سوره 42 از 114 · جزء 25
سوره شوری
53 آیه · مکی · ترتیب نزول: 62مین
سورهٔ شوری در مکه نازل شده و 53 آیه دارد. سرچشمهٔ وحی، یگانگی دینی که همهٔ پیامبران ابلاغ کردهاند و ویژگیهای اساسی مؤمنان، بهویژه مشورت، را بیان میکند.
سوره شوری به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
حمٓ ﴿١﴾
حم [حا. میم].
- 2
عٓسٓقٓ ﴿٢﴾
عسق [عین. سین. قاف].
- 3
كَذَٰلِكَ يُوحِيٓ إِلَيۡكَ وَإِلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكَ ٱللَّهُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿٣﴾
الله شکستناپذیر حکیم، بر تو و پیامبران پیش از تو چنین وحى مىفرستد.
- 4
لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ ﴿٤﴾
هرچه در آسمانها و زمین است متعلق به اوست؛ و او بلندمرتبه و بزرگ است.
- 5
تَكَادُ ٱلسَّمَٰوَٰتُ يَتَفَطَّرۡنَ مِن فَوۡقِهِنَّۚ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمۡدِ رَبِّهِمۡ وَيَسۡتَغۡفِرُونَ لِمَن فِي ٱلۡأَرۡضِۗ أَلَآ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٥﴾
نزدیک است آسمانها [از شکوه و عظمت الهی] از فراز یکدیگر بشكافند، و فرشتگان، پروردگارشان را با ستایش تقدیس مىكنند و براى ساكنان زمین [كه توبه كردهاند] آمرزش مىطلبند. آگاه باشید كه الله آمرزندۀ مهربان است.
- 6
وَٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَ ٱللَّهُ حَفِيظٌ عَلَيۡهِمۡ وَمَآ أَنتَ عَلَيۡهِم بِوَكِيلٖ ﴿٦﴾
[ای پیامبر،] الله خود مراقبِ [رفتارِ] كسانى است كه غیر او را [دوست و] کارسازِ خود برگزیدهاند و تو كارگزار [و مسئول رفتار] آنان نیستى.
- 7
وَكَذَٰلِكَ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ قُرۡءَانًا عَرَبِيّٗا لِّتُنذِرَ أُمَّ ٱلۡقُرَىٰ وَمَنۡ حَوۡلَهَا وَتُنذِرَ يَوۡمَ ٱلۡجَمۡعِ لَا رَيۡبَ فِيهِۚ فَرِيقٞ فِي ٱلۡجَنَّةِ وَفَرِيقٞ فِي ٱلسَّعِيرِ ﴿٧﴾
ما قرآن را این گونه به زبان عربی بر تو وحى كردیم تا اهل مکه و ساكنان اطرافش را بیم دهى و در مورد روز محشر ـ که تردیدی در وقوعش نیست ـ به آنان هشدار دهى. [آن روز،] گروهى بهشتىاند و گروهى در آتش سوزان.
- 8
وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَهُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَلَٰكِن يُدۡخِلُ مَن يَشَآءُ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ وَٱلظَّٰلِمُونَ مَا لَهُم مِّن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٍ ﴿٨﴾
اگر الله مىخواست، همۀ مردم را امتی واحد [که الله را به یگانگی عبادت کنند] قرار مىداد؛ ولى [به انسان اختیار داد؛ او تعالی] هر کس را بخواهد، به رحمت خویش درمیآورد؛ و ستمكاران هیچ کارساز و یاورى نخواهند داشت.
- 9
أَمِ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَۖ فَٱللَّهُ هُوَ ٱلۡوَلِيُّ وَهُوَ يُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ﴿٩﴾
آیا آنان به جای او کسی [دیگر را به عنوان دوست و] کارساز برگزیدهاند؟ حال آنكه كارساز [جهانیان] الله است و اوست كه مردگان را زنده مىكند و بر هر كارى تواناست.
- 10
وَمَا ٱخۡتَلَفۡتُمۡ فِيهِ مِن شَيۡءٖ فَحُكۡمُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبِّي عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ أُنِيبُ ﴿١٠﴾
[بگو: «ای مردم،] هر اختلافى بین شماست، داورىاش با الله است. این است الله، پروردگار من؛ بر او توکل كردهام و به پیشگاهش بازمیآیم».
- 11
فَاطِرُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ جَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجٗا وَمِنَ ٱلۡأَنۡعَٰمِ أَزۡوَٰجٗا يَذۡرَؤُكُمۡ فِيهِۚ لَيۡسَ كَمِثۡلِهِۦ شَيۡءٞۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ ﴿١١﴾
او آفرینندۀ آسمانها و زمین است؛ همسرانى از [جنسِ] خود شما برایتان قرار داد و از چهارپایان نیز جفت آفرید؛ به این صورت، تعداد شما را افزایش مىدهد. هیچ چیز همانند الله نیست و همو شنوا و بیناست.
- 12
لَهُۥ مَقَالِيدُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ﴿١٢﴾
کلید [گنجینههای] آسمانها و زمین از آنِ اوست؛ [نعمت و] روزی را بر هر کس که بخواهد، گسترده میدارد و یا تنگ میگرداند. به راستی که او بر هر چیزی داناست.
- 13
۞ شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحٗا وَٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ وَمَا وَصَّيۡنَا بِهِۦٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰٓۖ أَنۡ أَقِيمُواْ ٱلدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُواْ فِيهِۚ كَبُرَ عَلَى ٱلۡمُشۡرِكِينَ مَا تَدۡعُوهُمۡ إِلَيۡهِۚ ٱللَّهُ يَجۡتَبِيٓ إِلَيۡهِ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِيٓ إِلَيۡهِ مَن يُنِيبُ ﴿١٣﴾
از دین همان را براى شما مقرر كرد كه به نوح امر كرده بود؛ و نیز آنچه به تو وحى كردیم و آنچه به ابراهیم و موسى و عیسى امر كردیم؛ اینكه: «دین را برپا نگاه دارید و در مورد آن فرقهفرقه نشوید [و اختلاف نورزید]». [پذیرشِ] دعوت تو بر مشركان گران آمده است. الله است كه هر كس را بخواهد [توفیقِ عبادت میدهد و] به سوى خویش برمىگزیند؛ و هر کس را [که توبه کند و به درگاهش] بازآید، به سوى خویش هدایت خواهد كرد.
- 14
وَمَا تَفَرَّقُوٓاْ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡعِلۡمُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى لَّقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُورِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ ﴿١٤﴾
و [کافران] پراکنده نشدند مگر پس از آنکه علم [و دلایل روشنِ نبوت پیامبر] برایشان آمد؛ [آن هم] به خاطر سرکشی [و حسادتی] که میانشان بود. و اگر فرمان پروردگارت [در موردِ مهلت و تأخیرِ عذاب] تا زمانى معین، از پیش مقرر نشده بود، [بیدرنگ] میانشان داورى مىشد؛ و اما پس از کافران [و به دلیل انكار و اختلاف آنان] وارثان كتاب [تورات و انجیل نیز] در مورد قرآن، سخت در تردید و بدگمانى هستند.
- 15
فَلِذَٰلِكَ فَٱدۡعُۖ وَٱسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡۖ وَقُلۡ ءَامَنتُ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِن كِتَٰبٖۖ وَأُمِرۡتُ لِأَعۡدِلَ بَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمۡۖ لَنَآ أَعۡمَٰلُنَا وَلَكُمۡ أَعۡمَٰلُكُمۡۖ لَا حُجَّةَ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ يَجۡمَعُ بَيۡنَنَاۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ ﴿١٥﴾
[ای پیامبر، مردم را] به سوی این [آیین الهی] دعوت کن و چنان كه فرمان یافتهاى پایداری كن و از هوسهای آنان پیروى نكن و بگو: «به همۀ کتابهایی كه الله نازل كرده است ایمان دارم و فرمان یافتهام كه در برابر شما به عدالت رفتار كنم. الله پروردگار ما و شماست. [نتیجۀ] اعمال ما براى ماست و [نتیجۀ] اعمال شما براى شما؛ هیچ [دشمنی و] جدالی بین ما و شما نیست. الله همۀ ما را [در قیامت] جمع خواهد كرد و بازگشت [همه] به سوی اوست».
- 16
وَٱلَّذِينَ يُحَآجُّونَ فِي ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا ٱسۡتُجِيبَ لَهُۥ حُجَّتُهُمۡ دَاحِضَةٌ عِندَ رَبِّهِمۡ وَعَلَيۡهِمۡ غَضَبٞ وَلَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٌ ﴿١٦﴾
كسانى كه دربارۀ الله [و دین او] پس از آن كه [دعوت او از سوی مردم منصف] پذيرفته شد، به مجادله مىپردازند، حجّتشان نزد پروردگارشان [باطل و] بىپایه است؛ خشم [الهی] گریبانگیرشان مىشود و عذابى سخت [در پیش] دارند.
- 17
ٱللَّهُ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ وَٱلۡمِيزَانَۗ وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّ ٱلسَّاعَةَ قَرِيبٞ ﴿١٧﴾
الله است که قرآن و مقیاس عدالت را بهحق نازل كرده است؛ و تو چه میدانی؟ شاید قیامت نزدیک باشد.
- 18
يَسۡتَعۡجِلُ بِهَا ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِهَاۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مُشۡفِقُونَ مِنۡهَا وَيَعۡلَمُونَ أَنَّهَا ٱلۡحَقُّۗ أَلَآ إِنَّ ٱلَّذِينَ يُمَارُونَ فِي ٱلسَّاعَةِ لَفِي ضَلَٰلِۭ بَعِيدٍ ﴿١٨﴾
كسانى كه قیامت را باور ندارند، [با تمسخر و] به شتاب آن را مىخواهند؛ و كسانى كه [به روزِ جزا] باور دارند و مىدانند كه حق است، از آن هراسانند. آگاه باشید! کسانی كه در مورد قیامت، جدل و انكار مىكنند، در گمراهىِ بىپایانى قرار دارند.
- 19
ٱللَّهُ لَطِيفُۢ بِعِبَادِهِۦ يَرۡزُقُ مَن يَشَآءُۖ وَهُوَ ٱلۡقَوِيُّ ٱلۡعَزِيزُ ﴿١٩﴾
الله نسبت به بندگانش باریکبین [و مهربان] است؛ به هر کس بخواهد، روزی میبخشد؛ و او توانای شکستناپذیر است.
- 20
مَن كَانَ يُرِيدُ حَرۡثَ ٱلۡأٓخِرَةِ نَزِدۡ لَهُۥ فِي حَرۡثِهِۦۖ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرۡثَ ٱلدُّنۡيَا نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَا وَمَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِن نَّصِيبٍ ﴿٢٠﴾
کسی كه كِشت آخرت را بخواهد، به كِشتهاش بركت مىبخشیم؛ و هر کس [تنها] كِشت دنیا را بخواهد، در اختیار او قرار مىدهیم؛ و[لى] در آخرت بهرهاى نخواهد داشت.
- 21
أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَٰٓؤُاْ شَرَعُواْ لَهُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا لَمۡ يَأۡذَنۢ بِهِ ٱللَّهُۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةُ ٱلۡفَصۡلِ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۗ وَإِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿٢١﴾
آیا [مشرکان] معبودانى دارند كه بدون اجازۀ الله، [قوانین] دینى برایشان مقرر كردهاند؟ اگر حُكمِ قطعى [براى مهلت دادن به گناهکاران] در میان نبود، [بىدرنگ] میانشان داورى مىشد؛ و ستمکاران عذابی دردناک [در پیش] دارند.
- 22
تَرَى ٱلظَّٰلِمِينَ مُشۡفِقِينَ مِمَّا كَسَبُواْ وَهُوَ وَاقِعُۢ بِهِمۡۗ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فِي رَوۡضَاتِ ٱلۡجَنَّاتِۖ لَهُم مَّا يَشَآءُونَ عِندَ رَبِّهِمۡۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡكَبِيرُ ﴿٢٢﴾
[در روز قیامت،] ستمکاران را از دستاوردشان هراسان مىبینى و [خواهی دید که كیفر آن کارها] دامنگیرشان است؛ ولى مؤمنان نیكوكار در باغهای بهشتند؛ هر چه بخواهند، نزد پروردگارشان دارند؛ فضل [و بخششِ] بزرگ همین است.
- 23
ذَٰلِكَ ٱلَّذِي يُبَشِّرُ ٱللَّهُ عِبَادَهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِۗ قُل لَّآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًا إِلَّا ٱلۡمَوَدَّةَ فِي ٱلۡقُرۡبَىٰۗ وَمَن يَقۡتَرِفۡ حَسَنَةٗ نَّزِدۡ لَهُۥ فِيهَا حُسۡنًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ شَكُورٌ ﴿٢٣﴾
این همان [فضیلتی] است كه الله به بندگان مؤمن و نیكوكارش بشارت مىدهد. [ای پیامبر،] بگو: «در برابر این رسالت، پاداشى از شما نمىخواهم؛ جز [رعایتِ دوستی و] محبتِ خویشاوندى؛ و هر کس [در این راستا] اقدام نیكویى كند، بر پاداشش در آن [مورد] مىافزاییم. به راستی كه الله آمرزگارى قدرشناس است.
- 24
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗاۖ فَإِن يَشَإِ ٱللَّهُ يَخۡتِمۡ عَلَىٰ قَلۡبِكَۗ وَيَمۡحُ ٱللَّهُ ٱلۡبَٰطِلَ وَيُحِقُّ ٱلۡحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٢٤﴾
آیا مشرکان مىگویند: «[محمد] به الله دروغ نسبت داده است؟» اگر الله بخواهد، بر دل تو مُهر مىنهد؛ و[لى] الله باطل را محو مىكند و حق را با سخنان [و تمهیداتِ] خویش به كرسى مىنشانَد؛ كه او به راز دلها داناست.
- 25
وَهُوَ ٱلَّذِي يَقۡبَلُ ٱلتَّوۡبَةَ عَنۡ عِبَادِهِۦ وَيَعۡفُواْ عَنِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ وَيَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ ﴿٢٥﴾
اوست که توبۀ بندگانش را میپذیرد و از بدیها درمىگذرد و آنچه مىكنید مىداند.
- 26
وَيَسۡتَجِيبُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضۡلِهِۦۚ وَٱلۡكَٰفِرُونَ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞ ﴿٢٦﴾
او [درخواستِ] مؤمنانِ نیكوكار را مىپذیرد و از فضلِ خویش بر [پاداش] آنان مىافزاید؛ و کافران عذابى سخت [در پیش] دارند.
- 27
۞ وَلَوۡ بَسَطَ ٱللَّهُ ٱلرِّزۡقَ لِعِبَادِهِۦ لَبَغَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٖ مَّا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرُۢ بَصِيرٞ ﴿٢٧﴾
اگر الله روزىِ [برخى از] بندگانش را گشایش مىداد، در زمین ستم و سركشى مىكردند؛ ولى به اندازهاى كه بخواهد مقرر مىدارد؛ زیرا او قطعاً به [حال] بندگانش آگاه و بیناست.
- 28
وَهُوَ ٱلَّذِي يُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ مِنۢ بَعۡدِ مَا قَنَطُواْ وَيَنشُرُ رَحۡمَتَهُۥۚ وَهُوَ ٱلۡوَلِيُّ ٱلۡحَمِيدُ ﴿٢٨﴾
او ذاتی است كه باران را پس از نومیدى [مردم] مىفرستد و رحمت خویش را مىگسترد؛ و او تعالی كارساز و ستوده است.
- 29
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَآبَّةٖۚ وَهُوَ عَلَىٰ جَمۡعِهِمۡ إِذَا يَشَآءُ قَدِيرٞ ﴿٢٩﴾
از نشانههاى [توان و تدبیر] او، آفرینش آسمانها و زمین و موجودات زندهاى است كه در آنها پراكنده كرده است؛ و هر گاه اراده كند، بر جمعآورى آنها نیز تواناست.
- 30
وَمَآ أَصَٰبَكُم مِّن مُّصِيبَةٖ فَبِمَا كَسَبَتۡ أَيۡدِيكُمۡ وَيَعۡفُواْ عَن كَثِيرٖ ﴿٣٠﴾
هر مصیبتی که به شما رسد، به خاطر کارهایی است که انجام دادهاید؛ و [الله] از بسیاری [از گناهانتان] گذشت میکند.
- 31
وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ ﴿٣١﴾
و شما هرگز نمیتوانید در زمین [و آسمان، الله را] ناتوان سازید [و از عذاب او بگریزید]؛ و جز الله هیچ کارساز و یاوری نخواهید داشت.
- 32
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِ ٱلۡجَوَارِ فِي ٱلۡبَحۡرِ كَٱلۡأَعۡلَٰمِ ﴿٣٢﴾
از نشانههای [توان و تدبیرِ] الهی، کشتیهای کوهپیکری است که در دریاها در حرکتند.
- 33
إِن يَشَأۡ يُسۡكِنِ ٱلرِّيحَ فَيَظۡلَلۡنَ رَوَاكِدَ عَلَىٰ ظَهۡرِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٍ ﴿٣٣﴾
اگر [الله] بخواهد، باد را ساكن مىگردانَد تا [کشتیها] بر پهنۀ دریا بىحركت بمانند. به راستى در این [امر،] براى هر شكیباى سپاسگزاری، نشانههایى است.
- 34
أَوۡ يُوبِقۡهُنَّ بِمَا كَسَبُواْ وَيَعۡفُ عَن كَثِيرٖ ﴿٣٤﴾
یا [اگر بخواهد، سرنشینانِ] آن کشتیها را به کیفر اعمالشان نابود میسازد؛ در حالی که او از بسیاری [از گناهان] گذشت میکند.
- 35
وَيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِيٓ ءَايَٰتِنَا مَا لَهُم مِّن مَّحِيصٖ ﴿٣٥﴾
و كسانى كه در مورد آیات ما به مجادله برمىخیزند، بدانند كه [اگر عذاب الهی فرارسد،] راه گریزى نخواهند داشت.
- 36
فَمَآ أُوتِيتُم مِّن شَيۡءٖ فَمَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ ﴿٣٦﴾
[ای مردم،] آنچه به شما داده شده است، نعمتهای [گذراىِ] زندگى دنیاست؛ و آنچه نزد الله است، براى مؤمنانى كه بر پروردگارشان توکل مىكنند، بهتر و پایندهتر است.
- 37
وَٱلَّذِينَ يَجۡتَنِبُونَ كَبَٰٓئِرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡفَوَٰحِشَ وَإِذَا مَا غَضِبُواْ هُمۡ يَغۡفِرُونَ ﴿٣٧﴾
و [نیز براى] کسانی كه از گناهان بزرگ و بیحیاییها اجتناب میورزند و آنگاه كه خشمگین میشوند، گذشت مىكنند.
- 38
وَٱلَّذِينَ ٱسۡتَجَابُواْ لِرَبِّهِمۡ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَمۡرُهُمۡ شُورَىٰ بَيۡنَهُمۡ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ ﴿٣٨﴾
و کسانی كه [دعوت] پروردگارشان را پذیرا مىشوند و نماز برپا مىدارند و كارشان در ميانشان [بر پايه] مشورت است و از آنچه روزىشان كردهایم، انفاق مىكنند.
- 39
وَٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَابَهُمُ ٱلۡبَغۡيُ هُمۡ يَنتَصِرُونَ ﴿٣٩﴾
و کسانی که هر گاه ستمی به آنان برسد، [به دفاع و] انتقام برمیخیزند.
- 40
وَجَزَٰٓؤُاْ سَيِّئَةٖ سَيِّئَةٞ مِّثۡلُهَاۖ فَمَنۡ عَفَا وَأَصۡلَحَ فَأَجۡرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿٤٠﴾
و جزای هر بدی، کیفری همانند آن بدی است [نه بیشتر]؛ اما هر کس گذشت کند و کار را به اصلاح [و آشتی] آورَد، پاداشش بر عهدۀ الله است. بیگمان، او ستمکاران را دوست ندارد.
- 41
وَلَمَنِ ٱنتَصَرَ بَعۡدَ ظُلۡمِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ مَا عَلَيۡهِم مِّن سَبِيلٍ ﴿٤١﴾
البته کسانی كه پس از ستمى كه دیدهاند، انتقام میگیرند، هیچ [بازخواست و] سرزنشی بر آنان نیست.
- 42
إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَظۡلِمُونَ ٱلنَّاسَ وَيَبۡغُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿٤٢﴾
راه [بازخواست و] سرزنش، تنها بر ستمکارانى گشوده است كه به ناحق در زمین برترىجویی مىكنند. آنان عذابى دردناک [در پیش] دارند.
- 43
وَلَمَن صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمِنۡ عَزۡمِ ٱلۡأُمُورِ ﴿٤٣﴾
اما هر کس شكیبایى و گذشت كند، نشان از قدرت ارادۀ [او] دارد.
- 44
وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن وَلِيّٖ مِّنۢ بَعۡدِهِۦۗ وَتَرَى ٱلظَّٰلِمِينَ لَمَّا رَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَ يَقُولُونَ هَلۡ إِلَىٰ مَرَدّٖ مِّن سَبِيلٖ ﴿٤٤﴾
هر کس که الله او را گمراه كند، پس از الله هیچ [یاور و] كارسازى نخواهد داشت؛ و [در روز قیامت،] ستمکاران را مىبینى كه چون عذاب را مشاهده كنند، مىگویند: «آیا راه بازگشتى [به دنیا] هست؟»
- 45
وَتَرَىٰهُمۡ يُعۡرَضُونَ عَلَيۡهَا خَٰشِعِينَ مِنَ ٱلذُّلِّ يَنظُرُونَ مِن طَرۡفٍ خَفِيّٖۗ وَقَالَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ ٱلۡخَٰسِرِينَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَأَهۡلِيهِمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ أَلَآ إِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ فِي عَذَابٖ مُّقِيمٖ ﴿٤٥﴾
[در آن روز،] ستمگران را مشاهده خواهى كرد كه بر آتش عرضه مىشوند؛ و در حالى كه از [شدت] خواری، فروتن شدهاند، زیرچشمى مىنگرند؛ و [در آن حال] مؤمنان مىگویند: «زیانكاران [واقعى] كسانى هستند كه [به طمع دنیا] خود و خانوادهشان را در قیامت به زیانانداختهاند». آگاه باشید! ستمکاران، گرفتارِ عذابى پایدارند.
- 46
وَمَا كَانَ لَهُم مِّنۡ أَوۡلِيَآءَ يَنصُرُونَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن سَبِيلٍ ﴿٤٦﴾
و آنان در برابر الله، كارسازى نخواهند داشت كه یارىشان كند؛ و هر کس كه الله او را گمراه كند، راهى [براى نجات] نخواهد داشت.
- 47
ٱسۡتَجِيبُواْ لِرَبِّكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٞ لَّا مَرَدَّ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۚ مَا لَكُم مِّن مَّلۡجَإٖ يَوۡمَئِذٖ وَمَا لَكُم مِّن نَّكِيرٖ ﴿٤٧﴾
[ای مردم،] پیش از آنكه روزى فرارسد كه بازگشتى از جانب الله ندارد، دعوت پروردگارتان را بپذیرید. در آن روز، نه پناهگاهى خواهید داشت، نه [فرصتی برای] انكار.
- 48
فَإِنۡ أَعۡرَضُواْ فَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ عَلَيۡهِمۡ حَفِيظًاۖ إِنۡ عَلَيۡكَ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُۗ وَإِنَّآ إِذَآ أَذَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ فَرِحَ بِهَاۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةُۢ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡ فَإِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ كَفُورٞ ﴿٤٨﴾
[ای پیامبر] اگر [مشرکان از دعوتِ تو] روى میگردانند، [توفیق را از خود سلب میكنند]. ما تو را نگهبان آنان نفرستادیم و تو وظیفهاى جز رساندن [وحی] نداری؛ و چون رحمتى از جانب خود به انسان بچشانیم، به آن سرمست مىشود؛ و اگر به سزاى رفتار گذشتۀ خود دچار مصیبتى شود، [به جاى بیدارى، ناسپاسی مىکند]. به راستی که انسان بسیار ناسپاس است.
- 49
لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ يَهَبُ لِمَن يَشَآءُ إِنَٰثٗا وَيَهَبُ لِمَن يَشَآءُ ٱلذُّكُورَ ﴿٤٩﴾
فرمانروایى آسمانها و زمین، از آنِ الله است. او هر چه بخواهد، مىآفریند؛ به هر کس که بخواهد، [فرزندِ] دختر مىبخشد و به هر کس كه بخواهد، [فرزندِ] پسر.
- 50
أَوۡ يُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانٗا وَإِنَٰثٗاۖ وَيَجۡعَلُ مَن يَشَآءُ عَقِيمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٞ قَدِيرٞ ﴿٥٠﴾
یا پسر و دختر را ـ هر دو ـ با هم میدهد؛ و هر کس را که بخواهد، نازا مىگرداند كه او دانای تواناست.
- 51
۞ وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ ٱللَّهُ إِلَّا وَحۡيًا أَوۡ مِن وَرَآيِٕ حِجَابٍ أَوۡ يُرۡسِلَ رَسُولٗا فَيُوحِيَ بِإِذۡنِهِۦ مَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ عَلِيٌّ حَكِيمٞ ﴿٥١﴾
درخورِ هیچ بشرى نیست كه الله با او سخن بگوید؛ مگر با وحى یا از فراسویِ حجابى یا [اینکه الله] فرشتهاى بفرستد كه به فرمانش هر چه بخواهد، وحى كند. بیتردید، او تعالی بلندمرتبۀ حکیم است.
- 52
وَكَذَٰلِكَ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ رُوحٗا مِّنۡ أَمۡرِنَاۚ مَا كُنتَ تَدۡرِي مَا ٱلۡكِتَٰبُ وَلَا ٱلۡإِيمَٰنُ وَلَٰكِن جَعَلۡنَٰهُ نُورٗا نَّهۡدِي بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنۡ عِبَادِنَاۚ وَإِنَّكَ لَتَهۡدِيٓ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ﴿٥٢﴾
[ای پیامبر] اینگونه، قرآن را [توسط جبرئیل و] به فرمان خویش بر تو وحى كردیم. [پیش از آن] تو آگاهى نداشتى كه كتاب و ایمان چیست؛ ولى ما آن را نورى ساختیم كه هر یک از بندگان خویش را كه بخواهیم، به آن هدایت كنیم؛ و مسلّماً تو به راهى راست [= اسلام] هدایت مىكنى.
- 53
صِرَٰطِ ٱللَّهِ ٱلَّذِي لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ أَلَآ إِلَى ٱللَّهِ تَصِيرُ ٱلۡأُمُورُ ﴿٥٣﴾
راه الله که آنچه در آسمانها و زمین است از آنِ اوست. آگاه باشید! [همۀ] امور به سوی الله بازمیگردد.
شنیدن تلاوت سوره شوری
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 42 از 114
- معنای نام:
- رایزنی
- شمار آیات:
- 53
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 62
- جزء:
- 25
درباره سوره شوری
نام سوره از عبارت «کارشان با مشورت (شوری) میان خودشان است» گرفته شده که در آیهٔ 38 به عنوان یکی از ویژگیهای مؤمنان آمده است. به سبب حروف آغازین آن، «حا میم عین سین قاف» نیز نامیده میشود.
سوره در مکه نازل شده و 53 آیه دارد. در مصحف در جایگاه 42 و در جزء 25 قرار دارد؛ در ترتیب نزول، سورهٔ 62 و سومین سوره از حوامیم است. برخی علما گفتهاند چند آیهٔ آن در مدینه نازل شده است. آیهٔ 11 با معنای «هیچ چیز مانند او نیست»، یکی از آیات اساسی دربارهٔ صفات خدا دانسته میشود.
زمان نزول سوره شوری
سوره در دورهٔ مکه و زمانی نازل شد که مشرکان وحی و عقیدهٔ توحید را رد میکردند و مسلمانان اندک و زیر فشار بودند. یاد شدن مشورت به عنوان یکی از ویژگیهای اساسی مؤمنان، در زمانی که مسلمانان هنوز نظام حکومتی نداشتند، جلب توجه میکند.
برای این سوره، سبب نزول مشخصی که در منابع به طور گسترده پذیرفته شده باشد شناخته نیست. اگرچه روایاتی دربارهٔ نزول برخی آیات آن در مدینه وجود دارد، بیشتر علما سوره را به تمامی مکی میدانند.
موضوعات سوره شوری
سوره با اعلام اینکه خدا به پیامبر (ص) و به پیشینیان ایشان وحی کرده است آغاز میشود؛ تسبیح همراه با حمد پروردگار به وسیلهٔ فرشتگان و آمرزشخواهی آنان برای زمینیان بیان میشود. گفته میشود قرآن به زبان عربی برای هشدار دادن به مکه و پیرامون آن نازل شده است.
تأکید میشود دینی که به نوح، ابراهیم، موسی و عیسی سفارش شده، به پیامبر (ص) نیز وحی شده است و باید دین را استوار برپا داشت و در آن دچار تفرقه نشد. بیان میشود روزی بنا بر خواست خدا گشاده یا تنگ میشود، مصیبتهای انسانها به سبب کارهای خودشان است و خدا از بسیاری از خطاها درمیگذرد. سپس ویژگیهای مؤمنان برشمرده میشود: توکل بر پروردگار، پرهیز از گناهان بزرگ و کارهای زشت، گذشت هنگام خشم، برپا داشتن نماز، ادارهٔ کارها با مشورت، انفاق و طلب حق هنگام ستم دیدن. بیان میشود پاداش کسی که میبخشد و صلح برقرار میکند بر عهدهٔ خداست. سوره بیان میکند خدا با انسانها از راه وحی، از پشت پرده یا با فرستادن فرستاده سخن میگوید و با اعلام اینکه قرآن به عنوان روح و نور وحی شده است پایان مییابد.
فضیلت سوره شوری
دربارهٔ فضیلت سورهٔ شوری روایت صحیحی شناخته نشده است. این سوره با آیهٔ 38 برجسته میشود که خبر میدهد مؤمنان کارهایشان را با مشورت پیش میبرند. بخاری در صحیح خود بابی را که به مشورت اختصاص داده با همین آیه نام نهاده و روایتی را که میگوید پیامبر (ص) در ماجرای افک با حضرت علی و اسامة بن زید مشورت کرد در همین عنوان آورده است. در الادب المفرد بخاری نقل شده که حسن بصری این آیه را خواند و گفت: «گروهی که مشورت کنند حتماً به بهترین گزینه راهنمایی میشوند»؛ ابن حجر یادآور شده که این سخن، که در برخی کتابها حدیث شمرده میشود، در اصل از آنِ حسن است.
روایتی که احمد بن حنبل از حضرت علی نقل کرده و آیهٔ 30 را برترین آیهٔ کتاب خدا توصیف میکند، هیثمی و شعیب ارنؤوط ضعیف شمردهاند. روایت تفسیری که میگوید فرشتگان برای خواننده رحمت میطلبند، چنانکه طرابلسی نیز ثبت کرده، ساختگی است.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره شوری
توضیح کوتاه همه آیات سوره شوری، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
﴿حمٓ١﴾ سخن در مورد حروف شبیه این حروف در ابتدای سورۀ بقره بیان شد.
- 2
﴿عٓسٓقٓ٢﴾ سخن در مورد حروف شبیه این حروف در ابتدای سورۀ بقره بیان شد.
- 3
ای محمد مانند این وحی، الله که در گرفتن انتقام از دشمنانش شکست ناپذیر، و در تدبیر و آفرینش خویش بسیار دانا است، به تو و پیامبرانش که پیش از تو بودند وحی میکند.
- 4
آفرینش و فرمانروایی و تدبیر تمام آنچه در آسمانها و در زمین است فقط از آنِ الله است، و او تعالی به ذات و قدرت و توان خویش برتر، و در ذات خویش بسیار بزرگ است.
- 5
و در برابر جلال و عظمت الله ذو الجلال، نزدیک است آسمانها با همه عظمت و ارتفاعی که دارند از فراز زمینها بشکافند. و فرشتگان از سر فروتنی و بزرگداشت، پروردگارشان را درحالیکه او را میستایند منزه و بزرگ میدارند، و از الله برای ساکنان زمین آمرزش درخواست میکنند. بدانید که الله نسبت به گناهان بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده و مهربان است.
- 6
و کسانیکه بتهایی به جای الله گرفتهاند و آنها را به جای الله دوست دارند و عبادت میکنند، الله در کمین آنها است و اعمالشان را ثبت میکند و آنها را در قبال اعمالشان جزا میدهد، و -ای رسول- تو مسئول حفظ اعمال آنها نیستی، و دربارۀ اعمالشان از تو سوال نخواهد شد، تو فقط ابلاغ کننده هستی.
- 7
و - ای رسول- همانگونه که به پیامبران پیش از تو وحی کردیم قرآنی به زبان عربی بهسوی تو فرستادیم تا مکه و آبادیهای عربی پیرامون آن، سپس تمام مردم را انذار دهی، و مردم را از روز قیامت بترسانی روزیکه الله از اولین تا آخرین، همگی را در میدانی واحد برای حسابرسی و جزا گرد میآورد، و هیچ تردیدی در وقوع آن روز وجود ندارد، و در آن روز مردم به دو گروه تقسیم میشوند: گروهی در بهشت هستند و اینها مؤمنان هستند، و گروهی دیگر یعنی کافران در جهنم هستند.
- 8
و اگر الله میخواست آنها را امتی یگانه بر دین اسلام قرار دهد بهطور قطع این کار را انجام میداد، و همگی آنها را به بهشت وارد میکرد، اما حکمت او تعالی اقتضا کرد که هرکس را که میخواهد در اسلام درآورد، و وارد بهشت کند، و کسانیکه با کفر و گناهان به خودشان ستم کردهاند نه هیچ دوست و کارسازی دارند تا کارشان را برعهده گیرد و نه هیچ یاوری تا آنها را از عذاب الله نجات دهد.
- 9
بلکه این مشرکان به جای الله دوستانی گرفتهاند که با آنها دوستی میکنند، حال آنکه دوست و کارساز حقیقی الله است، و دیگران هیچ سود و زیانی نمیرسانند، و او تعالی است که مردگان را با برانگیختنشان برای حسابرسی و جزا زنده میگرداند، و هیچ چیزی او سبحانه را ناتوان نمیسازد.
- 10
و - ای مردم- در هر مورد از اصول یا فروع دینتان که اختلاف کردید حکم آن بهسوی الله بازمیگردد، و در مورد آن به کتاب او تعالی یا سنت رسولش صلی الله علیه وسلم ارجاع داده میشود. ذاتیکه این صفات را دارد همان پروردگارم است، در تمام کارهایم بر او توکل کردم، و با توبه بهسوی او بازمیگردم.
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
الله آفریدگار آسمانها و زمین بدون نمونۀ قبلی است، از خود شما جفتهایی برایتان قرار داد، و شتر و گاو و گوسفند را به صورت نر و ماده برایتان قرار داد، تا به خاطر شما تکثیر و زیاد شوند. در جفتهایی که برایتان قرار داده است از طریق ازدواج شما را میآفریند، و از گوشت و شیر چارپایان که برایتان قرار داده است به شما طعام میدهد. هیچیک از مخلوقاتش مثل او نیست، او تعالی سخنان بندگانش را میشنود، و کارهایشان را میبیند، و ذرهای از این موارد از او پنهان نمیماند، و بهزودی آنها را در قبال اعمالشان جزا خواهد داد؛ اگر خیر باشد جزای خیر، و اگر شر باشد جزای شر.
- 12
کلیدهای گنجینههای آسمانها و زمین فقط از آنِ او است، رزق و روزی را برای هر یک از بندگانش که بخواهد، برای آزمایش او میگشاید که آیا سپاسگزاری میکند یا ناسپاسی؟ و آن را بر هرکس بخواهد برای آزمایش او تنگ میگرداند که آیا شکیبایی میکند یا بر تقدیر الله خشم میگیرد؟ بهراستیکه او از همه چیز آگاه است، و هیچ یک از مصالح بندگانش بر او پوشیده نمیماند.
- 13
دینی همانند آنچه نوح -علیه السلام- را به تبلیغ و عمل به آن فرمان دادیم برای شما تشریع کرده است، و -ای پیامبر- آنچه را به تو وحی کرده و برای شما تشریع کرده ایم مانند آن چیزی است که ابراهیم، موسی و عیسی -علیهم السلام- را به تبلیغ و عمل به آن فرمان دادیم، و خلاصه ی آن چنین است: دین را برپا دارید و در آن تفرقه نکنید، توحید الله متعال و ترک عبادت غیر او که آنان را بدان دعوت می کنی، برای مشرکان بسیار سخت است. الله هر یک از بندگانش را که بخواهد بر می گزیند و به او توفیق عبادت و طاعت خویش را می دهد، و هر کسی را که با توبه از گناهانش به سوی الله بازگردد؛ هدایت می دهد.
- 14
و کافران و مشرکان پراکنده نشدند مگر پس از اینکه با بعثت محمد صلی الله علیه وسلم بهسویشان حجت بر آنها اقامه شد، و سبب تفرقهشان فقط سرکشی و ستم بود، و اگر در علم الله نگذشته بود که عذاب را تا زمانیکه در علم او تعالی مشخص است یعنی روز قیامت از آنها به تأخیر اندازد بهطور قطع الله میان آنها داوری میکرد، و بهسبب کفرشان به الله و تکذیب رسولانش عذاب را بر آنها به تعجیل میانداخت. و کسانیکه پس از پیشینیان خویش و پس از این مشرکان، تورات را از یهود، و انجیل را از نصاری، به میراث بردند، بهطور قطع دربارۀ این قرآن که محمد صلی الله علیه وسلم آورده در تردید هستند و آن را تکذیب میکنند.
- 15
به این دین مستقیم دعوت کن، و بر اساس آنچه الله به تو فرمان داده بر آن پایدار باش، و از هوسهای باطل آنها پیروی نکن، و هنگام مجادله با آنها بگو: به الله و به کتابهایی که الله بر رسولانش فرو فرستاده ایمان آوردم، و الله به من فرمان داده تا میان شما به عدالت داوری کنم. الله که آن را عبادت میکنم پروردگار همگی ما و شماست. اعمال ما خیر باشد یا شر، برای خودمان است، و اعمال شما نیز خیر باشد یا شر برای خودتان است. پس از اینکه حجت روشن و آشکار شد هیچ جدالی میان ما و شما نیست، در روز قیامت الله همگی ما را جمع میکند، و بازگشت بهسوی او است. آنگاه هر یک از ما را به آنچه که سزاوارش است جزا میدهد، و در آن هنگام راستگو از دروغگو، و حقدار از ناحق مشخص میگردد.
- 16
و کسانیکه در این دین نازلشده بر محمد صلی الله علیه وسلم پس از اینکه مردم آن را پذیرفتند با حجتهای باطل مجادله میکنند، حجت آنها نزد پروردگارشان و نزد مؤمنان نابودشدنی و ساقط است، و هیچ اثری ندارد، و به این سبب که کفر ورزیدند و حق را رها کردند خشمی از جانب الله بر آنها است، و عذابی سخت در روز قیامت منتظرشان است.
- 17
الله همان ذاتی است که قرآن را به حقیقتی که هیچ تردیدی در آن نیست نازل کرد، و عدالت را فرستاد تا میان مردم به انصاف حکم کند، و شاید قیامت که اینها آن را تکذیب میکنند نزدیک باشد، و مسلّماً هر امری که آمدنی باشد نزدیک است.
- 18
کسانیکه به قیامت ایمان ندارند خواستار تعجیل در آمدن آن هستند؛ زیرا به حساب و پاداش و کیفر ایمان ندارند، و کسانیکه به الله ایمان آوردهاند بهسبب ترس از مقصدشان در قیامت از آن میترسند، و به یقین میدانند که قیامت همان حقیقتی است که هیچ تردیدی در آن راه ندارد. بدانید کسانیکه در مورد قیامت مجادله و ستیزهجویی میکنند، و در وقوع آن تردید میورزند، بهطور قطع در گمراهی دوری از حقیقت هستند.
- 19
الله نسبت به بندگانش بسیار مهربان است، به هر كسى كه را بخواهد روزی می دهد و روزی اش را فراوان می کند، و از روی حکمت و رحمت خود، روزی هر کسى را که بخواهد كاهش مى دهد. اوست صاحب قدرت کامل که هیچ کس بر او چیره نمی شود، و او ذات چيره دستى است که از دشمنانش انتقام می گیرد.
- 20
هرکس پاداش آخرت را بخواهد و برای آن کار کند، بر پاداش او میافزاییم، یعنی یک نیکی به ده تا هفتصد و حتی تا چند برابر بیشتر؛ و هرکس فقط دنیا را بخواهد سهم مقدر شدۀ او از دنیا را برایش میدهیم، و چون دنیا را بر آخرت ترجیح داده است هیچ سهمی در آخرت ندارد.
تفسیر آیات 21 تا 30
- 21
آیا این مشرکان معبودهایی غیر از الله دارند، که آنچه الله با شریعت خویش به آنها اجازه نداده است یعنی شرک به الله و تحریم آنچه الله حلال کرده، و تحلیل آنچه حرام کرده، برایشان تشریع کردهاند؟ و اگر الله سررسید مشخصی را برای داوری میان اختلاف کنندگان، و اینکه تا آن زمان به آنها مهلت میدهد مشخص نکرده بود، بهطور قطع میان آنها داوری میکرد. و همانا کسانیکه با شرک به الله و گناهان به خودشان ستم کردهاند عذابی دردناک دارند که در روز قیامت در انتظارشان است.
- 22
- ای رسول- کسانی را که با شرک و گناهان به خودشان ستم کردهاند از کیفر گناهانی که انجام دادهاند ترسان میبینی، و بهطور قطع عذاب بر آنها واقع میشود، و ترس بدون توبه سودی به حالشان نمیرساند، و کسانیکه به الله و رسولانش ایمان آوردهاند و اعمال صالح انجام دادهاند برخلاف آنها هستند؛ زیرا در باغهای بهشت بهرهمند میشوند، و هرچه از نعمتهای گوناگونی که هرگز تمام نمیشود میخواهند نزد پروردگار خویش دارند. این همان فضیلت بزرگی است که هیچ فضیلتی با آن برابری نمیکند.
- 23
این همان مژدۀ بزرگی است که الله آن را توسط رسولش به کسانیکه به الله و رسولش ایمان آوردهاند و اعمال صالح انجام دادهاند مژده میدهد. - ای رسول- بگو: در قبال تبلیغ حق فقط یک پاداش از شما میخواهم که سود آن هم به خودتان بازمیگردد، و آن هم اینکه مرا بهسبب رابطۀ خویشاوندیای که با شما دارم دوست داشته باشید. و هرکس کار نیکی انجام دهد در مزدش برای او میافزاییم؛ هر نیکی به ده مانند آن. بهراستیکه الله نسبت به گناهان کسانی از بندگانش که بهسوی او توبه کنند بسیار آمرزنده، و قدرشناس اعمال صالحشان است که آنها را در جستجوی وجه او تعالی انجام میدهند.
- 24
مشرکان ادعا میکردند که محمد صلی الله علیه وسلم این قرآن را ساخته و به پروردگارش نسبت داده است، و الله در پاسخ آنها فرمود: اگر به خاطرت خطور کند که دروغی ببندی بهطور قطع بر قلبت مُهر مینهم، و دروغ افترا بسته را محو میکنم، و حق را باقی میگذارم، و چون این امر اتفاق نیفتاده است بر راستگویی پیامبر صلی الله علیه وسلم در اینکه از جانب پروردگارش بر او وحی میشود دلالت دارد. بهراستیکه او تعالی از آنچه در دلهای بندگانش وجود دارد بسیار آگاه است و ذرهای از آن بر او پوشیده نمیماند.
- 25
و او سبحانه ذاتی است که توبۀ بندگانش از کفر و گناهان را آنگاه که بهسوی او توبه کنند میپذیرد، و از بدیهایی که مرتکب شدهاند درمیگذرد. از هر چیزیکه انجام دهید آگاه است، ذرهای از اعمالتان بر او پوشیده نمیماند، و بهزودی شما را در قبال آن جزا خواهد داد.
- 26
و دعای کسانی را که به الله و رسولانش ایمان آوردهاند و اعمال صالح انجام دادهاند اجابت میکند، و از فضل خویش بر آنچه از او نخواستهاند برایشان میافزاید، و کافران به الله و رسولانش عذاب سختی دارند که در قیامت منتظرشان است.
- 27
و اگر الله رزق و روزی را برای تمام بندگانش بگشاید بهطور قطع با ستم در زمین سرکشی میکنند، اما او سبحانه از رزق و روزی به اندازهای از گشایش و تنگی که میخواهد فرو میفرستد. همانا او تعالی نسبت به احوال بندگانش بسیار دانا و بینا است. پس براساس حکمت میبخشد، و براساس حکمت نیز محروم میکند.
- 28
و او ذاتی است که باران را بر بندگانش پس از اینکه از نزول آن نومید شدند فرو میفرستد، و این باران را میگستراند تا گیاهان زمین بروید، و او عهدهدار کارهای بندگان است، و در هر حالتی ستودهشده است.
- 29
و یکی از نشانههای الله که بر قدرت و یگانگی او تعالی دلالت دارد آفرینش آسمانها و زمین، و مخلوقات عجیبی است که در این دو گسترانده است، و خود او تعالی هرگاه بخواهد بر گردآوری آنها برای حشر و جزا توانا است، و این کار او را ناتوان نمیسازد همانگونه که از آفرینش آنها برای بار اول ناتوان نبوده است.
- 30
و -ای مردم- هر مصیبتی که در خودتان یا اموالتان به شما برسد بهسبب گناهانی است که خودتان مرتکب شدهاید، و الله از بسیاری از این گناهان درمیگذرد، و شما را در قبال آنها مؤاخذه نمیکند.
تفسیر آیات 31 تا 40
- 31
و هرگاه پروردگارتان بخواهد شما را کیفر کند نمیتوانید برای نجات از او تعالی بگریزید، و به جای او نه هیچ کارسازی دارید تا کارهایتان را برعهده گیرد، و نه هیچ یاوری تا عذاب را اگر الله آن را برایتان بخواهد از شما بردارد.
- 32
و یکی دیگر از آیات دلالت کنندۀ الله بر قدرت و یگانگی او تعالی کشتیهایی است که از نظر ارتفاع و بلندی مانند کوهها در دریا در حرکت هستند.
- 33
اگر الله سکون و آرامش باد که کشتیها را حرکت میدهد بخواهد بهطور قطع باد را ساکن میگرداند، آنگاه بدون حرکت در دریا ثابت میمانند. بهراستیکه در آفرینش کشتیها و تسخیر بادها دلالتهای آشکاری است بر قدرت الله برای هرکس که در برابر بلا و مصیبتها بسیار شکیبا، و شکرگزار نعمتهایی است که الله بر او بخشیده است.
- 34
یا اگر او سبحانه بهسبب گناهانی که مردم انجام دادهاند نابودی این کشتیها را با فرستادن تندباد بخواهد بهطور قطع آنها را از بین میبرد، و از بسیاری گناهان بندگانش درمیگذرد و آنها را در قبال این گناهان مجازات نمیکند.
- 35
تا کسانیکه در آیات الله برای ابطال آنها مجادله میکنند هنگام نابودی این کشتیها با تندباد بدانند که هیچ راه فراری از نابودی ندارند، و جز الله را در دعا نخوانند، و غیر او را رها کنند.
- 36
و - ای مردم- مال یا مقام یا فرزندی که به شما داده شده، کالای زندگی دنیا است که نابود شدنی و موقتی است، و نعمتهای جاویدان همان نعمتهای بهشت هستند که الله برای کسانیکه به الله و رسولانش ایمان آوردهاند، و در تمام کارهایشان فقط بر پروردگارشان توکل میکنند آماده ساخته است.
- 37
و همان کسانیکه از گناهان کبیره و زشت دوری میکنند، و هرگاه از گفتار یا کردار بد کسی خشمگین شدند خطایش را میبخشند، و او را در قبال آن مجازات نمیکنند، و این عفو اگر خیر و مصلحتی در آن باشد، نشانۀ نیکوکاری آنها است.
- 38
و همان کسانیکه به پروردگارشان، با انجام آنچه به آن فرمان داده، و ترک آنچه از آن نهی فرموده، پاسخ مثبت دادهاند، و نماز را به کاملترین وجه برپا داشتهاند، و همان کسانیکه در اموری که قصد انجام دادنش را دارند با یکدیگر مشورت میکنند، و از آنچه به آنها روزی دادهایم در جستجوی وجه الله انفاق میکنند.
- 39
و همان کسانیکه وقتی ستمی بر آنها وارد شود، اگر ستمکار سزاوار بخشش نباشد، برای گرامیداشت و احترام خودشان انتقام میگیرند، و این انتقام، حقی است، بهخصوص زمانیکه مصلحتی در عفو وجود نداشته باشد.
- 40
و هرکس بخواهد حقش را بگیرد این اجازه را دارد، اما به مثل ستمی که بر او رفته و بدون افزودن یا تجاوز؛ و هرکس از کسیکه به او بدی کرده بگذرد و او را در قبال بدکاریاش مواخذه نکند، و میان خود و برادرش را اصلاح گرداند پاداش او نزد الله است، همانا او تعالی ستمکارانی را که در جان یا مال یا آبروی مردم ستم میکنند دوست ندارد، بلکه بر آنها خشم میگیرد.
تفسیر آیات 41 تا 50
- 41
و هرکس انتقام خویش را بگیرد اینها چون حقشان را گرفتهاند مواخذهای بر آنها نیست.
- 42
مواخذه و کیفر فقط برای کسانی است که بر مردم ستم میکنند، و در زمین مرتکب گناهان میشوند، برای اینها عذابی دردناک در آخرت است.
- 43
و اما کسیکه در برابر آزاری که دیگری به او رسانده شکیبایی کند، و از او درگذرد، بهراستیکه این صبر از مواردی است که خیر را به او و جامعه بازمیگرداند؛ و این کار امری پسندیده است، و جز صاحب خوشبختی بزرگ به آن توفیق نمییابد.
- 44
و هرکس الله او را به هدایت یاری نکند و از حق گمراه سازد پس از او تعالی هیچ کارسازی نیست که کارش را برعهده گیرد، و کسانی را که با کفر و گناهان به خودشان ستم کردهاند وقتی عذاب روز قیامت را ببینند میبینی که آرزوکنان میگویند: آیا راهی برای بازگشت به دنیا هست تا بهسوی الله توبه کنیم؟
- 45
و - ای رسول- این ستمکاران را هنگامیکه بر جهنم عرضه میشوند میبینی درحالیکه خوار و ذلیل هستند بهسبب ترس زیاد از مردم دزدکی به آنها مینگرند، و کسانیکه به الله و رسولانش ایمان آوردهاند میگویند: زیانکاران واقعی همان کسانی هستند که در روز قیامت بهسبب عذاب الله که با آن روبهرو میشوند به خودشان و خانوادههایشان زیان رساندهاند، بدانید کسانیکه بهسبب کفر و گناهان به خودشان ستم کردهاند در عذابی همیشگی و دائم قرار دارند.
- 46
و دوستانی ندارند که با نجات دادن آنها از عذاب الله در روز قیامت به آنها یاری رسانند، و هرکس الله او را در راه حق یاری نکند و از آن گمراه سازد هرگز راهی برایش نیست که او را به هدایت بهسوی حق برساند.
- 47
- ای مردم- با شتافتن به اجرای اوامر و اجتناب از نواهی پروردگارتان، و امروز و فردا نکردن، به پروردگارتان پاسخ مثبت دهید، قبل از اینکه روز قیامت بیاید که هرگاه بیاید هیچ بازدارندهای برایش نیست، و نه هیچ پناهگاهی است که به آن پناه ببرید، و نه حق انکاری برایتان است که گناهانی را که در دنیا مرتکب شدهاید با آن انکار کنید.
- 48
پس -ای رسول- اگر از فرامین تو روی گرداندند ما تو را نگهبان بر آنها نفرستادهایم که از اعمالشان نگهبانی کنی، و فقط تبلیغ آنچه به آن فرمان یافتهای برعهدۀ توست، و حسابرسی آنها برعهدۀ الله است، و در حقیقت اگر ما از جانب خویش ثروت و سلامتی و رحمتی دیگر مانند این دو به انسان بچشانیم به آن شاد میگردد، و اگر بهسبب گناهان انسانها مصیبتی به آنها برسد؛ خوی و عادت آنها کفران نعمتهای الله، سپاسگزاری نکردن، و خشم گرفتن است بر آنچه الله به حکمت خویش مقدر کرده است.
- 49
فرمانروایی آسمانها و زمین از آنِ الله است، هرچه از پسر یا دختر یا غیر آن که بخواهد میآفریند، به هرکس بخواهد فرزند دختر میدهد و او را از فرزند پسر محروم میسازد، و برای هرکس بخواهد فرزند پسر میدهد و او را از فرزند دختر محروم میسازد،
- 50
یا برای هرکس بخواهد هم پسر میدهد و هم دختر، و هرکس را بخواهد عقیم و نازا قرار میدهد. بهراستیکه او از آنچه موجود است و آنچه در آینده موجود خواهد شد آگاه است، و این امر بهسبب علم و حکمت کامل او است. هیچچیز بر او پوشیده نمیماند، و هیچچیز او را ناتوان نمیکند.
تفسیر آیات 51 تا 53
- 51
هیچ انسانی را نسزد که الله با او سخن گوید جز از طریق وحی با الهام یا غیر آن، یا بهگونهای با او سخن میگوید که کلامش را میشنود اما خودش را نمیبیند، یا فرشتهای فرستاده شده مانند جبرئیل علیه السلام بهسویش میفرستد، و آنچه را الله میخواهد به رسول وحی کند به اذن الله به رسول بشری وحی میکند. بهراستیکه او سبحانه در ذات و صفات خویش برتر، و در آفرینش و تقدیر و شریعتش بسیار دانا است.
- 52
و - ای رسول- همانگونه که به پیامبران پیش از تو وحی کردیم قرآن را از جانب خویش به تو فرستادیم، و پیش از این تو نه میدانستی که کتابهای آسمانی نازل شده بر رسولان چیست و نه میدانستی ایمان چیست؟ اما ما این قرآن را نوری قرار دادیم که با آن هر یک از بندگانمان را که بخواهیم هدایت میکنیم، و بهراستیکه تو مردم را به راه راست یعنی دین اسلام راهنمایی میکنی.
- 53
همان راه الله که آفرینش و فرمانروایی و تدبیر آنچه در آسمانها و زمین است از آنِ او است، و بهطور قطع تقدیر و تدبیر کارها فقط بهسوی الله بازمیگردد.
پرسشهای رایج درباره سوره شوری
سوره شوری چند آیه دارد؟
سوره شوری 53 آیه دارد.
شوری به چه معناست؟
شوری به معنای «رایزنی» است.
سوره شوری مکی است یا مدنی؟
سوره شوری سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 62مین سوره است.
سوره شوری در کدام جزء قرآن است؟
سوره شوری در جزء 25 است.
سوره شوری چندمین سوره قرآن است؟
سوره شوری 42مین سوره قرآن است و پس از سوره فصلت و پیش از سوره زخرف قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره شوری را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره شوری را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.