سوره 83 از 114 · جزء 30
سوره مطففین
36 آیه · مکی · ترتیب نزول: 86مین
سورهٔ مطففین که با هشدار به متقلبان در پیمانه و وزن آغاز میشود، 36 آیه دارد. حساب حقالناس در آخرت را یادآوری میکند؛ ثبت اعمال و سرانجام گناهکاران و نیکوکاران را مقایسه میکند.
سوره مطففین به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
وَيۡلٞ لِّلۡمُطَفِّفِينَ ﴿١﴾
وای بر کمفروشان!
- 2
ٱلَّذِينَ إِذَا ٱكۡتَالُواْ عَلَى ٱلنَّاسِ يَسۡتَوۡفُونَ ﴿٢﴾
[همان] کسانی که چون [برای خود] از مردم پیمانه میکنند، حق خود را کامل میگیرند،
- 3
وَإِذَا كَالُوهُمۡ أَو وَّزَنُوهُمۡ يُخۡسِرُونَ ﴿٣﴾
و هنگامی که [میخواهند] برای آنان پیمانه یا وزن کنند، کم میگذارند.
- 4
أَلَا يَظُنُّ أُوْلَٰٓئِكَ أَنَّهُم مَّبۡعُوثُونَ ﴿٤﴾
آیا آنها گمان نمیکنند که [قیامت فرا میرسد و از قبرها] برانگیخته میشوند،
- 5
لِيَوۡمٍ عَظِيمٖ ﴿٥﴾
در روزی بزرگ؟
- 6
يَوۡمَ يَقُومُ ٱلنَّاسُ لِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٦﴾
[همان] روزی که مردم در پیشگاه پروردگار جهانیان میایستند.
- 7
كَلَّآ إِنَّ كِتَٰبَ ٱلۡفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٖ ﴿٧﴾
هرگز چنین نیست [که کافران پنداشتهاند]! به راستی که نامۀ [اعمال] بدکاران در سِجّین است.
- 8
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا سِجِّينٞ ﴿٨﴾
و تو چه دانی که سِجّین چیست؟
- 9
كِتَٰبٞ مَّرۡقُومٞ ﴿٩﴾
کتابی است که [اعمال بدکاران در آن] نوشته شده است.
- 10
وَيۡلٞ يَوۡمَئِذٖ لِّلۡمُكَذِّبِينَ ﴿١٠﴾
در آن روز، وای بر تکذیبکنندگان!
- 11
ٱلَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ ﴿١١﴾
همان کسانی که روز جزا را [انکار و] تکذیب میکنند؛
- 12
وَمَا يُكَذِّبُ بِهِۦٓ إِلَّا كُلُّ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ ﴿١٢﴾
و جز ستمکارانِ گنهکار، [کسی] آن [روز] را تکذیب نمیکند.
- 13
إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٣﴾
هنگامی که آیات ما بر او تلاوت میشود، میگوید: «[این] افسانههای [خیالی] گذشتگان است».
- 14
كَلَّاۖ بَلۡۜ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ﴿١٤﴾
هرگز چنین نیست [که آنها گمان میکنند]؛ بلکه [به سبب] آنچه کردهاند، بر دلهایشان زنگار بسته است.
- 15
كَلَّآ إِنَّهُمۡ عَن رَّبِّهِمۡ يَوۡمَئِذٖ لَّمَحۡجُوبُونَ ﴿١٥﴾
هرگز چنین نیست [که آنها میپندارند]. بیگمان، آنان در آن روز از [دیدار] پروردگارشان محرومند.
- 16
ثُمَّ إِنَّهُمۡ لَصَالُواْ ٱلۡجَحِيمِ ﴿١٦﴾
و [بعد از حساب،] مسلماً وارد دوزخ میشوند.
- 17
ثُمَّ يُقَالُ هَٰذَا ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ ﴿١٧﴾
آنگاه به آنان گفته میشود: «این [آتش،] همان چیزی است که آن را تکذیب میکردید».
- 18
كَلَّآ إِنَّ كِتَٰبَ ٱلۡأَبۡرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ ﴿١٨﴾
هرگز چنین نیست [که آنها میپندارند]؛ بیگمان، نامۀ [اعمال] نیکوکاران در «عِلّیین» است.
- 19
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا عِلِّيُّونَ ﴿١٩﴾
و تو چه دانی که «عِلّیین» چیست؟
- 20
كِتَٰبٞ مَّرۡقُومٞ ﴿٢٠﴾
کتابی است که [اعمال نیکوکاران در آن] نوشته شده است،
- 21
يَشۡهَدُهُ ٱلۡمُقَرَّبُونَ ﴿٢١﴾
که مقرّبان [درگاه الهی] بر آن حاضر میشوند [و گواهی میدهند].
- 22
إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ لَفِي نَعِيمٍ ﴿٢٢﴾
همانا نیکوکاران در نعمت[های بهشت] هستند.
- 23
عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ ﴿٢٣﴾
بر تختها [تکیه زده و] مینگرند.
- 24
تَعۡرِفُ فِي وُجُوهِهِمۡ نَضۡرَةَ ٱلنَّعِيمِ ﴿٢٤﴾
خرمی و نشاطِ نعمت [بهشت] را در چهرههایشان [می بینی و] میشناسی.
- 25
يُسۡقَوۡنَ مِن رَّحِيقٖ مَّخۡتُومٍ ﴿٢٥﴾
آنها از شراب نابِ مُهرشده، [نوشانیده و] سیراب میشوند.
- 26
خِتَٰمُهُۥ مِسۡكٞۚ وَفِي ذَٰلِكَ فَلۡيَتَنَافَسِ ٱلۡمُتَنَٰفِسُونَ ﴿٢٦﴾
مُهری که بر آن نهاده شده، از مُشک است، و مشتاقان [رحمت]، در این [شراب و دیگر نعمتهای بهشتی] باید بر یکدیگر پیشی گیرند.
- 27
وَمِزَاجُهُۥ مِن تَسۡنِيمٍ ﴿٢٧﴾
و آمیزهاش از [چشمه] تسنیم است؛
- 28
عَيۡنٗا يَشۡرَبُ بِهَا ٱلۡمُقَرَّبُونَ ﴿٢٨﴾
[همان] چشمهای که مقربان [درگاه الهی] از آن مینوشند.
- 29
إِنَّ ٱلَّذِينَ أَجۡرَمُواْ كَانُواْ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يَضۡحَكُونَ ﴿٢٩﴾
همانا کسانی که جرم و گناه مرتکب شدند، پیوسته [در دنیا] بر کسانی که ایمان آورده بودند میخندیدند.
- 30
وَإِذَا مَرُّواْ بِهِمۡ يَتَغَامَزُونَ ﴿٣٠﴾
و هر گاه [مؤمنان] از کنارشان میگذشتند، با چشم و ابرو به هم اشاره میکردند [و آنان را به سُخره میگرفتند]؛
- 31
وَإِذَا ٱنقَلَبُوٓاْ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِمُ ٱنقَلَبُواْ فَكِهِينَ ﴿٣١﴾
و چون به سوی خانوادۀ خود بازمیگشتند، [به خاطر تمسخرِ مؤمنان] شادمان و خندان بودند؛
- 32
وَإِذَا رَأَوۡهُمۡ قَالُوٓاْ إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَضَآلُّونَ ﴿٣٢﴾
و هنگامی که مؤمنان را میدیدند میگفتند: «بیگمان، اینان گمراهانند»؛
- 33
وَمَآ أُرۡسِلُواْ عَلَيۡهِمۡ حَٰفِظِينَ ﴿٣٣﴾
در حالی که آنان برای مراقبت [و نگهبانی،] بر مؤمنان فرستاده نشده بودند.
- 34
فَٱلۡيَوۡمَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنَ ٱلۡكُفَّارِ يَضۡحَكُونَ ﴿٣٤﴾
ولی امروز کسانی که ایمان آوردهاند، به کافران میخندند.
- 35
عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ ﴿٣٥﴾
بر تختهای [آراسته نشسته و به نعمتهای الهی که برترین آنها، رؤیت وجه گرامی الله است] مینگرند.
- 36
هَلۡ ثُوِّبَ ٱلۡكُفَّارُ مَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ ﴿٣٦﴾
آیا کافران [با چشیدن عذاب،] جزای آنچه را که میکردند دریافت نمودهاند؟
شنیدن تلاوت سوره مطففین
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 83 از 114
- معنای نام:
- کمفروشان
- شمار آیات:
- 36
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 86
- جزء:
- 30
درباره سوره مطففین
نام سوره از عبارت «ویل للمطففین» در آیهٔ نخست گرفته شده است. مطففین یعنی کسانی که در پیمانه و وزن تقلب میکنند؛ آنان هنگام گرفتن از دیگران کامل میگیرند و هنگام دادن کم میدهند. به سبب این عبارت، سورهٔ «تطفیف» نیز نامیده میشود.
سوره 36 آیه دارد، در ترتیب مصحف در جایگاه 83 و در جزء 30 قرار دارد. در ترتیب مبنای اینجا، مکی پذیرفته شده و به عنوان آخرین سورهٔ نازلشده در مکه، در ترتیب نزول جایگاه 86 دارد. با این حال علمایی نیز میگویند در مدینه یا هنگام هجرت نازل شده است.
مفاهیم «سجین» و «علیین» در سوره بیانگر ثبت اعمال بدکاران و نیکوکاران هستند.
زمان نزول سوره مطففین
دربارهٔ نزول سوره، روایتی از ابن عباس در نسائی و ابن ماجه نقل شده است. بنا بر آن، وقتی پیامبر (ص) به مدینه آمدند، مردم مدینه از بدترین مردم در پیمانه و وزن بودند. هنگامی که خدا آیهٔ «وای بر متقلبان در پیمانه و وزن!» را نازل کرد، پیمانه و وزن خود را درست کردند.
بر پایهٔ این روایت، برخی علما گفتهاند سوره یا دستکم آیات نخست در مدینه نازل شده است. پذیرندگان مکی بودن به سبک سوره و برجسته کردن آخرت استناد میکنند. در هر دو صورت، سوره یادآوری میکند درستکاری در تجارت مستقیماً به ایمان مربوط است و حقالناس در آخرت قطعاً بازخواست خواهد شد.
موضوعات سوره مطففین
سوره با هشدار به متقلبانی آغاز میشود که هنگام گرفتن کامل میگیرند و هنگام دادن کم میدهند و نکوهش میکند که نمیاندیشند برای روزی بزرگ برانگیخته خواهند شد که انسانها در پیشگاه پروردگار جهانیان میایستند.
اعلام میشود ثبت اعمال گناهکاران در «سجین» است و تکذیبکنندگان روز جزا هنگام تلاوت آیات میگویند «افسانههای پیشینیان». خبر داده میشود گناهانشان بر دلهایشان زنگار نشانده و آن روز از پروردگارشان در پرده خواهند بود.
اعلام میشود ثبت اعمال نیکوکاران در «علیین» است و مقربان خدا بر آن گواه خواهند بود. بیان میشود نیکوکاران در نعمت بر تختها پیرامون را تماشا میکنند، در چهرهشان درخشش نعمت دیده میشود و نوشیدنی مهرشدهای با پایان مشک و از چشمهٔ «تسنیم» به آنان داده میشود؛ اندرز داده میشود رقابتکنندگان برای این رقابت کنند.
در بخش پایانی یادآوری میشود گناهکاران در دنیا به مؤمنان میخندیدند و مسخرهشان میکردند و هنگام گذشتن از کنارشان به یکدیگر چشم و ابرو اشاره میکردند. اعلام میشود آن روز مؤمنان به منکران خواهند خندید.
فضیلت سوره مطففین
هرچند حدیث صحیحی در فضیلت خواندن سورهٔ مطففین شناخته نشده، روایتهای صحیحی هست که پیامبر (ص) در آنها دو آیهٔ این سوره را توضیح داده است. بنا بر روایت عبدالله بن عمر که بخاری در تفسیر این سوره آورده و در مسلم نیز هست، پیامبر (ص) آیهٔ 6 را، که از روزی خبر میدهد که مردم در پیشگاه پروردگار جهانیان میایستند، یاد کرد و خبر داد که آن روز آدمی تا نیمهٔ گوشهایش در عرق خود فرو میرود.
بنا بر روایت ترمذی از ابوهریره، پیامبر (ص) فرمود که چون بندهای گناهی کند نقطهای سیاه بر دلش گذاشته میشود؛ اگر گناه را رها کند و آمرزش بخواهد و توبه کند دلش صیقل میخورد، و اگر به گناه بازگردد آن نقطه بزرگ میشود و دلش را فرا میگیرد؛ و واژهٔ «ران» (زنگار) را در آیهٔ 14 چنین توضیح داد. ترمذی این حدیث را «حسن صحیح» دانسته است.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره مطففین
توضیح کوتاه همه آیات سوره مطففین، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
نابودی و تباهی باد بر کمفروشان.
- 2
همان کسانیکه وقتی از دیگران پیمانه بگیرند حقشان را کامل و بدون کاستی میگیرند.
- 3
و هرگاه برای مردم پیمانه یا وزن کنند از پیمانه و ترازو میکاهند، اهالی مدینه هنگام هجرت پیامبر صلی الله علیه وسلم بهسوی آنها چنین حالتی داشتند.
- 4
اینها که این کار ناپسند را انجام میدهند مگر یقین ندارند که بهسوی الله برانگیخته میشوند؟!
- 5
برای حسابرسی و جزا در روزیکه بهسبب مصیبتها و هراسهایی که در آن وجود دارد بزرگ است.
- 6
روزیکه مردم برای حسابرسی در برابر پروردگارِ تمام مخلوقات میایستند.
- 7
امر چنانکه تصور میکنید نیست که رستاخیزی پس از مرگ وجود ندارد، بهراستیکه نامۀ گناهکاران چه کافر و چه منافق، تباهشده در سجّین -زمینی زیرین- قرار دارد.
- 8
و - ای رسول- تو چه دانی که سِجّین چیست؟!
- 9
کتاب نوشتهشدۀ آنها است که نه از بین میرود، نه بر آن افزوده میشود و نه از آن کاسته میگردد.
- 10
نابودی و تباهی در آن روز برای تکذیب کنندگان باد.
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
کسانیکه روز جزا را که الله در آن روز بندگانش را براساس اعمالشان در دنیا جزا میدهد تکذیب میکنند.
- 12
و این روز را تکذیب نمیکند جز کسی که از حدود الله بگذرذ، و بسیار گناهکار باشد.
- 13
وقتی آیات نازلشدۀ ما بر رسولمان بر او خوانده شود میگوید: این افسانههای امتهای پیشین است، و از جانب الله نیست.
- 14
امر چنانکه این تکذیب کنندگان تصور کردند نیست، بلکه گناهانی را که انجام میدادند بر عقلشان غلبه یافته و آن را پوشانده است، پس حق را با دلهایشان نمیبینند.
- 15
آنها بهطور قطع در روز قیامت از رویت پروردگارشان محروم هستند.
- 16
آنگاه به یقین وارد جهنم شوند، و از حرارتش رنج برند.
- 17
سپس برای سرزنش آنها در روز قیامت به آنها گفته میشود: این عذابی که با آن روبرو شدید همان چیزی است که آن را در دنیا تکذیب میکردید آنگاه که رسولتان شما را از آن خبر میداد.
- 18
امر چنانکه تصور میکنید که هیچ حساب و جزایی وجود ندارد نیست، بهراستیکه اهل طاعت در عِلّیُّون هستند.
- 19
و - ای رسول- تو چه میدانی که علّیّون چیست؟!
- 20
کتاب نوشتهشدۀ آنها است که نه از بین میرود، نه بر آن افزوده میشود و نه از آن کاسته میگردد.
تفسیر آیات 21 تا 30
- 21
فرشتگان مقرب هر آسمان این کتاب را میآورند.
- 22
به تحقیق کسانیکه طاعات زیادی انجام دادهاند در روز قیامت در نعمتهایی جاویدان هستند.
- 23
بر تختهایی آراسته بهسوی پروردگارشان، و به هر چیزیکه وجودشان را به وجد آورد و آنها را شاد گرداند مینگرند.
- 24
هرگاه به آنها بنگری خرمی و شادابی و نشاط در اثرِ زندگی در ناز و نعمت را در چهرههایشان خواهی دید.
- 25
خدمتکارانشان آنها را از شرابی که بر ظرفش مُهر نهاده شده است مینوشانند.
- 26
بوی مشک، بینهایت از آن پخش میشود، و برای این پاداش گرامی، باید مسابقه دهندگان، با عمل به آنچه الله را راضی میسازد، و ترک آنچه او تعالی را به خشم میآورد، با هم مسابقه دهند.
- 27
این شراب مُهر نهادهشده با چشمۀ تسنیم آمیخته میشود.
- 28
که چشمهای در بالاترین بهشت است که مقربان صاف و خالص از آن مینوشند، و سایر مؤمنان از آمیزهای از آن و غیر آن مینوشند.
- 29
بهراستی کسانیکه با کفر خویش گناه میکردند از روی تمسخر به مؤمنان میخندیدند.
- 30
و هرگاه بر مؤمنان میگذشتند از روی تمسخر و استهزا با چشم و ابرو به یکدیگر اشاره میکردند.
تفسیر آیات 31 تا 36
- 31
و هرگاه نزد خانوادهای خود بازمیگشتند، به سبب کفر و تسمخرِ مؤمنان، خوشحال و شادمان بازمیگشتند.
- 32
و هرگاه مسلمانان را مشاهده میکردند میگفتند: بهراستیکه اینها گمراهان از راه حق هستند، که دین پدرانشان را رها کردند.
- 33
درحالیکه الله آنها را بر حفظ اعمال مؤمنان نگماشته بود تا این سخن را بگویند.
- 34
اما در روز قیامت کسانیکه به الله ایمان آوردند به کفار میخندند همانگونه که کافران در دنیا بر آنها میخندیدند.
- 35
بر تختهایی آراسته به نعمتهای جاویدانی که الله برایشان آماده ساخته است مینگرند.
- 36
به تحقیق که کافران در قبال اعمالیکه در دنیا انجام دادند با عذابی خوارکننده مجازات شدهاند.
پرسشهای رایج درباره سوره مطففین
سوره مطففین چند آیه دارد؟
سوره مطففین 36 آیه دارد.
مطففین به چه معناست؟
مطففین به معنای «کمفروشان» است.
سوره مطففین مکی است یا مدنی؟
سوره مطففین سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 86مین سوره است.
سوره مطففین در کدام جزء قرآن است؟
سوره مطففین در جزء 30 است.
سوره مطففین چندمین سوره قرآن است؟
سوره مطففین 83مین سوره قرآن است و پس از سوره إنفطار و پیش از سوره إنشقاق قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره مطففین را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره مطففین را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.