سوره 71 از 114 · جزء 29
سوره نوح
28 آیه · مکی · ترتیب نزول: 71مین
سورهٔ نوح که در مکه نازل شده و 28 آیه دارد، با بیان دعوت شبانهروزی حضرت نوح به توحید، انکار سرسختانهٔ قومش و هلاکت نهایی آنان در طوفان، ارزش صبر و استغفار را میآموزد.
سوره نوح به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
إِنَّآ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦٓ أَنۡ أَنذِرۡ قَوۡمَكَ مِن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿١﴾
بیگمان، ما نوح را به سوی قومش فرستادیم [و گفتیم]: «قوم خود را ـ پیش از آنکه عذاب دردناک به سراغشان آید ـ هشدار ده [و بترسان].
- 2
قَالَ يَٰقَوۡمِ إِنِّي لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِينٌ ﴿٢﴾
[نوح] گفت: «ای قوم، من بیمدهندهای آشکار برایتان هستم،
- 3
أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱتَّقُوهُ وَأَطِيعُونِ ﴿٣﴾
که الله را عبادت کنید، و از او بترسید، و مطیع [دستورهای] من باشید.
- 4
يَغۡفِرۡ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَيُؤَخِّرۡكُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمًّىۚ إِنَّ أَجَلَ ٱللَّهِ إِذَا جَآءَ لَا يُؤَخَّرُۚ لَوۡ كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿٤﴾
[که اگر چنین کردید، الله] گناهانتان را میآمرزد و تا زمان معیّنی به شما مهلت میدهد؛ زیرا هنگامی که اجل الهی فرا رسد، تأخیر نخواهد داشت، اگر میدانستید».
- 5
قَالَ رَبِّ إِنِّي دَعَوۡتُ قَوۡمِي لَيۡلٗا وَنَهَارٗا ﴿٥﴾
و نوح [پس از نصیحت و دعوت] گفت: «پروردگارا، به راستی که من قومِ خود را شب و روز [به ایمان] دعوت کردم؛
- 6
فَلَمۡ يَزِدۡهُمۡ دُعَآءِيٓ إِلَّا فِرَارٗا ﴿٦﴾
ولی دعوت من، جز بر گریزشان [از حق] نیفزود
- 7
وَإِنِّي كُلَّمَا دَعَوۡتُهُمۡ لِتَغۡفِرَ لَهُمۡ جَعَلُوٓاْ أَصَٰبِعَهُمۡ فِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَٱسۡتَغۡشَوۡاْ ثِيَابَهُمۡ وَأَصَرُّواْ وَٱسۡتَكۡبَرُواْ ٱسۡتِكۡبَارٗا ﴿٧﴾
و من هر چه دعوتشان کردم تا سرانجام آنان را بیامرزی، انگشتان خود را در گوشهایشان فرو کردند و لباسهایشان را [به خود] پیچیدند و [در مخالفت] اصرار [و پافشاری] کردند و به شدت، گردنکشی و تکبر نمودند.
- 8
ثُمَّ إِنِّي دَعَوۡتُهُمۡ جِهَارٗا ﴿٨﴾
سپس آنها را با صدای بلند [و آشکار] دعوت کردم.
- 9
ثُمَّ إِنِّيٓ أَعۡلَنتُ لَهُمۡ وَأَسۡرَرۡتُ لَهُمۡ إِسۡرَارٗا ﴿٩﴾
به علاوه، آشکارا برایشان گفتم و در نهان برای [هرکدام از] آنان بیان کردم.
- 10
فَقُلۡتُ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ إِنَّهُۥ كَانَ غَفَّارٗا ﴿١٠﴾
گفتم: «از پروردگار خویش آمرزش بخواهید [که] بیگمان، او بسیار آمرزنده است.
- 11
يُرۡسِلِ ٱلسَّمَآءَ عَلَيۡكُم مِّدۡرَارٗا ﴿١١﴾
تا از آسمان [باران] پیاپی بر شما بفرستد.
- 12
وَيُمۡدِدۡكُم بِأَمۡوَٰلٖ وَبَنِينَ وَيَجۡعَل لَّكُمۡ جَنَّٰتٖ وَيَجۡعَل لَّكُمۡ أَنۡهَٰرٗا ﴿١٢﴾
و شما را با اموال و فرزندانِ بسیار یاری کند، به شما باغهای [سرسبز] بدهد و جویبارها[ی جاری] برایتان قرار دهد.
- 13
مَّا لَكُمۡ لَا تَرۡجُونَ لِلَّهِ وَقَارٗا ﴿١٣﴾
شما را چه شده است که از عظمت [و شکوه] الله نمیترسید؟
- 14
وَقَدۡ خَلَقَكُمۡ أَطۡوَارًا ﴿١٤﴾
در حالی که شما را طی مراحل گوناگون آفرید.
- 15
أَلَمۡ تَرَوۡاْ كَيۡفَ خَلَقَ ٱللَّهُ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ طِبَاقٗا ﴿١٥﴾
آیا نمیبینید که الله چگونه هفت آسمان را بر فراز یکدیگر آفرید؟
- 16
وَجَعَلَ ٱلۡقَمَرَ فِيهِنَّ نُورٗا وَجَعَلَ ٱلشَّمۡسَ سِرَاجٗا ﴿١٦﴾
و ماه را در میان آسمانها مایۀ روشنایی قرار داد، و خورشید را چراغ [فروزانی] گردانید؟
- 17
وَٱللَّهُ أَنۢبَتَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ نَبَاتٗا ﴿١٧﴾
و الله شما را همچون گیاهی از زمین رویانید.
- 18
ثُمَّ يُعِيدُكُمۡ فِيهَا وَيُخۡرِجُكُمۡ إِخۡرَاجٗا ﴿١٨﴾
سپس شما را به آن [زمین] بازمیگرداند و بار دیگر شما را بیرون میآورَد.
- 19
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ بِسَاطٗا ﴿١٩﴾
و الله زمین را برای شما گسترده ساخت.
- 20
لِّتَسۡلُكُواْ مِنۡهَا سُبُلٗا فِجَاجٗا ﴿٢٠﴾
تا از راههای پهناورِ آن [به سوی مقصد خود] رفت و آمد کنید».
- 21
قَالَ نُوحٞ رَّبِّ إِنَّهُمۡ عَصَوۡنِي وَٱتَّبَعُواْ مَن لَّمۡ يَزِدۡهُ مَالُهُۥ وَوَلَدُهُۥٓ إِلَّا خَسَارٗا ﴿٢١﴾
نوح گفت: «پروردگارا، آنها از من نافرمانی نمودند و از کسی پیروی کردند که مال و فرزندش، چیزی جز زیانکاری بر او نیفزوده است.
- 22
وَمَكَرُواْ مَكۡرٗا كُبَّارٗا ﴿٢٢﴾
و [آن پیشوایان گمراه،] نیرنگِ بزرگی به کار بردند
- 23
وَقَالُواْ لَا تَذَرُنَّ ءَالِهَتَكُمۡ وَلَا تَذَرُنَّ وَدّٗا وَلَا سُوَاعٗا وَلَا يَغُوثَ وَيَعُوقَ وَنَسۡرٗا ﴿٢٣﴾
و گفتند: معبودان خود را رها نکنید؛ و [به خصوص] «وَدّ» و «سَواع» و «یَغوث» و «یَعوق» و «نَسر» را [رها نکنید].
- 24
وَقَدۡ أَضَلُّواْ كَثِيرٗاۖ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّٰلِمِينَ إِلَّا ضَلَٰلٗا ﴿٢٤﴾
به راستی آنها بسیاری را گمراه کردند؛ و [تو ای پروردگار،] ستمکاران را جز گمراهی میفزای».
- 25
مِّمَّا خَطِيٓـَٰٔتِهِمۡ أُغۡرِقُواْ فَأُدۡخِلُواْ نَارٗا فَلَمۡ يَجِدُواْ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ أَنصَارٗا ﴿٢٥﴾
[سرانجام، آنان] به کیفرِ گناهانشان [همگی] غرق شدند؛ آنگاه در آتش [دوزخ] درآورده شدند و در برابر [عذاب] الهی، یاور [و مددکاری] برای خود نیافتند.
- 26
وَقَالَ نُوحٞ رَّبِّ لَا تَذَرۡ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ دَيَّارًا ﴿٢٦﴾
نوح گفت: «پروردگارا، هیچیک از کافران را بر روی زمین باقی مگذار.
- 27
إِنَّكَ إِن تَذَرۡهُمۡ يُضِلُّواْ عِبَادَكَ وَلَا يَلِدُوٓاْ إِلَّا فَاجِرٗا كَفَّارٗا ﴿٢٧﴾
چرا که اگر آنها را باقی گذاری، بندگانت را گمراه میکنند و جز [نسلی] بدکار و کافر به وجود نمیآورند.
- 28
رَّبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيَّ وَلِمَن دَخَلَ بَيۡتِيَ مُؤۡمِنٗا وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۖ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّٰلِمِينَ إِلَّا تَبَارَۢا ﴿٢٨﴾
پروردگارا، مرا و پدر و مادرم و هر کسی را که با ایمان وارد خانۀ من شود، و [تمام] مردان مؤمن و زنان مؤمن را بیامرز؛ و ستمکاران را جز هلاکت [و نابودی] میفزای».
شنیدن تلاوت سوره نوح
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 71 از 114
- معنای نام:
- نوح
- شمار آیات:
- 28
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 71
- جزء:
- 29
درباره سوره نوح
این سوره چون از آغاز تا پایان مبارزهٔ حضرت نوح در دعوت را بیان میکند و نام او در آیهٔ نخست آمده، «نوح» نام گرفته است. از سورههای کمشمار قرآن است که نام پیامبری را دارد و تمام آن به داستان همان پیامبر اختصاص یافته است.
در مکه نازل شده و 28 آیه دارد. در ترتیب مصحف، سورهٔ 71 و در ترتیب رایج نزول نیز سورهٔ 71 است و در جزء 29 قرار دارد.
آیاتی که حضرت نوح در آنها در برابر استغفار به قومش باران فراوان، مال، فرزند، باغها و نهرها وعده میدهد، از شناختهشدهترین آیات بیانکنندهٔ این امر هستند که آمرزشخواهی به زندگی دنیا نیز برکت میبخشد.
زمان نزول سوره نوح
سوره در دورهٔ مکه و زمانی نازل شد که با وجود دعوت چندینسالهٔ پیامبر (ص)، اکثریت بزرگ مشرکان همچنان بر دلبستگی به بتهایشان اصرار داشتند. رویداد مشخصی دربارهٔ نزول سوره نقل نشده است.
دعوت شکیبایانهٔ حضرت نوح در سالهای طولانی و گوش بستن قومش بر حقیقت با پیروی از سرانشان، تصویری شبیه وضعیت مکه ارائه میکند. از این نظر سوره هم تسلی و دعوت به صبر برای پیامبر (ص) و مؤمنان است و هم هشداری از گذشته برای مشرکان مکه که بر انکار پافشاری میکردند.
موضوعات سوره نوح
سوره با اعلام اینکه خدا حضرت نوح را مأمور کرد پیش از آمدن عذابی دردناک، قومش را هشدار دهد آغاز میشود. حضرت نوح به قومش اندرز میدهد خدا را بندگی کنند، از او بترسند و از نوح اطاعت کنند.
سپس دعای حضرت نوح به پروردگار نقل میشود: میگوید قومش را شب و روز، پنهان و آشکار دعوت کرده، اما آنان انگشتان را در گوش کرده، لباس بر خود کشیده و تکبر ورزیدهاند. به آنان گفته است از پروردگارشان آمرزش بخواهند تا خدا در برابر آن باران فراوان، مال و فرزند، باغها و نهرها بدهد. دلایلی مانند آفرینش مرحلهبهمرحلهٔ انسان، هفت آسمان، ماه و خورشید و گسترده شدن زمین یادآوری میشود.
بیان میشود قوم از کسانی پیروی میکردند که مال و فرزندشان تنها زیانشان را بیشتر میکرد و بر رها نکردن بتهای خود با نامهای ود، سواع، یغوث، یعوق و نسر اصرار داشتند. اعلام میشود به سبب گناهانشان در آب غرق شدند. سوره با دعای حضرت نوح علیه منکران و درخواست آمرزش برای خود، پدر و مادرش، کسانی که مؤمن وارد خانهاش میشوند و همهٔ مؤمنان پایان مییابد.
فضیلت سوره نوح
ابن کثیر میگوید به سبب آیههایی که حضرت نوح در آنها به قوم خود خبر میدهد که استغفار باران فراوان میآورد، خواندن این سوره در نماز استسقا (بارانخواهی) مستحب است. حدیث صحیحی در فضیلت سورهٔ نوح نقل نشده است.
در المصنف ابن ابی شیبه از شعبی نقل شده که حضرت عمر برای بارانخواهی بر منبر رفت و جز استغفار کاری نکرد و از آیههای استغفار این آیهها را نیز خواند و پایین آمد. چون شعبی از حضرت عمر حدیثی نشنیده است، سند روایت منقطع (گسسته) شمرده میشود.
بنا بر آنچه در تفسیر ثعلبی نقل شده، حسن بصری به هر که از خشکسالی، فقر، بیفرزندی و خشکیدن باغش نزد او شکایت میکرد میگفت استغفار کند؛ و چون علتش را پرسیدند، این سخنان را که حضرت نوح به قوم خود گفت یادآوری کرد.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره نوح
توضیح کوتاه همه آیات سوره نوح، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
بهراستیکه ما نوح علیه السلام را بهسوی قومش فرستادیم که آنها را دعوت میداد تا قومش را بترساند پیش از آنکه عذابی دردناک بهسبب شرک به الله که مرتکب آن بودند به آنها برسد.
- 2
نوح علیه السلام به قوم خویش گفت: ای قوم من، بهراستیکه من انذاردهندهای آشکار برایتان هستم از عذابی که در انتظار شماست در صورتیکه بهسوی الله توبه نکنید.
- 3
و مقتضای انذار من به شما این است که به شما میگویم: تنها الله را عبادت کنید، و هیچچیز را با او شریک نگردانید، و با اجرای اوامر، و اجتناب از نواهیاش تقوای او تعالی را پیشه کنید، و در آنچه که شما را به آن فرمان میدهم از من اطاعت کنید.
- 4
که اگر شما این کار را انجام دهید الله آن دسته از گناهانتان را که متعلق به حقوق بندگان نیست میبخشد، و زندگی شما را تا زمانیکه در علم خودش مشخص است طولانی میکند، و تا هر زمان که بر این کار استوار باشید زمین را آباد میکنید. و چون مرگ فرا رسد هرگز به تأخیر نخواهد افتاد، اگر متوجه این امر باشید بهطور قطع به الله ایمان خواهید آورد و از شرک و گمراهی خویش توبه خواهید کرد.
- 5
نوح علیه السلام گفت: پروردگارا، من قومم را شب و روز پیوسته به عبادت و توحید تو فراخواندم.
- 6
اما دعوت من برایشان، جز گریز و دوری آنها از دعوتم نیفزود.
- 7
و هرگاه آنها را به عبادت تو به یگانگی و فرمانبرداری از تو و رسولت که سبب آمرزش گناهانشان است دعوت دادم، گوشهایشان را با انگشتانشان بستند؛ تا دعوتم را نشنوند، و صورتهای خویش را با لباسهایشان پوشاندند تا مرا نبینند، و بر شرکی که بر آن قرار دارند ادامه دادند، و از پذیرش و فرمانبرداری دعوتم تکبر ورزیدند.
- 8
باز-ای پروردگارا- آنها را آشکارا دعوت دادم.
- 9
برای بهکارگیری روشهای گوناگون در دعوت، صدایم را برای آنها بالا بردم (دعوت علنی)، و آنها را به صورت پنهانی و با صدایی آهسته دعوت دادم.
- 10
و به آنها گفتم: ای قوم من، با توبه بهسوی پروردگارتان از او آمرزش بخواهید؛ زیرا او سبحانه نسبت به گناهان آن دسته از بندگانش که بهسوی او توبه کنند بسیار آمرزنده است.
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
که اگر شما این کار را انجام دهید الله باران را پیاپی هرگاه به آن نیاز داشته باشید برایتان فرو میفرستد، و قحطی به شما نمیرسد.
- 12
و اموال و فرزندان فراوان به شما عطا میکند، و باغهایی که از میوههایش میخورید، و رودهایی که از آنها مینوشید و کشتزارها و دامهایتان را سیراب میکنید برایتان قرار میدهد.
- 13
- ای قوم من- شما را چه شده است که از عظمت الله نمیترسید و بدون اهمیت از او نافرمانی میکنید؟!
- 14
درحالیکه شما را مرحله به مرحله از نطفه سپس عَلَقه سپس مُضغه آفرید.
- 15
آیا ندیدهاید که الله هفت آسمان را چگونه، بر روی یکدیگر آفرید؟!
- 16
و ماه را در آسمان دنیا، نوری برای ساکنان زمین، و خورشید را درخشنده قرار داد.
- 17
و الله شما را با آفرینش پدرتان آدم علیه السلام از خاکِ زمین آفرید و با این وجود، شما از آنچه که زمین برایتان میرویاند، تغذیه میکنید.
- 18
سپس شما را پس از مرگتان به آن بازمیگرداند، سپس شما را به صورتی شگفت برای رستاخیز، از زمین درمیآورد.
- 19
و الله زمین را برایتان گسترده و قابل سکونت قرار داد.
- 20
تا برای تلاش در کسب حلال، راههای گستردۀ آن را بپیمایید.
تفسیر آیات 21 تا 28
- 21
نوح علیه السلام گفت: پروردگارا، قوم من در توحید و عبادت تو به یگانگی، که آنها را به آن فرمان دادم از من نافرمانی کردند، و از افراد پست و فرومایۀ خویش پیروی کردند یعنی از سرانشان که مال و فرزند به آنها نعمت بخشیدی، و مال و فرزندی که به آنها بخشیدی جز بر گمراهیشان نیفزود.
- 22
و بزرگانشان با تحریک افراد پست و فرومایۀ خویش علیه نوح علیه السلام نیرنگی بزرگ زدند.
- 23
و به پیروانشان گفتند: عبادت معبودهایتان را رها نکنید، و از عبادت بتهایتان وَدّ و سُواع و یَغوث و یَعوق و نَسر دست نکشید.
- 24
و با این بتهایشان مردم بسیاری را گمراه کردهاند. و - پروردگارا- آنها که بر خودشان با اصرار بر کفر و گناهان ستم کردند جز گمراهی از حق نیفزا.
- 25
بهسبب گناهانی که مرتکب شدند در دنیا با طوفان غرق شدند، و پس از مرگشان مستقیم وارد آتش شدند، آنگاه در برابر الله یاورانی برای خودشان نیافتند که آنها را از غرقشدن و آتش نجات دهد.
- 26
و نوح علیه السلام پس از اینکه الله به او خبر داد که از میان قومش جز کسانیکه ایمان آوردهاند کسی دیگر ایمان نخواهد آورد گفت: پروردگارا، هیچیک از کافران را بر روی زمین باقی نگذار که بگردد یا تکان بخورد.
- 27
زیرا - پروردگارا- اگر آنها را بگذاری و به آنها مهلت دهی بندگان مؤمن تو را گمراه میکنند، و جز بدکاری که از تو فرمان نمیبرد، و ناسپاس سرسختی که از نعمتهایت سپاسگزاری نمیکند، نمیزایند.
- 28
پروردگارا گناهان من، و پدر و مادرم، و هرکس که مؤمن وارد خانهام شود، و مردان و زنان مؤمن را بیامرز، و جز بر نابودی و زیان کسانیکه با کفر و گناهان بر خویشتن ستم روا داشتند نیفزا.
پرسشهای رایج درباره سوره نوح
سوره نوح چند آیه دارد؟
سوره نوح 28 آیه دارد.
نوح به چه معناست؟
نوح به معنای «نوح» است.
سوره نوح مکی است یا مدنی؟
سوره نوح سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 71مین سوره است.
سوره نوح در کدام جزء قرآن است؟
سوره نوح در جزء 29 است.
سوره نوح چندمین سوره قرآن است؟
سوره نوح 71مین سوره قرآن است و پس از سوره معارج و پیش از سوره جن قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره نوح را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره نوح را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.