ای رسول- قومت را به ترتیب نزدیکی (خویشاوندی) انذار بده تا عذاب الله به آنها نرسد در صورتیکه بر شرک باقی بمانند.
- 215
و از روی رحمت و مهربانی برای مؤمنانی که از تو پیروی کردهاند رفتار و سخن نرم برگزین.
- 216
و اگر از تو نافرمانی کردند، و توحید و طاعت الله که آنها را به آن فرمان دادی اجابت نکردند، به آنها بگو: همانا من از شرک و گناهانی که انجام میدهید بیزار هستم.
- 217
و در تمام امورت بر ذات شکستناپذیری توکل کن که از دشمنانش انتقام میگیرد و نسبت به کسانی از آنها که بهسویش بازمیگردند بخشنده است.
- 218
همان ذات منزّهی که وقتی برای نماز برمیخیزی تو را میبیند.
- 219
و او سبحانه حرکت تو را از حالی به حالی دیگر در میان نمازگزاران میبیند، ذرهای از اعمال تو و اعمال دیگران بر او پوشیده نمیماند.
- 220
همانا او قرآن و ذکری را که در نمازت تلاوت میکنی میشنود، و از نیت تو آگاه است.
تفسیر آیات 221 تا 227
- 221
آیا بر شما خبر دهم شیاطینی که ادعا میکنند این قرآن را نازل میکنند بر چه کسی فرود میآیند؟
- 222
شیاطین بر هر کاهن دروغگوی بسیار گناهکار و نافرمان فرود میآیند.
- 223
شیاطین دزدانه به ملأ أعلی گوش فرا میدهند، آنگاه آن را به دوستان کاهن خویش میافکنند، و بیشتر کاهنان دروغگو هستند، که اگر یک کلمۀ راستی بگویند همراه آن صد دروغ میگویند.
- 224
شاعران که ادعا کردید محمد صلی الله علیه وسلم از آنها است، گمراهان از راه هدایت و راستی، از آنها پیروی میکنند، و اشعارشان را روایت میکنند.
- 225
- ای رسول- آیا ندیدهای که از مظاهر گمراهی آنها این است که در هر وادیای سرگردانند که گاهی در مدح حرکت میکنند، و گاهی در ذم؛ و گاهی در امور دیگر.
- 226
و اینکه دروغ میگویند، یعنی میگویند: چنین کردیم، درحالیکه آن کار را انجام ندادهاند.
- 227
مگر شاعرانی که ایمان آوردند و اعمال نیک انجام دادند و الله متعال را بسیار یاد کردند، و پس از این که دشمنان الله متعال به آنان ستم کردند؛ از آنان انتقام گرفتند، مانند حسان بن ثابت -رضی الله عنه-. و به زودی کسانی که با شریک قرار دادن برای الله متعال و ظلم به بندگانش، ستم کرده اند، خواهند دانست که بازگشتشان به کجا و سرنوشتشان چگونه خواهد بود، پس به مکانی عظیم و حسابی دقیق باز خواهند گشت.
پرسشهای رایج درباره سوره شعراء
سوره شعراء چند آیه دارد؟
سوره شعراء 227 آیه دارد.
شعراء به چه معناست؟
شعراء به معنای «شاعران» است.
سوره شعراء مکی است یا مدنی؟
سوره شعراء سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 47مین سوره است.
سوره شعراء در کدام جزء قرآن است؟
سوره شعراء در جزء 19 است.
سوره شعراء چندمین سوره قرآن است؟
سوره شعراء 26مین سوره قرآن است و پس از سوره فرقان و پیش از سوره نمل قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره شعراء را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره شعراء را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.