سوره 85 از 114 · جزء 30
سوره بروج
22 آیه · مکی · ترتیب نزول: 27مین
سورهٔ بروج که در مکه نازل شده و 22 آیه دارد، با بیان داستان مؤمنانی که به سبب ایمانشان در آتش افکنده شدند، به مؤمنان ستمدیده صبر و تسلی میدهد؛ سرانجام ستمگران و قدرت خدا را یادآوری میکند.
سوره بروج به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلۡبُرُوجِ ﴿١﴾
سوگند به آسمان که دارندۀ بُرجهاست،
- 2
وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡمَوۡعُودِ ﴿٢﴾
و سوگند به روز موعود [قیامت]،
- 3
وَشَاهِدٖ وَمَشۡهُودٖ ﴿٣﴾
و سوگند به هر کس که گواهی دهد و به هر کس که مورد گواهی قرار گیرد.
- 4
قُتِلَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡأُخۡدُودِ ﴿٤﴾
مرگ بر آدمسوزان خندق!
- 5
ٱلنَّارِ ذَاتِ ٱلۡوَقُودِ ﴿٥﴾
[همان آتشِ] افروخته از هیزمهای بسیار [که مؤمنان را در آن میسوزاندند]؛
- 6
إِذۡ هُمۡ عَلَيۡهَا قُعُودٞ ﴿٦﴾
هنگامی که بر [کنارۀ] آن نشسته بودند
- 7
وَهُمۡ عَلَىٰ مَا يَفۡعَلُونَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ شُهُودٞ ﴿٧﴾
و آنچه را با مؤمنان انجام میدادند، تماشا میکردند؛
- 8
وَمَا نَقَمُواْ مِنۡهُمۡ إِلَّآ أَن يُؤۡمِنُواْ بِٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَمِيدِ ﴿٨﴾
و هیچ ایرادی از آنان [= مؤمنان] نگرفتند، جز اینکه به الله پیروزمندِ ستوده ایمان آورده بودند.
- 9
ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ ﴿٩﴾
[همان] ذاتی که فرمانروایی آسمانها و زمین از آنِ اوست؛ و الله بر همه چیز گواه است.
- 10
إِنَّ ٱلَّذِينَ فَتَنُواْ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ ثُمَّ لَمۡ يَتُوبُواْ فَلَهُمۡ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَلَهُمۡ عَذَابُ ٱلۡحَرِيقِ ﴿١٠﴾
به راستی کسانی که مردان و زنان مؤمن را شکنجه [و آزار] دادند و پس [از انجام آن کار،] توبه نکردند، عذاب جهنم برایشان [مهیّا] است و عذاب آتش [در پیش دارند].
- 11
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُمۡ جَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡكَبِيرُ ﴿١١﴾
همانا برای کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، باغهایی [از بهشت] است که جویبارها زیر [درختان] آن جاری است؛ و این است کامیابی بزرگ.
- 12
إِنَّ بَطۡشَ رَبِّكَ لَشَدِيدٌ ﴿١٢﴾
بیگمان، [مجازات و] گرفتن پروردگارت بسیار شدید است.
- 13
إِنَّهُۥ هُوَ يُبۡدِئُ وَيُعِيدُ ﴿١٣﴾
در حقیقت، اوست که [آفرینش را] آغاز میکند و دوباره [بعد از مرگ] بازمیگرداند؛
- 14
وَهُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلۡوَدُودُ ﴿١٤﴾
و همو آمرزنده [و] دوستدار [مؤمنان] است.
- 15
ذُو ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡمَجِيدُ ﴿١٥﴾
[الله] صاحبعرش [و] بلندمرتبه [و شکوهمند] است
- 16
فَعَّالٞ لِّمَا يُرِيدُ ﴿١٦﴾
[و] آنچه را بخواهد، انجام میدهد.
- 17
هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلۡجُنُودِ ﴿١٧﴾
[ای پیامبر،] آیا داستان لشکریان [حقستیز] به تو رسیده است؟
- 18
فِرۡعَوۡنَ وَثَمُودَ ﴿١٨﴾
[لشکر] فرعون و [قوم] ثمود.
- 19
بَلِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فِي تَكۡذِيبٖ ﴿١٩﴾
بلکه کسانی که کافر شدند، پیوسته در تکذیب [حق] هستند،
- 20
وَٱللَّهُ مِن وَرَآئِهِم مُّحِيطُۢ ﴿٢٠﴾
و الله از هر سو بر آنان احاطه دارد.
- 21
بَلۡ هُوَ قُرۡءَانٞ مَّجِيدٞ ﴿٢١﴾
آری، این [آیات، شعر و سحر نیست؛ بلکه] قرآن شکوهمند است.
- 22
فِي لَوۡحٖ مَّحۡفُوظِۭ ﴿٢٢﴾
در لوح محفوظ [از هر گونه تحریف و تبدیل، در امان] است.
شنیدن تلاوت سوره بروج
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 85 از 114
- معنای نام:
- برجهای آسمان
- شمار آیات:
- 22
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 27
- جزء:
- 30
درباره سوره بروج
نام سوره از عبارت «ذات البروج» (دارای برجها) گرفته شده که در آیهٔ نخست به آن سوگند یاد میشود: «سوگند به آسمان پر از برجها». بروج جمع «برج» است و به ستارگان بزرگ، مجموعههای ستارهای و منزلگاههای آنها اشاره دارد. مفهوم برج در اینجا ارتباطی با طالعبینی، که ادعای خبر دادن از آینده با نگاه به ستارگان دارد، ندارد.
در مکه نازل شده و 22 آیه دارد. در ترتیب مصحف، سورهٔ 85 و بنا بر ترتیب رایج نزول، سورهٔ 27 است و در جزء 30 قرار دارد.
داستان «اصحاب اخدود» (صاحبان خندق) در سوره، از شناختهشدهترین داستانهای قرآن دربارهٔ پایداری مؤمنانی است که برای ایمان شکنجه را تحمل میکنند.
زمان نزول سوره بروج
سوره در دورهٔ مکه و سالهایی نازل شد که مشرکان مسلمانان، بهویژه مؤمنان بیپناه و ضعیف، را بهشدت شکنجه میکردند. در این فضا، داستان مؤمنانی که در گذشته برای ایمان در آتش افکنده شده بودند، تسلی بزرگی برای مسلمانان شکنجهدیده بود.
مفسران دربارهٔ هویت صاحبان خندق دیدگاههای متفاوتی مطرح کردهاند. برخی علما حدیث بلند نقلشده از صهیب رومی در مسلم را که رویدادهای میان پادشاهی، جادوگری، راهبی و جوانی مؤمن به خدا را بیان میکند، با این داستان مرتبط دانستهاند. در حدیث آمده پس از مرگ جوان، مردمی که ایمان آوردند چون از ایمان بازنگشتند به خندقهای برافروخته افکنده شدند.
موضوعات سوره بروج
سوره با سوگند به آسمان پر از برجها، روز وعدهدادهشده، گواه و آنچه بر آن گواهی داده میشود، اعلام میکند صاحبان خندق لعنت شدند. بیان میشود آنان کنار خندقهای برافروخته مینشستند و آنچه با مؤمنان میکردند تماشا میکردند و تنها به این سبب از آنان انتقام میگرفتند که به خدای توانا و سزاوار ستایش ایمان داشتند.
اعلام میشود برای شکنجهدهندگان مردان و زنان مؤمن که توبه نکردند جهنم و عذاب سوزان است و برای مؤمنان نیکوکار باغهایی است که نهرها از زیرشان جاری است. یادآوری میشود گرفتن پروردگار بسیار سخت است و او نخستین بار میآفریند و دوباره زنده میکند. تأکید میشود خدا بسیار آمرزنده، بسیار دوستدار، صاحب عرش و انجامدهندهٔ خواست خود است.
سپس سرانجام سپاهیان فرعون و ثمود یادآوری میشود. سوره با اعلام اینکه منکران به تکذیب ادامه میدهند، حال آنکه خدا از هر سو بر آنان احاطه دارد و قرآن کتابی گرامی و محفوظ در لوح محفوظ است، پایان مییابد.
فضیلت سوره بروج
بنا بر نقل ابوداوود، ترمذی و نسائی از جابر بن سمره، پیامبر (ص) در نمازهای ظهر و عصر سورههای بروج و طارق و سورههایی مانند آنها را میخواندند.
این روایت بیش از فضیلت خاص سوره، شیوهٔ قرائت پیامبر (ص) در نمازها را نشان میدهد؛ خواندن آن در نماز با سنت سازگار است. روایت بلند موجود در کتابهای تفسیر که فضیلت هر سوره را جداگانه بیان میکند و به ابیّ بن کعب نسبت داده میشود، نزد علمای حدیث جعلی (موضوع) دانسته شده است.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره بروج
توضیح کوتاه همه آیات سوره بروج، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
الله به آسمان مشتمل بر منازل خورشید و ماه و غیر این دو سوگند یاد فرمود.
- 2
و به روز قیامت که وعده فرمود مخلوقات را در آن روز گرد میآوَرَد سوگند یاد فرمود.
- 3
و به هر شاهدی همانند پیامبر که بر امت خویش گواهی می دهد و هر مشهودی همانند این امت که پیامبرش بر آن گواهی می دهد، سوگند یاد فرمود.
- 4
مرگ بر کسانیکه شکافی بزرگ در زمین ایجاد کردند.
- 5
و در آن آتش برافروختند، و مؤمنان را زنده در آن افکندند.
- 6
درحالیکه خود بر آن شکاف پُر از آتش نشسته بودند.
- 7
و خودشان بر شکنجه و عذابی که بر مؤمنان انجام میدادند گواه هستند؛ چون در آنجا حضور داشتند.
- 8
و این کافران هیچ عیبی بر مؤمنان نگرفتند جز اینکه به الله شکستناپذیری که هیچکس بر او چیره نمیشود، و در همهچیز ستودهشده است ایمان آورده بودند.
- 9
همان ذاتیکه فرمانروایی آسمانها و زمین فقط از آنِ او است، و از هر چیزی آگاه است، و ذرهای از کار بندگانش بر او پوشیده نمیماند.
- 10
بهراستی کسانیکه مردان و زنان مؤمن را با آتش شکنجه کردند تا آنها را از ایمان به یگانگی الله بازدارند، سپس از گناهانشان بهسوی الله توبه نکردند، به کیفر اینکه مؤمنان را با آتش سوزاندند در روز قیامت برایشان عذاب جهنم است، و عذاب آتشی که آنها را میسوزاند.
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
در حقیقت برای کسانیکه به الله ایمان آوردهاند، و اعمال صالح انجام دادهاند، بهشتهایی است که رودها از زیر کاخها و درختانشان جاری است، این پاداش که برایشان آماده شده است همان رستگاری بزرگ است که هیچ رستگاری دیگری با آن برابری نمیکند.
- 12
- ای رسول- بهراستیکه کیفر پروردگارت برای کافر- اگرچه مدتی به او مهلت دهد- سخت است.
- 13
او است ذاتیکه آفرینش و عذاب را پدید میآورد، و این دو را بازمیگرداند.
- 14
و او ذات بسیار آمرزندۀ گناهانِ بندگانِ توبهکارش است، و بهراستیکه او دوستان پرهیزگار خویش را دوست دارد.
- 15
صاحب عرش گرامی است.
- 16
هرچه بخواهد انجام میدهد؛ چه عفوِ گناهان کسی را که بخواهد، و چه مجازات کسی را که بخواهد. و او سبحانه هیچ اجبارکنندهای ندارد.
- 17
- ای رسول- آیا خبر لشکریانی که برای جنگ با حق، و بازداشتن از آن آماده شدند به تو رسید؟!
- 18
فرعون، و ثمود قوم صالح.
- 19
مانع ایمان اینها این نبود که اخبار امتهای تکذیب کننده و نابودیشان که واقع شد برایشان نیامد، بلکه به پیروی از هوس، آنچه را رسولانشان برای آنها آوردند تکذیب میکردند.
- 20
درحالیکه الله بر اعمالشان احاطه دارد و اعمالشان را میشمارد، و ذرهای از آن، از او تعالی پنهان نمیماند، و به زودی آنها را در قبال اعمالشان جزا خواهد داد.
پرسشهای رایج درباره سوره بروج
سوره بروج چند آیه دارد؟
سوره بروج 22 آیه دارد.
بروج به چه معناست؟
بروج به معنای «برجهای آسمان» است.
سوره بروج مکی است یا مدنی؟
سوره بروج سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 27مین سوره است.
سوره بروج در کدام جزء قرآن است؟
سوره بروج در جزء 30 است.
سوره بروج چندمین سوره قرآن است؟
سوره بروج 85مین سوره قرآن است و پس از سوره إنشقاق و پیش از سوره طارق قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره بروج را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره بروج را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.