سوره 104 از 114 · جزء 30
سوره همزه
9 آیه · مکی · ترتیب نزول: 32مین
سورهٔ همزه در دورهٔ مکه نازل شده و 9 آیه دارد. بدگویان پشت سر مردم، مسخرهکنندگان و گردآورندگان مال که بر آن تکیه میکنند را نکوهش میکند؛ اعلام میکند سرانجامشان آتش حطمه است.
سوره همزه به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
وَيۡلٞ لِّكُلِّ هُمَزَةٖ لُّمَزَةٍ ﴿١﴾
وای بر هر غیبتکننده [و] عیبجوی!
- 2
ٱلَّذِي جَمَعَ مَالٗا وَعَدَّدَهُۥ ﴿٢﴾
[همان] کسی که مال فراونی گرد میآورد و آن را بارها میشمارد.
- 3
يَحۡسَبُ أَنَّ مَالَهُۥٓ أَخۡلَدَهُۥ ﴿٣﴾
گمان میکند که مالَش او را جاودانه میسازد.
- 4
كَلَّاۖ لَيُنۢبَذَنَّ فِي ٱلۡحُطَمَةِ ﴿٤﴾
هرگز چنین نیست [که او گمان میکند]؛ قطعاً در آتشِ درهمکوبنده انداخته خواهد شد.
- 5
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحُطَمَةُ ﴿٥﴾
و [ای پیامبر،] تو چه میدانی که آتشِ درهمکوبنده چیست؟
- 6
نَارُ ٱللَّهِ ٱلۡمُوقَدَةُ ﴿٦﴾
آتش برافروختۀ الهی است؛
- 7
ٱلَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى ٱلۡأَفۡـِٔدَةِ ﴿٧﴾
[آتشی] که بر دلها چیره میگردد [و میسوزانَد].
- 8
إِنَّهَا عَلَيۡهِم مُّؤۡصَدَةٞ ﴿٨﴾
بیگمان، آن [آتش] بر آنان بسته شده [و از هر سو محاصرهشان کرده] است.
- 9
فِي عَمَدٖ مُّمَدَّدَةِۭ ﴿٩﴾
[افروخته] در ستونهای بلند است.
شنیدن تلاوت سوره همزه
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 104 از 114
- معنای نام:
- عیبجو
- شمار آیات:
- 9
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 32
- جزء:
- 30
درباره سوره همزه
نام سوره از واژهٔ «الهمزه» در آیهٔ نخست گرفته شده است. این واژه کسی را بیان میکند که پشت سر مردم بدگویی میکند، عیبها را میجوید و سرزنش میکند. «لمزه» در کنار آن در همان آیه، کسی توضیح داده شده که روبهروی مردم یا با اشارهٔ چشم و ابرو آنان را مسخره میکند.
سوره مکی است و 9 آیه دارد. در مصحف در جایگاه 104 و در جزء 30 قرآن قرار دارد؛ در ترتیب رایج نزول، سورهٔ 32 است. دربارهٔ مکی بودن اختلاف نظر قابل توجهی میان علما وجود ندارد.
زمان نزول سوره همزه
سوره در دورهٔ مکه و زمانی نازل شد که بزرگان مشرکان با زبان، پیامبر (ص) و مسلمانان را میآزردند و مسخره میکردند. در منابع نقل شده این آیات دربارهٔ برخی بزرگان قریش نازل شده و نامهای متفاوتی آمده است. اما مفسران تأکید کردهاند حکم آیات به اشخاص معین محدود نیست و همهٔ دارندگان این خویهای بد را در بر میگیرد.
خوار شمردن ضعیفان به وسیلهٔ کسانی که به ثروت میبالیدند، آن را میشمردند و میاندوختند و به سبب آن خود را آسیبناپذیر میپنداشتند، رفتاری رایج در جامعهٔ مکه آن دوران بود. سوره این رفتار را بهشدت نقد میکند.
موضوعات سوره همزه
سوره با هشدار «وای بر او!» به هر کس آغاز میشود که پشت سر مردم بدگویی، عیبجویی و تمسخر میکند. ویژگی دیگر این شخص گردآوردن مال و بارها شمردن آن است.
سپس بیان میشود این شخص میپندارد مالش او را جاودان میکند. اما حقیقت مانند پندار او نیست؛ قطعاً به حطمه افکنده خواهد شد.
سپس با پرسش «تو چه میدانی حطمه چیست؟» توجه به بزرگی کیفر جلب و توضیح داده میشود: حطمه آتش برافروختهٔ خداست؛ سوزندگی آن تا دلها میرسد. این آتش در ستونهای کشیده بر آنان بسته شده است.
سوره میآموزد آزار زبانی مردم، تمسخر و خوار شمردن دیگران با تکیه بر ثروت نزد خدا چه گناه سنگینی است؛ مؤمنان را نیز به دوری از این رفتارها دعوت میکند.
فضیلت سوره همزه
در برخی تفسیرها سخنی هست که به خواننده سورهٔ همزه ده ثواب به شمار کسانی که پیامبر (ص) و یارانش را مسخره کردند وعده میدهد. ابن جوزی و ابن حجر آشکارا گفتهاند که این خبر که به ابیّ بن کعب نسبت داده شده و زمخشری نیز آن را در تفسیرش آورده، ساختگی است. دربارهٔ همزه روایت صحیحی در فضیلت شناخته نشده است.
بنا بر آنچه ابن کثیر نقل کرده، ابن عباس واژههای «همزه» و «لمزه» را در آیهٔ نخست چنین توضیح داده است: کسی که زبان به مردم دراز میکند و آنان را عیبجویی میکند. در حدیثی که ترمذی از عبدالله بن مسعود روایت کرده، پیامبر (ص) فرمود که مؤمن زباندراز، لعنتکننده، بیشرم و بدزبان نیست؛ واژهٔ «زباندراز» در اینجا همان است که در توضیح ابن عباس آمده است. ترمذی دربارهٔ این حدیث «حسن غریب» گفته است.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره همزه
توضیح کوتاه همه آیات سوره همزه، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
- 1
عذاب سخت و شدید برای کسیکه بسیار از مردم غیبت و بدگویی کند.
- 2
کسیکه غم و اندوهش جمعآوری و شمردن مال است، و غم و اندوه دیگری جز آن ندارد.
- 3
گمان میکند مالی که فراهم آورده است او را از عذاب مرگ نجات خواهد داد، و در زندگی دنیا جاویدان میماند.
- 4
امر آنگونه که این جاهل تصور کرده، نیست، بهطور قطع در آتش جهنم که بر اثر قدرت زیادش هر چیزی را که در آن افکنده شود خرد میکند و در هم میشکند افکنده خواهد شد.
- 5
و -ای رسول- تو چه میدانی این آتشی که هر چیزی را در آن افکنده شود خرد میکند چیست؟!
- 6
بهراستیکه آتشِ افروختۀ الله است.
- 7
که از بدنهای مردم به دلهایشان نفوذ میکند.
- 8
بهراستیکه آن آتش، کسانی را که در آن عذاب میشوند، از هر طرف محاصره کرده است.
- 9
با ستونهایی کشیده و طولانی تا از آن خارج نشوند.
پرسشهای رایج درباره سوره همزه
سوره همزه چند آیه دارد؟
سوره همزه 9 آیه دارد.
همزه به چه معناست؟
همزه به معنای «عیبجو» است.
سوره همزه مکی است یا مدنی؟
سوره همزه سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 32مین سوره است.
سوره همزه در کدام جزء قرآن است؟
سوره همزه در جزء 30 است.
سوره همزه چندمین سوره قرآن است؟
سوره همزه 104مین سوره قرآن است و پس از سوره عصر و پیش از سوره فیل قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره همزه را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره همزه را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.