سوره 44 از 114 · جزء 25
سوره دخان
59 آیه · مکی · ترتیب نزول: 64مین
سورهٔ دخان در مکه نازل شده و 59 آیه دارد. خبر میدهد قرآن در شبی مبارک نازل شده است و منکران را با دودی که خواهد آمد و سرانجام اقوام پیشین هشدار میدهد.
سوره دخان به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
حمٓ ﴿١﴾
حم [حا. میم].
- 2
وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ ﴿٢﴾
و سوگند به کتاب روشنگر.
- 3
إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ فِي لَيۡلَةٖ مُّبَٰرَكَةٍۚ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ ﴿٣﴾
[که] ما قرآن را در شب مبارک [و فرخندۀ قدر] نازل کردیم [زیرا] که ما [همواره] هشداردهنده بودهایم.
- 4
فِيهَا يُفۡرَقُ كُلُّ أَمۡرٍ حَكِيمٍ ﴿٤﴾
در آن [شب،] هر امر مهمى فیصله مىیابد [و تدبیر میشود].
- 5
أَمۡرٗا مِّنۡ عِندِنَآۚ إِنَّا كُنَّا مُرۡسِلِينَ ﴿٥﴾
[این] كارى است [كه] از جانب ما [صورت مىگیرد] بىگمان، ما فرستنده[ی پیامبران] بودهایم.
- 6
رَحۡمَةٗ مِّن رَّبِّكَۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٦﴾
به عنوان رحمتى از پروردگارت. بیتردید، او شنوای داناست.
- 7
رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ ﴿٧﴾
پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست. اگر [به این حقیقت] یقین دارید [به الله و پیامبرش ایمان بیاورید].
- 8
لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿٨﴾
هیچ معبودی [بهحق] جز او نیست؛ زندگی میبخشد و میمیراند؛ پروردگار شما و نیاکان شماست؛
- 9
بَلۡ هُمۡ فِي شَكّٖ يَلۡعَبُونَ ﴿٩﴾
ولى مشرکان تردید دارند و سرگرم [لذتهای دنیا] و بازى هستند.
- 10
فَٱرۡتَقِبۡ يَوۡمَ تَأۡتِي ٱلسَّمَآءُ بِدُخَانٖ مُّبِينٖ ﴿١٠﴾
پس [ای پیامبر] منتظر روزی باش که آسمان، دودی آشکار [پدید] آورد.
- 11
يَغۡشَى ٱلنَّاسَۖ هَٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿١١﴾
که [تمام] مردم را فرامیگیرد. این عذابی دردناک است.
- 12
رَّبَّنَا ٱكۡشِفۡ عَنَّا ٱلۡعَذَابَ إِنَّا مُؤۡمِنُونَ ﴿١٢﴾
[آنگاه کافران میگویند:] «پروردگارا، [این] عذاب را از ما برطرف کن که ایمان آوردهایم».
- 13
أَنَّىٰ لَهُمُ ٱلذِّكۡرَىٰ وَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولٞ مُّبِينٞ ﴿١٣﴾
چگونه [و از کجا] پند میپذیرند در حالی که [پیشتر،] پیامبر روشنگر به سویشان آمده بود؟
- 14
ثُمَّ تَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ وَقَالُواْ مُعَلَّمٞ مَّجۡنُونٌ ﴿١٤﴾
اما از او روی گرداندند و گفتند: «[او] آموزشیافتهای دیوانه است».
- 15
إِنَّا كَاشِفُواْ ٱلۡعَذَابِ قَلِيلًاۚ إِنَّكُمۡ عَآئِدُونَ ﴿١٥﴾
[براى آزمایش شما] زمانى اندک عذاب را برمىداریم؛ و[لى] شما [به کفرِ خویش] بازمىگردید.
- 16
يَوۡمَ نَبۡطِشُ ٱلۡبَطۡشَةَ ٱلۡكُبۡرَىٰٓ إِنَّا مُنتَقِمُونَ ﴿١٦﴾
روزی که سخت بر آنان میتازیم. [آری،] ما [از کافران به خاطر کفر و تکذیبشان،] انتقام میگیریم.
- 17
۞ وَلَقَدۡ فَتَنَّا قَبۡلَهُمۡ قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَ وَجَآءَهُمۡ رَسُولٞ كَرِيمٌ ﴿١٧﴾
پیش از آنان نیز قوم فرعون را آزمودیم و پیامبری بزرگوار به سویشان آمد
- 18
أَنۡ أَدُّوٓاْ إِلَيَّ عِبَادَ ٱللَّهِۖ إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٨﴾
[که به آنان گفت:] «بندگان الله [= بنیاسرائیل] را به من بسپارید که من پیامبری امین برایتان هستم.
- 19
وَأَن لَّا تَعۡلُواْ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنِّيٓ ءَاتِيكُم بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ ﴿١٩﴾
و [نیز] بر الله برتری مجویید که من دلیل روشنی برایتان آوردهام؛
- 20
وَإِنِّي عُذۡتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمۡ أَن تَرۡجُمُونِ ﴿٢٠﴾
و از اینکه سنگسارم کنید به پروردگار خود و پروردگار شما پناه میبرم.
- 21
وَإِن لَّمۡ تُؤۡمِنُواْ لِي فَٱعۡتَزِلُونِ ﴿٢١﴾
اگر به من ایمان نمیآورید، از من کناره بگیرید [و رهایم کنید]».
- 22
فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنَّ هَٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٞ مُّجۡرِمُونَ ﴿٢٢﴾
آنگاه به درگاه پروردگارش دعا کرد که: «[بار الها،] اینان گروهی تبهکارند».
- 23
فَأَسۡرِ بِعِبَادِي لَيۡلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ ﴿٢٣﴾
[به موسی وحی کردیم که:] «بندگانم را شبانه [از مصر] بیرون ببر؛ زیرا [سپاه فرعون] شما را تعقیب خواهند کرد؛
- 24
وَٱتۡرُكِ ٱلۡبَحۡرَ رَهۡوًاۖ إِنَّهُمۡ جُندٞ مُّغۡرَقُونَ ﴿٢٤﴾
و دریا را آرام پشت سر بگذار كه آنان سپاهى هستند كه غرق خواهند شد».
- 25
كَمۡ تَرَكُواْ مِن جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ ﴿٢٥﴾
چه بسیار باغها و چشمهسارها كه رها كردند [و رفتند]،
- 26
وَزُرُوعٖ وَمَقَامٖ كَرِيمٖ ﴿٢٦﴾
و کشتزارها و قصرهای نیکو [و زیبا]،
- 27
وَنَعۡمَةٖ كَانُواْ فِيهَا فَٰكِهِينَ ﴿٢٧﴾
و نعمتی که در آن شادمان [و بهرهمند] بودند.
- 28
كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا قَوۡمًا ءَاخَرِينَ ﴿٢٨﴾
[سرنوشتشان] این گونه [بود] و [تمامى] آن نعمتها را به گروهى دیگر واگذاشتیم.
- 29
فَمَا بَكَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّمَآءُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَا كَانُواْ مُنظَرِينَ ﴿٢٩﴾
آسمان و زمین قطرۀ اشکی بر [نابودى] آنان نریخت و مهلتى [برای توبه] نیز نیافتند.
- 30
وَلَقَدۡ نَجَّيۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ مِنَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡمُهِينِ ﴿٣٠﴾
بیتردید، بنیاسرائیل را از عذاب خفتبار نجات دادیم؛
- 31
مِن فِرۡعَوۡنَۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَالِيٗا مِّنَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ ﴿٣١﴾
از فرعون که [رهبر] سرکشی در زمرۀ اسرافکاران بود.
- 32
وَلَقَدِ ٱخۡتَرۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ عِلۡمٍ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٣٢﴾
ما با دانشِ خود بنیاسرائیل را بر مردم زمانه برترى دادیم،
- 33
وَءَاتَيۡنَٰهُم مِّنَ ٱلۡأٓيَٰتِ مَا فِيهِ بَلَٰٓؤٞاْ مُّبِينٌ ﴿٣٣﴾
و نشانههایى [از قدرت خویش] در اختیارشان گذاشتیم كه آزمایشى روشن در آن بود.
- 34
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ ﴿٣٤﴾
این [کافران] مىگویند:
- 35
إِنۡ هِيَ إِلَّا مَوۡتَتُنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُنشَرِينَ ﴿٣٥﴾
«جز مرگِ نخستینِ ما، هیچ [زندگیِ دیگری] نیست و هرگز برانگیخته نخواهیم شد؛
- 36
فَأۡتُواْ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ﴿٣٦﴾
و اگر راست میگویید، نیاکانمان را [زنده کنید و] بیاورید».
- 37
أَهُمۡ خَيۡرٌ أَمۡ قَوۡمُ تُبَّعٖ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ أَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ مُجۡرِمِينَ ﴿٣٧﴾
آیا اینان بهترند یا قوم [نیرومندِ] «تُبَّع» و پیشینیان آنها كه چون بزهكار بودند آنان را نابود كردیم؟
- 38
وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا لَٰعِبِينَ ﴿٣٨﴾
ما آسمانها و زمین و آنچه را که میان آنهاست به بازی نیافریدهایم؛
- 39
مَا خَلَقۡنَٰهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٣٩﴾
آنها را بهحق [و با هدف] آفریدهایم؛ ولى بیشتر آنان نمىدانند.
- 40
إِنَّ يَوۡمَ ٱلۡفَصۡلِ مِيقَٰتُهُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿٤٠﴾
بیتردید، روزِ داوری [= قیامت] وعدهگاه همۀ آنان است.
- 41
يَوۡمَ لَا يُغۡنِي مَوۡلًى عَن مَّوۡلٗى شَيۡـٔٗا وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ ﴿٤١﴾
روزى كه هیچ دوستى براى دوست خود سودمند نیست و [از هیچ سو] یارى نمیشوند؛
- 42
إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٤٢﴾
مگر كسى كه الله [بر او] رحم كند كه او تعالی شکستناپذیرِ مهربان است.
- 43
إِنَّ شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ ﴿٤٣﴾
بیگمان، درخت زَقّوم،
- 44
طَعَامُ ٱلۡأَثِيمِ ﴿٤٤﴾
غذای گناهکاران است.
- 45
كَٱلۡمُهۡلِ يَغۡلِي فِي ٱلۡبُطُونِ ﴿٤٥﴾
[میوهاش، به سبب گرمای زیاد،] همچون مسِ گداخته در شکمها میجوشد؛
- 46
كَغَلۡيِ ٱلۡحَمِيمِ ﴿٤٦﴾
مانند جوششِ آب داغ.
- 47
خُذُوهُ فَٱعۡتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ ﴿٤٧﴾
[خطاب مىرسد:] «آن [ستمکار] را بگیرید و به میان دوزخ درافكنید؛
- 48
ثُمَّ صُبُّواْ فَوۡقَ رَأۡسِهِۦ مِنۡ عَذَابِ ٱلۡحَمِيمِ ﴿٤٨﴾
آنگاه از عذاب آب داغ بر سرش فروریزید».
- 49
ذُقۡ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡكَرِيمُ ﴿٤٩﴾
[در آن حال، به او گفته میشود:] «بچش که تو [در میان قوم خود] عزتمند و بزرگواری.
- 50
إِنَّ هَٰذَا مَا كُنتُم بِهِۦ تَمۡتَرُونَ ﴿٥٠﴾
این همان [سرنوشت دردناکی] است که در موردش تردید داشتید».
- 51
إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٖ ﴿٥١﴾
یقیناً پرهیزگاران در جایگاه امنی هستند؛
- 52
فِي جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ ﴿٥٢﴾
در [میان] باغها و [کنار] چشمهسارهای بهشت.
- 53
يَلۡبَسُونَ مِن سُندُسٖ وَإِسۡتَبۡرَقٖ مُّتَقَٰبِلِينَ ﴿٥٣﴾
لباسهایی از دیبای نازک و دیبای ضخیم میپوشند، در حالى كه رویاروى یكدیگر [به صحبت] نشستهاند.
- 54
كَذَٰلِكَ وَزَوَّجۡنَٰهُم بِحُورٍ عِينٖ ﴿٥٤﴾
چنین است [وضع آنان]؛ و [نیز] حور العین را به همسری آنان درمیآوریم.
- 55
يَدۡعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَٰكِهَةٍ ءَامِنِينَ ﴿٥٥﴾
در آنجا هر میوهاى كه اراده کنند، بیدغدغه در اختیارشان است.
- 56
لَا يَذُوقُونَ فِيهَا ٱلۡمَوۡتَ إِلَّا ٱلۡمَوۡتَةَ ٱلۡأُولَىٰۖ وَوَقَىٰهُمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ ﴿٥٦﴾
در بهشت طعم مرگ را نخواهند چشید؛ جز همان مرگ نخستین [در دنیا]؛ و [پروردگار مهربان] آنان را از مجازات دوزخ محفوظ میدارد.
- 57
فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكَۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ﴿٥٧﴾
[این] بخششی است از [جانب] پروردگارت؛ و این همان کامیابی بزرگ است.
- 58
فَإِنَّمَا يَسَّرۡنَٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ ﴿٥٨﴾
[ای پیامبر،] ما قرآن را به زبان تو روان [و آسان] ساختیم؛ باشد که [مشرکان] پند گیرند.
- 59
فَٱرۡتَقِبۡ إِنَّهُم مُّرۡتَقِبُونَ ﴿٥٩﴾
پس در انتظار [وعدههای الهی] باش که بیگمان، آنان [نیز] منتظر [شکست و مرگ تو] هستند.
شنیدن تلاوت سوره دخان
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 44 از 114
- معنای نام:
- دود
- شمار آیات:
- 59
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 64
- جزء:
- 25
درباره سوره دخان
نام سوره از واژهٔ «دخان» در آیهٔ 10 گرفته شده که به معنای «دود» است؛ در این آیه از روزی سخن میرود که آسمان دودی آشکار میآورد.
سوره در مکه نازل شده و 59 آیه دارد. در مصحف در جایگاه 44 و در جزء 25 قرار دارد؛ در ترتیب نزول، سورهٔ 64 و پنجمین سوره از حوامیم است. به نظر اکثریت بزرگ علما، «شب مبارک» (آیهٔ 3) که خبر از نزول قرآن در آن داده شده، شب قدر است؛ کسانی نیز گفتهاند مقصود شب برات است. در سوره، هلاکت فرعون و سپاهش و گذرا بودن نعمتهای دنیا از طریق باغها و کاخهایی که بر جا گذاشتند، با بیانی تأثیرگذار بازگو میشود.
زمان نزول سوره دخان
سوره در دورهٔ مکه و سالهایی نازل شد که قریش با سرسختی در برابر دعوت پیامبر (ص) مقاومت میکرد. در روایتی در بخاری و مسلم، عبدالله بن مسعود بیان میکند که چون قریش بر انکار پافشاری کرد، پیامبر (ص) برای آمدن سالهای قحطی مانند دوران حضرت یوسف دعا کردند؛ در پی آن چنان قحطیای رخ داد که مردم از گرسنگی فاصلهٔ آسمان و زمین را مانند دود میدیدند. به نظر ابن مسعود، دود آیهٔ 10 به این ماجرا اشاره دارد. بنا بر روایت، از پیامبر (ص) درخواست دعای باران شد و پس از رفع قحطی، مشرکان به حال گذشته بازگشتند.
برخی دیگر از صحابه و مفسران، این دود را یکی از نشانههای بزرگ پیش از قیامت تفسیر کردهاند.
موضوعات سوره دخان
سوره با سوگند به کتاب روشن و اعلام اینکه قرآن در شبی مبارک نازل شده و در آن شب هر امر حکیمانهای تعیین میشود آغاز میگردد. تأکید میشود معبودی جز خدا، پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست، وجود ندارد.
سپس بیان میشود منکران به روزی هشدار داده میشوند که آسمان دودی آشکار میآورد و مردم را فرا میگیرد؛ خبر داده میشود با برداشته شدن عذاب، دوباره به انکار بازمیگردند. فرستاده شدن حضرت موسی به سوی فرعون و قومش، نجات بنیاسرائیل، غرق شدن فرعون و سپاهش و به ارث رسیدن باغها، چشمهها و اقامتگاههای برجامانده از آنان به دیگران بیان میشود؛ گفته میشود نه آسمان و نه زمین بر آنان گریست. هلاکت قوم تبع و اقوام پیشین به منکران رستاخیز یادآوری میشود. اعلام میشود خدا آسمانها و زمین را برای بازی نیافریده است. درخت زقوم که خوراک گناهکار است با زندگی امن پرهیزگاران در بهشت مقایسه میشود. سوره بیان میکند قرآن برای پند گرفتن به زبان پیامبر (ص) آسان شده است و با توصیه به ایشان برای انتظار کشیدن پایان مییابد.
فضیلت سوره دخان
دربارهٔ فضیلت سورهٔ دخان، روایاتی در ترمذی آمده است. بنا بر یکی از آنها، پیامبر (ص) خبر دادهاند برای کسی که در یک شب حا میم الدخان بخواند، هفتاد هزار فرشته تا صبح طلب آمرزش میکنند. در روایت دیگر آمده که خوانندهٔ این سوره در شب جمعه آمرزیده میشود.
اما ترمذی هر دو روایت را غریب میداند و یادآور میشود که در سند هر کدام راوی ضعیفی وجود دارد؛ علمای حدیث نیز این روایات را ضعیف پذیرفتهاند. بنابراین این پاداشهای ویژه نباید مانند اطلاعات ثابتشده با احادیث صحیح نقل شوند. احادیث صحیح دربارهٔ فضیلت عمومی تلاوت قرآن، برای این سوره نیز معتبرند.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره دخان
توضیح کوتاه همه آیات سوره دخان، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
﴿حمٓ﴾ سخن در مورد حروف شبیه این حروف در ابتدای سورۀ بقره بیان شد.
- 2
الله به قرآن روشنگر راه هدایت بهسوی حق سوگند یاد فرمود.
- 3
که ما این قرآن را در شب قدر فرو فرستادیم، یعنی شبی که خیر و برکت زیادی دارد، زیرا ما با این قرآن بیمدهنده بودهایم.
- 4
در این شب هر امر محکمی که مربوط به روزیها و اجلها و سایر مواردی که الله در آن سال ایجاد میکند مقرر میشود.
- 5
هر امر محکمی از جانب خویش را مقرر میکنیم، بهراستیکه ما فرستندۀ رسولان بودهایم.
- 6
- ای رسول- رسولان را به رحمتی از جانب پروردگارت برای کسانیکه بهسوی آنها ارسال میشوند میفرستیم، بهراستیکه او سبحانه سخنان بندگانش را میشنود، و از افعال و نیاتشان آگاه است، و ذرهای از این امور بر او پوشیده نمیماند.
- 7
پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو وجود دارد است. اگر به این امر یقین دارید پس به رسولم ایمان آورید.
- 8
هیچ معبود برحقی جز او نیست، زنده میکند و میمیراند، هیچ زنده کننده و میرانندهای جز او نیست، پروردگار شما و پروردگار پدران پیشین شماست.
- 9
این مشرکان بر این امر یقین ندارند، بلکه در مورد آن مردد هستند و بهسبب باطلی که در آن قرار دارند این امر را فراموش میکنند.
- 10
پس -ای پیامبر- منتظر عذاب نزدیک قوم خویش باش، هنگامی که آسمان دود آشکاری را پدیدار می کند که آن را به چشمان خویش و با گرسنگى زیادى می بینند.
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
قومت را فرا میگیرد، و به آنها گفته میشود: این عذابی که به شما رسید عذابی دردناک است.
- 12
آنگاه متضرّعانه از پروردگارشان چنین میخواهند: پروردگارا عذابی را که برایمان فرستادی از ما بازگردان، زیرا اگر آن را از ما بازگردانی به تو و رسولت ایمان داریم.
- 13
چگونه آنها میتوانند پند بگیرند و بهسوی پروردگارشان بازگردند درحالیکه رسولی با رسالت روشن نزدشان آمده، و راستگویی و امانتداریاش را شناختهاند؟!
- 14
سپس از تصدیق او خودداری کردند، و در مورد او گفتند: او تعلیم یافتهای است که دیگران به او میآموزند و فرستادهای نیست، و در مورد او گفتند: دیوانه است.
- 15
بهراستی آنگاه که این عذاب را اندکی از شما بازگردانیم، به کفر و تکذیب خویش بازمیگردید.
- 16
و - ای رسول- برای آنها منتظر روزی باش که ضربهای بزرگ در روز بدر به کافران قومت میزنیم، بهراستیکه ما از آنها بهسبب کفر به الله و تکذیب رسولش انتقام میگیریم.
- 17
و بهتحقیقکه پیش از آنها قوم فرعون را آزمودیم، و رسولی گرامی از جانب الله نزدشان آمد که آنها را به توحید و عبادت الله فرا میخواند، و آن رسول موسی علیه السلام بود.
- 18
موسی علیه السلام به فرعون و قومش گفت: بنیاسرائیل را به من بسپارید، زیرا آنها بندگان الله هستند، و شما حق ندارید آنها را به بردگی بگیرید، بهراستیکه من فرستادهای از جانب الله بهسوی شما هستم، و بر آنچه که مرا فرمان داده به شما ابلاغ کنم امانتدار هستم، بهگونهای که ذرهای نه از آن میکاهم و نه بر آن میافزایم.
- 19
و اینکه با ترک عبادت الله و برتریجویی بر بندگانش، بر او تعالی برتری نجویید، بهراستیکه من حجتی روشن برایتان آوردهام.
- 20
و همانا من از اینکه مرا با سنگسار بکشید به پروردگار خودم و پروردگار شما پناه میبرم.
تفسیر آیات 21 تا 30
- 21
و اگر آنچه را آوردهام تصدیق نمیکنید پس از من فاصله بگیرید، و آسیبی به من نزدیک نسازید.
- 22
پس موسی علیه السلام اینگونه پروردگارش را خواند: که این قوم - فرعون و سرانش- قومی ستمکارند که سزاوار تعجیل در فرود عذاب هستند.
- 23
آنگاه الله به موسی علیه السلام فرمان داد که قومش را شبانه حرکت دهد، و به او خبر داد که فرعون و قومش آنها را تعقیب خواهند کرد.
- 24
و به موسی علیه السلام فرمان داد که وقتی او و بنیاسرائیل از دریا گذشتند آن را آرام و بیحرکت چنانکه بود رها کند، که قطعاً فرعون و لشکریانش در دریا غرق و نابود خواهند شد.
- 25
فرعون و قومش چه بسیار باغها و چشمههای روانی که پشت سرشان به جا گذاشتند!
- 26
و چه بسیار کشتزارها و مجالس نیکویی که پشت سرشان رها کردند!
- 27
و چه بسیار زندگی با ناز و نعمت خویش را باقی گذاشتند!
- 28
به همین ترتیب آنچه که برایشان توصیف شده بود بر آنها رخ داد، و باغها و چشمهها و کشتزارها و مقامهایشان را به مردمی دیگر یعنی بنیاسرائیل به ارث دادیم.
- 29
پس نه آسمان و زمین بر فرعون و قومش آنگاه که غرق شدند گریستند، و نه مهلت توبه کردن به آنها داده شد.
- 30
و به تحقیق که بنیاسرائیل را از عذاب خوار کننده نجات دادیم، آنگاه که فرعون و قومش پسرانشان را میکشتند، و زنانشان را زنده نگه میداشتند.
تفسیر آیات 31 تا 40
- 31
آنها را از عذاب فرعون نجات دادیم، بهراستیکه او از گردنکشانی بود که از امر و دین الله میگذرند.
- 32
و بهتحقیقکه بنیاسرائیل را براساس دانشی از جانب خویش بر جهانیان آن زمان با فراوانی پیامبران ترجیح دادیم.
- 33
و دلایل و برهانهایی به آنها دادیم که موسی علیه السلام را با آنها تقویت کردیم و برایشان نعمتی آشکار مانند ترنجبین و بلدرچین و سایر نعمتها در آن بود.
- 34
قطعاً این مشرکان تکذیب کننده برای انکار رستاخیز میگویند:
- 35
جز مرگ اول ما نیست و حیاتی پس از آن نیست، و ما پس از این مرگ برانگیخته نمیشویم.
- 36
پس - ای محمد- اگر تو و پیروان همراهت در این ادعا که الله مردگان را برای حسابرسی و جزا زنده برمیانگیزد راستگو هستید پدرانمان را که مردهاند زنده بیاورید.
- 37
- ای رسول- آیا این مشرکانی که تو را تکذیب میکنند در قدرت و نیرومندی برترند، یا قوم تُبَّع و کسانیکه قبل از آنها بودند مانند عاد و ثمود، که همگی آنها را چون جنایتکار بودند نابود کردیم.
- 38
و آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است را برای بازی با آفرینش آنها نیافریدهایم.
- 39
و آسمانها و زمین را جز به حکمتی فراگیر نیافریدهایم، اما بیشتر مشرکان این موضوع را نمیدانند.
- 40
همانا روز قیامت که الله در آن میان بندگان داوری میکند میعادی برای تمام مخلوقات است که الله آنها را در آن روز گرد میآورد.
تفسیر آیات 41 تا 50
- 41
روزیکه نه هیچ خویشاوندی به خویشاوندش نفعی میرساند، و نه هیچ دوستی به دوستش، و نه آنها از عذاب الله محافظت میکنند؛ زیرا در آن روز فرمانروایی فقط برای الله است، و هیچکسی نمیتواند آن را ادعا کند.
- 42
مگر کسی از مردم که الله بر او رحم کند، که او از اعمال صالحی که از پیش فرستاده بهرهمند میگردد، بهراستیکه الله ذات شکست ناپذیری است که هیچکس بر او چیره نمیشود، و در آفرینش و تقدیر و تدبیرش بسیار دانا است.
- 43
همانا درخت زقّوم که الله آن را از ته جهنم رویاند.
- 44
طعام صاحب گناه بزرگ یعنی کافر است که از میوۀ پلیدش میخورد.
- 45
این میوه مانند روغن سیاه است، که از شدت حرارتی که دارد در شکمهایشان میجوشد.
- 46
مانند جوشیدن آب در آخرین درجۀ حرارت.
- 47
و به مأموران آتش گفته میشود: او را بگیرید و با زور و خشونت در وسط جهنم بیفکنید.
- 48
سپس بر روی سر این عذابشده آب سوزان بریزید پس عذاب از او جدا نمیشود.
- 49
و از روی سرزنش به او گفته میشود: این عذاب دردناک را بچش؛ که تو همان عزیزی هستی که همیشه میان قوم خویش محترم بودی.
- 50
این عذاب همان است که در وقوع آن در روز قیامت تردید میکردید، که با مشاهدۀ آن شک شما برطرف شده است.
تفسیر آیات 51 تا 59
- 51
قطعاً کسانیکه با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی پروردگارشان تقوای او تعالی را پیشه کردهاند در اقامتگاهی ایمن از هر امر ناپسندی هستند.
- 52
در باغها و چشمههای جاری.
- 53
در بهشت ابریشم نازک و کلفت میپوشند، و در روبروی هم قرار دارند، و هیچکس به پشت دیگری نگاه نمیکند.
- 54
چنانکه با نعمت مذکور آنها را گرامی داشتیم آنها را در بهشت به ازدواج زنانی بسیار زیبا و درشتچشم با شدت سفیدی در سفیدی چشم و شدت سیاهی در سیاهی آن درمیآوریم.
- 55
در آنجا از خدمتکارانشان میخواهند که هر میوهای که قصد کنند بدون پایان یافتن و مضرات برایشان بیاورند.
- 56
برای همیشه در آنجا میمانند، و جز مرگ اول در زندگی دنیا مرگی در آنجا نمیچشند، و پروردگارشان آنها را از عذاب آتش محافظت میکند.
- 57
این امر، بخشش و نیکیای از جانب پروردگار تو به آنها است، موارد مذکور - یعنی ورود پرهیزکاران به بهشت، و محافظت آنها از آتش- همان رستگاری بزرگ است که هیچ رستگاریای با آن برابری نمیکند.
- 58
- ای رسول- به تحقیق این قرآن را با نزول آن به زبان تو یعنی زبان عربی، ساده و آسان کردیم تا از آن پند بگیرند.
- 59
پس منتظر پیروزی خویش و نابودی آنها باش، زیرا آنها نیز منتظر نابودی تو هستند.
پرسشهای رایج درباره سوره دخان
سوره دخان چند آیه دارد؟
سوره دخان 59 آیه دارد.
دخان به چه معناست؟
دخان به معنای «دود» است.
سوره دخان مکی است یا مدنی؟
سوره دخان سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 64مین سوره است.
سوره دخان در کدام جزء قرآن است؟
سوره دخان در جزء 25 است.
سوره دخان چندمین سوره قرآن است؟
سوره دخان 44مین سوره قرآن است و پس از سوره زخرف و پیش از سوره جاثیه قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره دخان را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره دخان را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.