سوره 94 از 114 · جزء 30
سوره شرح
8 آیه · مکی · ترتیب نزول: 12مین
سورهٔ انشراح در دورهٔ مکه نازل شده و 8 آیه دارد. گشایش معنوی عطاشده به پیامبر (ص) را یادآوری میکند، بشارت میدهد با هر سختی آسانی است و اندرز میدهد پس از پایان یک کار به کاری دیگر روی آورند.
سوره شرح به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
أَلَمۡ نَشۡرَحۡ لَكَ صَدۡرَكَ ﴿١﴾
[ای پیامبر،] آیا ما سینهات را [برای نزول وحی] برایت نگشودیم؟
- 2
وَوَضَعۡنَا عَنكَ وِزۡرَكَ ﴿٢﴾
و سنگینی [بارِ گناه و دشواریِ رسالت] را از [دوشِ] تو برنداشتیم؟
- 3
ٱلَّذِيٓ أَنقَضَ ظَهۡرَكَ ﴿٣﴾
همان [باری] که بر پشتت سنگینی میکرد.
- 4
وَرَفَعۡنَا لَكَ ذِكۡرَكَ ﴿٤﴾
و [نام و] آوازۀ تو را بلند ساختیم.
- 5
فَإِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرًا ﴿٥﴾
مسلماً با [هر] دشواری، آسانی است.
- 6
إِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرٗا ﴿٦﴾
[آری؛] مسلماً با [هر] دشواری، آسانی است.
- 7
فَإِذَا فَرَغۡتَ فَٱنصَبۡ ﴿٧﴾
پس هنگامی که [از کار و امور دنیا] فارغ شدی، [به عبادت پروردگارت] بکوش
- 8
وَإِلَىٰ رَبِّكَ فَٱرۡغَب ﴿٨﴾
و به سوی پروردگارت راغب [و مشتاق] شو.
شنیدن تلاوت سوره شرح
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 94 از 114
- معنای نام:
- گشادن سینه
- شمار آیات:
- 8
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 12
- جزء:
- 30
درباره سوره شرح
نام سوره از مفهوم انشراح به معنای «گشوده شدن، گسترش یافتن» گرفته شده که در عبارت آیهٔ نخست، «آیا سینهات را نگشودیم و گسترش ندادیم؟»، بیان میشود. به نام «شرح» از همان ریشه و «الم نشرح»، آغاز آیهٔ نخست، نیز خوانده میشود.
سوره مکی است و 8 آیه دارد. در مصحف در جایگاه 94 و در جزء 30 قرآن قرار دارد؛ در ترتیب رایج نزول، سورهٔ 12 است. چون از نظر محتوا بسیار نزدیک به ضحی است، نقل شده برخی علمای سلف این دو را یک سوره میدانستند؛ اما در مصحفها جدا نوشته شدهاند و اکثریت بزرگ علما نیز چنین پذیرفتهاند.
زمان نزول سوره شرح
سوره در سالهای نخست دورهٔ مکه، اندکی پس از ضحی نازل شد. در این دوران پیامبر (ص) در برابر سنگینی وظیفهٔ ابلاغ، انکار قوم و رنجهای مسلمانان بار بزرگی بر دوش داشتند.
سبب نزول ویژهای در منابع نقل نشده است. سوره در این شرایط سخت با یادآوری لطفهای خدا به پیامبر (ص) نیرو میدهد؛ با اعلام اینکه سختی ماندگار نیست و قطعاً همراه آن آسانی هست، هم به ایشان و هم به مؤمنان امید میبخشد.
موضوعات سوره شرح
سوره با سه پرسش خطاب به پیامبر (ص) آغاز میشود: آیا خدا سینهٔ ایشان را نگشود و گسترش نداد، بار کمرشکن را برنداشت و آوازهٔ ایشان را بلند نکرد؟ مفسران بلند شدن آوازه را چنین توضیح دادهاند که نام پیامبر (ص) در اذان، شهادتین و نماز همراه نام خدا یاد میشود.
سپس جملهٔ «بیگمان همراه سختی آسانی است» دو بار تکرار میشود و بشارتی نیرومند میدهد. این تکرار بر گذرا بودن سختی و آمدن گشایش پس از هر رنج تأکید میکند.
سوره با اندرز به آغاز فوری کاری دیگر پس از پایان یک کار و روی آوردن و رغبت تنها به پروردگار پایان مییابد. بدینسان از مؤمن خواسته میشود هم پیوسته کار کند و هم در همهٔ کوششها رضایت خدا را بجوید.
فضیلت سوره شرح
روایتی که در تفسیر زمخشری آمده و خواننده سورهٔ شرح را کسی میداند که پیامبر (ص) را در لحظهای اندوهگین دلداری داده است، معتبر پذیرفته نشده است. حدیث صحیحی هم که بگوید این سوره را بهویژه در زمانهای سختی بخوانند شناخته نشده است. با این حال مژدهٔ دو بار تکرارشدهٔ «با سختی آسانی است» انسان گرفتار را دلداری میدهد و میتوان سوره را با همین امید خواند. بنا بر روایت بخاری از ابن عباس، پیامبر (ص) در لحظههای دشوار دعایی توحیدی میخواند که در آن خدا را پروردگار عرش بزرگ، آسمانها و زمین مینامید.
سخن رایج «یک سختی بر دو آسانی غالب نمیآید» در موطأ، در نامهای که حضرت عمر به ابوعبیده نوشت، به عنوان سخن خود حضرت عمر آمده است؛ سند این روایت منقطع است.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره شرح
توضیح کوتاه همه آیات سوره شرح، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
- 1
به راستى كه تو را دل گشاده كرديم و دریافت وحی را برايت خوشايند ساختیم.
- 2
گناهان گذشته شما را آمرزیدیم و سنگینی باری که از ایام جاهلیت بر تو بود، برداشتیم.
- 3
همان گناهی که تو را رنج میداد تا جاییکه نزدیک بود کمرت را بشکند.
- 4
و یادت را برای تو بالا بردیم، که در اذان و اقامه و غیر این دو یاد میشوی.
- 5
به راستى كه همراه با هر سختی و تنگنايى، آسانی و گشایشى وجود دارد.
- 6
به راستی که همراه با هر سختی و تنگنايى، آسانی و گشایشى وجود دارد. پس اگر اين امر را درک كردى، نباید آزار قومت تو را بترساند و تو را از دعوت به سوی الله متعال بازدارد.
- 7
پس هرگاه از اعمالت فارغ شدی و از آنها دست کشیدی در عبادت پروردگارت بکوش.
- 8
و فقط بهسوی الله تمایل و قصد کن.
پرسشهای رایج درباره سوره شرح
سوره شرح چند آیه دارد؟
سوره شرح 8 آیه دارد.
شرح به چه معناست؟
شرح به معنای «گشادن سینه» است.
سوره شرح مکی است یا مدنی؟
سوره شرح سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 12مین سوره است.
سوره شرح در کدام جزء قرآن است؟
سوره شرح در جزء 30 است.
سوره شرح چندمین سوره قرآن است؟
سوره شرح 94مین سوره قرآن است و پس از سوره ضحی و پیش از سوره تین قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره شرح را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره شرح را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.