سوره 73 از 114 · جزء 29
سوره مزمل
20 آیه · مکی · ترتیب نزول: 3مین
سورهٔ مزمل، از نخستین سورههای نازلشده در مکه، 20 آیه دارد. با فرمان به پیامبر (ص) برای نماز شب، شمرده خواندن قرآن و صبر، ایشان را برای مسئولیت سنگینی که بر عهده خواهند گرفت آماده میکند.
سوره مزمل به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمُزَّمِّلُ ﴿١﴾
ای جامهبهخودپیچیده،
- 2
قُمِ ٱلَّيۡلَ إِلَّا قَلِيلٗا ﴿٢﴾
شب را ـ جز اندکیـ به پا خیز [و عبادت کن].
- 3
نِّصۡفَهُۥٓ أَوِ ٱنقُصۡ مِنۡهُ قَلِيلًا ﴿٣﴾
نیمهای از آن را، یا اندکی از آن کم کن.
- 4
أَوۡ زِدۡ عَلَيۡهِ وَرَتِّلِ ٱلۡقُرۡءَانَ تَرۡتِيلًا ﴿٤﴾
یا اندکی بر [نصف] آن بیفزای، و قرآن را با ترتیل [و تأمل] بخوان.
- 5
إِنَّا سَنُلۡقِي عَلَيۡكَ قَوۡلٗا ثَقِيلًا ﴿٥﴾
یقیناً ما به زودی سخنی سنگین بر تو نازل خواهیم کرد.
- 6
إِنَّ نَاشِئَةَ ٱلَّيۡلِ هِيَ أَشَدُّ وَطۡـٔٗا وَأَقۡوَمُ قِيلًا ﴿٦﴾
بیگمان، شبزندهداری [بر نفس] دشوار است، و برای گفتار [و نیایش،] مناسبتر و استوارتر است.
- 7
إِنَّ لَكَ فِي ٱلنَّهَارِ سَبۡحٗا طَوِيلٗا ﴿٧﴾
و یقیناً تو در روز، مشغلۀ بسیار داری.
- 8
وَٱذۡكُرِ ٱسۡمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلۡ إِلَيۡهِ تَبۡتِيلٗا ﴿٨﴾
و نام پروردگارت را یاد کن و [با خالص نمودن عبادت] تنها به او دل ببند.
- 9
رَّبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَٱتَّخِذۡهُ وَكِيلٗا ﴿٩﴾
[همان] پروردگار مشرق و مغرب که معبودی [بهحق] جز او نیست؛ پس او را کارساز [و نگهبان خود] برگُزین.
- 10
وَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَٱهۡجُرۡهُمۡ هَجۡرٗا جَمِيلٗا ﴿١٠﴾
و بر آنچه [مشرکان] میگویند، شکیبا باش، و به شیوۀ نیکو [و شایسته] از آنان دوری کن،
- 11
وَذَرۡنِي وَٱلۡمُكَذِّبِينَ أُوْلِي ٱلنَّعۡمَةِ وَمَهِّلۡهُمۡ قَلِيلًا ﴿١١﴾
و مرا با این تکذیبکنندگان مرفّه واگذار و کمی به آنان مهلت ده.
- 12
إِنَّ لَدَيۡنَآ أَنكَالٗا وَجَحِيمٗا ﴿١٢﴾
بیگمان، نزد ما قید [و بندهایی] سنگین و [آتش] دوزخ است،
- 13
وَطَعَامٗا ذَا غُصَّةٖ وَعَذَابًا أَلِيمٗا ﴿١٣﴾
و غذایی [ناگوار و] گلوگیر و عذابی دردناک.
- 14
يَوۡمَ تَرۡجُفُ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ وَكَانَتِ ٱلۡجِبَالُ كَثِيبٗا مَّهِيلًا ﴿١٤﴾
روزی که زمین و کوهها به لرزه درآید و کوهها [متلاشی شوند و] همچون تودۀ شنِ نرم [و روان] گردند.
- 15
إِنَّآ أَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡكُمۡ رَسُولٗا شَٰهِدًا عَلَيۡكُمۡ كَمَآ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ رَسُولٗا ﴿١٥﴾
یقیناً ما پیامبری به سوی شما فرستادیم که بر شما شاهد [و گواه] است؛ همانگونه که به سوی فرعون پیامبری فرستادیم.
- 16
فَعَصَىٰ فِرۡعَوۡنُ ٱلرَّسُولَ فَأَخَذۡنَٰهُ أَخۡذٗا وَبِيلٗا ﴿١٦﴾
آنگاه فرعون از آن پیامبر نافرمانی [و با او مخالفت] کرد، و ما او را به شدّت مجازات کردیم.
- 17
فَكَيۡفَ تَتَّقُونَ إِن كَفَرۡتُمۡ يَوۡمٗا يَجۡعَلُ ٱلۡوِلۡدَٰنَ شِيبًا ﴿١٧﴾
پس اگر کافر شوید، چگونه خود را [از عذاب] در امان میدارید [در] روزی که [از هول و سختی] کودکان را پیر میگرداند؟
- 18
ٱلسَّمَآءُ مُنفَطِرُۢ بِهِۦۚ كَانَ وَعۡدُهُۥ مَفۡعُولًا ﴿١٨﴾
[در آن روز،] آسمان شکافته میشود [و] وعدۀ او قطعاً به وقوع میپیوندد.
- 19
إِنَّ هَٰذِهِۦ تَذۡكِرَةٞۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًا ﴿١٩﴾
بیگمان، این [آیات،] پند [و هشداری] است تا هر کس بخواهد، به سوى پروردگار خود راهى در پیش گیرد.
- 20
۞ إِنَّ رَبَّكَ يَعۡلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدۡنَىٰ مِن ثُلُثَيِ ٱلَّيۡلِ وَنِصۡفَهُۥ وَثُلُثَهُۥ وَطَآئِفَةٞ مِّنَ ٱلَّذِينَ مَعَكَۚ وَٱللَّهُ يُقَدِّرُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَۚ عَلِمَ أَن لَّن تُحۡصُوهُ فَتَابَ عَلَيۡكُمۡۖ فَٱقۡرَءُواْ مَا تَيَسَّرَ مِنَ ٱلۡقُرۡءَانِۚ عَلِمَ أَن سَيَكُونُ مِنكُم مَّرۡضَىٰ وَءَاخَرُونَ يَضۡرِبُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَبۡتَغُونَ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ وَءَاخَرُونَ يُقَٰتِلُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۖ فَٱقۡرَءُواْ مَا تَيَسَّرَ مِنۡهُۚ وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَقۡرِضُواْ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗاۚ وَمَا تُقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُم مِّنۡ خَيۡرٖ تَجِدُوهُ عِندَ ٱللَّهِ هُوَ خَيۡرٗا وَأَعۡظَمَ أَجۡرٗاۚ وَٱسۡتَغۡفِرُواْ ٱللَّهَۖ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمُۢ ﴿٢٠﴾
[ای پیامبر،] یقیناً پروردگارت میداند که تو و گروهی از کسانی که با تو هستند، نزدیک دو سوم شب و [یا] نصف [یا] یکسومِ آن را به [نماز] برمیخیزید؛ و الله شب و روز را اندازهگیری میکند. [او] میداند که شما نمیتوانید همه شب را به نماز بایستید؛ و شما را بخشید. پس اکنون هر چه از قرآن [برای شما] میسّر باشد، بخوانید. [الله] میداند که برخی از شما بیمار خواهند شد، و گروهی [دیگر] برای به دست آوردن فضل و نعمتِ الله، در زمین سفر میکنند، و گروهی [نیز] در راه الله جهاد میکنند؛ پس آنچه از آن میسر باشد بخوانید و نماز بر پا دارید و زکات دهید و به الله قرض نیکو دهید؛ و [بدانید که] آنچه از کارهای خیر پیشاپیش برای خود میفرستید، [آن را] نزد الله به بهترین وجه و بزرگترین پاداش خواهید یافت؛ و از الله آمرزش بخواهید، که همانا الله آمرزندۀ مهربان است.
شنیدن تلاوت سوره مزمل
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 73 از 114
- معنای نام:
- جامه به خود پیچیده
- شمار آیات:
- 20
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 3
- جزء:
- 29
درباره سوره مزمل
نام سوره از خطاب «یا ایها المزمل» در آیهٔ نخست گرفته شده که به معنای «ای جامه بر خود پیچیده» است. این خطاب به پیامبر (ص) در روزهای نخست وحی است که خود را در پوشش پیچیده بودند.
در مکه نازل شده و 20 آیه دارد. در ترتیب مصحف، سورهٔ 73 است؛ بنا بر ترتیب رایج نزول، سومین سوره پس از علق و قلم است و در جزء 29 قرار دارد. علمایی نیز به سبب احکام آیهٔ پایانی گفتهاند آن آیه در مدینه نازل شده است.
آیهٔ چهارم سوره که فرمان میدهد قرآن به «ترتیل»، یعنی شمرده و با اندیشیدن در معنا خوانده شود، مستندی اساسی دربارهٔ آداب تلاوت قرآن دانسته میشود.
زمان نزول سوره مزمل
سوره در آغاز پیامبری و روزهایی نازل شد که وحی شروع شده بود و پیامبر (ص) برای مسئولیتی بزرگ آماده میشدند. در آیات نخست به ایشان فرمان داده شد بخشی از شب برخیزند، نماز بخوانند و قرآن تلاوت کنند.
در روایتی در مسلم، حضرت عایشه بیان میکند نماز شب با آغاز این سوره واجب شد، پیامبر (ص) و اصحابشان یک سال برای نماز شب برمیخاستند و خدا دوازده ماه بعد پایان سوره را نازل کرد و تخفیف داد و بدینسان نماز شب مستحب شد. این روایت نیز نزول دیرتر آیهٔ پایانی را تأیید میکند.
موضوعات سوره مزمل
سوره به پیامبر جامهپیچیده فرمان میدهد به اندازهٔ نیمی از شب یا اندکی کمتر یا بیشتر برخیزند و نماز بخوانند و قرآن را شمرده تلاوت کنند. اعلام میشود سخنی سنگین بر ایشان نهاده خواهد شد و برخاستن شبانه بر نفس اثرگذارتر و برای تلاوت مناسبتر است. به ایشان اندرز داده میشود نام پروردگار را یاد کنند، کاملاً به او روی آورند و خدا، پروردگار مشرق و مغرب، را وکیل گیرند.
سپس خواسته میشود بر سخنان منکران صبر کنند و به نیکی از آنان دور شوند. روز لرزیدن زمین و کوهها ترسیم میشود؛ سرانجام نافرمانان از فرستادهٔ مأمور به سوی فرعون یادآوری میشود. پرسیده میشود چگونه از آن روز که کودکان را پیر میکند در امان خواهند ماند.
در آیهٔ پایانی، چون بیمارانی، مسافرانی برای کسب روزی و جنگجویانی در راه خدا خواهند بود، با فرمان خواندن آنچه از قرآن آسان است، تکلیف تخفیف مییابد. سوره با فرمان نماز، زکات، قرض نیکو به خدا و استغفار پایان مییابد.
فضیلت سوره مزمل
در تفسیرهای زمخشری و بیضاوی روایتی آمده که میگوید هر که سورهٔ مزمل را بخواند، سختیهای دنیا و آخرتش برطرف میشود. محمد طرابلسی در کتاب الکشف الالهی، که آن را به حدیثهای بسیار ضعیف و ساختگی اختصاص داده، این روایت را ساختگی (موضوع) میشمارد. حدیث صحیحی هم دربارهٔ ثواب خواندن سورهٔ مزمل نیست.
ابن کثیر در توضیح آیهٔ چهارم که به ترتیل قرآن فرمان میدهد، روایتهایی را که قرائت پیامبر (ص) را وصف میکنند نقل میکند. بنا بر آنچه بخاری نقل کرده، از انس بن مالک دربارهٔ قرائت پیامبر (ص) پرسیدند؛ او گفت: «کشیده میخواند» و بسمالله را با کشیدن هر واژه خواند و نشان داد.
بنا بر روایت ابوداود و ترمذی از عبدالله بن عمرو، پیامبر (ص) خبر داد که در آخرت به اهل قرآن گفته میشود: «بخوان و بالا برو؛ همانگونه که در دنیا با ترتیل میخواندی بخوان». ترمذی دربارهٔ این حدیث «حسن صحیح» گفته است.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره مزمل
توضیح کوتاه همه آیات سوره مزمل، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
ای کسیکه خود را در لباسش پیچیده (یعنی پیامبر صلی الله علیه وسلم ).
- 2
جز اندکی از شب، بقیه آن را نماز بگزار.
- 3
اگر خواستی نصف آن را نماز بگزار، یا کمتر از نصف را تا به یک سوم برسد نماز بگزار.
- 4
یا بر آن بیفزا تا به دو سوم برسد، و هرگاه قرآن خواندی آن را روشن و به آرامی بخوان.
- 5
- ای رسول- در حقیقت ما بهزودی قرآن را بر تو القا خواهیم کرد، که بهسبب فرائض و حدود و احکام و آداب و سایر مواردی که در آن وجود دارد، سخنی گرانبار است.
- 6
بهراستیکه لحظات شب برای قرائت قرآن، با قلب سازگارتر و سخنان در آن هنگام درستتر است.
- 7
قطعاً تو در روز به کارهایت میپردازی، یعنی بهسبب انجام کارهای خویش از قرائت قرآن بازمیمانی، پس شبانه نماز بگزار.
- 8
و الله را با انواع ذکر یاد کن، و با اخلاص عبادت از همهچیز بهسوی او بِبُر.
- 9
پروردگار مشرق و مغرب، هیچ معبود برحقی جز او نیست، پس او را کارسازی بگیر که در تمام امورت بر او توکل میکنی.
- 10
و در برابر استهزا و دشنامی که تکذیب کنندگان میگویند شکیبایی کن، و بدون هیچ آزاری از آنها دوری گزین.
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
و به کار تکذیب کنندگانی که از خوشیهای دنیا برخوردار هستند اهمیت نده. مرا با آنها رها کن، و اندکی به آنها مهلت بده تا اجلشان فرا رسد.
- 12
بهراستیکه در آخرت زنجیرهایی سنگین، و آتشی شعلهور داریم.
- 13
و غذایی که از تلخی زیاد در گلوها گیر میکند، و عذابی دردناک؛ افزون بر آنچه گذشت.
- 14
این عذاب در روزی تکذیب کنندگان را فرا میگیرد که زمین و کوهها میلرزند، و کوهها از هراس زیاد به سنگریزههایی روان و پراکنده تبدیل میشوند.
- 15
بهراستیکه ما رسولی گواه بر اعمالتان در روز قیامت فرستادیم همانگونه که موسی علیه السلام را به عنوان رسولی بهسوی فرعون فرستادیم.
- 16
فرعون، رسولی را که از جانب پروردگارش بهسویش فرستاده شده بود نافرمانی کرد. پس او را با عذابی شدید در دنیا با غرق شدن، و در آخرت با عذاب آتش مجازات کردیم. پس شما رسولتان را نافرمانی نکنید که عذابی مانند عذاب فرعون گریبانگیرتان میشود.
- 17
پس- اگر به الله کفر ورزید، و رسولش را تکذیب کنید- چگونه میتوانید در روزی سخت و طولانی، که از هراس زیاد و طولانیبودن آن، موی سر فرزندان خردسال سفید میشود خودتان را محافظت کنید و نجات دهید.
- 18
آسمان از هراس زیاد آن روز میشکافد. وعدۀ الله بدون تردید تحققیافتنی است.
- 19
بهراستیکه این اندرز- مشتمل بر بیان هراس و سختی روز قیامت- یادآوریای است، که مؤمنان از آن سود میبرند. پس هرکس بخواهد راهی رساننده بهسوی پروردگارش برگزیند این کار را انجام دهد.
- 20
- ای رسول- به تحقیق که پروردگارت میداند تو گاهی کمتر از دو سوم شب نماز میگزاری، و گاهی نصف آن، و گاهی یک سوم آن را برای نماز برمیخیزی، و گروهی از مؤمنانی که همراه تو هستند برای نماز برمیخیزند. و الله است که شب و روز را اندازه میگیرد، و لحظات آن دو را محاسبه میکند. و الله میداند که شما نمیتوانید لحظات شب را محاسبه و ثبت کنید. پس در جستجوی مطلوب، برخاستن اکثر آن برایتان دشوار است. از این رو بر شما بخشید، پس هر اندازه از شب میسر شد نماز بگزارید. - ای مؤمنان- الله میداند که بهزودی از میان شما بیمارانی خواهند بود که بیماری بر آنها غلبه میکند، و کسانی در جستجوی روزی الله مسافرت میکنند، و کسانی در جستجوی رضایت الله و به این هدف که فقط کلمۀ الله برتر باشد با کافران میجنگند، که نماز شب بر اینها دشوار است. پس هر اندازه از شب برایتان میسر شد نماز بگزارید، و نمازهای فرض را به کاملترین وجه ادا کنید، و زکات اموالتان را بپردازید، و از اموالتان در راه الله انفاق کنید، و هر خیری که از پیش برای خودتان بفرستید، آن را نزد الله بهتر و با پاداشی بزرگتر خواهید یافت. و از الله آمرزش بخواهید، که الله نسبت به بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده و مهربان است.
پرسشهای رایج درباره سوره مزمل
سوره مزمل چند آیه دارد؟
سوره مزمل 20 آیه دارد.
مزمل به چه معناست؟
مزمل به معنای «جامه به خود پیچیده» است.
سوره مزمل مکی است یا مدنی؟
سوره مزمل سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 3مین سوره است.
سوره مزمل در کدام جزء قرآن است؟
سوره مزمل در جزء 29 است.
سوره مزمل چندمین سوره قرآن است؟
سوره مزمل 73مین سوره قرآن است و پس از سوره جن و پیش از سوره مدثر قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره مزمل را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره مزمل را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.