سوره 75 از 114 · جزء 29
سوره قیامه
40 آیه · مکی · ترتیب نزول: 31مین
سورهٔ قیامت که در مکه نازل شده و 40 آیه دارد، حقیقت قیامت و رستاخیز را با دلیل قرار دادن آفرینش خود انسان بیان میکند و یادآوری میکند انسان رها و بیمسئولیت نخواهد ماند.
سوره قیامه به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
لَآ أُقۡسِمُ بِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ ﴿١﴾
به روز قیامت سوگند میخورم.
- 2
وَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلنَّفۡسِ ٱللَّوَّامَةِ ﴿٢﴾
و به نفسِ ملامتگر سوگند میخورم.
- 3
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَلَّن نَّجۡمَعَ عِظَامَهُۥ ﴿٣﴾
آیا انسان میپندارد که [پس از مرگ] هرگز استخوانهایش را جمع نخواهیم کرد؟
- 4
بَلَىٰ قَٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُۥ ﴿٤﴾
آری، ما قادریم که [حتی خطوط سر] انگشتانش را یکسان و مرتب کنیم.
- 5
بَلۡ يُرِيدُ ٱلۡإِنسَٰنُ لِيَفۡجُرَ أَمَامَهُۥ ﴿٥﴾
بلکه انسان میخواهد که [آزادانه و بدون ترس از آخرت،] در گناه و بدکاری مداومت کند.
- 6
يَسۡـَٔلُ أَيَّانَ يَوۡمُ ٱلۡقِيَٰمَةِ ﴿٦﴾
[از این رو] میپرسد: «روز قیامت کی خواهد بود؟»
- 7
فَإِذَا بَرِقَ ٱلۡبَصَرُ ﴿٧﴾
هنگامی که چشم [وحشتزده و] خیره شود
- 8
وَخَسَفَ ٱلۡقَمَرُ ﴿٨﴾
و ماه تیره [و بینور] گردد
- 9
وَجُمِعَ ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ ﴿٩﴾
و خورشید و ماه، یکجا جمع شوند،
- 10
يَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذٍ أَيۡنَ ٱلۡمَفَرُّ ﴿١٠﴾
آن روز، انسان میگوید: «راهِ گریز کجاست؟»
- 11
كَلَّا لَا وَزَرَ ﴿١١﴾
هرگز! هیچ گریزگاهی نیست.
- 12
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمُسۡتَقَرُّ ﴿١٢﴾
آن روز، قرارگاه [نهایی،] به سوی پروردگار توست.
- 13
يُنَبَّؤُاْ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذِۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ﴿١٣﴾
در آن روز، انسان را از تمام كارهایى كه پیشاپیش فرستاده و کارهایی که به تاخیر انداخته [و انجام نداده است]، آگاه مىكنند.
- 14
بَلِ ٱلۡإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ بَصِيرَةٞ ﴿١٤﴾
بلکه انسان به خوبی بر خویشتن آگاه است.
- 15
وَلَوۡ أَلۡقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ ﴿١٥﴾
اگر چه [در دفاع از خود،] عذرهایش را در میان آورد.
- 16
لَا تُحَرِّكۡ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعۡجَلَ بِهِۦٓ ﴿١٦﴾
[ای پیامبر، هنگام نزول قرآن،] زبانت را برای [تکرار و خواندنِ] آن، شتابزده حرکت مده.
- 17
إِنَّ عَلَيۡنَا جَمۡعَهُۥ وَقُرۡءَانَهُۥ ﴿١٧﴾
مسلماً جمعآوری و خواندنِ آن، بر [عهدۀ] ماست.
- 18
فَإِذَا قَرَأۡنَٰهُ فَٱتَّبِعۡ قُرۡءَانَهُۥ ﴿١٨﴾
پس هر گاه [توسط جبرئیل] آن را [بر تو] خواندیم، از خواندنِ او پیروی کن.
- 19
ثُمَّ إِنَّ عَلَيۡنَا بَيَانَهُۥ ﴿١٩﴾
سپس بیانکردنش بر [عهدۀ] ماست.
- 20
كَلَّا بَلۡ تُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ ﴿٢٠﴾
هرگز چنین نیست [که شما مشرکان میپندارید]! بلکه شما دنیا[ی زودگذر] را دوست دارید
- 21
وَتَذَرُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ ﴿٢١﴾
و آخرت را رها میکنید.
- 22
وُجُوهٞ يَوۡمَئِذٖ نَّاضِرَةٌ ﴿٢٢﴾
آن روز، [اهل ایمان دارای] چهرههایی تازه [و شاداب] هستند.
- 23
إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٞ ﴿٢٣﴾
به سوی پروردگارشان مینگرند.
- 24
وَوُجُوهٞ يَوۡمَئِذِۭ بَاسِرَةٞ ﴿٢٤﴾
و در آن روز، [کافران و بدبختان دارای] چهرههایی عبوس [و درهمکشیده] هستند.
- 25
تَظُنُّ أَن يُفۡعَلَ بِهَا فَاقِرَةٞ ﴿٢٥﴾
زیرا یقین دارند که آسیبی کمرشکن به آنها میرسد.
- 26
كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِيَ ﴿٢٦﴾
آری، چون [جان] به گلوگاهش برسد.
- 27
وَقِيلَ مَنۡۜ رَاقٖ ﴿٢٧﴾
و گفته شود: چه کسی است که رُقیه بخواند؟ [شاید شفا یابد].
- 28
وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ ﴿٢٨﴾
و یقین کند که زمان جدایی [از دنیا فرا رسیده] است.
- 29
وَٱلۡتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ ﴿٢٩﴾
و [کار بالا گیرد و] ساقها[ی پایش از سختیِ جان دادن] به هم بپیچد.
- 30
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمَسَاقُ ﴿٣٠﴾
در آن روز، مسیرِ همه به سوی پروردگارت خواهد بود.
- 31
فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ ﴿٣١﴾
[منکرِ معاد،] نه تصدیق کرده و نه نماز گزارده است؛
- 32
وَلَٰكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ ﴿٣٢﴾
بلکه [قرآن را] تکذیب کرد و [از ایمان] روی گرداند.
- 33
ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ ﴿٣٣﴾
سپس خرامان به سوی خانوادهاش بازگشت.
- 34
أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰ ﴿٣٤﴾
وای بر تو! پس وای بر تو!
- 35
ثُمَّ أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰٓ ﴿٣٥﴾
باز هم وای بر تو! پس وای بر تو!
- 36
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَن يُتۡرَكَ سُدًى ﴿٣٦﴾
آیا انسان گمان میکند که [بیهدف و بدون حساب و جزا] به خود رها میشود؟
- 37
أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةٗ مِّن مَّنِيّٖ يُمۡنَىٰ ﴿٣٧﴾
آیا [او] نطفهای از منی نبود که [در رحم] ریخته میشود؟
- 38
ثُمَّ كَانَ عَلَقَةٗ فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ ﴿٣٨﴾
سپس به صورت خونِ بسته درآمد و [الله او را] آفرید و درست و استوار ساخت،
- 39
فَجَعَلَ مِنۡهُ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ ﴿٣٩﴾
سپس دو زوج نر و ماده از او پدید آورد.
- 40
أَلَيۡسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰ ﴿٤٠﴾
آیا [چنین آفریدگاری] قادر نیست که مردگان را [دوباره] زنده کند؟
شنیدن تلاوت سوره قیامه
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 75 از 114
- معنای نام:
- رستاخیز
- شمار آیات:
- 40
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 31
- جزء:
- 29
درباره سوره قیامه
نام سوره از عبارت «یوم القیامه» (روز قیامت) گرفته شده که در آیهٔ نخست به آن سوگند یاد میشود: «به روز قیامت سوگند میخورم». قیامت به معنای برخاستن مردگان پس از زنده شدن و گردآمدن برای حساب در پیشگاه خداست.
در مکه نازل شده و 40 آیه دارد. در ترتیب مصحف، سورهٔ 75 و بنا بر ترتیب رایج نزول، سورهٔ 31 است و در جزء 29 قرار دارد.
سوره به مفهوم «نفس لوامه» شناخته میشود که در آیهٔ دوم به آن سوگند یاد شده و بیانگر وجدان سرزنشکنندهٔ انسان به سبب خطاهایش است. همچنین آیاتی که از پیامبر (ص) میخواهند در دریافت وحی شتاب نکنند و اعلام میکنند خدا جمعآوری و توضیح قرآن را بر عهده گرفته، مستندی مهم دربارهٔ حفظ قرآن ارائه میدهند.
زمان نزول سوره قیامه
سوره در دورهٔ مکه و در فضایی نازل شد که مشرکان گردآوری دوبارهٔ استخوانهای پوسیده و خاکشده را دور از عقل میدانستند و قیامت را مسخره میکردند.
دربارهٔ آیات شانزدهم تا نوزدهم سوره، روایتی از ابن عباس در بخاری و مسلم نقل شده است. بنا بر آن، پیامبر (ص) هنگام نزول وحی برای فراموش نکردن آن، با حرکت لب و زبان خواندههای جبرئیل را تکرار میکردند و این برایشان دشوار بود. در پی آن آیات نازل شد که برای خواندن شتابزدهٔ قرآن زبان را حرکت ندهند، زیرا گردآوری و خواندن آن بر عهدهٔ خداست. پس از آن، پیامبر (ص) هنگام قرائت جبرئیل گوش میدادند و پس از رفتن او عیناً میخواندند.
موضوعات سوره قیامه
سوره با سوگند به روز قیامت و نفس سرزنشکننده آغاز میشود. پندار انسان که خدا نمیتواند استخوانهایش را گرد آورد رد میشود؛ اعلام میشود خدا حتی بر بازسازی کامل سرانگشتان او تواناست.
قیامت روزی ترسیم میشود که چشمها خیره، ماه تاریک و خورشید و ماه جمع میشوند و انسان میپرسد «راه فرار کجاست؟». آن روز همهٔ آنچه پیش فرستاده و پشت سر گذاشته به او خبر داده میشود؛ انسان هرچند عذر بیاورد، علیه خود گواه است. در این میان به پیامبر (ص) اندرز داده میشود وحی را با شتاب تکرار نکنند.
دوستداران دنیای زودگذر که آخرت را رها میکنند نکوهش میشوند. اعلام میشود آن روز برخی چهرهها درخشاناند و به پروردگارشان مینگرند و برخی عبوساند. جدایی هنگام رسیدن جان به استخوانهای ترقوه ترسیم میشود. سوره با پرسش از پندار رها شدن انسان و یادآوری اینکه خدایی که او را از قطرهای آب آفریده بر زنده کردن مردگان نیز تواناست پایان مییابد.
فضیلت سوره قیامه
ابوداود از موسی بن ابی عایشه نقل میکند که مردی بر بام خانهاش نماز میخواند و چون به آیهٔ پایانی سورهٔ قیامت میرسید، که به این معناست که آیا آن که چنین کرده توانا نیست مردگان را زنده کند، میگفت: «سبحانک فبلی» (تو را پاک میدانم، آری توانایی). چون پرسیدند، گفت این را از پیامبر (ص) شنیده است. آلبانی این روایت را صحیح شمرده، اما شعیب ارنؤوط یادآور شده که موسی از صحابه روایتی ندارد. در سند روایت مشابهی که در ابوداود و ترمذی از ابوهریره آمده، یک بادیهنشین نامبردهنشده هست؛ آلبانی این روایت را ضعیف دانسته است.
ابن کثیر آیهای را که میگوید در آن روز چهرههایی به پروردگارشان مینگرند، چنین تفسیر میکند که مؤمنان در آخرت خدا را آشکارا خواهند دید و حدیث بخاری و مسلم را نقل میکند: «شما پروردگارتان را خواهید دید، همانگونه که این ماه را میبینید». حدیث صحیحی که برای خواندن سوره ثواب ویژهای بیان کند شناخته نشده است.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره قیامه
توضیح کوتاه همه آیات سوره قیامه، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
الله به روز قیامت یعنی روزیکه مردم در برابر پروردگار جهانیان میایستند سوگند یاد فرمود.
- 2
و به نفس پاک که صاحبش را بر کوتاهی در اعمال صالح، و بر انجام بدیها سرزنش میکند سوگند یاد فرمود که بهطور قطع مردم برای حسابرسی و جزا برانگیخته میشوند.
- 3
آیا انسان گمان میکند که پس از مرگش استخوانهای او را برای رستاخیز جمع نخواهیم کرد؟!
- 4
آری، افزون بر جمع استخوانهایش ما میتوانیم سر انگشتان او را به آفرینشی کامل همانگونه که بود بازگردانیم.
- 5
بلکه با انکار رستاخیز میخواهد بدون هیچ بازدارندهای به بدکاری خویش در آینده ادامه دهد.
- 6
برای بعید شمردن، در مورد روز قیامت میپرسد: چه زمانی واقع میشود؟
- 7
آنگاه که چشمان سرگردان و وحشتزده شوند چون آنچه را تکذیب میکردند ببینند.
- 8
و نور ماه از بین برود.
- 9
و جرم خورشید و ماه جمع شود.
- 10
انسان بدکار در آن روز میگوید: راه فرار کجا است؟!
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
در آن روز نه راه فراری است، و نه هیچ جای پناهی که بدکار به آن روی آورد، و نه هیچ پناهگاهی که به آن پناه برده شود.
- 12
- ای رسول- در آن روز بازگشتگاه و هدف برای حسابرسی و جزا بهسوی پروردگارت است.
- 13
در آن روز انسان از اعمالیکه قبل از وفات فرستاده، و اعمالیکه پس از خود بهجای گذاشته است باخبر میشود.
- 14
بلکه انسان بر خودش گواه است چون اعضای او به گناهانی که کسب کرده است گواهی میدهند.
- 15
و اگر عذرهایی بیاورد که با آنها از خودش دفاع کند که عمل بدی را انجام نداده است هرگز سودی به او نمیرساند.
- 16
- ای رسول- زبانت را به قرآن از روی عجله به اینکه از ذهنت فرار کند حرکت نده.
- 17
زیرا برعهدۀ ما است که آن را برای تو در سینهات جمع کنیم، و قرائت آن را بر زبانت استوار سازیم.
- 18
پس هرگاه فرستاده ی ما جبرئیل آن را بر تو قرائت نمود، سکوت کن و به آن گوش ده.
- 19
تفسیر آن به تو نیز برعهدۀ ما است.
- 20
هرگز، امر چنین نیست که شما محال بودن رستاخیز را ادعا میکنید، زیرا میدانید کسیکه بر آفرینش نخستین شما توانا باشد از زندهکردن شما پس از مرگتان ناتوان نیست، اما سبب تکذیب رستاخیز توسط شما فقط این است که شما زندگی دنیا را که به سرعت پایان مییابد دوست دارید.
تفسیر آیات 21 تا 30
- 21
و زندگی آخرت را رها میکنید که راه (دستیابی به) آن انجام طاعاتی است که الله شما را به آن فرمان داده، و ترک محرماتی که شما را از آن نهی کرده است.
- 22
چهرههای اهل ایمان و سعادت در آن روز شاداب و منور است.
- 23
و بهسوی پروردگارشان مینگرند و از آن بهرهمند میشوند.
- 24
و چهرههای کافران و بدبختان در آن روز در هم کشیده است.
- 25
یقین دارند که کیفری بزرگ، و عذابی دردناک بر آنها فرود میآید.
- 26
امر چنان نیست که مشرکان تصور کردهاند که وقتی مُردند عذاب نمیشوند، پس هنگامیکه جان یکی از آنها به گلوگاهش برسد.
- 27
و مردم به یکدیگر بگویند: آیا کسی هست که بر او رُقیه بخوانَد شاید شفا یابد؟!
- 28
و کسیکه در حال جانکندن است یقین پیدا کند که جدایی دنیا با مرگ فرا رسیده است.
- 29
و در پایان دنیا و شروع آخرت، سختیها جمع شوند.
- 30
در این هنگام، مرده بهسوی پروردگارش رانده میشود.
تفسیر آیات 31 تا 40
- 31
پس کافر به آنچه رسولش آورد ایمان نیاورد، و برای الله سبحانه نماز نگزارد.
- 32
بلکه آنچه را رسولش نزد او آورد تکذیب کرد، و از آن روی گرداند.
- 33
بهعلاوه، این کافر درحالیکه متکبرانه راه میرفت بهسوی خانوادهاش رفت.
- 34
پس الله کافر را تهدید کرد که عذابش به تحقیق او را دنبال میکند و به او نزدیک شده است.
- 35
سپس همان جمله را برای تاکید تکرار کرد، و فرمود: ﴿ثُمَّ أَوْلَى لَكَ فَأَوْلَى﴾؛ «باز هم وای بر تو! پس وای بر تو!».
- 36
آیا انسان گمان میکند که الله او را بیهوده بدون اینکه او را به شریعتی مکلف سازد رها میکند؟
- 37
آیا این انسان روزی یک نطفه از منی که در رحم ریخته میشود نبود؟
- 38
سپس تکهای از خون جامد نبود؟ سپس الله او را نیافرید؟ و آفرینش او را کامل نکرد؟
- 39
سپس از جنس او دو نوع: مرد و زن قرار نداد؟!
- 40
آیا ذاتیکه انسان را از نطفهای سپس از خون بستهای آفرید بر زندهکردن دوبارۀ مردگان برای حسابرسی و جزا توانا نیست؟! آری، بهراستیکه بر این کار توانا است.
پرسشهای رایج درباره سوره قیامه
سوره قیامه چند آیه دارد؟
سوره قیامه 40 آیه دارد.
قیامه به چه معناست؟
قیامه به معنای «رستاخیز» است.
سوره قیامه مکی است یا مدنی؟
سوره قیامه سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 31مین سوره است.
سوره قیامه در کدام جزء قرآن است؟
سوره قیامه در جزء 29 است.
سوره قیامه چندمین سوره قرآن است؟
سوره قیامه 75مین سوره قرآن است و پس از سوره مدثر و پیش از سوره انسان قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره قیامه را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره قیامه را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.