سوره 78 از 114 · جزء 30
سوره نبإ
40 آیه · مکی · ترتیب نزول: 80مین
سورهٔ نبأ که در مکه نازل شده و 40 آیه دارد، حقیقت «خبر بزرگ» مورد بحث مشرکان، یعنی قیامت و رستاخیز، را با دلیل قرار دادن نظم جهان بیان میکند؛ کیفر سرکشان و پاداش پرهیزگاران را ترسیم میکند.
سوره نبإ به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
عَمَّ يَتَسَآءَلُونَ ﴿١﴾
[کافران] دربارۀ چه چیزی از یکدیگر سؤال میکنند؟
- 2
عَنِ ٱلنَّبَإِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿٢﴾
از خبری بزرگ.
- 3
ٱلَّذِي هُمۡ فِيهِ مُخۡتَلِفُونَ ﴿٣﴾
همان [خبری] که در مورد آن با هم اختلاف دارند.
- 4
كَلَّا سَيَعۡلَمُونَ ﴿٤﴾
چنین نیست [که آنها میاندیشند]؛ به زودی خواهند دانست.
- 5
ثُمَّ كَلَّا سَيَعۡلَمُونَ ﴿٥﴾
باز هم چنین نیست؛ به زودی خواهند دانست.
- 6
أَلَمۡ نَجۡعَلِ ٱلۡأَرۡضَ مِهَٰدٗا ﴿٦﴾
آیا زمین را بستری [برای آسایش شما] قرار ندادیم؟
- 7
وَٱلۡجِبَالَ أَوۡتَادٗا ﴿٧﴾
و کوهها را میخها[ی آن قرار ندادیم؟]
- 8
وَخَلَقۡنَٰكُمۡ أَزۡوَٰجٗا ﴿٨﴾
و شما را جفت [= نر و ماده] آفریدیم.
- 9
وَجَعَلۡنَا نَوۡمَكُمۡ سُبَاتٗا ﴿٩﴾
و خواب شما را [مایۀ] آرامشتان قرار دادیم.
- 10
وَجَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ لِبَاسٗا ﴿١٠﴾
و شب را پوششی [برایتان] قرار دادیم.
- 11
وَجَعَلۡنَا ٱلنَّهَارَ مَعَاشٗا ﴿١١﴾
و روز را [وسیلۀ] زندگی و [امرارِ معاش] قرار دادیم،
- 12
وَبَنَيۡنَا فَوۡقَكُمۡ سَبۡعٗا شِدَادٗا ﴿١٢﴾
و بر فراز شما هفت [آسمان] محکم بنا کردیم،
- 13
وَجَعَلۡنَا سِرَاجٗا وَهَّاجٗا ﴿١٣﴾
و [خورشید را] چراغی درخشان [و روشناییبخش] آفریدیم،
- 14
وَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلۡمُعۡصِرَٰتِ مَآءٗ ثَجَّاجٗا ﴿١٤﴾
و از ابرهای بارانزا، آبی فراوان فروفرستادیم
- 15
لِّنُخۡرِجَ بِهِۦ حَبّٗا وَنَبَاتٗا ﴿١٥﴾
تا دانه و گیاه بسیار با آن برویانیم.
- 16
وَجَنَّٰتٍ أَلۡفَافًا ﴿١٦﴾
و باغهایی پردرخت [با آن پرورش دهیم].
- 17
إِنَّ يَوۡمَ ٱلۡفَصۡلِ كَانَ مِيقَٰتٗا ﴿١٧﴾
بیگمان، روز داورى [میان مخلوقات]، وعدهگاه [ما با شما] است.
- 18
يَوۡمَ يُنفَخُ فِي ٱلصُّورِ فَتَأۡتُونَ أَفۡوَاجٗا ﴿١٨﴾
روزی که در «صور» دمیده میشود و شما گروهگروه [به محشر] میآیید؛
- 19
وَفُتِحَتِ ٱلسَّمَآءُ فَكَانَتۡ أَبۡوَٰبٗا ﴿١٩﴾
و آسمان گشوده میشود و به صورت درهای متعدد درمیآید؛
- 20
وَسُيِّرَتِ ٱلۡجِبَالُ فَكَانَتۡ سَرَابًا ﴿٢٠﴾
و کوهها به حرکت درمیآید و به صورت سرابی میشود؛
- 21
إِنَّ جَهَنَّمَ كَانَتۡ مِرۡصَادٗا ﴿٢١﴾
و بیگمان، جهنم کمینگاهی است
- 22
لِّلطَّٰغِينَ مَـَٔابٗا ﴿٢٢﴾
[و] محل بازگشتی برای طغیانگران.
- 23
لَّٰبِثِينَ فِيهَآ أَحۡقَابٗا ﴿٢٣﴾
مدت زمانی بیپایان در آنجا میمانند.
- 24
لَّا يَذُوقُونَ فِيهَا بَرۡدٗا وَلَا شَرَابًا ﴿٢٤﴾
در آنجا نه [چیز] خنکی میچشند و نه آشامیدنی [گوارایی خواهند داشت].
- 25
إِلَّا حَمِيمٗا وَغَسَّاقٗا ﴿٢٥﴾
جز آبی سوزان و [مایعی که] چرک و خون [جهنمیان است].
- 26
جَزَآءٗ وِفَاقًا ﴿٢٦﴾
[این] کیفری است مناسب و درخور [گناهانشان]؛
- 27
إِنَّهُمۡ كَانُواْ لَا يَرۡجُونَ حِسَابٗا ﴿٢٧﴾
همانا آنان از حساب [و کتاب روز قیامت] نمیترسیدند
- 28
وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا كِذَّابٗا ﴿٢٨﴾
و آیات ما را به شدت تکذیب کردند؛
- 29
وَكُلَّ شَيۡءٍ أَحۡصَيۡنَٰهُ كِتَٰبٗا ﴿٢٩﴾
و ما همه چیز را [در لوح محفوظ] شمارش و ثبت کردهایم.
- 30
فَذُوقُواْ فَلَن نَّزِيدَكُمۡ إِلَّا عَذَابًا ﴿٣٠﴾
پس [کیفرِ اعمال خود را] بچشید که [چیزی] جز عذاب بر شما نمیافزاییم.
- 31
إِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ مَفَازًا ﴿٣١﴾
بیگمان، برای پرهیزگاران کامیابی [بزرگی] است.
- 32
حَدَآئِقَ وَأَعۡنَٰبٗا ﴿٣٢﴾
باغهای [میوه] و تاکستانها.
- 33
وَكَوَاعِبَ أَتۡرَابٗا ﴿٣٣﴾
و حوریانی نوجوان و همسن و سال.
- 34
وَكَأۡسٗا دِهَاقٗا ﴿٣٤﴾
و جامهایی لبریز و پیاپی [از شراب پاکیزۀ بهشت].
- 35
لَّا يَسۡمَعُونَ فِيهَا لَغۡوٗا وَلَا كِذَّٰبٗا ﴿٣٥﴾
در آنجا نه سخن بیهودهای میشنوند و نه دروغی.
- 36
جَزَآءٗ مِّن رَّبِّكَ عَطَآءً حِسَابٗا ﴿٣٦﴾
[این] پاداش، از جانب پروردگار توست، و عطایی از روی حساب
- 37
رَّبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا ٱلرَّحۡمَٰنِۖ لَا يَمۡلِكُونَ مِنۡهُ خِطَابٗا ﴿٣٧﴾
[همان] پروردگار آسمانها و زمین و آنچه در میان آنهاست؛ [همان الله] رحمان [که] هیچ کس [در آن روز] یارای سخن گفتن با او را ندارد.
- 38
يَوۡمَ يَقُومُ ٱلرُّوحُ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ صَفّٗاۖ لَّا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنۡ أَذِنَ لَهُ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَقَالَ صَوَابٗا ﴿٣٨﴾
روزی که روح [= جبرئیل] و فرشتگان به صف میایستند، [و] هیچ کس سخن نمیگوید، جز کسی که [الله] رحمان به او اجازه داده باشد و [او] سخن درست [و صواب] گوید.
- 39
ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمُ ٱلۡحَقُّۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ مَـَٔابًا ﴿٣٩﴾
آن [روز]، روزِ حق است [و بدون تردید واقع میشود]؛ پس هر کس كه بخواهد، [میتواند] راه بازگشتى به سوى پروردگار خود بجوید.
- 40
إِنَّآ أَنذَرۡنَٰكُمۡ عَذَابٗا قَرِيبٗا يَوۡمَ يَنظُرُ ٱلۡمَرۡءُ مَا قَدَّمَتۡ يَدَاهُ وَيَقُولُ ٱلۡكَافِرُ يَٰلَيۡتَنِي كُنتُ تُرَٰبَۢا ﴿٤٠﴾
به راستی، ما شما را از عذابی نزدیک بیم دادیم: روزی که انسان آنچه را از قبل با دستهای خود فرستاده است میبیند، و کافر میگوید: «ای کاش من خاک بودم [و برای حساب برانگیخته نمیشدم»]!
شنیدن تلاوت سوره نبإ
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 78 از 114
- معنای نام:
- خبر بزرگ
- شمار آیات:
- 40
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 80
- جزء:
- 30
درباره سوره نبإ
نام سوره از عبارت «النبأ العظیم» (خبر بزرگ) در آیهٔ دوم گرفته شده است. بیان میشود این خبر همان قیامت و رستاخیز است که مشرکان پیوسته دربارهاش جدال میکردند. به سبب واژههای آغازین، سورهٔ «عم» یا «عم یتساءلون» نیز نامیده میشود.
در مکه نازل شده و 40 آیه دارد. در ترتیب مصحف، سورهٔ 78 و بنا بر ترتیب رایج نزول، سورهٔ 80 است. آخرین جزء قرآن، یعنی جزء 30، با این سوره آغاز میشود؛ از این رو میان مردم «جزء عم» نامیده میشود.
سورههای کوتاه این جزء در نمازها فراوان خوانده میشوند و بیشتر مسلمانان از کودکی آنها را حفظ میکنند.
زمان نزول سوره نبإ
سوره در دورهٔ مکه و در فضایی نازل شد که پس از خبر دادن پیامبر (ص) از زنده شدن پس از مرگ و روز حساب، مشرکان در میان خود در این باره بحث و تمسخر میکردند. در منابع تفسیر نقل شده مشرکان هنگام گردآمدن این خبر را از یکدیگر میپرسیدند و انکار میکردند و در پی آن آیات نخست سوره نازل شد.
رویداد مشخص دیگری دربارهٔ نزول سوره شناخته نیست. آیات به تردید منکران با دلایلی پیش چشم همگان، مانند زمین، کوهها، شب و روز، باران و گیاهان پاسخ میدهند.
موضوعات سوره نبإ
سوره با آیاتی آغاز میشود که میپرسند مشرکان پیوسته چه چیزی را از یکدیگر میپرسند و اعلام میکنند آن خبر بزرگ است؛ هشدار اینکه بهزودی حقیقت را خواهند دانست تکرار میشود. سپس یادآوری میشود زمین بستر و کوهها میخ قرار داده شده، انسانها جفتجفت آفریده شدهاند، خواب استراحت، شب پوشش و روز وقت معاش شده است؛ هفت آسمان استوار، چراغی درخشان، ابرهای بارانزا و کشتزارها و باغهای روییده با آن یاد میشوند.
اعلام میشود روز جدایی زمان معینی دارد، با دمیدن در صور مردم گروهگروه میآیند، آسمان به صورت درهای گشوده درمیآید و کوهها مانند سراب میشوند. بیان میشود جهنم کمینگاهی برای سرکشان است و در آن جز آب جوشان و چرک چیزی نمیچشند.
به پرهیزگاران رستگاری، باغها، تاکستانها، همسران همسن و جامهای پر بشارت داده میشود. روزی یادآوری میشود که روح و فرشتگان صفبهصف میایستند و جز کسی که رحمان اجازه داده نمیتواند سخن بگوید. سوره با هشدار اینکه منکر خواهد گفت «کاش خاک بودم!» پایان مییابد.
فضیلت سوره نبإ
بنا بر روایتی که ترمذی از ابن عباس نقل کرده، وقتی حضرت ابوبکر گفت «ای رسول خدا، موهایت سفید شد»، پیامبر (ص) فرمودند: «سورههای هود، واقعه، مرسلات، عم یتساءلون و اذا الشمس کورت مرا پیر کردند».
ترمذی این روایت را «حسن غریب» دانسته است. چون حدیث با سندها و الفاظ متفاوت نقل شده، صحت آن میان علمای حدیث محل بحث بوده؛ برخی با توجه به اختلاف سند آن را ضعیف دانسته و برخی پذیرفتهاند. روایت به تأثیر عمیق صحنههای قیامت و آخرت بیانشده در سورهٔ نبأ بر پیامبر (ص) اشاره دارد.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره نبإ
توضیح کوتاه همه آیات سوره نبإ، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
این مشرکان پس از اینکه الله رسولش را بهسوی آنها فرستاد در مورد چه چیزی از یکدیگر میپرسند؟!
- 2
در مورد خبری بزرگ؛ که همان قرآن نازلشده بر رسولشان که دربردارندۀ خبر رستاخیز است، از یکدیگر میپرسند.
- 3
همین قرآن که در توصیف آن با یکدیگر اختلاف کردند؛ در اینکه سحر یا شعر یا کهانت یا افسانههای پیشینیان است.
- 4
چنانکه ادعا کردند نیست. بهزودی این تکذیب کنندگانِ قرآن از سرانجام بد تکذیب خویش آگاه خواهند شد.
- 5
باز هم تأکید میشود که از این کار اطمینان حاصل خواهند کرد.
- 6
آیا زمین را برایشان هموار و قابل اقامت نگرداندیم؟!
- 7
و کوهها را بر روی زمین به منزلۀ میخهایی که آن را از لرزیدن نگه میدارد قرار دادیم.
- 8
و - ای مردم- شما را جنسهایی مخالف آفریدیم: برخی از شما مرد و برخی دیگر زن هستند.
- 9
و خوابتان را وسیلۀ دستکشیدن از فعالیت قرار دادیم تا استراحت کنید.
- 10
و تاریکی شب را پوششی برایتان قرار دادیم مانند لباس که عورتهایتان را با آن میپوشانید.
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
و روز را میدانی برای کسب و جستجوی روزی قرار دادیم.
- 12
و بر فرازتان هفت آسمان با بنایی مستحکم و استوار قرار دادیم.
- 13
و خورشید را چراغی بسیار درخشان و روشن گرداندیم.
- 14
و از ابری که زمان باریدنش فرا رسیده، آبی بسیار فرود آوردیم.
- 15
تا با آن انواع دانه، و انواع گیاهان را برویانیم.
- 16
و باغهایی انبوه که شاخههای درختانش درهم فرو رفته است برویانیم.
- 17
همانا روز داوری میان مخلوقات، موعدی با وقت مشخص است که تخلف نمیپذیرد.
- 18
روزیکه فرشته برای بار دوم در صور میدمد، آنگاه - ای مردم- گروه گروه میآیید.
- 19
و آسمان گشوده می شوند و شکاف هایی مانند درهای باز شده، در آن ها ایجاد می شود.
- 20
و کوهها به حرکت میافتند تا اینکه به غباری پراکنده تبدیل میشوند، و مانند سراب میگردند.
تفسیر آیات 21 تا 30
- 21
بهراستیکه جهنم در کمین و انتظار است.
- 22
بازگشتگاهی برای ستمکاران است که بهسوی آن بازگردانده میشوند.
- 23
زمانها و روزگاران بینهایتی در آن میمانند.
- 24
هوایی خنک در آن نمیچشند که گرمای آتش را برایشان سرد کند، و شرابی در آن نمیچشند که از آن لذت برده شود.
- 25
چیزی جز آبی بسیار سوزان، و آنچه از چرک و خون جهنمیان جاری میشود نمیچشند.
- 26
این کیفری متناسب با کفر و گمراهیای است که بر آن بودند.
- 27
بهراستیکه آنها در دنیا از محاسبۀ خویش توسط الله در آخرت نمیترسیدند؛ چون به رستاخیز ایمان نداشتند، و اگر از رستاخیز میترسیدند بهطور قطع به الله ایمان میآوردند، و اعمال صالح انجام میدادند.
- 28
و آیات نازلشدۀ ما بر رسولمان را به شدت تکذیب کردند.
- 29
و تمام اعمالشان را ثبت کردیم و برشمردیم، و در نامههای اعمالشان مکتوب است.
- 30
پس - ای نافرمانان- این عذاب همیشگی را بچشید، که بر عذابتان جز عذاب نخواهیم افزود.
تفسیر آیات 31 تا 40
- 31
بهراستی کسانیکه با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی پروردگارشان تقوای او تعالی را پیشه کردند، جایگاهی دلکش دارند که در آن به خواستهشان یعنی بهشت دست مییابند.
- 32
باغها و تاکستانها.
- 33
و دخترانی هم سن و سال با پستانهایی برآمده.
- 34
و جامی لبریز از خمر.
- 35
در بهشت نه سخنی باطل میشنوند، و نه دروغی، و نه به یکدیگر دروغ میگویند.
- 36
تمام این موارد بخشش و عطایی کافی از جانب الله است که به آنها بخشیده است.
- 37
پروردگار آسمانها و زمین و پروردگار آنچه میان این دو است، ذات بخشایشگر در دنیا و آخرت؛ تمام کسانیکه در زمین یا آسمان هستند این حق را ندارند که از او بخواهند مگر زمانیکه به آنها اجازه دهد.
- 38
روزیکه جبرئیل و دیگر فرشتگان به صف میایستند، و به شفاعت برای هیچکسی سخن نمیگویند مگر کسیکه الله رحمان به او اجازه دهد که شفاعت کند، و سخنی درست مانند کلمۀ توحید بگوید.
- 39
این روز که برایتان توصیف شد همان روزی است که بدون تردید واقع میشود، پس هرکس در آن روز نجات از عذاب الله را بخواهد باید از اعمال صالح که پروردگارش را راضی میسازد راهی بهسوی آن برگزیند.
- 40
- ای مردم- در حقیقت ما شما را از عذابی نزدیک و قطعی ترساندیم، روزیکه شخص به اعمالیکه در دنیا از پیش فرستاده مینگرد، و کافر برای آرزوی رهایی از عذاب میگوید: کاش تبدیل به خاک میشدم، مانند حیوانات که در روز قیامت به آنها گفته میشوید: خاک شوید.
پرسشهای رایج درباره سوره نبإ
سوره نبإ چند آیه دارد؟
سوره نبإ 40 آیه دارد.
نبإ به چه معناست؟
نبإ به معنای «خبر بزرگ» است.
سوره نبإ مکی است یا مدنی؟
سوره نبإ سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 80مین سوره است.
سوره نبإ در کدام جزء قرآن است؟
سوره نبإ در جزء 30 است.
سوره نبإ چندمین سوره قرآن است؟
سوره نبإ 78مین سوره قرآن است و پس از سوره مرسلات و پیش از سوره نازعات قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره نبإ را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره نبإ را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.