سوره 29 از 114 · جزء 20-21
سوره عنکبوت
69 آیه · مکی · ترتیب نزول: 85مین
سورهٔ عنکبوت که در مکه نازل شده، 69 آیه دارد. بیان میکند که ایمان بدون آزمون نیست؛ نمونههایی از مبارزهٔ پیامبران پیشین میآورد، حال کسانی را که بر غیر خداوند تکیه میکنند به تار عنکبوت تشبیه میکند و مؤمنان را به صبر و پایداری فرا میخواند.
سوره عنکبوت به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
الٓمٓ ﴿١﴾
الم [= الف. لام. میم].
- 2
أَحَسِبَ ٱلنَّاسُ أَن يُتۡرَكُوٓاْ أَن يَقُولُوٓاْ ءَامَنَّا وَهُمۡ لَا يُفۡتَنُونَ ﴿٢﴾
آیا مردم پنداشتهاند همین که [به زبان] بگویند: «ایمان آوردیم»، آنان را [به حال خود] وامیگذارند و آزموده نمیشوند؟
- 3
وَلَقَدۡ فَتَنَّا ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۖ فَلَيَعۡلَمَنَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ صَدَقُواْ وَلَيَعۡلَمَنَّ ٱلۡكَٰذِبِينَ ﴿٣﴾
و به راستی کسانی را که پیش از آنان بودند نیز آزمودیم و تا الله حتما کسانی را که [دربارۀ ایمانشان] راست گفتهاند جدا سازد و دروغگویان را [نیز] معلوم گردانَد.
- 4
أَمۡ حَسِبَ ٱلَّذِينَ يَعۡمَلُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن يَسۡبِقُونَاۚ سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ ﴿٤﴾
آیا کسانی که کارهای ناشایسته میکنند، پنداشتهاند که میتوانند ما را مغلوب نمایند [و از عذابمان بگریزند]؟ چه بد داوری میکنند!
- 5
مَن كَانَ يَرۡجُواْ لِقَآءَ ٱللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ ٱللَّهِ لَأٓتٖۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٥﴾
هر کس به دیدار الله امید دارد، [بداند که] وعدۀ الله قطعاً خواهد آمد و او تعالی شنوای داناست.
- 6
وَمَن جَٰهَدَ فَإِنَّمَا يُجَٰهِدُ لِنَفۡسِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٦﴾
و هر کس [در راه حق] بکوشد، به سود خویش کوشیده است. بیتردید، الله از جهانیان بینیاز است.
- 7
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَلَنَجۡزِيَنَّهُمۡ أَحۡسَنَ ٱلَّذِي كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿٧﴾
و کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته انجام دادهاند، یقیناً گناهانشان را میزداییم و آنان را بر اساس نیکوترین [طاعت و] کاری که انجام دادهاند پاداش میدهیم.
- 8
وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ حُسۡنٗاۖ وَإِن جَٰهَدَاكَ لِتُشۡرِكَ بِي مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٞ فَلَا تُطِعۡهُمَآۚ إِلَيَّ مَرۡجِعُكُمۡ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿٨﴾
و به انسان سفارش کردیم که به پدر و مادرش نیکی نماید؛ و [گفتیم:] «اگر آن دو کوشیدند تا چیزی را که تو به آن دانشی نداری شریک من سازی، از آنان اطاعت نکن. بازگشتتان به سوی من است، آنگاه شما را از [حقیقت] آنچه میکردید، آگاه خواهم کرد.
- 9
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُدۡخِلَنَّهُمۡ فِي ٱلصَّٰلِحِينَ ﴿٩﴾
و کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته انجام دادهاند، البته آنان را در [زمرۀ] شایستگان درمیآوریم.
- 10
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ فَإِذَآ أُوذِيَ فِي ٱللَّهِ جَعَلَ فِتۡنَةَ ٱلنَّاسِ كَعَذَابِ ٱللَّهِۖ وَلَئِن جَآءَ نَصۡرٞ مِّن رَّبِّكَ لَيَقُولُنَّ إِنَّا كُنَّا مَعَكُمۡۚ أَوَلَيۡسَ ٱللَّهُ بِأَعۡلَمَ بِمَا فِي صُدُورِ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٠﴾
و برخی از مردم هستند که میگویند: «به الله ایمان آوردهایم»؛ اما هنگامی که در [راه] الله آزار میبینند، آزار مردم را همچون عذاب الله [سخت و جانکاه] میدانند [و از ایمانشان دست میکشند]؛ و اگر از سوی پروردگارت پیروزی [و گشایشی برایتان] پیش آید، میگویند: «بیتردید، ما [نیز] با شما همراه بودیم». آیا الله به آنچه در دلهای جهانیان است داناتر نیست؟
- 11
وَلَيَعۡلَمَنَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَلَيَعۡلَمَنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ ﴿١١﴾
و به راستی، الله کسانی را که ایمان آوردهاند به خوبی میشناسد و یقیناً منافقان را [نیز] میشناسد.
- 12
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّبِعُواْ سَبِيلَنَا وَلۡنَحۡمِلۡ خَطَٰيَٰكُمۡ وَمَا هُم بِحَٰمِلِينَ مِنۡ خَطَٰيَٰهُم مِّن شَيۡءٍۖ إِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ ﴿١٢﴾
و کسانی که کفر ورزیدند به کسانی که ایمان آوردند میگفتند: «از راه ما پیروی کنید، و قطعاً بار گناهانتان را به عهده میگیریم»؛ و[لی] آنان هرگز چیزی از گناهانشان را بر عهده نخواهند گرفت. به راستی که آنان دروغگو هستند.
- 13
وَلَيَحۡمِلُنَّ أَثۡقَالَهُمۡ وَأَثۡقَالٗا مَّعَ أَثۡقَالِهِمۡۖ وَلَيُسۡـَٔلُنَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ عَمَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ ﴿١٣﴾
و قطعاً بارِ سنگین [گناه] خود و بارهای سنگین [گناه پیروانشان] را همراه بارِ سنگین خود به دوش خواهند کشید؛ و یقیناً روز قیامت، در مورد دروغهایی كه مىبافتند بازخواست خواهند شد.
- 14
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ فَلَبِثَ فِيهِمۡ أَلۡفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمۡسِينَ عَامٗا فَأَخَذَهُمُ ٱلطُّوفَانُ وَهُمۡ ظَٰلِمُونَ ﴿١٤﴾
و ما نوح را به سوی قومش فرستادیم و او نهصد و پنجاه سال در میان آنان بود. آنگاه در حالی که ستمکار [و کافر] بودند طوفان [سهمگین] آنان را فراگرفت.
- 15
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَصۡحَٰبَ ٱلسَّفِينَةِ وَجَعَلۡنَٰهَآ ءَايَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٥﴾
او [= نوح] و سرنشینان کشتی را نجات دادیم و آن [کشتی] را نشانهای برای [عبرت گرفتنِ] جهانیان قرار دادیم.
- 16
وَإِبۡرَٰهِيمَ إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱتَّقُوهُۖ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿١٦﴾
و [یاد کن از] ابراهیم آنگاه که به قومش گفت: «الله را عبادت کنید و از او پروا کنید [که] اگر بدانید، این کار برایتان بهتر است.
- 17
إِنَّمَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡثَٰنٗا وَتَخۡلُقُونَ إِفۡكًاۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَا يَمۡلِكُونَ لَكُمۡ رِزۡقٗا فَٱبۡتَغُواْ عِندَ ٱللَّهِ ٱلرِّزۡقَ وَٱعۡبُدُوهُ وَٱشۡكُرُواْ لَهُۥٓۖ إِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ ﴿١٧﴾
جز این نیست که به جای الله، فقط بُتهایی را عبادت میکنید و [با این کار، به الله] دروغ میبندید. در حقیقت، کسانی را که شما به جای الله عبادت میکنید، اختیار روزیتان را ندارند؛ پس [نعمت و] روزی را تنها از پیشگاهِ الله طلب کنید و او را عبادت کنید و شکر او را به جای آورید [که] به سوی او بازگردانده میشوید».
- 18
وَإِن تُكَذِّبُواْ فَقَدۡ كَذَّبَ أُمَمٞ مِّن قَبۡلِكُمۡۖ وَمَا عَلَى ٱلرَّسُولِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ ﴿١٨﴾
و [ای مشرکان،] اگر شما [محمد را] دروغگو بدانید، [عجیب نیست.] به راستی که برخی از امتهای پیش از شما [نیز، پیامبران الهی را] تکذیب کردند؛ و پیامبر وظیفهای جز رساندن آشكار [وحی] ندارد.
- 19
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ كَيۡفَ يُبۡدِئُ ٱللَّهُ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥٓۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ﴿١٩﴾
آیا ندیدند که الله چگونه آفرینش را آغاز میکند سپس آن را [پس از مرگش] بازمیگرداند؟ قطعاً این کار برای الله آسان است.
- 20
قُلۡ سِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ بَدَأَ ٱلۡخَلۡقَۚ ثُمَّ ٱللَّهُ يُنشِئُ ٱلنَّشۡأَةَ ٱلۡأٓخِرَةَۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ﴿٢٠﴾
[ای پیامبر، به کافران] بگو: «در زمین بگردید و بنگرید که الله چگونه آفرینش را آغاز کرد؛ [به همین صورت نیز] زندگی دیگر را پدید میآورَد. بیتردید، الله بر هر کاری تواناست.
- 21
يُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ وَيَرۡحَمُ مَن يَشَآءُۖ وَإِلَيۡهِ تُقۡلَبُونَ ﴿٢١﴾
[او تعالی] هرکس را بخواهد، عذاب میکند و بر هرکس بخواهد، رحمت میآورد؛ و [همگی] به سویش بازگردانده میشوید.
- 22
وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِي ٱلسَّمَآءِۖ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ ﴿٢٢﴾
و شما ـ [نه] در زمین و نه در آسمان ـ هرگز نمیتوانید [الله متعال را] ناتوان سازید [و از عذاب او بگریزید]، و جز الله هیچ کارساز و یاوری ندارید».
- 23
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَلِقَآئِهِۦٓ أُوْلَٰٓئِكَ يَئِسُواْ مِن رَّحۡمَتِي وَأُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿٢٣﴾
و کسانی که به آیاتِ الله و دیدار او کفر ورزیدند، آنانند که از رحمت من مأیوسند و عذاب دردناکی برایشان [در پیش] است.
- 24
فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُواْ ٱقۡتُلُوهُ أَوۡ حَرِّقُوهُ فَأَنجَىٰهُ ٱللَّهُ مِنَ ٱلنَّارِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ﴿٢٤﴾
اما پاسخ قوم او [= ابراهیم] جز این نبود که گفتند: «او را بکشید یا بسوزانید»؛ پس الله او را از آتش نجات داد. بیتردید، در این [رهایی از آتش،] برای گروهی که ایمان میآورند نشانههایی [برای عبرت گرفتن] است.
- 25
وَقَالَ إِنَّمَا ٱتَّخَذۡتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡثَٰنٗا مَّوَدَّةَ بَيۡنِكُمۡ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ ثُمَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يَكۡفُرُ بَعۡضُكُم بِبَعۡضٖ وَيَلۡعَنُ بَعۡضُكُم بَعۡضٗا وَمَأۡوَىٰكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن نَّٰصِرِينَ ﴿٢٥﴾
و [ابراهیم] گفت: «شما به جای الله بتهایی برای خود برگزیدهاید که [مایۀ دوستی و] محبت میان شما در زندگی دنیا باشد. آنگاه روز قیامت، از یکدیگر بیزاری میجویید و همدیگر را لعنت میکنید و جایگاهتان آتش است و هیچ یاریگری نخواهید داشت».
- 26
۞ فَـَٔامَنَ لَهُۥ لُوطٞۘ وَقَالَ إِنِّي مُهَاجِرٌ إِلَىٰ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿٢٦﴾
لوط به او ایمان آورد و [ابراهیم] گفت: «من به سوی پروردگارم [به سرزمین شام] هجرت میکنم. بیتردید، او شکستناپذیرِ حکیم است».
- 27
وَوَهَبۡنَا لَهُۥٓ إِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَجَعَلۡنَا فِي ذُرِّيَّتِهِ ٱلنُّبُوَّةَ وَٱلۡكِتَٰبَ وَءَاتَيۡنَٰهُ أَجۡرَهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ﴿٢٧﴾
و اسحاق و یعقوب را به او بخشیدیم و میان فرزندانش، نبوت و کتاب [آسمانی] قرار دادیم و پاداشش را در این دنیا دادیم؛ و یقیناً او در آخرت [نیز] از شایستگان خواهد بود.
- 28
وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ إِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنۡ أَحَدٖ مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٢٨﴾
و [یاد کن از] لوط هنگامی که به قومش گفت: «واقعاً کار بسیار زشتی میکنید که پیش از شما هیچیک از [مردم] جهان، آن را انجام نداده است.
- 29
أَئِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ وَتَقۡطَعُونَ ٱلسَّبِيلَ وَتَأۡتُونَ فِي نَادِيكُمُ ٱلۡمُنكَرَۖ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُواْ ٱئۡتِنَا بِعَذَابِ ٱللَّهِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿٢٩﴾
آیا با مردان میآمیزید و [به قصد تجاوز به مسافران،] راه را میبندید و در محافل عمومی خود مرتکب کارهای ناپسند میشوید؟» پاسخ قومش جز این نبود که گفتند: «اگر راستگویی، عذاب الهی را پیش آور».
- 30
قَالَ رَبِّ ٱنصُرۡنِي عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡمُفۡسِدِينَ ﴿٣٠﴾
[لوط] گفت: «پروردگارا، مرا در برابر مفسدان یاری کن».
- 31
وَلَمَّا جَآءَتۡ رُسُلُنَآ إِبۡرَٰهِيمَ بِٱلۡبُشۡرَىٰ قَالُوٓاْ إِنَّا مُهۡلِكُوٓاْ أَهۡلِ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةِۖ إِنَّ أَهۡلَهَا كَانُواْ ظَٰلِمِينَ ﴿٣١﴾
و هنگامی که فرستادگان ما به ابراهیم بشارت [تولد پسرش اسحاق را] دادند، به او گفتند: «ما ساکنان شهر [سَدوم] را قطعاً نابود خواهیم کرد؛ [چرا که] بیتردید، مردم آنجا ستمکارند».
- 32
قَالَ إِنَّ فِيهَا لُوطٗاۚ قَالُواْ نَحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَن فِيهَاۖ لَنُنَجِّيَنَّهُۥ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ كَانَتۡ مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ ﴿٣٢﴾
[ابراهیم] گفت: «لوط [نیز] در آنجاست». فرشتگان گفتند: «ما بهتر مىدانیم چه كسانى در آنجا هستند. او و خانوادهاش را حتماً نجات خواهیم داد؛ مگر همسرش، که از بازماندگان [در عذاب] خواهد بود».
- 33
وَلَمَّآ أَن جَآءَتۡ رُسُلُنَا لُوطٗا سِيٓءَ بِهِمۡ وَضَاقَ بِهِمۡ ذَرۡعٗاۖ وَقَالُواْ لَا تَخَفۡ وَلَا تَحۡزَنۡ إِنَّا مُنَجُّوكَ وَأَهۡلَكَ إِلَّا ٱمۡرَأَتَكَ كَانَتۡ مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ ﴿٣٣﴾
و چون فرستادگان ما نزد لوط آمدند، از [تصور بیشرمیِ قومش نسبت به] آنان نگران و دلتنگ شد؛ و [فرشتگان] گفتند: «نترس و اندوهگین نباش. ما تو و خانوادهات را حتماً نجات میدهیم؛ مگر همسرت را که از بازماندگان [در عذاب] است.
- 34
إِنَّا مُنزِلُونَ عَلَىٰٓ أَهۡلِ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةِ رِجۡزٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ ﴿٣٤﴾
ما بر ساکنان این شهر ـ به کیفر آنکه نافرمانی [و گناه] کردهاندـ عذابی از آسمان فرود میآوریم».
- 35
وَلَقَد تَّرَكۡنَا مِنۡهَآ ءَايَةَۢ بَيِّنَةٗ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ﴿٣٥﴾
و در حقیقت، ما از آن شهر [ویرانشده]، نشانه [و عبرت] آشکاری، برای کسانی که میاندیشند باقی گذاشتیم.
- 36
وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمۡ شُعَيۡبٗا فَقَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱرۡجُواْ ٱلۡيَوۡمَ ٱلۡأٓخِرَ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ ﴿٣٦﴾
و به سوی [ساکنان] مَدیَن، برادرشان شعیب [را فرستادیم]. او گفت: «ای قوم من، الله را عبادت کنید و به روز بازپسین امیدوار باشید و در زمین به فساد [و تباهی] نکوشید».
- 37
فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دَارِهِمۡ جَٰثِمِينَ ﴿٣٧﴾
ولی او را دروغگو انگاشتند و زلزله سختی آنان را فراگرفت؛ آنگاه در خانههای خود به روی افتادند و هلاک شدند.
- 38
وَعَادٗا وَثَمُودَاْ وَقَد تَّبَيَّنَ لَكُم مِّن مَّسَٰكِنِهِمۡۖ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَصَدَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ وَكَانُواْ مُسۡتَبۡصِرِينَ ﴿٣٨﴾
و [قوم] عاد و ثمود را [نیز هلاک کردیم] و یقیناً برخی از خانههای [ویرانشدۀ] آنان برایتان نمایان است؛ و شیطان کارهایشان را در نظرشان بیاراست و آنان را از راه [حق] بازداشت؛ در حالی که [نسبت به حق و باطل] بینا بودند.
- 39
وَقَٰرُونَ وَفِرۡعَوۡنَ وَهَٰمَٰنَۖ وَلَقَدۡ جَآءَهُم مُّوسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كَانُواْ سَٰبِقِينَ ﴿٣٩﴾
و قارون و فرعون و هامان را [نیز نابود کردیم]؛ و به راستی، موسی دلایل روشن برایشان آورد؛ اما آنان در سرزمین [مصر] سرکشی کردند؛ ولی [از عذاب الهی] پیشی نگرفتند [و راه فرار نداشتند].
- 40
فَكُلًّا أَخَذۡنَا بِذَنۢبِهِۦۖ فَمِنۡهُم مَّنۡ أَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِ حَاصِبٗا وَمِنۡهُم مَّنۡ أَخَذَتۡهُ ٱلصَّيۡحَةُ وَمِنۡهُم مَّنۡ خَسَفۡنَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ وَمِنۡهُم مَّنۡ أَغۡرَقۡنَاۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظۡلِمَهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ ﴿٤٠﴾
هر یک از آنان را به [کیفر] گناهشان عذاب کردیم؛ بر برخی از آنان باران سنگ فرستادیم و برخی دیگر را بانگ مرگبار فروگرفت و برخی را در زمین فروبردیم و برخی را غرق کردیم. الله هرگز به آنان ستم نکرد؛ بلکه آنان [خود] به خویشتن ستم میکردند.
- 41
مَثَلُ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡلِيَآءَ كَمَثَلِ ٱلۡعَنكَبُوتِ ٱتَّخَذَتۡ بَيۡتٗاۖ وَإِنَّ أَوۡهَنَ ٱلۡبُيُوتِ لَبَيۡتُ ٱلۡعَنكَبُوتِۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ﴿٤١﴾
مَثَل کسانی که به جای الله دوستانی [از سنگ و چوب و مردگان را به عنوان شفاعتگر] برای خود برگزیدهاند، همچون مَثل عنکبوت است که خانهای [بیدوام را به عنوان پناهگاه خویش] برگزیده است؛ و بیتردید، سستترین خانهها، خانۀ عنکبوت است. اگر [مشرکان این حقیقت را] میدانستند، [معبودان باطل را به عبادت نمیگرفتند].
- 42
إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿٤٢﴾
یقیناً الله هر آنچه را به جای او [به عبادت] میخوانند میداند؛ و او تعالی شکستناپذیرِ حکیم است.
- 43
وَتِلۡكَ ٱلۡأَمۡثَٰلُ نَضۡرِبُهَا لِلنَّاسِۖ وَمَا يَعۡقِلُهَآ إِلَّا ٱلۡعَٰلِمُونَ ﴿٤٣﴾
این مَثلها را برای مردم میزنیم و جز دانایان کسی آنها را درنمییابد.
- 44
خَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٤٤﴾
الله آسمانها و زمین را بهحق آفرید. بیتردید، در این [آفرینش،] نشانهای [از قدرت الهی] برای مومنان است.
- 45
ٱتۡلُ مَآ أُوحِيَ إِلَيۡكَ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَۖ إِنَّ ٱلصَّلَوٰةَ تَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِۗ وَلَذِكۡرُ ٱللَّهِ أَكۡبَرُۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تَصۡنَعُونَ ﴿٤٥﴾
[ای پیامبر،] آنچه را از این کتاب بر تو وحی شده است تلاوت کن و نماز برپا دار. به راستی که نماز، انسان را از گناه و زشتکاری بازمیدارد؛ و البته یاد الله [از هر کاری] بالاتر است؛ و الله میداند که چه میکنید.
- 46
۞ وَلَا تُجَٰدِلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ إِلَّا بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ إِلَّا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمۡۖ وَقُولُوٓاْ ءَامَنَّا بِٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡنَا وَأُنزِلَ إِلَيۡكُمۡ وَإِلَٰهُنَا وَإِلَٰهُكُمۡ وَٰحِدٞ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ ﴿٤٦﴾
[ای مؤمنان،] با اهل کتاب جز به بهترین شیوه بحث و مناظره نكنید ـ مگر با کسانی از آنان که ستم کردند [و با شما به جنگ برخاستند] ـ و بگویید: «ما به تمام آنچه [از سوی الله] بر ما و شما نازل شده است ایمان آوردهایم و معبود ما و شما یکی است و ما تسلیمِ [فرمانِ] او هستیم».
- 47
وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَۚ فَٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۖ وَمِنۡ هَٰٓؤُلَآءِ مَن يُؤۡمِنُ بِهِۦۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا ٱلۡكَٰفِرُونَ ﴿٤٧﴾
و همان گونه [كه به پيامبران پيشين كتاب آسمانی فرو فرستاديم] اين كتاب را [نیز] بر تو نازل کردیم؛ کسانی که [پیش از تو] به آنان کتاب [آسمانی] دادیم به این [قرآن نیز] ایمان میآورند و از اینان [= مشرکان قریش] کسانی هستند که به آن ایمان میآورند؛ و جز کافران [کسی] آیات ما را انکار نمیکند.
- 48
وَمَا كُنتَ تَتۡلُواْ مِن قَبۡلِهِۦ مِن كِتَٰبٖ وَلَا تَخُطُّهُۥ بِيَمِينِكَۖ إِذٗا لَّٱرۡتَابَ ٱلۡمُبۡطِلُونَ ﴿٤٨﴾
و پیش از [نزول] قرآن، تو [هرگز] هیچ کتابی نمیخواندی و با دست خود چیزی نمینوشتی؛ وگرنه، قطعاً باطلاندیشان [دربارۀ صحتِ پیامبریات] تردید میکردند.
- 49
بَلۡ هُوَ ءَايَٰتُۢ بَيِّنَٰتٞ فِي صُدُورِ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا ٱلظَّٰلِمُونَ ﴿٤٩﴾
بلکه آن [کتاب، شامل] آیات روشنی است که در سینۀ دانشوران [مؤمن] جای دارد؛ و جز ستمکاران [مشرک، کسی] آیات ما را انکار نمیکند.
- 50
وَقَالُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَٰتٞ مِّن رَّبِّهِۦۚ قُلۡ إِنَّمَا ٱلۡأٓيَٰتُ عِندَ ٱللَّهِ وَإِنَّمَآ أَنَا۠ نَذِيرٞ مُّبِينٌ ﴿٥٠﴾
و [مشرکان] گفتند: «چرا معجزاتی از سوی پروردگارش بر او نازل نشده است؟» بگو: «معجزات نزد الله است [و به فرمان او نازل میشود] و من فقط بیمدهندهای آشکارم».
- 51
أَوَلَمۡ يَكۡفِهِمۡ أَنَّآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ يُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَرَحۡمَةٗ وَذِكۡرَىٰ لِقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ﴿٥١﴾
آیا برایشان کافی نیست که ما قرآن را بر تو نازل کردیم که [پیوسته] بر آنان خوانده میشود؟ بیگمان، در این [قرآن] برای مردمی که ایمان میآورند، رحمت و پند است.
- 52
قُلۡ كَفَىٰ بِٱللَّهِ بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡ شَهِيدٗاۖ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱلۡبَٰطِلِ وَكَفَرُواْ بِٱللَّهِ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ﴿٥٢﴾
بگو: «همین بس که الله میان من و شما گواه است. او تعالی آنچه را که در آسمانها و زمین است میداند؛ و کسانی که به باطل گرویدهاند و به الله کفر ورزیدهاند، زیانکارانند».
- 53
وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَلَوۡلَآ أَجَلٞ مُّسَمّٗى لَّجَآءَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ وَلَيَأۡتِيَنَّهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ﴿٥٣﴾
و [مشرکان] به شتاب از تو درخواستِ عذاب میکنند؛ و اگر موعد مقرری [برای عذابشان] نبود، یقیناً عذاب [الهی] به [سراغ] آنان میآمد و [سرانجام] در حالی که غافلند، ناگهان به سراغشان خواهد آمد.
- 54
يَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةُۢ بِٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿٥٤﴾
و [مشرکان] به شتاب از تو درخواستِ عذاب میکنند، و یقیناً دوزخ بر کافران احاطه دارد.
- 55
يَوۡمَ يَغۡشَىٰهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۡ وَيَقُولُ ذُوقُواْ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿٥٥﴾
روزی که عذاب، از بالای سر و زیر پایشان آنان را فرامیگیرد و [الله به آنان] میفرماید: «[کیفر] آنچه را انجام میدادید بچشید».
- 56
يَٰعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ أَرۡضِي وَٰسِعَةٞ فَإِيَّٰيَ فَٱعۡبُدُونِ ﴿٥٦﴾
«ای بندگان من که ایمان آوردهاید، بیگمان، زمین من گسترده است؛ [پس برای رهایی از فشار مشرکان، هجرت کنید] و تنها مرا عبادت کنید».
- 57
كُلُّ نَفۡسٖ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِۖ ثُمَّ إِلَيۡنَا تُرۡجَعُونَ ﴿٥٧﴾
هر کسی چشندۀ [طعم] مرگ است؛ آنگاه به سوی ما بازگردانده میشوید.
- 58
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُم مِّنَ ٱلۡجَنَّةِ غُرَفٗا تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ نِعۡمَ أَجۡرُ ٱلۡعَٰمِلِينَ ﴿٥٨﴾
و کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته انجام دادهاند، قطعاً آنان را در غرفههایی از بهشت جای میدهیم که جویبارها از زیر آن جاری است. جاودانه در آن خواهند ماند. چه نیکوست پاداش عملکنندگان!
- 59
ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ ﴿٥٩﴾
[همان] کسانی که شکیبایی ورزیدند و تنها بر پروردگارشان توکل میکنند.
- 60
وَكَأَيِّن مِّن دَآبَّةٖ لَّا تَحۡمِلُ رِزۡقَهَا ٱللَّهُ يَرۡزُقُهَا وَإِيَّاكُمۡۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٦٠﴾
و چه بسیار جاندارانى كه [نمىتوانند] روزى خود را حمل [یا ذخیره] كنند. الله به آنها و شما روزی میدهد و او شنوای داناست.
- 61
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۖ فَأَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ﴿٦١﴾
و اگر از آنان [= مشرکان] بپرسی: «چه کسی آسمانها و زمین را آفریده و خورشید و ماه را به خدمت [انسان] گماشته است؟» مسلّماً میگویند: «الله»؛ پس چگونه [از حق] رویگردان میشوند؟
- 62
ٱللَّهُ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦ وَيَقۡدِرُ لَهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ﴿٦٢﴾
الله [نعمت و] روزی را برای هر کس که بخواهد میگشاید و [یا] تنگ میگرداند. بیتردید، الله به هر چیزی داناست.
- 63
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّن نَّزَّلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِ مَوۡتِهَا لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۚ قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ ﴿٦٣﴾
و اگر از آنان بپرسی: «چه کسی از آسمان باران فرستاد و به وسیلۀ آن، زمین را ـ پس از خشکی و خزانش ـ زنده کرد؟»، مسلّماً میگویند: «الله». بگو: «حمد و ستایش مخصوص الله است»؛ بلکه بیشتر آنان [در این نشانهها] نمیاندیشند.
- 64
وَمَا هَٰذِهِ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا لَهۡوٞ وَلَعِبٞۚ وَإِنَّ ٱلدَّارَ ٱلۡأٓخِرَةَ لَهِيَ ٱلۡحَيَوَانُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ﴿٦٤﴾
و این زندگی دنیا [چیزی] جز سرگرمی و بازیچه نیست؛ و بیتردید، سرای آخرت زندگانی [راستین و همیشگی] است. اگر [کافران این حقیقت را] میدانستند [دل به دنیا نبسته بودند].
- 65
فَإِذَا رَكِبُواْ فِي ٱلۡفُلۡكِ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ فَلَمَّا نَجَّىٰهُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ إِذَا هُمۡ يُشۡرِكُونَ ﴿٦٥﴾
وقتی [مشرکان] در کشتی سوار میشوند، الله را با اخلاص میخوانند؛ اما چون آنان را به خشکی میرسانَد و [از خطرِ غرقشدن] میرهانَد، آنگاه [باز هم] شرک میورزند.
- 66
لِيَكۡفُرُواْ بِمَآ ءَاتَيۡنَٰهُمۡ وَلِيَتَمَتَّعُواْۚ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ﴿٦٦﴾
[چنین میکنند] تا نسبت به نعمتهایی که به آنان دادهایم ناسپاسی کنند و [از لذتهای زندگی دنیا] بهرهمند باشند. به زودی [سرانجامِ دردناکشان را] خواهند دانست.
- 67
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا جَعَلۡنَا حَرَمًا ءَامِنٗا وَيُتَخَطَّفُ ٱلنَّاسُ مِنۡ حَوۡلِهِمۡۚ أَفَبِٱلۡبَٰطِلِ يُؤۡمِنُونَ وَبِنِعۡمَةِ ٱللَّهِ يَكۡفُرُونَ ﴿٦٧﴾
آیا ندیدهاند در حالی که مردم پیرامونشان [گرفتارِ قتل و غارت هستند و] مورد دستبرد قرار میگیرند، ما حرم امنی [برای مردم مکه] پدید آوردهایم؟ آیا [باز هم] به [معبودهای] باطل ایمان میآورند و نسبت به نعمت الله ناسپاسی میکنند؟
- 68
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ كَذَّبَ بِٱلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُۥٓۚ أَلَيۡسَ فِي جَهَنَّمَ مَثۡوٗى لِّلۡكَٰفِرِينَ ﴿٦٨﴾
و کیست ستمکارتر از آن که بر الله دروغ میبندد یا حق را ـ آنگاه که به او میرسدـ دروغ میانگارد؟ آیا در دوزخ جایگاهی برای کافران نیست؟
- 69
وَٱلَّذِينَ جَٰهَدُواْ فِينَا لَنَهۡدِيَنَّهُمۡ سُبُلَنَاۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَمَعَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿٦٩﴾
کسانی که در راه [خشنودیِ] ما میکوشند، قطعاً آنان را به راههای خویش هدایت میکنیم و بیتردید، الله با نیکوکاران است.
شنیدن تلاوت سوره عنکبوت
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 29 از 114
- معنای نام:
- عنکبوت
- شمار آیات:
- 69
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 85
- جزء:
- 20-21: آیات 1 تا 45 در جزء 20، آیات 46 تا 69 در جزء 21
درباره سوره عنکبوت
عنکبوت به معنای «عنکبوت» است. نام سوره از آیهٔ 41 گرفته شده که وضعیت کسانی را که جز خداوند دوستان و تکیهگاههایی میگیرند، به خانه ساختن عنکبوت تشبیه میکند و بیان میکند سستترین خانهها خانهٔ عنکبوت است. 69 آیه دارد و بیستونهمین سورهٔ مصحف است. در ترتیب نزول رایج در جایگاه 85 قرار دارد و از آخرین سورههای نازلشده در مکه دانسته میشود.
به نظر بیشتر عالمان، مکی است. با این حال، برخی عالمان گفتهاند یازده آیهٔ نخست که از منافقان سخن میگویند، در مدینه نازل شدهاند؛ و شمار اندکی از عالمان تمام سوره را مدنی دانستهاند. با حروف «الف لام میم» آغاز میشود.
زمان نزول سوره عنکبوت
سورهٔ عنکبوت در سالهای پایانی دورهٔ مکه، زمانی نازل شده که مسلمانان به سبب ایمانشان با فشار و شکنجهٔ شدید روبهرو بودند و گروهی از آنان به ترک سرزمینشان میاندیشیدند. سوره با بیان اینکه ایمان در حد سخن نمیماند و در برابر دشواریها آزموده میشود، مؤمنان را آماده میکند؛ در آیهٔ 56 با یادآوری گسترده بودن زمین خداوند، به هجرت اشاره میشود.
بنا بر روایتی که مسلم نقل کرده، هنگامی که سعد بن ابیوقاص مسلمان شد، مادرش سوگند خورد تا پسرش از دینش بازنگردد، چیزی نخورد و ننوشد. نقل شده است که آیهٔ فرماندهنده به نیکی به پدر و مادر، که در عین حال بیان میکند اگر آنان به شرک مجبور کنند نباید از آنان اطاعت شود، در پی این رویداد نازل شد. این حکم در آیهٔ 8 سوره آمده است؛ عبارتی مشابه در سورهٔ لقمان نیز وجود دارد.
موضوعات سوره عنکبوت
سوره با بیان نادرست بودن این پندار آغاز میشود که مردم با گفتنِ «ایمان آوردیم» رها خواهند شد و آزموده نمیشوند، و یادآوری میکند که امتهای پیشین نیز آزمایش شدند. به نیکی به پدر و مادر فرمان داده میشود، اما بیان میشود که اگر به شرک مجبور کنند نباید از آنان اطاعت کرد. رفتار کسانی که هنگام دشواری از ایمان خود بازمیگردند و منافقان بررسی میشود.
ماندن طولانیِ حضرت نوح در میان قومش، دعوت حضرت ابراهیم از قومش برای ترک بتپرستی و نجات او از آتش، هلاکت قوم حضرت لوط، حضرت شعیب و مردم مدین، قومهای عاد و ثمود و سرانجام قارون، فرعون و هامان بهاختصار بیان میشوند. وضعیتِ تکیهکنندگان بر غیر خداوند با مثال تار عنکبوت توضیح داده میشود.
به خواندن قرآن و برپا داشتن نماز فرمان داده میشود؛ و بیان میشود که نماز از بیحیایی و بدی بازمیدارد. خواسته میشود با اهل کتاب به بهترین شیوه گفتوگو شود. بیان میشود که پیامبر (ص) پیش از وحی کتابی نمیخواند و چیزی نمینوشت. تأکید میشود که هر جانی مرگ را خواهد چشید، زندگی دنیا بازی و سرگرمی است و زندگی واقعی در سرای آخرت است. سوره با بشارتِ نشان دادن راهها به کسانی که در راه خداوند تلاش میکنند، پایان مییابد.
فضیلت سوره عنکبوت
دربارهٔ فضیلت سورهٔ عنکبوت روایت صحیحی وجود ندارد. این سوره بیشتر با آیهٔ 45 یاد میشود که خبر میدهد نماز از فحشا و منکر بازمیدارد. ابن کثیر در تفسیر این آیه حدیثی را آورده که احمد بن حنبل از ابوهریره نقل کرده است: از مردی نزد پیامبر (ص) سخن گفته شد که شبها نماز میخواند و چون صبح میشود دزدی میکند؛ پیامبر (ص) فرمود آن نمازی که میگویی او را از این کار بازخواهد داشت. آلبانی و شعیب ارنؤوط سند این حدیث را صحیح دانستهاند.
اما عبارت «هر که نمازش او را از فحشا و منکر بازنمیدارد، جز دوری از خدا بر او افزوده نمیشود» که بهعنوان سخن پیامبر (ص) شایع شده، نسبتش به او ثابت نیست؛ آلبانی این روایت را باطل شمرده است. قرطبی این سخن را از ابن مسعود، ابن عباس، حسن بصری و اعمش بهعنوان سخن خودشان نقل میکند.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره عنکبوت
توضیح کوتاه همه آیات سوره عنکبوت، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
﴿الٓمٓ﴾ سخن در مورد حروف شبیه این حروف در آغاز سورۀ بقره بیان شد.
- 2
آیا مردم پنداشتند که با این سخن که بگویند: به الله ایمان آوردیم، رها میشوند بدون اینکه آزمایش شوند تا حقیقت آنچه گفتهاند مشخص گردد که آیا: واقعا مؤمن هستند؟! امر چنانکه آنها پنداشتهاند نیست.
- 3
و به تحقیق کسانی را که پیش از آنها بودند آزمودهایم، تا الله راستی راستگویان در ایمانشان و دروغ دروغگویان در ایمانشان را برایتان آشکارا معلوم دارد و کشف کند.
- 4
بلکه آیا کسانیکه مرتکب شرک و سایر گناهان میشوند میپندارند که میتوانند ما را ناتوان سازند، و از کیفر ما نجات یابند؟ بسیار زشت است حکمی که صادر میکنند، زیرا آنها نه میتوانند الله را ناتوان سازند، و نه میتوانند از کیفر او نجات یابند اگر بر کفرشان بمیرند.
- 5
و هرکس به دیدار الله در روز قیامت ایمان دارد تا به او پاداش دهد باید بداند اجلی که الله برای این امر برایش مشخص کرده است به زودی آمدنی است، و او تعالی سخنان بندگانش را میشنود، و از اعمالشان آگاه است، ذرهای از سخنان و اعمالشان از دست او تعالی نمیرود، و بهزودی آنها را در قبال آنها جزا خواهد داد.
- 6
و هرکس با واداشتن نفس خویش بر طاعت و دوری از معصیت با آن بجنگد، و در راه الله جهاد کند فقط به نفع خویش میجنگد؛ زیرا نفع این کار به خودش بازمیگردد، و الله از تمام مخلوقاتش بینیاز است، زیرا طاعت آنها ذرهای بر او نمیافزاید، و معصیت آنها از او نمیکاهد.
- 7
و کسانیکه ایمان آورده و در برابر آزمایشهای ما ما برای آنها شکیبایی کردهاند، و اعمال صالح انجام دادهاند بهطور قطع گناهانشان را بهسبب اعمال صالحی که انجام دادهاند پاک میکنیم، و در آخرت بر حسب بهترین اعمالی که در دنیا انجام میدادند به آنها پاداش میدهیم.
- 8
و به انسان سفارش کردیم که به پدر و مادر خویش نیکی و احسان کند، و -ای انسان- اگر پدر و مادرت کوشیدند تا چيزى را شريک من سازى كه هيچ علمى به حقانيّت آن ندارى -چنان که برای سعد بن اَبی وَقّاص -رضی الله عنه- با مادرش روی داد- در این کار از آنان اطاعت نکن، چون هيچ اطاعتى براى مخلوق، در نافرمانى پروردگار، جایز نیست. بازگشت همه ی شما در روز قیامت تنها به سوی من است، آنگاه از كارهايى كه در دنیا كرده ايد، آگاهتان مى كنم و جزا و سزاى اعمالتان را خواهم داد.
- 9
و کسانیکه به الله ایمان آوردهاند و اعمال صالح انجام دادهاند بهطور قطع در روز قیامت آنها را در زمرۀ صالحان درمیآوریم، و آنها را با صالحان حشر میکنیم، و پاداش صالحان را به آنها میدهیم.
- 10
و از مردم کسانی هستند که میگویند: به الله ایمان آوردیم، اما وقتی کافران آنها را به خاطر ایمانشان اذیت کنند آزار کافران برای خویش را مانند عذاب الله قرار میدهند آنگاه برای موافقت با کفار از ایمان بازمیگردند، و - ای رسول- اگر از جانب پروردگارت پیروزی به تو رسد بهطور قطع خواهند گفت: - ای مؤمنان- همانا ما بر ایمان با شما بودیم. آیا الله به آنچه در سینههای مردم است آگاهتر نیست؟! و کفر و ایمانی که در سینههایشان است بر او پوشیده نمیماند، پس چگونه الله را از آنچه در دلهایشان است خبر میدهند درحالیکه او تعالی از خود آنها به آنچه در سینههایشان وجود دارد آگاهتر است؟!
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
و بهطور قطع الله کسانی را که واقعاً ایمان آوردهاند میشناسد، و بهطور قطع منافقان را که ایمان را آشکار، و کفر را پنهان میکنند میشناسد.
- 12
و کسانیکه کفر ورزیدهاند به کسانیکه به یگانگی و وحدانیت الله ایمان آوردهاند میگویند: از دین ما و آنچه که ما بر آن هستیم پیروی کنید، ما گناهانتان را به جای شما به دوش میکشیم، و به جای شما در قبال گناهانتان جزا میشویم، اما ذرهای از گناهانشان را به دوش نمیکشند، و بهطور قطع آنها در این سخنشان دروغگو هستند.
- 13
و بهطور قطع این مشرکان که بهسوی باطل خویش دعوت میدهند گناهانی را که مرتکب شدهاند، و گناهان کسانی را که دعوت آنها را پیروی کردهاند به دوش خواهند کشید بدون اینکه ذرهای از گناهان پیروان آنها کاسته شود، و بهطور قطع در روز قیامت در مورد سخنان باطلی که در دنیا میساختند مورد سوال قرار خواهند گرفت.
- 14
و به تحقیق که نوح علیه السلام را رسولی بهسوی قومش فرستادیم، که نهصد و پنجاه سال در میان قومش ماند و آنها را بهسوی توحید الله فرا میخواند، اما او را تکذیب کردند و به کفرشان ادامه دادند، پس طوفان آنها را درحالیکه بهسبب کفر به الله و تکذیب رسولانش ستمکار بودند فراگرفت، و غرق و نابود شدند.
- 15
آنگاه نوح و مؤمنان همراهِ او در کشتی، را از نابودی با غرقشدن نجات دادیم، و کشتی را پندی برای مردم قرار دادیم تا از آن پند بگیرند.
- 16
و - ای رسول- قصۀ ابراهیم علیه السلام را به یاد آور آنگاه که به قومش گفت: فقط الله را عبادت کنید، و با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی او تعالی از کیفرش بترسید، این کار که به آن امر شدهاید برایتان بهتر است اگر بدانید.
- 17
- ای مشرکان- شما فقط بتهایی را عبادت میکنید که نه سود میرسانند و نه زیان؛ و آنگاه که استحقاق آنها برای عبادت را ادعا میکنید دروغ میبندید. بهراستی کسانی را که به جای الله عبادت میکنید برایتان مالک رزق و روزی نیستند تا به شما روزی دهند، پس روزی را نزد الله بجویید زیرا او روزیدهنده است، و تنها او را عبادت کنید، و در قبال روزیهایی که به شما ارزانی داشته است از او سپاسگزاری کنید، در روز قیامت برای حسابرسی و جزا فقط بهسوی او بازمیگردید؛ نه بهسوی بتهایتان.
- 18
و - ای مشرکان- اگر آنچه را که محمد صلی الله علیه وسلم آورده است تکذیب کنید، بهطور قطع امتهای پیش از شما مانند قوم نوح و عاد و ثمود تکذیب کردهاند، و برعهدۀ رسول جز ابلاغ آشکار نیست، و آنچه را پروردگارش برای تبلیغ آن بهسوی شما بر او امر کرده است به شما رسانده است.
- 19
آیا این تکذیب کنندگان ندیدهاند که الله چگونه ابتدا آفرینش را آغاز میکند، سپس آن را پس از نابودیاش بازمیگرداند؟! بهراستیکه این کار بر الله آسان است، زیرا او ذات توانایی است که هیچ چیزی او را ناتوان نمیسازد.
- 20
- ای رسول- به این تکذیب کنندگان رستاخیز بگو: در زمین بگردید و بنیدیشید که الله چگونه آفرینش را آغاز کرد، سپس الله مردم را پس از مرگشان دوباره برای رستاخیز و حساب زنده میگرداند، بهراستیکه الله بر هر چیزی تواناست، و هیچچیز او را ناتوان نمیسازد، بنابراین از برانگیختن مردم ناتوان نیست همانگونه که از آفرینش اول آنها ناتوان نبوده است.
تفسیر آیات 21 تا 30
- 21
الله به عدل خویش هر یک از مخلوقاتش را بخواهد عذاب میکند، و به فضل خویش بر هر یک از مخلوقاتش بخواهد رحم میکند، و در روز قیامت برای حسابرسی فقط بهسوی او بازگردانیده میشوید آنگاه که شما را زنده از قبرهایتان برمیانگیزد.
- 22
و شما نمیتوانید از چنگ پروردگارتان در روید، و از کیفر او در زمین و آسمانها بگریزید، و غیر از الله هیچ دوستی ندارید که کارتان را برعهده بگیرد، و غیر از الله هیچ یاوری ندارید که عذاب را از شما دفع کند.
- 23
و کسانیکه به آیات الله سبحانه و به دیدار او تعالی در روز قیامت کفر ورزیدهاند، همانها از رحمت من ناامید هستند، و بهسبب کفرشان هرگز وارد بهشت نخواهند شد، و همانها هستند که عذابی رنجآور در آخرت در انتظارشان است.
- 24
اما پاسخ قوم ابراهیم به او - پس از اینکه آنها را به عبادت الله به یگانگی و ترک عبادت غیر او از بتها امر کرد- چیزی نبود جز اینکه گفتند: برای یاری رساندن به بتهایتان او را بکشید یا او را در آتش اندازید، ولی الله او را از آتش نجات داد، بهراستیکه در نجات ابراهیم علیه السلام از آتش پس از اینکه در آن افکنده شد پندهایی است برای مردمی که ایمان میآورند؛ چون آنها همان کسانی هستند که از عبرتها سود میبرند.
- 25
و ابراهیم علیه السلام به قومش گفت: شما بتهایی را به عنوان معبود انتخاب کردهاید که آنها را برای آشنایی و دوستی میان یکدیگر در عبادت آنها در زندگی دنیا عبادت میکنید، سپس در روز قیامت این دوستیِ میان شما بریده میشود، و هنگام مشاهدۀ عذاب از یکدیگر بیزاری میجویید، و یکدیگر را نفرین میکنید، و قرارگاه شما که بهسوی آن پناه میبرید جهنم است، و یاورانی ندارید که شما را در برابر عذاب الله محافظت کنند، نه از بتهایتان که آنها را به جای الله عبادت میکردید، و نه از غیر آنها.
- 26
پس لوط علیه السلام به او ایمان آورد، و ابراهیم علیه السلام گفت: من بهسوی پروردگارم به سرزمین مبارک شام هجرت میکنم، بهراستیکه او ذات شکست ناپذیری است که مغلوب نمیشود، و هرکس بهسوی او هجرت کند خوار نمیگردد، و او تعالی در تقدیر و تدبیرش بسیار دانا است.
- 27
و اسحاق و پسرش یعقوب را به ابراهیم دادیم، و نبوت و کتابهای نازل شده از جانب الله را در میان فرزندانش قرار دادیم، و پاداش شکیبایی او بر حق را با فرزندان صالح و یاد نیک در دنیا بر او بخشیدیم، و بهراستیکه او در آخرت پاداش صالحان را پاداش میگیرد، و آنچه در دنیا به او داده شده است از پاداش گرامی او در آخرت که برایش آماده شده است نمیکاهد.
- 28
و - ای رسول- لوط علیه السلام را به یاد آور آنگاه که به قومش گفت: بهراستیکه شما گناه زشتی را مرتکب میشوید که هیچیک از جهانیان پیش از شما در انجام آن بر شما پیشی نگرفته است، و شما نخستین کسانی هستید که این گناه را که فطرت سالم از آن اِبا دارد به وجود آوردهاید.
- 29
آیا شما برای برآورده کردن شهوتتان با مردان از پشت درمیآمیزید، و راه را بر مسافران میبندید که از ترس فاحشهای که مرتکب میشوید از کنار شما نمیگذرند، و در مجالس خویش کارهای زشتی مانند برهنگی و رساندن آزار گفتاری و عملی به کسانیکه از کنار شما میگذرند انجام میدهید؟ اما پاسخ قومش به او پس از اینکه آنها را از انجام کارهای زشت نهی کرد، جز این نبود که به او گفتند: عذاب الله که ما را به آن تهدید میکنی بیاور اگر در ادعای خویش راستگو هستی.
- 30
لوط پس از آزار قومش و طلب نزول عذاب علیه خودشان برای تحقیر لوط علیه السلام، اینگونه به درگاه پروردگارش دعا کرد: پروردگارا مرا بر قوم فسادکار در روی زمین بهسبب کفر و گناهان زشتی که منتشر میکنند پیروز گردان.
تفسیر آیات 31 تا 40
- 31
و وقتی فرشتگانی که آنها را برای مژده دادنِ ابراهیم علیه السلام به اسحاق و پس از او به پسرش یعقوب فرستادیم آمدند گفتند: بهراستیکه ما ساکنان شهر سَدوم، شهر قوم لوط را نابود خواهیم کرد؛ زیرا ساکنانش بهسبب کار فاحشهای که انجام میدهند ستمکار هستند.
- 32
ابراهیم علیه السلام به فرشتگان گفت: در این شهری که نابودی ساکنانش را میخواهید لوط قرار دارد که از ستمکاران نیست، فرشتگان گفتند: ما به کسانیکه در آن شهر هستند آگاهتر هستیم، بهطور قطع او و خانوادهاش را از نابودی نازلشده بر ساکنان شهر نجات خواهیم داد مگر همسرش که از باقیماندگان نابودشده است، و او را همراه آنها نابود خواهیم کرد.
- 33
و چون فرشتگانی که آنها را برای نابودی قوم لوط فرستادیم نزد لوط علیه السلام رسیدند لوط از ترس بر آنها به خاطر پلیدی قوم خویش، از آمدنشان ناراحت و غمگین شد، چون فرشتگان در شکل مردانی نزدش آمده بودند، و قوم او شهوت را به جای زنان با مردان برآورده میکردند. فرشتگان به او گفتند: نترس، زیرا قومت هرگز آسیبی به تو نخواهند رساند، و بر نابودی آنها که به تو خبر دادیم اندوه مدار، زیرا ما تو و خانوادهات را نجات میدهیم، جز همسرت که از باقیماندگان نابودشده است، و او را همراه آنها نابود خواهیم کرد.
- 34
بهراستیکه ما بر ساکنان این شهر که پلیدیها را انجام میدادند به کیفر خروج آنها از طاعت الله با فاحشۀ زشتی که انجام میدادند، یعنی درآمیختن با مردان از روی شهوت به جای زنان، عذابی از آسمان، یعنی سنگهایی از گِل خشک فرو خواهیم فرستاد.
- 35
و به تحقیق در این شهر که آن را نابود کردیم نشانهای آشکار برای مردمی که میاندیشند باقی گذاشتیم؛ زیرا آنها همان کسانی هستند که از نشانهها پند میگیرند.
- 36
و بهسوی مَدیَن برادر نَسَبیشان شعیب علیه السلام را فرستادیم، و گفت: ای قوم من، تنها الله را عبادت کنید، و به عبادت او توسط خویش به پاداش روز آخرت امیدوار باشید، و با انجام و نشر گناهان در زمین فساد برپا نکنید.
- 37
اما قومش او را تکذیب کردند، پس زلزله آنها را فراگرفت، و درحالیکه چهرههایشان به خاک چسبیده بود، و هیچ حرکتی نداشتند در خانههایشان بر صورت افتادند.
- 38
و همچنین عاد، قوم هود -علیه السلام- و ثمود، قوم صالح -علیه السلام- را نابود کردیم، و -ای اهل مکه- آثار نابود شده ی مسکن هایشان در شِحر واقع در حضرموت و حِجر، براى شما نمايان است، و مسکن های خالیشان بر این امر گواه دارد. شیطان، کفر و سایر گناه هایشان را برایشان آراست و آنان را از راه راست بازگرداند، و به وسیله ی ارشادهای پیامبرانشان در شناختن حق از باطل و هدايت از گمراهى، بينا بودند اما پیروی از هوا و هوس را بر هدایت ترجیح دادند.
- 39
و قارون را - آنگاه که بر قوم موسی علیه السلام سرکشی کرد- با فروبردن خودش و خانهاش در زمین از بین بردیم، و فرعون و وزیرش هامان را در دریا غرق و نابود کردیم، درحالیکه موسی علیه السلام آیات روشن و دلالت کننده بر راستگوییاش را برایشان آورده بود، اما آنها در سرزمین مصر از ایمان به او سر باز زدند، و نمیتوانستند از عذاب ما فرار کنند.
- 40
پس تمام کسانی را که قبلا بیان شدند به عذاب نابود کنندۀ خویش گرفتیم، از جمله آنها قوم لوط بودند که سنگهایی از گِل خشک و متراکم بر آنها فروفرستادیم، و از آنها قوم صالح و قوم شعیب بودند که فریادی آنها را فراگرفت، و از آنها قارون بود که او و خانهاش را به زمین فرو بردیم، و از آنها قوم نوح و فرعون و هامان بودند که آنها را با غرق کردن نابود کردیم، و الله با نابود کردن آنها بدون گناه بر آنها ستم نکرد، بلکه آنها خودشان با ارتکاب گناهان به خودشان ستم میکردند، و سزاوار عذاب شدند.
تفسیر آیات 41 تا 50
- 41
مَثَل مشرکان که بتهایی را به جای الله گرفتند و آنها را به امید نفع یا شفاعت عبادت میکنند مانند عنکبوت است که خانهای ساخته است تا در برابر تجاوز از او محافظت کند، و بهراستیکه سستترین خانهها خانۀ عنکبوت است، زیرا دشمنی را از او دفع نمیکند، و همچنین است بتهایشان، که نه نفع میرسانند و نه زیانی میرسانند و نه شفاعت میکنند، اگر مشرکان از این امر آگاه بودند بهطور قطع بتهایی اختیار نمیکردند که آنها را به جای الله عبادت کنند.
- 42
در حقیقت الله آنچه را که به جای او عبادت میکنند میداند، و ذرهای از آن بر او تعالی پوشیده نمیماند، و او ذات شکست ناپذیری است که مغلوب نمیشود، و در آفرینش و تقدیر و تدبیر خویش بسیار دانا است.
- 43
و هدف از بیان این مثال ها برای مردم آن است که حق را به آنان نشان داده و به سوی آن هدایت کنند، ولی تنها عالمان به شریعت و حکمت های الهی آن ها را به شیوه ی مطلوبى، درک می کنند.
- 44
الله آسمانها و زمین را به حق آفریده، و هرگز آنها را به باطل و بیهوده نیافریده است، بهراستیکه در این آفرینش دلالت آشکاری است بر قدرت الله برای مؤمنان؛ زیرا آنها هستند که از آفرینش الله به آفریدگار سبحانه راهنمایی میشوند، اما کافران از کنار آیات موجود در کرانههای هستی و مخلوقات میگذرند بدون اینکه به عظمت و قدرت آفریدگار سبحانه توجه و اعتنایی بکنند.
- 45
- ای رسول- آنچه را الله از قرآن بر تو وحی کرده است بر مردم بخوان، و نماز را به کاملترین وجه برپادار، زیرا نمازِ ادا شده به صورت کامل بهسبب نورِ بازدارنده از ارتکاب گناهان و راهنما بهسوی اعمال صالح که در دلها ایجاد میکند نمازگزار را از وقوع در گناهان و منکرات نهی میکند. و بهطور قطع که یاد الله از هر چیزی بزرگتر و برتر است، و الله آنچه را که انجام میدهید میداند، و ذرهای از اعمال شما بر او تعالی پوشیده نمیماند، و بهزودی شما را در قبال اعمالتان، اگر خیر باشد به جزای خیر، و اگر شر باشد به جزای شر، جزا میدهد.
- 46
و - ای مؤمنان- با یهود و نصاری گفتگو و مجادله نکنید جز به روش نیکوتر و طریق نمونه که همان دعوت با اندرز و دلایل آشکار است، مگر کسانی از آنها که با ستیز و لجبازی ستم کردند، و جنگ علیه شما را اعلام کردند، که با آنها بجنگید تا اسلام آورند یا جزیه را خوار و ذلیل به دست خویش بدهند، و به یهود و نصاری بگویید: به آنچه الله از قرآن بهسوی ما نازل کرده است ایمان آوردیم، و به آنچه از تورات و انجیل که بهسوی شما نازل کرده است ایمان آوردیم، و معبود ما و معبود شما یکی است که در الوهیت و ربوبیت و کمال خویش هیچ شریکی ندارد، و ما فقط در برابر او تسلیم و فروتن هستیم.
- 47
و همانگونه که کتابها را بر کسانیکه پیش از تو بودند فرو فرستادیم قرآن را بر تو نازل کردیم، پس برخی از اینها - مانند عبدالله بن سلام- که تورات را میخوانند به آن ایمان میآورند؛ چون توصیف آن را در کتابهایشان مییابند، و از این مشرکان کسی است که به قرآن ایمان میآورد، و کسی آیات ما را انکار نمیکند مگر کافر که عادت آنها کفر و انکار حق با وجود ظهورش است.
- 48
و - ای رسول- تو هیچ کتابی را پیش از قرآن نمیخواندی، و هیچ چیزی با دستت نمینوشتی؛ زیرا درسنخواندهای بودی که نه میخواند و نه مینوشت، و اگر میخواندی و مینوشتی بهطور قطع مردم نادان در نبوت تو شک میکردند و مدعی میشدند که از روی کتابهای پیشین مینوشتی.
- 49
بلکه قرآن نازلشده بر تو آیات روشنی است در سینههای مؤمنانی که علم به آنها عطا شده است، و آیات ما را جز کسانیکه با کفر و شرک به الله بر خودشان ستم کردهاند انکار نمیکنند.
- 50
و مشرکان گفتند: چرا بر محمد نشانههایی مثل آنچه که بر رسولان پیش از او نازل شد نازل نمیشود، - ای رسول- به این پیشنهاد دهندگان بگو: آیات فقط به دست الله سبحانه است، که هر وقت بخواهد آنها را فرو میفرستد، و فروفرستادن آنها در اختیار من نیست، و من فقط انذار دهندهای آشکار از کیفر الله برایتان هستم.
تفسیر آیات 51 تا 60
- 51
- ای رسول- آیا برای این پیشنهاد دهندگانِ نشانهها کافی نبوده است که قرآن را که بر آنها میخوانی بر تو نازل کردیم. بهراستیکه در قرآنِ نازلشده بر آنها رحمت و اندرزی است برای مردمیکه ایمان میآورند، چون آنها هستند که از آنچه در قرآن وجود دارد سود میبرند، پس آنچه بر آنها نازل شده بهتر است از آنچه که پیشنهاد دادهاند؛ از قبیل آنچه که بر رسولان پیشین نازل شده است.
- 52
- ای رسول- بگو گواهی الله سبحانه بر راستگوییام در آنچه آوردهام، و بر تکذیب آن از سوی شما، کافی است، او تعالی از آنچه در آسمانها و آنچه در زمین وجود دارد آگاه است، و هیچچیز در آسمانها و زمین بر او پوشیده نمیماند، و کسانیکه به باطل، به تمام آنچه که به جای الله عبادت میشوند ایمان آوردهاند، و به الله که سزاوارِ عبادت شدن به یگانگی است کفر ورزیدهاند، همانها بهسبب تبدیل ایمان به کفر زیانکار هستند.
- 53
- ای رسول- مشرکان به تأکید از تو خواستار تعجیل در عذابی هستند که آنها را از آن انذار دادهای، و اگر الله زمانی را برای عذابشان مقدر نکرده بود که هیچ تقدم و تأخری ندارد بهطور قطع عذابی را که طلب کردند برایشان میآمد، و ناگهان و بدون اینکه انتظارش را داشته باشند آنها را فرا میگرفت.
- 54
به تاکید از تو خواستار تعجیل در عذابی هستند که آن را به آنها وعده دادهای، درحالیکه جهنم که الله آن را به کافران وعده داده است آنها را احاطه میکند، و نمیتوانند از عذاب آن فرار کنند.
- 55
روزیکه عذاب از فرازشان آنها را میپوشاند، و از زیر پاهایشان فرشی برایشان است، و الله از روی توبیخ به آنها میفرماید: جزای شرک و گناهانی را که انجام میدادید بچشید.
- 56
ای بندگانم که به من ایمان آوردهاید، از سرزمینی که در آن قادر بر عبادت من نیستید هجرت کنید، زیرا سرزمین من فراخ است پس تنها مرا عبادت کنید، و هیچکس را با من شریک نگردانید.
- 57
و ترس از مرگ نباید شما را از هجرت بازدارد، هر نفسی مرگ را میچشد، سپس در روز قیامت برای حسابرسی و جزا فقط بهسوی ما بازگردانده میشوید.
- 58
و کسانی که به الله ایمان آورده اند و عمل های نیکی انجام می دهند که به او نزدیکشان می کند؛ به طور قطع آنان را در منازل بلندمرتبه اى در بهشت جای می دهیم كه از زير آن ها رودهايى جارى است، و در آن جاویدان هستند و هرگز فانى نمی شوند. چه نيكوست پاداش بندگانی که از الله متعال اطاعت کردند.
- 59
چه نیکوست پاداش عملکنندگان به طاعت الله که بر طاعت و در برابر معصیت او تعالی شکیبایی کردند، و در تمام کارهایشان فقط بر پروردگارشان اعتماد میکنند.
- 60
تمام جنبندگان- با وجود فراوانی- که نه میتوانند روزی خود را جمع کنند و نه میتوانند آن را حمل کنند؛ الله است که آنها و شما را روزی میدهد. پس عذری برای ترک هجرت از ترس گرسنگی ندارید، و او تعالی سخنانتان را میشنود، و از نیات و افعالتان آگاه است، و ذرهای از آن بر او تعالی پوشیده نمیماند، و به زودی شما را در قبال آن جزا خواهد داد.
تفسیر آیات 61 تا 69
- 61
و - ای رسول- اگر از این مشرکان بپرسی: چه کسی آسمانها را آفریده است؟ و چه کسی زمین را آفریده است؟ و چه کسی خورشید و ماه را که از پی یکدیگر میآیند رام کرده است؟ بهطور قطع خواهند گفت: الله آنها را آفریده است، پس چگونه از ایمان به یگانگی و وحدانیت الله بازگردانده میشوند، و به جای او معبودهایی را عبادت میکنند که نه نفع میرسانند و نه زیان؟!
- 62
الله بهسبب حکمتی که خودش آن را میداند روزی را برای هرکس از بندگانش که بخواهد میگستراند، و آن را برای هرکس بخواهد تنگ میگرداند، زیرا الله بر هر چیزی آگاه است، و هیچچیز بر او تعالی پوشیده نمیماند، پس تدبیری که مناسب بندگانش است بر او پوشیده نمیماند.
- 63
و - ای رسول- اگر از مشرکان بپرسی: چه کسی آب را از آسمان فرو فرستاده سپس زمین را پس از اینکه خشک و لمیرزع بود بهوسیلۀ آن آب رویانید؟ بهطور قطع خواهند گفت: الله آب را از آسمان فرو فرستاد و زمین را با آن رویانید، - ای رسول- بگو: تمام ستایشها از آنِ الله است که حجت را بر شما آشکار کرد، بلکه آنچه به دست میآید این است که بیشتر آنها نمیاندیشند؛ زیرا اگر میاندیشیدند بتهایی را که نه نفع میرسانند و نه زیان، شریک الله قرار نمیدادند.
- 64
و این زندگی دنیا- با گرایشها و کالاهایش- جز سرگرمی و بازیچهای برای دلهای کسانیکه شیفتۀ آن هستند چیز دیگری نیست، و دیری نمیگذرد که به سرعت پایان مییابد، و بهراستیکه سرای آخرت بهسبب ماندگاریاش زندگی حقیقی است. اگر میدانستند بهطور قطع آنچه را که از بینرفتنی است بر آنچه که ماندگار است ترجیح نمیدادند.
- 65
و مشرکان هنگامیکه بر کشتیها روی دریا سوار میشوند الله را به تنهایی و خالصانه در دعا میخوانند که آنها را از غرقشدن نجات دهد، اما وقتیکه آنها را از غرقشدن نجات دهد مشرکانه بازمیگردند و معبودهایشان را همراه الله میخوانند.
- 66
مشرکانه بازمیگردند تا نعمتهایی را که به آنها عطا کردهایم ناسپاسی کنند، و از آنچه از زیور زندگی دنیا که به آنها داده شده است بهرهمند گردند، پس بهزودی هنگام مرگشان از سرانجامِ بدِ خویش آگاه خواهند شد.
- 67
آیا اینها که نعمت الله بر خودشان را آنگاه که الله آنها را از غرقشدن رهانید ناسپاسی میکنند نعمتی دیگر را ندیدهاند، و آن اینکه حرمی را برایشان قرار دادهایم که در آن بر خونها و اموالشان ایمن هستند، درحالیکه دیگران مورد غارت قرار میگیرند، چنانکه کشته و اسیر میشوند و زنان و فرزندانشان به اسارت گرفته میشوند و اموالشان چپاول گردد، پس آیا به معبودهای ادعایی و باطل خویش ایمان میآورند، و نعمت الله بر خودشان را ناسپاسی میکنند، و شکر الله را به جای نمیآورند؟!
- 68
هیچکس ستمکارتر از کسی نیست که این دروغ را به الله ببندد که شریکی به او نسبت دهد، یا حقی را که رسولش آورده است تکذیب کند، بدون تردید در جهنم مَسکنی برای کافران و امثال آنها است.
- 69
و بهطور قطع کسانی را که در جستجوی رضایت ما با نفس خویش جنگیدهاند برای رسیدن به راه راست توفیق میدهیم، و بهراستیکه الله با یاری و نصر و هدایت، همراه نیکوکاران است.
پرسشهای رایج درباره سوره عنکبوت
سوره عنکبوت چند آیه دارد؟
سوره عنکبوت 69 آیه دارد.
عنکبوت به چه معناست؟
عنکبوت به معنای «عنکبوت» است.
سوره عنکبوت مکی است یا مدنی؟
سوره عنکبوت سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 85مین سوره است.
سوره عنکبوت در کدام جزء قرآن است؟
سوره عنکبوت در جزء 20 آغاز میشود و در جزء 21 پایان مییابد.
سوره عنکبوت چندمین سوره قرآن است؟
سوره عنکبوت 29مین سوره قرآن است و پس از سوره قصص و پیش از سوره روم قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره عنکبوت را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره عنکبوت را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.