سوره 49 از 114 · جزء 26
سوره حجرات
18 آیه · مدنی · ترتیب نزول: 106مین
سورهٔ حجرات در مدینه نازل شده و 18 آیه دارد. ادب در برابر پیامبر (ص)، بررسی خبرها، صلح و برادری میان مؤمنان و پرهیز از رفتارهای آسیبزننده به زندگی اجتماعی را میآموزد.
سوره حجرات به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُقَدِّمُواْ بَيۡنَ يَدَيِ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ ﴿١﴾
ای مؤمنان، در برابر الله و پیامبرش [در هیچ كارى] پیشى نگیرید؛ و از الله پروا کنید كه الله شنواى داناست.
- 2
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَرۡفَعُوٓاْ أَصۡوَٰتَكُمۡ فَوۡقَ صَوۡتِ ٱلنَّبِيِّ وَلَا تَجۡهَرُواْ لَهُۥ بِٱلۡقَوۡلِ كَجَهۡرِ بَعۡضِكُمۡ لِبَعۡضٍ أَن تَحۡبَطَ أَعۡمَٰلُكُمۡ وَأَنتُمۡ لَا تَشۡعُرُونَ ﴿٢﴾
ای مؤمنان، صدایتان را از صداى پیامبر بلندتر نكنید؛ و همچنان كه برخى از شما با برخى دیگر بلند سخن مىگویید، با او به صداى بلند سخن نگویید. مبادا بىآنكه بدانید، اعمالتان تباه گردد.
- 3
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصۡوَٰتَهُمۡ عِندَ رَسُولِ ٱللَّهِ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ٱمۡتَحَنَ ٱللَّهُ قُلُوبَهُمۡ لِلتَّقۡوَىٰۚ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٌ عَظِيمٌ ﴿٣﴾
کسانی که صدای خود را نزد رسول الله پایین میآورند، الله دلهایشان را برای پرهیزگاری آزموده [و خالص گردانده] است. آمرزش و پاداش بزرگی برایشان [در پیش] است.
- 4
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُنَادُونَكَ مِن وَرَآءِ ٱلۡحُجُرَٰتِ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ ﴿٤﴾
[ولى] کسانی كه از پشت اطاقها[ی همسرانت] تو را صدا مىزنند، بیشتر آنان بىخردند.
- 5
وَلَوۡ أَنَّهُمۡ صَبَرُواْ حَتَّىٰ تَخۡرُجَ إِلَيۡهِمۡ لَكَانَ خَيۡرٗا لَّهُمۡۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿٥﴾
و اگر صبر مىكردند تا خود براى ملاقاتشان خارج شوى، برایشان بهتر بود؛ و الله آمرزگار مهربان است.
- 6
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن جَآءَكُمۡ فَاسِقُۢ بِنَبَإٖ فَتَبَيَّنُوٓاْ أَن تُصِيبُواْ قَوۡمَۢا بِجَهَٰلَةٖ فَتُصۡبِحُواْ عَلَىٰ مَا فَعَلۡتُمۡ نَٰدِمِينَ ﴿٦﴾
ای مؤمنان، اگر شخص منحرفى خبرى برایتان آورد، تحقیق كنید تا مبادا ندانسته به گروهى [بیگناه] آسیب برسانید و از کردۀ خود پشیمان شوید.
- 7
وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ فِيكُمۡ رَسُولَ ٱللَّهِۚ لَوۡ يُطِيعُكُمۡ فِي كَثِيرٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡرِ لَعَنِتُّمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ حَبَّبَ إِلَيۡكُمُ ٱلۡإِيمَٰنَ وَزَيَّنَهُۥ فِي قُلُوبِكُمۡ وَكَرَّهَ إِلَيۡكُمُ ٱلۡكُفۡرَ وَٱلۡفُسُوقَ وَٱلۡعِصۡيَانَۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلرَّٰشِدُونَ ﴿٧﴾
بدانید كه رسول الله میان شماست [و صلاحتان را بهتر میداند]؛ اگر در بسیارى از امور از [میل و نظرِ] شما پیروی كند، قطعاً دچار رنج و زحمت میشوید؛ ولى الله ایمان را محبوب شما نمود و آن را در دلهایتان بیاراست [تا اسلام بیاورید] و کفر و نافرمانى و سرکشی را در نظرتان ناخوشایند گرداند. آنان [كه آراسته به این اوصافند] پویندگانِ راه هدایت و کمالند.
- 8
فَضۡلٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَنِعۡمَةٗۚ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ ﴿٨﴾
[این عنایات،] به عنوان فضیلت و نعمتى از جانب الله [مقرر شده است]؛ و الله دانای حکیم است.
- 9
وَإِن طَآئِفَتَانِ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٱقۡتَتَلُواْ فَأَصۡلِحُواْ بَيۡنَهُمَاۖ فَإِنۢ بَغَتۡ إِحۡدَىٰهُمَا عَلَى ٱلۡأُخۡرَىٰ فَقَٰتِلُواْ ٱلَّتِي تَبۡغِي حَتَّىٰ تَفِيٓءَ إِلَىٰٓ أَمۡرِ ٱللَّهِۚ فَإِن فَآءَتۡ فَأَصۡلِحُواْ بَيۡنَهُمَا بِٱلۡعَدۡلِ وَأَقۡسِطُوٓاْۖ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُقۡسِطِينَ ﴿٩﴾
اگر دو گروه از مؤمنان با هم درگیر شدند، میانشان آشتى برقرار كنید؛ و اگر یک گروه بر دیگرى تجاوز كرد، با گروه متجاوز بجنگید تا به فرمان الله بازآید؛ اگر بازگشت، صلحى عادلانه در میان آنان برقرار كنید و به عدالت رفتار نمایید كه الله عادلان را دوست دارد.
- 10
إِنَّمَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ إِخۡوَةٞ فَأَصۡلِحُواْ بَيۡنَ أَخَوَيۡكُمۡۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ ﴿١٠﴾
بیتردید مؤمنان برادر یكدیگرند؛ پس میان برادران خویش آشتى برقرار كنید و از الله پروا كنید؛ باشد که مورد رحمت قرار گیرید.
- 11
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا يَسۡخَرۡ قَوۡمٞ مِّن قَوۡمٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُونُواْ خَيۡرٗا مِّنۡهُمۡ وَلَا نِسَآءٞ مِّن نِّسَآءٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُنَّ خَيۡرٗا مِّنۡهُنَّۖ وَلَا تَلۡمِزُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ وَلَا تَنَابَزُواْ بِٱلۡأَلۡقَٰبِۖ بِئۡسَ ٱلِٱسۡمُ ٱلۡفُسُوقُ بَعۡدَ ٱلۡإِيمَٰنِۚ وَمَن لَّمۡ يَتُبۡ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ ﴿١١﴾
هرگز نباید گروهى [از شما] گروهی دیگر را مسخره کند؛ چه بسا اینان از آنان بهتر باشند؛ و زنان نیز نباید زنان دیگر را مسخره نمایند؛ چه بسا اینان از آنان برتر باشند؛ و از یكدیگر عیبجویى نكنید؛ و یكدیگر را با لقبهای [زشت] خطاب نكنید [که این کار، مصداقِ نافرمانی از اوامر الهی است]؛ و بدترین ویژگی [برای یک مسلمان] این است که پس از ایمانآوردن، [فِسق و] نافرمانی کند؛ و کسانی كه توبه نكنند، [نسبت به نفس خویش] ستمکارند.
- 12
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱجۡتَنِبُواْ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلظَّنِّ إِنَّ بَعۡضَ ٱلظَّنِّ إِثۡمٞۖ وَلَا تَجَسَّسُواْ وَلَا يَغۡتَب بَّعۡضُكُم بَعۡضًاۚ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمۡ أَن يَأۡكُلَ لَحۡمَ أَخِيهِ مَيۡتٗا فَكَرِهۡتُمُوهُۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ تَوَّابٞ رَّحِيمٞ ﴿١٢﴾
ای مؤمنان، از بسیارى از گمانها بپرهیزید؛ چرا كه برخى از گمانها گناه است؛ و دربارۀ یكدیگر تجسس و غیبت نكنید؛ آیا هیچ یک از شما دوست دارد كه گوشت برادرِ مردهاش را بخورد؟ [حتماً] از آن نفرت دارید، [غیبت نیز به همین زشتى است]؛ از الله پروا كنید كه الله توبهپذیرِ مهربان است.
- 13
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّا خَلَقۡنَٰكُم مِّن ذَكَرٖ وَأُنثَىٰ وَجَعَلۡنَٰكُمۡ شُعُوبٗا وَقَبَآئِلَ لِتَعَارَفُوٓاْۚ إِنَّ أَكۡرَمَكُمۡ عِندَ ٱللَّهِ أَتۡقَىٰكُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٞ ﴿١٣﴾
ای مردم، ما شما را از [آمیزش] مرد و زنى آفریدیم و به تیرهها و قبیلههای مختلف تقسیم كردیم تا یكدیگر را بازشناسید. بیتردید، بزرگوارترین شما نزد الله پرهیزگارترینِ شماست؛ و الله [به آنچه میکنید] دانا و آگاه است.
- 14
۞ قَالَتِ ٱلۡأَعۡرَابُ ءَامَنَّاۖ قُل لَّمۡ تُؤۡمِنُواْ وَلَٰكِن قُولُوٓاْ أَسۡلَمۡنَا وَلَمَّا يَدۡخُلِ ٱلۡإِيمَٰنُ فِي قُلُوبِكُمۡۖ وَإِن تُطِيعُواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ لَا يَلِتۡكُم مِّنۡ أَعۡمَٰلِكُمۡ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ﴿١٤﴾
اعراب [بادیهنشین، در حضور پیامبر] گفتند: «ایمان آوردهایم» [ای پیامبر، به آنان] بگو: «شما ایمان نیاوردهاید؛ ولى بگویید: "اسلام آوردهایم"؛ و هنوز ایمان در قلبهایتان نفوذ نكرده است. اگر از الله و پیامبرش اطاعت كنید، از [پاداش] اعمال شما ذرهای نخواهد كاست. به راستی كه الله آمرزگارى مهربان است».
- 15
إِنَّمَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ثُمَّ لَمۡ يَرۡتَابُواْ وَجَٰهَدُواْ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلصَّٰدِقُونَ ﴿١٥﴾
مؤمنان [حقیقی] فقط كسانى هستند كه به الله و پیامبرش ایمان آوردهاند سپس [لحظهای در ایمانشان] تردید نكردند و با مال و جانشان در راه الله جهاد نمودند؛ آنانند كه [در اعتقاد و عمل] صادق هستند.
- 16
قُلۡ أَتُعَلِّمُونَ ٱللَّهَ بِدِينِكُمۡ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ﴿١٦﴾
[ای پیامبر، به بادیهنشینان] بگو: «آیا میخواهید الله را از دین خویش آگاه كنید [که از عمق قلب ایمان آوردهاید؟!] در حالى كه الله هر چه را که در آسمانها و زمین است مىداند؛ و الله به هر چیزى آگاه است».
- 17
يَمُنُّونَ عَلَيۡكَ أَنۡ أَسۡلَمُواْۖ قُل لَّا تَمُنُّواْ عَلَيَّ إِسۡلَٰمَكُمۖ بَلِ ٱللَّهُ يَمُنُّ عَلَيۡكُمۡ أَنۡ هَدَىٰكُمۡ لِلۡإِيمَٰنِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ﴿١٧﴾
آنان بر تو منت مىنهند كه اسلام آوردهاند؛ بگو: «منتِ اسلامِ خویش را بر من نگذارید؛ بلكه اگر [در ابراز ایمان] صداقت دارید، این الله است كه بر شما منت دارد كه شما را به سوى ایمان هدایت نموده است».
- 18
إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ غَيۡبَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ﴿١٨﴾
بیتردید، الله اسرار آسمانها و زمین را مىداند و به آنچه مىكنید بیناست.
شنیدن تلاوت سوره حجرات
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 49 از 114
- معنای نام:
- حجرهها
- شمار آیات:
- 18
- محل نزول:
- مدینه
- ترتیب نزول:
- 106
- جزء:
- 26
درباره سوره حجرات
نام سوره از واژهٔ «حجرات» در آیهٔ چهارم گرفته شده که به معنای «اتاقها» است. این واژه به اتاقهای کنار مسجدالنبی اشاره دارد که همسران پیامبر (ص) در آنها زندگی میکردند؛ در آیه بیان میشود بیشتر کسانی که از پشت اتاقها پیامبر (ص) را صدا میزنند، تعقل نمیکنند.
سوره در مدینه نازل شده و 18 آیه دارد. در مصحف در جایگاه 49 و در جزء 26 قرار دارد؛ در ترتیب نزول، سورهٔ 106 است. آیهٔ 13 که اعلام میکند آفرینش انسانها به صورت اقوام و قبایل گوناگون برای شناختن یکدیگر است و گرامیترین فرد نزد خدا پرهیزگارترین آنان است، در این سوره آمده است.
زمان نزول سوره حجرات
سوره حدود سال نهم هجرت، در دوران «سال هیئتها» نازل شد که قبایل عرب به صورت هیئتهایی به مدینه میآمدند و وفاداری خود را به پیامبر (ص) اعلام میکردند. بنا بر نقل منابع، برخی از هیئت بنیتمیم از بیرون اتاقهای پیامبر (ص) با صدای بلند ایشان را صدا زدند و آیات 4-5 در ارتباط با این رویداد نازل شد.
بنا بر روایت بخاری، حضرت ابوبکر و حضرت عمر دربارهٔ اینکه چه کسی رئیس این هیئت شود اختلاف نظر پیدا کردند، صداها بلند شد و آیات آغازین سوره به این مناسبت نازل گردید. همچنین در منابع تفسیر نقل شده است آیهٔ 6 که به بررسی خبرها فرمان میدهد، به خبر نادرستی مربوط است که ولید بن عقبه، فرستادهشده برای جمعآوری زکات قبیلهٔ بنیمصطلق، آورد.
موضوعات سوره حجرات
سوره با اندرز به مؤمنان آغاز میشود که بر خدا و رسول او پیشی نگیرند، در حضور پیامبر (ص) صداهایشان را بلند نکنند و چنان که با یکدیگر بلند سخن میگویند با ایشان سخن نگویند. بیان میشود دلهای کسانی که نزد ایشان صدایشان را پایین میآورند، برای تقوا آزموده شده است.
سپس فرمان داده میشود خبر آوردهشده به وسیلهٔ فردی فاسق بررسی شود تا نادانسته به گروهی آسیب نرسانند و پشیمان نشوند. خواسته میشود اگر دو گروه از مؤمنان با یکدیگر درگیر شدند، عادلانه میان آنان صلح برقرار شود و اعلام میشود مؤمنان برادر یکدیگرند. مسخره کردن یک گروه به وسیلهٔ گروه دیگر، عیبجویی از یکدیگر و خواندن با لقبهای بد ممنوع میشود. فرمان داده میشود از بسیاری از گمانها پرهیز کنند، در پی عیبها نروند و غیبت نکنند؛ غیبت به خوردن گوشت برادر مرده تشبیه میشود. بیان میشود انسانها از یک مرد و یک زن آفریده شدهاند و تقسیم شدنشان به اقوام و قبایل برای شناختن یکدیگر است. به بادیهنشینانی که میگویند «ایمان آوردیم» یادآوری میشود ایمان هنوز در دلهایشان جای نگرفته است. سوره با اعلام اینکه مؤمنان راستین بیتردید به خدا و رسولش ایمان دارند و با مال و جان در راه خدا مبارزه میکنند و هدایت به ایمان، فضل خداست، پایان مییابد.
فضیلت سوره حجرات
دربارهٔ سورهٔ حجرات روایت صحیحی که ثواب ویژهای بیان کند شناخته نشده است. آغاز سورههای مفصّل محل اختلاف است: ابن کثیر سورهٔ ق را دیدگاه درست میداند، و بنا بر دیدگاهی دیگر مفصّل از حجرات آغاز میشود. در حدیثی که احمد بن حنبل از واثلة بن اسقع نقل کرده، پیامبر (ص) پس از برشمردن سورههایی که به جای تورات، زبور و انجیل به او داده شده، فرمود: «و با مفصّل برتری یافتم». شعیب ارنؤوط سندش را حسن و آلبانی حدیث را صحیح دانسته است.
تأثیر این سوره بر صحابه با روایتهای صحیح دانسته است. بنا بر بخاری، حضرت عمر پس از نزول آیهٔ دوم چنان آهسته با پیامبر (ص) سخن میگفت که پیامبر (ص) دوباره از او میپرسید چه گفته است. در بخاری و مسلم نقل شده که ثابت بن قیس از بیم تباهشدن اعمالش به سبب بلند کردن صدایش در خانه نشست، و پیامبر (ص) به او مژده داد که از اهل بهشت است.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره حجرات
توضیح کوتاه همه آیات سوره حجرات، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید، و از احکامش پیروی کردهاید، نه در سخن و نه در رفتار، در برابر الله و رسولش پیشی نجویید، و با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او تعالی بترسید؛ زیرا الله سخنانتان را میشنود، و از افعالتان آگاه است، ذرهای از سخنان و افعالتان از دستش نمیرود، و بهزودی شما را در قبال آنها جزا خواهد داد.
- 2
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید، و از احکامش پیروی کردهاید، در برابر رسولش ادب را رعایت کنید، و هنگام گفتگو با پیامبر صلی الله علیه وسلم صداهایتان را بالاتر از صدای او قرار ندهید، آنگونه که یکدیگر را صدا میزنید او را با نامش به فریاد صدا نزنید، بلکه او را با نبوت و رسالت با خطابی نرم صدا بزنید؛ تا مبادا پاداش اعمالتان بهسبب این کار تباه شود درحالیکه خودتان بطلان پاداش اعمال خویش را احساس نمیکنید.
- 3
قطعاً آنها که نزد رسولالله صلی الله علیه وسلم صداهایشان را پایین میآورند، همان کسانی هستند که الله دلهایشان را به تقوای خویش آزموده، و آنها را بر تقوای خویش خالص گردانده است، گناهانشان آمرزیده میشود و آنها را در قبال آن مورد مؤاخذه قرار نمیدهد، و روز قیامت پاداش بزرگی دارند، یعنی الله آنها را وارد بهشت میکند.
- 4
- ای رسول- قطعا! بیشتر بادیهنشینانی که تو را از پشت حجرههای همسرانت صدا میزنند نمیفهمند.
- 5
و - ای رسول- اگر اینها که تو را از پشت حجرههای همسرانت صدا میزنند، صبر میکردند و تو را صدا نمیزدند تا نزدشان خارج میشدی، آنگاه تو را با صدای آهسته مورد خطاب قرار میدادند؛ بهطور قطع این کار از صدا زدن تو از پشت حجرهها برایشان بهتر بود؛ زیرا این کار دربردارندۀ احترام و بزرگداشت است، و الله نسبت به گناهان کسانی از آنها و دیگران که توبه کنند بسیار آمرزنده، و به خاطر جهل و نادانیشان بسیار آمرزنده و مهربان است.
- 6
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید، و از احکامش پیروی کردهاید، اگر فاسقی خبری از قومی نزدتان آورد، دربارۀ صحت خبر او تحقیق کنید، و به سرعت او را تصدیق نکنید؛ که مبادا - اگر خبرش را بدون تحقیق تصدیق کردید- بر قومی جنایتی برسانید درحالیکه از حقیقت کارشان جاهل هستید، آنگاه پس از اینکه مصیبتی بر آنها وارد کردید و دروغ بودن خبر برایتان آشکار شد پشیمان شوید.
- 7
و - ای مؤمنان- بدانید که در میان شما رسولالله صلی الله علیه وسلم قرار دارد که وحی بر او نازل میشود، پس، از دروغگویی بپرهیزید؛ زیرا وحی بر او نازل میشود و او را از دروغتان باخبر میسازد، و او به مصلحت شما آگاهتر است. اگر در بسیاری از آنچه به او پیشنهاد میدهید از شما اطاعت کند بهطور قطع در مشقتی که آن را برایتان نمیپسندد واقع میشوید. اما الله از فضل خویش ایمان را نزد شما دوستداشتنی قرار داد، و آن را در دلهایتان آراست که به آن ایمان آوردید، و کفر و خروج از طاعتش و نافرمانی خویش را نزد شما ناپسند قرار داد. اینها که صفات مذکور را دارند همان روندگان راه راست و حق هستند.
- 8
و این امر - یعنی آراستن خیر و ناپسندکردن شر در دلهای شما- که برایتان حاصل شد فقط بخششی از جانب الله است، که با آن بر شما لطف کرد، و نعمتی است که آن را بر شما ارزانی داشت، و الله هر یک از بندگانش را که شکر او را به جای میآورد میشناسد پس او را توفیق میدهد، و حکیم است چون هر چیزی را در محل مناسب خودش قرار میدهد.
- 9
و -ای مؤمنان- اگر دو گروه مؤمن با یکدیگر جنگیدند با دعوت آنها به داوربودنِ شریعت الله در اختلافشان میان آنها سازش برقرار کنید، و اگر یکی از آن دو گروه از صلح خودداری و تجاوز کرد با گروه متجاوز بجنگید تا به حکم الله بازگردد. پس اگر به حکم الله بازگشت، میان آن دو با عدالت و انصاف سازش برقرار کنید، و در حکم میان آن دو عدالت را رعایت کنید؛ زیرا الله کسانی را که عادلانه داوری میکنند دوست دارد.
- 10
بهراستیکه مؤمنان برادر اسلامی یکدیگر هستند، و برادری اسلامی ایجاب میکند که - ای مؤمنان- میان برادران متنازع خویش سازش برقرار کنید، و با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او تعالی بترسید، تا مورد رحمت قرار گیرید.
تفسیر آیات 11 تا 18
- 11
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید، و از احکامش پیروی کردهاید، نباید قومی از شما قومی دیگر را مسخره کند، شاید قومی که مسخره میشوند نزد الله بهتر باشند، و معیارهای الهی معتبر است. و نباید زنانی زنان دیگری را مسخره کنند شاید زنانی که مسخره میشوند نزد الله بهتر باشند، و از برادرانتان عیب مگیرید زیرا آنها به منزلۀ خودتان هستند، و نباید لقبی ناپسند را به یکدیگر نسبت دهید، چنانکه حال برخی از انصار پیش از آمدن رسولالله صلی الله علیه وسلم چنین بود، و هرکس از شما که این کار را انجام دهد فاسق است. فسق پس از ایمان آوردن، صفت بسیار بدی است، و هرکس از این گناهان توبه نکند، آنها همان کسانی هستند که بهسبب گناهانی که انجام دادند با قرار دادن خویش در معرض نابودی بر خویشتن ستم کردهاند.
- 12
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید، و از احکامش پیروی کردهاید، از بسیاری از تهمتهایی که اسباب و قرائن کافی ندارند دوری کنید. همانا برخی گمانها گناه هستند، مانند بدگمانی به کسیکه ظاهر صالحی دارد، و در جستجوی عیوب مؤمنان در غیابشان نباشید، و نباید یکی از شما برادرش را به سخنی که نمیپسندد یاد کند؛ زیرا این کار مانند آن است که گوشت برادر مردۀ خویش را بخورد. آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مردۀ خویش را بخورد؟! پس از غیبت برادر خویش اکراه داشته باشید زیرا غیبت کردن از برادر مانند خوردن گوشت برادر مرده است، و با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله از او تعالی بترسید. بهراستیکه الله نسبت به بندگان توبهکارش بسیار بخشنده و مهربان است.
- 13
ای مردم، بهراستیکه شما را از یک مرد یعنی پدرتان آدم علیه السلام، و یک زن یعنی مادرتان حواء آفریدیم، پس نباید برخی از شما بر برخی دیگر در نَسَب فخرفروشی کند، و پس از آن شما را ملتهای زیاد و قبایل پراکندهای قرار دادیم، تا یکدیگر را بشناسید، نه به این هدف که بر یکدیگر فخر بفروشید؛ زیرا تمایز جز به تقوا نیست، از این رو فرمود: همانا گرامیترین شما نزد الله باتقواترین شما است. بهراستیکه الله از احوال شما آگاه است و از کمال و نقصانی که بر آن هستید بسیار دانا است، و ذرهای از آن بر او پوشیده نمیماند.
- 14
برخی بادیهنشینان وقتی نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمدند گفتند: به الله و رسولش ایمان آوردیم. - ای رسول- به آنها بگو: ایمان نیاوردهاید، بلکه بگویید: تسلیم شدیم و اطاعت کردیم، و ایمان هنوز در دلهایتان وارد نشده است، و انتظار میرود که در دلهایتان وارد شود، و -ای بادیهنشینان- اگر در ایمان و عمل صالح، و ترک محرمات از الله و رسولش فرمانبرداری کنید، الله ذرهای از پاداش اعمالتان نمیکاهد؛ زیرا الله نسبت به بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده و مهربان است.
- 15
مؤمنان واقعی کسانی هستند که به الله و رسولش ایمان آوردهاند، و شکی با ایمانشان درنیامیخته است، و با اموال و جانهایشان در راه الله جهاد کردهاند، و ذرهای از آن بخل نورزیدهاند. اینها که صفات مذکور را دارند همان مؤمنان راستین هستند.
- 16
- ای رسول- به این بادیهنشینان بگو: آیا شما الله را از دین خویش آگاه و باخبر میسازید؟! درحالیکه الله از آنچه در آسمانها، و آنچه در زمین است آگاه است، و بر هر چیزی دانا است، و ذرهای بر او پوشیده نمیماند، پس نیازی ندارد که شما دینتان را به او اعلام کنید.
- 17
- ای رسول- این بادیهنشینان بر تو منت میگذارند که اسلام آوردهاند، به آنها بگو: با ورود خویش در دین الله بر من منت ننهید؛ زیرا نفع آن - اگر حاصل شود- به خودتان بازمیگردد، بلکه الله بر شما منت مینهد که شما را به ایمان آوردن به اسلام توفیق داد اگر در این ادعا که در اسلام وارد شدهاید راستگو هستید.
- 18
همانا الله امور نهان آسمانها و امور نهان زمین را میداند، و ذرهای از آن بر او پوشیده نمیماند، و الله به آنچه انجام میدهید بینا است، و ذرهای از اعمالتان بر او پوشیده نمیماند، و به زودی شما را در قبال اعمال خوب و بد جزا خواهد داد.
پرسشهای رایج درباره سوره حجرات
سوره حجرات چند آیه دارد؟
سوره حجرات 18 آیه دارد.
حجرات به چه معناست؟
حجرات به معنای «حجرهها» است.
سوره حجرات مکی است یا مدنی؟
سوره حجرات سورهای مدنی است که در مدینه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 106مین سوره است.
سوره حجرات در کدام جزء قرآن است؟
سوره حجرات در جزء 26 است.
سوره حجرات چندمین سوره قرآن است؟
سوره حجرات 49مین سوره قرآن است و پس از سوره فتح و پیش از سوره ق قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره حجرات را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره حجرات را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.