سوره 68 از 114 · جزء 29
سوره قلم
52 آیه · مکی · ترتیب نزول: 2مین
سورهٔ قلم، از نخستین سورههای نازلشده در مکه، 52 آیه دارد. اخلاق والای پیامبر (ص) را تأیید میکند، به بدگویانی که ایشان را دیوانه مینامند پاسخ میدهد و پیامد ناسپاسی نعمت را با داستان صاحبان باغ بیان میکند.
سوره قلم به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
نٓۚ وَٱلۡقَلَمِ وَمَا يَسۡطُرُونَ ﴿١﴾
نون. سوگند به قلم و آنچه مینویسند،
- 2
مَآ أَنتَ بِنِعۡمَةِ رَبِّكَ بِمَجۡنُونٖ ﴿٢﴾
که تو [ای پیامبر،] به نعمت [و فضلِ] پروردگارت، دیوانه نیستی،
- 3
وَإِنَّ لَكَ لَأَجۡرًا غَيۡرَ مَمۡنُونٖ ﴿٣﴾
و پاداشی بیپایان برای تو [درپیش] است؛
- 4
وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٖ ﴿٤﴾
و یقیناً تو اخلاقِ بسیار نیکو و والایی داری.
- 5
فَسَتُبۡصِرُ وَيُبۡصِرُونَ ﴿٥﴾
به زودی خواهی دید و آنها [نیز] خواهند دید
- 6
بِأَييِّكُمُ ٱلۡمَفۡتُونُ ﴿٦﴾
که کدام یک از شما دیوانه است.
- 7
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ ﴿٧﴾
پروردگارت بهتر میداند چه کسی از راه او گمراه گشته، و او به هدایتیافتگان [نیز] داناتر است.
- 8
فَلَا تُطِعِ ٱلۡمُكَذِّبِينَ ﴿٨﴾
پس از تکذیبکنندگان اطاعت مکن.
- 9
وَدُّواْ لَوۡ تُدۡهِنُ فَيُدۡهِنُونَ ﴿٩﴾
آنها دوست دارند [و میخواهند] که نرمی [و مدارا] کنی، تا آنان [نیز] نرمی [و مدارا] کنند.
- 10
وَلَا تُطِعۡ كُلَّ حَلَّافٖ مَّهِينٍ ﴿١٠﴾
و از هر فرومایهای که بسیار سوگند [دروغ] یاد میکند، اطاعت مکن.
- 11
هَمَّازٖ مَّشَّآءِۭ بِنَمِيمٖ ﴿١١﴾
[همان کسی که] بسیار عیبجوست و به سخنچینی آمد و شد میکند.
- 12
مَّنَّاعٖ لِّلۡخَيۡرِ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ ﴿١٢﴾
و بسیار مانع کار خیر، و متجاوز و گناهکار است.
- 13
عُتُلِّۭ بَعۡدَ ذَٰلِكَ زَنِيمٍ ﴿١٣﴾
به علاوه، خشن و بیتبار و بدنام است.
- 14
أَن كَانَ ذَا مَالٖ وَبَنِينَ ﴿١٤﴾
به خاطر آن که صاحب مال و فرزندان بسیار است.
- 15
إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٥﴾
هنگامی که آیات ما بر او خوانده میشود، میگوید: «[اینها] افسانههای [خیالی] گذشتگان است».
- 16
سَنَسِمُهُۥ عَلَى ٱلۡخُرۡطُومِ ﴿١٦﴾
به زودی داغ [ننگ و رسوایی] بر بینی او مینهیم.
- 17
إِنَّا بَلَوۡنَٰهُمۡ كَمَا بَلَوۡنَآ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ إِذۡ أَقۡسَمُواْ لَيَصۡرِمُنَّهَا مُصۡبِحِينَ ﴿١٧﴾
ما آنها را آزمایش کردیم، همانگونه که صاحبان باغ را آزمودیم؛ هنگامی که سوگند یاد کردند که صبحگاهان [که مستمندان نباشند،] میوههای باغ را بچینند.
- 18
وَلَا يَسۡتَثۡنُونَ ﴿١٨﴾
و[لی] «ان شاء الله» نگفتند.
- 19
فَطَافَ عَلَيۡهَا طَآئِفٞ مِّن رَّبِّكَ وَهُمۡ نَآئِمُونَ ﴿١٩﴾
عذابی [فراگیر] از سوی پروردگارت بر [باغِ] آنها فرود آمد، در حالی که همه در خواب بودند.
- 20
فَأَصۡبَحَتۡ كَٱلصَّرِيمِ ﴿٢٠﴾
و آن باغ [سبز و خرم، پس از آتشسوزی] همچون شبِ سیاه شد.
- 21
فَتَنَادَوۡاْ مُصۡبِحِينَ ﴿٢١﴾
آنگاه صبحگاهان یکدیگر را ندا دادند
- 22
أَنِ ٱغۡدُواْ عَلَىٰ حَرۡثِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰرِمِينَ ﴿٢٢﴾
که اگر میخواهید میوه بچینید، به سوی کشتزار [و باغ] خویش بروید.
- 23
فَٱنطَلَقُواْ وَهُمۡ يَتَخَٰفَتُونَ ﴿٢٣﴾
آنگاه [به سوی کشتزار] حرکت کردند، در حالی که آهسته با هم میگفتند:
- 24
أَن لَّا يَدۡخُلَنَّهَا ٱلۡيَوۡمَ عَلَيۡكُم مِّسۡكِينٞ ﴿٢٤﴾
«[مراقب باشید] که امروز هیچ [نیازمند و] بینوایی در آن [باغ] وارد نشود!»
- 25
وَغَدَوۡاْ عَلَىٰ حَرۡدٖ قَٰدِرِينَ ﴿٢٥﴾
و صبحگاهان با تصمیم جدی بر جلوگیری [از ورود مستمندان، به سمتِ باغ] بیرون شدند.
- 26
فَلَمَّا رَأَوۡهَا قَالُوٓاْ إِنَّا لَضَآلُّونَ ﴿٢٦﴾
اما هنگامی که آن [باغ] را دیدند، گفتند: «یقیناً ما [اشتباه آمدهایم و] راه را گم کردهایم؛
- 27
بَلۡ نَحۡنُ مَحۡرُومُونَ ﴿٢٧﴾
[نه؛] بلکه ما [از حاصلِ آن] بیبهره و محروم هستیم».
- 28
قَالَ أَوۡسَطُهُمۡ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ لَوۡلَا تُسَبِّحُونَ ﴿٢٨﴾
بهترین [و خردمندترین] آنان گفت: «آیا به شما نگفتم چرا [شکر و] تسبیح [الله را] نمیگویید؟».
- 29
قَالُواْ سُبۡحَٰنَ رَبِّنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ﴿٢٩﴾
گفتند: «پروردگار ما پاک و منزّه است؛ مسلّماً ما ستمکار بودیم».
- 30
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَلَٰوَمُونَ ﴿٣٠﴾
آنگاه ملامتکنان به یکدیگر روی آوردند
- 31
قَالُواْ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا طَٰغِينَ ﴿٣١﴾
[و] گفتند: «وای بر ما که طغیانگر [و سرکش] بودیم!
- 32
عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبۡدِلَنَا خَيۡرٗا مِّنۡهَآ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا رَٰغِبُونَ ﴿٣٢﴾
امیدواریم که پروردگارمان [ما را ببخشد و] در عوض، چیزی بهتر از آن [باغ] به ما دهد؛ [چرا که] بیگمان، ما به سوی پروردگار خود روی آوردهایم».
- 33
كَذَٰلِكَ ٱلۡعَذَابُۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ﴿٣٣﴾
عذاب [الله در دنیا] اینچنین است؛ و اگر میدانستند، عذاب آخرت مسلماً بزرگتر [و بیشتر] است.
- 34
إِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ ﴿٣٤﴾
به راستی برای پرهیزگاران نزد پروردگارشان باغهای پرنعمت است.
- 35
أَفَنَجۡعَلُ ٱلۡمُسۡلِمِينَ كَٱلۡمُجۡرِمِينَ ﴿٣٥﴾
آیا ما مسلمانان را همچون مجرمان [و گناهکاران] قرار میدهیم؟
- 36
مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ ﴿٣٦﴾
شما را چه شده است؟ چگونه داوری میکنید؟
- 37
أَمۡ لَكُمۡ كِتَٰبٞ فِيهِ تَدۡرُسُونَ ﴿٣٧﴾
آیا شما کتابی [آسمانی] دارید که در آن [میخوانید و] فرامیگیرید؟
- 38
إِنَّ لَكُمۡ فِيهِ لَمَا تَخَيَّرُونَ ﴿٣٨﴾
و [آیا] آنچه را انتخاب میکنید، در آن [کتاب] برای شما [تضمین شده] است؟
- 39
أَمۡ لَكُمۡ أَيۡمَٰنٌ عَلَيۡنَا بَٰلِغَةٌ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّ لَكُمۡ لَمَا تَحۡكُمُونَ ﴿٣٩﴾
یا اینکه بر [عهدۀ] ما عهد و پیمان استواری تا روز قیامت دارید که هر چه را حکم کنید، [حق] برای شما باشد؟
- 40
سَلۡهُمۡ أَيُّهُم بِذَٰلِكَ زَعِيمٌ ﴿٤٠﴾
[ای پیامبر،] از آنها بپرس کدامیک از آنان در برابر این [ادعاها] متعهد است؟
- 41
أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَآءُ فَلۡيَأۡتُواْ بِشُرَكَآئِهِمۡ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ ﴿٤١﴾
و یا اینکه [معبودان و] شریکانی دارند؟ اگر راست میگویند، باید شریکان [و معبودان] خویش را بیاورند.
- 42
يَوۡمَ يُكۡشَفُ عَن سَاقٖ وَيُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ ﴿٤٢﴾
روزی که [الله متعال برای داوری میان خلایق بیاید،] ساق [او تعالی که هیچ چیز مانند آن نیست] آشکار میگردد و [مردم] به سجده فراخوانده میشوند؛ ولی [کافران و منافقان] نمیتوانند [سجده کنند].
- 43
خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۖ وَقَدۡ كَانُواْ يُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمۡ سَٰلِمُونَ ﴿٤٣﴾
[در حالی که] دیدگانشان [از ترس و ندامت] فرو افتاده و ذلت و خواری وجودشان را فراگرفته است؛ و یقیناً پیش از این [در دنیا] در حالی که تندرست بودند، به سجده فراخوانده میشدند.
- 44
فَذَرۡنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِۖ سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٤٤﴾
[ای پیامبر،] مرا با آن کسی که این سخن [= قرآن] را تکذیب میکند واگذار. ما آنان را اندکاندک [و] به گونهای که درنیابند [و از جاییکه متوجه نگردند]، به سوی عذاب خواهیم کشاند.
- 45
وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ ﴿٤٥﴾
و به آنها مهلت میدهم. بیگمان، مکر [و تدبیرِ] من استوار [و محکم] است.
- 46
أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ أَجۡرٗا فَهُم مِّن مَّغۡرَمٖ مُّثۡقَلُونَ ﴿٤٦﴾
[ای پیامبر،] مگر تو از آنان مزدی درخواست میکنی که [از ادایِ آن در رنجند و] برایشان سنگین است؟
- 47
أَمۡ عِندَهُمُ ٱلۡغَيۡبُ فَهُمۡ يَكۡتُبُونَ ﴿٤٧﴾
یا [اسرار] غیب نزد آنهاست و آنان [آنچه را میگویند از روی آن] مینویسند.
- 48
فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلۡحُوتِ إِذۡ نَادَىٰ وَهُوَ مَكۡظُومٞ ﴿٤٨﴾
[ای پیامبر،] در برابر فرمان [و حکم] پروردگارت صبر کن، و مانند صاحبِ ماهی [= یونس] مباش که با دلی سرشار از خشم و اندوه، [الله را] ندا داد.
- 49
لَّوۡلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعۡمَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ مَذۡمُومٞ ﴿٤٩﴾
اگر نعمت [و رحمتی] از سوی پروردگارش به یاری او نیامده بود، یقیناً در حالی [از شکم ماهی،] به صحرای خشکیده بیرون افکنده میشد که نکوهیده بود.
- 50
فَٱجۡتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ﴿٥٠﴾
آنگاه پروردگارش او را برگُزید و از صالحان قرار داد.
- 51
وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونٞ ﴿٥١﴾
و [ای پیامبر،] نزدیک است کسانی که کافر شدند، هنگامی که آیات قرآن را میشنوند، تو را چشمزخم زنند؛ و [به خاطر خشم و حسدشان] میگویند: «قطعاً او دیوانه است»؛
- 52
وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ ﴿٥٢﴾
در حالی که این [قرآن] جز پندی برای جهانیان نیست.
شنیدن تلاوت سوره قلم
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 68 از 114
- معنای نام:
- قلم
- شمار آیات:
- 52
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 2
- جزء:
- 29
درباره سوره قلم
نام سوره از واژهٔ «قلم» گرفته شده که در آیهٔ نخست به آن سوگند یاد شده است: «نون. سوگند به قلم و آنچه مینویسند». از این رو «سورهٔ نون» نیز نامیده میشود. سوگند به قلم و نوشتن، اشارهای به ارزش دانش و خط دانسته شده است.
در مکه نازل شده و 52 آیه دارد. در ترتیب مصحف، سورهٔ 68 است؛ بنا بر ترتیب رایج نزول، دومین سورهٔ نازلشده پس از علق است و در جزء 29 قرار دارد. هرچند برخی علما گفتهاند آیات داستان صاحبان باغ و آیات مربوط به حضرت یونس در مدینه نازل شده، سوره به طور کلی مکی دانسته میشود.
عبارت آیهٔ چهارم با معنای «تو بیگمان بر اخلاقی والا هستی»، از شناختهشدهترین آیات توصیفکنندهٔ اخلاق پیامبر (ص) است.
زمان نزول سوره قلم
سوره در سالهای نخست پیامبری و دورانی نازل شد که همزمان با آغاز دعوت پیامبر (ص)، مشرکان مکه به بدگویی از ایشان پرداختند. مشرکان برای نپذیرفتن وحی، ایشان را به دیوانگی متهم میکردند؛ سوره مستقیماً به این افترا پاسخ میدهد و به پیامبر (ص) تسلی میبخشد.
مفسران دربارهٔ هویت شخصی که از آیهٔ دهم صفاتش برشمرده میشود، بسیار سوگند میخورد، سخنچینی میکند و مانع نیکی است، نامهای متفاوتی آوردهاند؛ برخی گفتهاند او ولید بن مغیره، از بزرگان مشرکان، است. با این حال بیان آیات هشداری برای هر کس با این صفات است.
موضوعات سوره قلم
سوره با سوگند به قلم و نوشتهها اعلام میکند پیامبر (ص) به لطف پروردگارشان دیوانه نیستند، پاداشی همیشگی دارند و بر اخلاقی والا هستند. به ایشان اندرز داده میشود تسلیم تکذیبکنندگان نشوند و از کسی پیروی نکنند که بسیار سوگند میخورد، بدگویی میکند، مانع نیکی است و به سبب مال و فرزند، آیات را «افسانههای پیشینیان» مینامد و خوار میشمارد.
سپس بیان میشود صاحبان باغ تصمیم گرفتند صبح زود محصول را جمع کنند تا سهمی به نیازمندان ندهند، اما باغ را سوخته یافتند و پشیمان شدند. گفته میشود تسلیمشدگان به خدا با مجرمان یکسان شمرده نمیشوند؛ خبر داده میشود کسانی که در دنیا به سجده دعوت شدند و سجده نکردند، آن روز نمیتوانند سجده کنند.
در بخش پایانی به پیامبر (ص) اندرز داده میشود بر حکم پروردگار صبر کنند و مانند صاحب ماهی، حضرت یونس، بیصبری نشان ندهند. تأکید میشود منکران هنگام شنیدن قرآن چنان نگاه میکنند که گویی نزدیک است ایشان را با چشمهایشان بر زمین بیفکنند، حال آنکه قرآن پندی برای جهانیان است.
فضیلت سوره قلم
سخنی که در تفسیرها آمده و به کسی که سورهٔ قلم را بخواند ثواب کسانی را وعده میدهد که اخلاقشان نیکو شده است، صحیح پذیرفته نمیشود. ارزش این سوره بیشتر از حدیثهای صحیحی که آیات آن را توضیح میدهند فهمیده میشود. در صحیح مسلم، حضرت عایشه به سعد بن هشام که از اخلاق پیامبر (ص) پرسیده بود میگوید: «اخلاق او قرآن بود»؛ ستایش آیهٔ چهارم با این پاسخ ملموس میشود. بنا بر حدیثی در بخاری نیز در روزی که در آیهٔ 42 از آن یاد شده، کسانی که در دنیا برای ریا سجده میکردند نمیتوانند به سجده بیفتند.
خواندن دو آیهٔ آخر برای دفع چشمزخم میان مردم رایج است و نقل شده که حسن بصری نیز آیهٔ 51 را برای همین منظور توصیه کرده است؛ اما حدیث صحیحی که به این خواندن امر کرده باشد وجود ندارد. پیامبر (ص) خواسته بود برای چشمزخم رقیه (دعا و افسون شرعی) انجام شود و پس از نازل شدن فلق و ناس نیز در پناه جستن به خدا فقط همین دو سوره را میخواند. ترمذی دربارهٔ این روایت اخیر «حسن غریب» و آلبانی «صحیح» گفته است.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره قلم
توضیح کوتاه همه آیات سوره قلم، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
﴿نٓ﴾ سخن در مورد حروف شبیه این حرف در ابتدای سورۀ بقره بیان شد. الله به قلم، و به آنچه مردم با قلمهایشان مینویسند سوگند یاد فرمود.
- 2
که تو - ای رسول- به نبوتی که الله بر تو ارزانی داشته است دیوانه نیستی، بلکه از جنونی که مشرکان به تو نسبت دادند بری هستی.
- 3
بهطور قطع در قبال رنجی که از حمل رسالت بهسوی مردم میبری پاداشی جاویدان داری، و در این مورد هیچکس بر تو هیچ منتی ندارد.
- 4
و بهراستیکه تو اخلاقی والا که قرآن آن را آورد داری؛ زیرا به اخلاق قرآنی به کاملترین وجه آراسته هستی.
- 5
پس بهزودی تو خواهی دید، و این کافران خواهند دید.
- 6
وقتی حق آشکار میگردد که کدامتان به جنون مبتلا هستید؟!
- 7
- ای رسول- بهراستیکه پروردگارت میداند چه کسی از راه او تعالی منحرف شده، و به هدایتیافتهگان بهسوی راه خویش آگاهتر است. پس میداند که کافران از راهش گمراه شدهاند، و اینکه تو به آن هدایت یافتهای.
- 8
پس - ای رسول- از کسانیکه آنچه را آوردهای تکذیب کردهاند فرمان نبر.
- 9
آرزو دارند که به حساب دین با آنها نرمی و مهربانی کنی، تا آنها نیز با تو نرمی و مهربانی کنند.
- 10
و از هیچ شخص بسیار سوگندخورنده به باطل، و پست فرمان مبر.
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
همان بسیار غیبت کننده از مردم، و بسیار خبرچین میان آنها؛ تا میانشان تفرقه بیندازد.
- 12
بسیار بازدارنده از خیر، متجاوز بر اموال و آبرو و جان مردم، بسیار گناهکار و نافرمان.
- 13
خشک و خشن، که میان قومش به فرزند نامشروع شهرت داشت.
- 14
چون صاحب مال و فرزندان است از ایمان به الله و رسولش تکبر ورزید.
- 15
هرگاه آیات ما بر او خوانده شود میگوید: این از خرافات نوشتهشدۀ پیشینیان است.
- 16
بهزودی نشانهای بر بینیاش مینهیم که او را بدنام میکند و پیوسته همراهش است.
- 17
بهراستیکه ما این مشرکان را با قحطی و گرسنگی آزمودیم، همانگونه که صاحبان باغ را آزمایش کردیم آنگاه که سوگند یاد کردند که بهطور قطع میوههای باغ را صبحگاه با شتاب خواهند چید تا اینکه از آنها به هیچ مسکینی داده نشود.
- 18
ولی سوگندشان را با گفتن: (إنشاءالله= اگر الله بخواهد) استثنا نکردند.
- 19
پس الله آتشی بهسوی آن باغ فرستاد، که آن را درحالیکه صاحبانش در خواب بودند و نمیتوانستند آتش را از آن دفع کنند خورد.
- 20
و مانند شب تاریک سیاه شد.
تفسیر آیات 21 تا 30
- 21
و صبحگاه به یکدیگر ندا زدند.
- 22
گفتند: بامدادان و قبل از آمدن فقرا بهسوی کشت خویش بروید اگر میوههایش را میچینید.
- 23
پس شتابان بهسوی کشتشان به راه افتادند، درحالیکه با صدایی آهسته با یکدیگر سخن میگفتند.
- 24
به یکدیگر میگفتند: امروز نباید مسکینی در باغ بر شما وارد شود.
- 25
و اول صبح به راه افتادند درحالیکه بر منع میوههایشان مصمم بودند.
- 26
اما وقتی آن را سوخته دیدند به یکدیگر گفتند: بهراستیکه راه باغ را گم کردهایم.
- 27
بلکه بهسبب عزم بر محرومکردن مساکین از میوههای باغ، از چیدن میوههایش محروم هستیم.
- 28
دانشمندترین آنها گفت: آیا وقتی بر محروم کردن فقرا از آن تصمیم گرفتید به شما نگفتم: چرا الله را به پاکی نمیستایید، و بهسوی او توبه نمیکنید؟!
- 29
گفتند: منزه است پروردگار ما، بهراستیکه ما وقتی بر تحریم فقرا از میوههای باغمان تصمیم گرفتیم بر خویش ستم کردیم.
- 30
آنگاه از روی سرزنش به یکدیگر روی آوردند و میان یکدیگر سخن رد و بدل کردند.
تفسیر آیات 31 تا 40
- 31
از روی پشیمانی گفتند: وای که زیان کردیم. بهراستیکه ما با منع کردن فقرا از حقشان از حد گذشتیم.
- 32
امید است که پروردگار ما بهتر از این باغ به ما بدهد، زیرا ما فقط بهسوی الله مشتاق هستیم، عفو او را امید داریم، و از او خیر میخواهیم.
- 33
مانند این عذاب با محرومیت از رزق و روزی، کسی را که از ما نافرمانی کند عذاب میکنیم، و به تحقیق که عذاب آخرت بزرگتر است اگر از سختی و دوامش آگاه بودند.
- 34
بهراستی کسانیکه با امتثال اوامر و اجتناب از نواهی الله تقوای او تعالی را پیشه کردند، نزد پروردگارشان بهشتهای پرنعمتی دارند که در آن بهرهمند میشوند، و نعمتهایشان پایان نمیپذیرد.
- 35
پس آیا مسلمانان را در جزا همانند کافران قرار میدهیم آنگونه که مشرکانِ ساکنِ مکه ادعا میکنند؟!
- 36
- ای مشرکان- شما را چه شده است چگونه این حکم ستمکارانه و منحرف را صادر میکنید؟!
- 37
یا کتابی دارید که در آن مساوات میان فرمانبر و نافرمان را میخوانید؟!
- 38
که هرچه را در آخرت برای خودتان انتخاب میکنید در آن کتاب برایتان است.
- 39
یا اینکه شما پیمانهایی مؤکّد با سوگندها از ما گرفتهاید که مفادش این است که آنچه را برای خویش حکم میکنید برای شما باشد؟!
- 40
- ای رسول- از گویندگان این سخن بپرس: کدامیک از شما ضامن این پیمانها است؟!
تفسیر آیات 41 تا 50
- 41
یا به جای الله شریکانی دارند که آنها را با مؤمنان در جزا مساوی قرار میدهند؟! پس شریکانشان را بیاورند اگر در این ادعا که شریکانشان آنها را همراه مؤمنان در جزا یکسان قرار دادهاند راستگو هستند.
- 42
روز قیامت ترس زیاد آشکار میگردد و پروردگارمان هراس را به اوج میرساند، و مردم به سجده فراخوانده میشوند که مؤمنان سجده میکنند، و کافران و منافقان نمیتوانند سجده کنند.
- 43
درحالیکه چشمانشان به زیر میافتد، و خواری و پشیمانی آنها را میپوشاند، حال آنکه در دنیا که وضعیتی را که در این روز به آن گرفتار شدهاند نداشتند از آنها خواسته میشد در برابر الله سجده کنند.
- 44
پس - ای رسول- مرا با کسیکه این قرآن نازلشده بر تو را تکذیب میکند واگذار، به زودی آنها را درجه درجه بهسوی عذاب خواهم کشاند چنانکه متوجه نشوند این کار مکری علیه آنها و نزدیک کردن تدریجی آنها بهسوی عذاب است.
- 45
و مدت زمانی به آنها مهلت میدهم تا به گناهشان ادامه دهند. بهراستیکه تدبیر من برای کافران و تکذیب کنندگان، قوی است، پس از چنگ من فرار نمیکنند، و از کیفر من نجات نمییابند.
- 46
- ای رسول- آیا در قبال آنچه آنها را به آن دعوت میکنی پاداشی از آنها میخواهی، که بهسبب آن باری بزرگ را متحمل میشوند، و این امر سبب رویگردانی آنها از تو است؟! درحالیکه واقعیت خلاف این است؛ زیرا تو هیچ مزدی از آنها طلب نمیکنی، پس مانع آنها از پیروی تو چیست؟!
- 47
یا علم غیب دارند که حجتهایی را که با آن با تو مجادله میکنند آنگونه که دوست دارند مینویسند؟!
- 48
پس - ای رسول- در برابر مهلتی که برای نزدیک کردنشان به عذاب به آنها داده شده و پروردگارت به آن حکم کرده شکیبایی کن، و مانند همدم ماهی، یونس علیه السلام در خسته و زدهشدن از قوم خویش نباش؛ آنگاه که پروردگارش را ندا داد درحالیکه در تاریکی دریا، و تاریکی شکم ماهی اندوهگین بود.
- 49
اگر رحمت الله که او را دریافت نبود بهطور قطع ماهی او را نکوهششده در بیابان برهوت میافکند.
- 50
آنگاه پروردگارش او را برگزید، و او را از بندگان صالح خویش قرار داد.
تفسیر آیات 51 تا 52
- 51
و نزدیک است کسانیکه به الله کفر ورزیدهاند و رسولش را تکذیب کردهاند، آنگاه که قرآن نازلشده بر تو را میشنوند، از شدت خیرهشدن به تو با چشمانشان تو را بر زمین بزنند، و - با پیروی از هوسهایشان، و رویگردانی از حق- میگویند: رسولی که آن را آورده است بهطور قطع دیوانهای است.
- 52
درحالیکه قرآن نازلشده بر تو جز مایۀ اندرز و یادآوری برای انسانها و جنیان نیست.
پرسشهای رایج درباره سوره قلم
سوره قلم چند آیه دارد؟
سوره قلم 52 آیه دارد.
قلم به چه معناست؟
قلم به معنای «قلم» است.
سوره قلم مکی است یا مدنی؟
سوره قلم سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 2مین سوره است.
سوره قلم در کدام جزء قرآن است؟
سوره قلم در جزء 29 است.
سوره قلم چندمین سوره قرآن است؟
سوره قلم 68مین سوره قرآن است و پس از سوره ملک و پیش از سوره حاقه قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره قلم را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره قلم را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.