سوره 87 از 114 · جزء 30
سوره أعلی
19 آیه · مکی · ترتیب نزول: 8مین
سورهٔ اعلی در دورهٔ مکه نازل شده و 19 آیه دارد. به تسبیح نام پروردگار بلندمرتبه دعوت میکند، حفظ قرآن را بشارت میدهد و یادآوری میکند آخرت از دنیا بهتر و ماندگارتر است.
سوره أعلی به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
سَبِّحِ ٱسۡمَ رَبِّكَ ٱلۡأَعۡلَى ﴿١﴾
نام پروردگار بلند مرتبهات را به پاکی یاد کن.
- 2
ٱلَّذِي خَلَقَ فَسَوَّىٰ ﴿٢﴾
[همان ذاتی] که [انسان را] آفرید و هماهنگ و متعادل ساخت.
- 3
وَٱلَّذِي قَدَّرَ فَهَدَىٰ ﴿٣﴾
و [همان] ذاتی که اندازهگیری کرد و [به شایستگی آفرید] و سپس هدایت نمود.
- 4
وَٱلَّذِيٓ أَخۡرَجَ ٱلۡمَرۡعَىٰ ﴿٤﴾
و [آن] ذاتی که چراگاه را [برای تغذیۀ جانداران] رویانید.
- 5
فَجَعَلَهُۥ غُثَآءً أَحۡوَىٰ ﴿٥﴾
سپس آن را خشک و سیاه گردانید.
- 6
سَنُقۡرِئُكَ فَلَا تَنسَىٰٓ ﴿٦﴾
ما به زودی [قرآن را] بر تو میخوانیم؛ پس تو هرگز [آن را] فراموش نخواهی کرد؛
- 7
إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ يَعۡلَمُ ٱلۡجَهۡرَ وَمَا يَخۡفَىٰ ﴿٧﴾
مگر آنچه را که الله بخواهد؛ همانا او آشکار و نهان را میداند.
- 8
وَنُيَسِّرُكَ لِلۡيُسۡرَىٰ ﴿٨﴾
و آسانترین [راه] را برایت فراهم مىگردانیم.
- 9
فَذَكِّرۡ إِن نَّفَعَتِ ٱلذِّكۡرَىٰ ﴿٩﴾
اگر پند مفید باشد، [مردم را با آیات قرآن] پند ده.
- 10
سَيَذَّكَّرُ مَن يَخۡشَىٰ ﴿١٠﴾
به زودی کسی که [از الله] میترسد، پند میپذیرد.
- 11
وَيَتَجَنَّبُهَا ٱلۡأَشۡقَى ﴿١١﴾
و بدبختترین [مردم،] از آن دوری میگزیند؛
- 12
ٱلَّذِي يَصۡلَى ٱلنَّارَ ٱلۡكُبۡرَىٰ ﴿١٢﴾
[همان] کسی که در آتش بزرگ [جهنم] درخواهد آمد،
- 13
ثُمَّ لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحۡيَىٰ ﴿١٣﴾
و در آن [آتش] نه میمیرد و نه زنده میمانَد.
- 14
قَدۡ أَفۡلَحَ مَن تَزَكَّىٰ ﴿١٤﴾
یقیناً کسی که خود را [از کفرو گناه] پاک کند، رستگار خواهد شد؛
- 15
وَذَكَرَ ٱسۡمَ رَبِّهِۦ فَصَلَّىٰ ﴿١٥﴾
و [نیز کسی که] نام پروردگارش را یاد کند و نماز بگزارد.
- 16
بَلۡ تُؤۡثِرُونَ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا ﴿١٦﴾
ولی شما [مردم،] زندگی دنیا را [بر آخرت] ترجیح میدهید؛
- 17
وَٱلۡأٓخِرَةُ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰٓ ﴿١٧﴾
در حالی که آخرت، بهتر و پایندهتر است.
- 18
إِنَّ هَٰذَا لَفِي ٱلصُّحُفِ ٱلۡأُولَىٰ ﴿١٨﴾
به راستی این [پندها] در کتابهای آسمانی پیشین [نیز] بود؛
- 19
صُحُفِ إِبۡرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ ﴿١٩﴾
کتابهای ابراهیم و موسی.
شنیدن تلاوت سوره أعلی
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 87 از 114
- معنای نام:
- برترین
- شمار آیات:
- 19
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 8
- جزء:
- 30
درباره سوره أعلی
نام سوره از واژهٔ «الاعلی» به معنای «برترین» در فرمان آیهٔ نخست، «نام پروردگار بلندمرتبهات را تسبیح کن»، گرفته شده است. این صفت بیان میکند خدا از هر نقصی پاک و برتر از همه چیز است. به سبب واژهٔ نخست، سورهٔ «سبح» نیز نامیده میشود.
سوره که به نظر اکثریت بزرگ علما مکی است، 19 آیه دارد. در مصحف در جایگاه 87 و در جزء 30 قرآن (جزء عم) قرار دارد؛ در ترتیب رایج نزول، سورهٔ 8 است. برخی علما با مرتبط دانستن پاکی و نماز در آیات 14 و 15 با زکات فطره و نماز عید گفتهاند بخشی از سوره در مدینه نازل شده، اما این دیدگاه طرفداران اندکی دارد.
زمان نزول سوره أعلی
سوره در سالهای نخست دورهٔ مکه و زمانی نازل شد که وحی تازه آغاز شده بود. در روایتی در بخاری، براء بن عازب میگوید پیش از آمدن پیامبر (ص) به مدینه، این سوره و سورههای کوتاه مانند آن را آموخته بود؛ این نشان میدهد سوره پیش از هجرت شناخته شده بود.
سبب نزول مشخص و شناختهشدهای برای سوره وجود ندارد. مفسران وعدهٔ آیهٔ 6، «به تو خواهیم آموخت تا بخوانی و فراموش نکنی»، را در فضای آغازین وحی ارزیابی کردهاند که پیامبر (ص) از بیم فراموشی میکوشیدند فوراً آن را تکرار کنند. سوره به مؤمنان اطمینان میدهد خدا کتابش را حفظ و دین را آسان میکند.
موضوعات سوره أعلی
سوره با فرمان به تسبیح نام والای خدا آغاز میشود و یادآوری میکند او پروردگاری است که میآفریند و سامان میدهد، اندازه مینهد و راه مینماید، چراگاه میرویاند و سپس آن را خشک و خاشاک میکند. سپس به پیامبر (ص) بشارت داده میشود قرآن چنان به ایشان خوانانده خواهد شد که فراموش نکنند و برای آسانترین راه توفیق خواهند یافت.
خواسته میشود جایی که پند سود میدهد پند داده شود؛ اعلام میشود ترسنده از خدا پند میگیرد و بدبخت از آن دوری میکند و وارد بزرگترین آتش میشود. تأکید میشود کسی که پاک شود، نام پروردگارش را یاد کند و نماز بخواند رستگار شده است.
در آیات پایانی بیان میشود انسانها زندگی دنیا را ترجیح میدهند، حال آنکه آخرت بهتر و ماندگارتر است. با خبر دادن اینکه این حقیقت در صحیفههای پیشین، صحیفههای حضرت ابراهیم و حضرت موسی نیز هست، سوره پایان مییابد.
فضیلت سوره أعلی
از روایات صحیح معلوم است پیامبر (ص) این سوره را فراوان میخواندند. بنا بر نقل مسلم از نعمان بن بشیر، پیامبر (ص) در نمازهای عید و جمعه سورههای اعلی و غاشیه را میخواندند. در روایات ابوداوود، ترمذی، نسائی و ابن ماجه آمده در نماز وتر سورههای اعلی، کافرون و اخلاص را میخواندند.
در ماجرایی نقلشده از جابر بن عبدالله در بخاری و مسلم، پیامبر (ص) به معاذ بن جبل که نماز جماعت را بسیار طولانی کرده بود توصیه کردند نماز را با سورههایی مانند اعلی، شمس و لیل بخواند. این روایات نشان میدهند سوره میان سورههایی که خواندنشان در نماز توصیه میشود جایگاه ویژهای دارد.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره أعلی
توضیح کوتاه همه آیات سوره أعلی، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
نام پروردگارت را که از مخلوقاتش برتر است هنگامیکه او را یاد میکنی و بزرگ میشماری منزّه بدان.
- 2
ذاتیکه انسان را درستاندام آفرید، و قامتش را متناسب کرد.
- 3
و ذاتیکه اجناس و انواع و صفات مخلوقات را تقدیر و اندازهگیری کرد، و هر مخلوقی را به آنچه که با آن مناسب و سازگار است هدایت کرد.
- 4
و ذاتیکه چراگاههای دامهایتان را از زمین درآورد.
- 5
و آن را پس از اینکه سبز و تازه بود گیاهی خشک و خردشده مایل به سیاه قرار داد.
- 6
- ای رسول- ما بهزودی قرآن را بر تو خواهیم خواند، و آن را در سینهات جمع میکنیم، و هرگز آن را فراموش نخواهی کرد. پس در خواندن بر جبرئیل علیه السلام پیشی نگیر چنانکه این کار را از حرص اینکه آن را فراموش نکنی انجام میدادی.
- 7
مگر بهسبب حکمتی، آنچه از آن را که الله بخواهد فراموش کنی. بهراستیکه او سبحانه از آنچه که آشکار و آنچه که نهان میگردد آگاه است، و ذرهای بر او تعالی پوشیده نمیماند.
- 8
و انجام کارهایی که سبب خشنودی الله متعال و ورود به بهشت می شوند را برایت آسان می کنیم.
- 9
پس با آنچه از قرآن بر تو وحی میکنیم مردم را اندرز بده، و به آنها تا زمانیکه گوش فرا میدهند یادآوری کن.
- 10
کسیکه از الله بترسد از اندرزهایت پند خواهد گرفت؛ زیرا چنین کسی از اندرز سود میبرد.
تفسیر آیات 11 تا 19
- 11
و کافر از اندرز دور میشود و از آن فرار میکند؛ زیرا بهسبب ورودش در جهنم، بدبختترین مردم در آخرت است.
- 12
همان کسیکه در آتش بزرگ وارد میشود که حرارت بیرحمانهای دارد و همیشه از آن رنج میبرد.
- 13
سپس در آتش، جاویدان میماند بهگونهای که در آن نه میمیرد تا از عذابی که از آن رنج میبرد راحت شود، و نه به روشی پاک و گرامی زنده میشود.
- 14
بهراستی به مطلوب دست یافته است آن کس که از شرک و گناهان پاک شد.
- 15
و پروردگارش را با انواع اذکاری که تشریع کرده است یاد کرد، و نماز را به صفت مطلوب برپا داشت.
- 16
بلکه شما زندگی دنیا را برمیگزینید، و آن را بر آخرت ترجیح میدهید با وجود اینکه تفاوت بزرگی میان این دو وجود دارد.
- 17
و بهطور قطع آخرت از دنیا و کالاها و خوشیهایی که در آن وجود دارد بهتر و بادوامتر است؛ زیرا نعمتهایش هرگز پایان نمیپذیرند.
- 18
در حقیقت اوامر و اخباری که برایتان بیان کردیم در صحیفه های نازل شده ی پیش از قرآن وجود دارد.
- 19
یعنی صحیفههای نازلشده بر ابراهیم و موسی علیهما السلام .
پرسشهای رایج درباره سوره أعلی
سوره أعلی چند آیه دارد؟
سوره أعلی 19 آیه دارد.
أعلی به چه معناست؟
أعلی به معنای «برترین» است.
سوره أعلی مکی است یا مدنی؟
سوره أعلی سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 8مین سوره است.
سوره أعلی در کدام جزء قرآن است؟
سوره أعلی در جزء 30 است.
سوره أعلی چندمین سوره قرآن است؟
سوره أعلی 87مین سوره قرآن است و پس از سوره طارق و پیش از سوره غاشیه قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره أعلی را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره أعلی را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.