سوره 63 از 114 · جزء 28
سوره منافقون
11 آیه · مدنی · ترتیب نزول: 104مین
سورهٔ منافقون که در مدینه نازل شده و 11 آیه دارد، رفتار کسانی را آشکار میکند که بیآنکه ایمان داشته باشند خود را مؤمن نشان میدهند و به مؤمنان هشدار میدهد محبت مال و فرزند آنان را از یاد خدا بازندارد.
سوره منافقون به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
إِذَا جَآءَكَ ٱلۡمُنَٰفِقُونَ قَالُواْ نَشۡهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُهُۥ وَٱللَّهُ يَشۡهَدُ إِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَكَٰذِبُونَ ﴿١﴾
هنگامی که منافقان نزد تو آیند، [سوگند میخورند و] میگویند: «ما گواهی میدهیم که یقیناً تو فرستادۀ الله هستی»؛ و الله میداند که بیگمان، تو فرستادۀ او هستی؛ و الله گواهی میدهد که منافقان یقیناً دروغگو هستند.
- 2
ٱتَّخَذُوٓاْ أَيۡمَٰنَهُمۡ جُنَّةٗ فَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۚ إِنَّهُمۡ سَآءَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿٢﴾
آنها سوگندهای خود را سپر ساختهاند، در نتیجه [مردم را] از راه الله بازداشتهاند. به راستی که آنان چه بد میکنند!
- 3
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ ءَامَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ فَطُبِعَ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَفۡقَهُونَ ﴿٣﴾
این به خاطر آن است که آنها ایمان آوردند، سپس کافر شدند؛ آنگاه بر دلهایشان مُهر نهاده شده، پس درنمییابند.
- 4
۞ وَإِذَا رَأَيۡتَهُمۡ تُعۡجِبُكَ أَجۡسَامُهُمۡۖ وَإِن يَقُولُواْ تَسۡمَعۡ لِقَوۡلِهِمۡۖ كَأَنَّهُمۡ خُشُبٞ مُّسَنَّدَةٞۖ يَحۡسَبُونَ كُلَّ صَيۡحَةٍ عَلَيۡهِمۡۚ هُمُ ٱلۡعَدُوُّ فَٱحۡذَرۡهُمۡۚ قَٰتَلَهُمُ ٱللَّهُۖ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ﴿٤﴾
و هنگامی که آنها را ببینی، جسم [و ظاهر] شان [از آراستگی و وقار] تو را به شگفت آورَد؛ و اگر [سخن] گویند، [به علت شیرینی و جذابیّت کلامشان] به سخنانشان گوش میدهی. [ای پیامبر] گویی آنها [در مجلس تو] چوبهای تکیهداده به دیوارند، [که هیچ چیزی نمیفهمند و درک نمیکنند، و به سبب بزدلی] هر بانگی را علیه خود میپندارند. آنان دشمن [حقیقی] هستند؛ پس از آنان بر حذر باش. الله آنها را بکشد! چگونه [از حق] منحرف میشوند؟
- 5
وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ تَعَالَوۡاْ يَسۡتَغۡفِرۡ لَكُمۡ رَسُولُ ٱللَّهِ لَوَّوۡاْ رُءُوسَهُمۡ وَرَأَيۡتَهُمۡ يَصُدُّونَ وَهُم مُّسۡتَكۡبِرُونَ ﴿٥﴾
و هنگامی که به آنها گفته شود: «بیایید تا رسول الله برای شما آمرزش بخواهد» [از روی تمسخر و استهزا] سرهایشان را تکان میدهند، و آنها را میبینی که [از سخنان تو] رویگردان میشوند و تکبر میورزند.
- 6
سَوَآءٌ عَلَيۡهِمۡ أَسۡتَغۡفَرۡتَ لَهُمۡ أَمۡ لَمۡ تَسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ لَن يَغۡفِرَ ٱللَّهُ لَهُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ ﴿٦﴾
برای آنها یکسان است که برایشان آمرزش بخواهی یا نخواهی؛ الله هرگز آنان را نمیبخشد. بیگمان، الله قومِ نافرمان را هدایت نمیکند.
- 7
هُمُ ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ لَا تُنفِقُواْ عَلَىٰ مَنۡ عِندَ رَسُولِ ٱللَّهِ حَتَّىٰ يَنفَضُّواْۗ وَلِلَّهِ خَزَآئِنُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَا يَفۡقَهُونَ ﴿٧﴾
آنها کسانی هستند که میگویند: «به کسانی که نزد رسول الله هستند [چیزی] انفاق نکنید تا [از گِرد او] پراکنده شوند؛ حال آنکه گنجینههای آسمانها و زمین، از آنِ الله است؛ ولی منافقان درنمییابند.
- 8
يَقُولُونَ لَئِن رَّجَعۡنَآ إِلَى ٱلۡمَدِينَةِ لَيُخۡرِجَنَّ ٱلۡأَعَزُّ مِنۡهَا ٱلۡأَذَلَّۚ وَلِلَّهِ ٱلۡعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَلَٰكِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٨﴾
آنها میگویند: «اگر به مدینه بازگردیم، یقیناً صاحبان عزت، فرومایگان را از آنجا بیرون میکنند»؛ در حالی که عزت، از آنِ الله و فرستادۀ او و مؤمنان است؛ ولی منافقان نمیدانند.
- 9
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ﴿٩﴾
ای کسانی که ایمان آوردهاید، اموال و فرزندانتان شما را از یادِ الله غافل نکند؛ و هر کس که چنین کند، آنان زیانکارانند.
- 10
وَأَنفِقُواْ مِن مَّا رَزَقۡنَٰكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوۡلَآ أَخَّرۡتَنِيٓ إِلَىٰٓ أَجَلٖ قَرِيبٖ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُن مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ﴿١٠﴾
و از آنچه به شما روزی دادهایم، [در راه الله] انفاق کنید، پیش از آنکه مرگ به سراغ یکی از شما آید و بگوید: «پروردگارا، ای کاش [مرگ] مرا مدت کمی به تأخیر میانداختی تا [در راه تو] صدقه دهم و از نیکوکاران باشم».
- 11
وَلَن يُؤَخِّرَ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِذَا جَآءَ أَجَلُهَاۚ وَٱللَّهُ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ﴿١١﴾
و[لى] هر كس اجلش فرارسد، هرگز الله [آن را] به تأخیر نمىاندازد، و الله از آنچه مىكنید آگاه است.
شنیدن تلاوت سوره منافقون
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 63 از 114
- معنای نام:
- منافقان
- شمار آیات:
- 11
- محل نزول:
- مدینه
- ترتیب نزول:
- 104
- جزء:
- 28
درباره سوره منافقون
نام سوره از واژهٔ «منافقون» در آیهٔ نخست گرفته شده که به معنای «دورویان» است. منافق کسی است که با وجود بیایمانی، خود را مسلمان نشان میدهد و دل و زبانش با هم سازگار نیست.
در مدینه نازل شده و 11 آیه دارد. در ترتیب مصحف، سورهٔ 63 و بنا بر ترتیب رایج نزول، سورهٔ 104 است و در جزء 28 قرار دارد.
موضوع نفاق در بسیاری از سورههای مدنی قرآن بررسی میشود؛ این سوره سخنان، سوگندها و دنیای درون منافقان را بهاختصار ترسیم میکند. از روایات صحیح معلوم است پیامبر (ص) در نماز جمعه، پس از سورهٔ جمعه، این سوره را در رکعت دوم میخواندند.
زمان نزول سوره منافقون
در منابع، سوره معمولاً با رویدادهای بازگشت از غزوهٔ بنیمصطلق (مریسیع) مرتبط دانسته میشود که در سال پنجم یا ششم هجرت انجام شد.
بنا بر نقل بخاری و مسلم از زید بن ارقم، عبدالله بن ابی، از سران منافقان، در جدالی هنگام سفر گفته بود به همراهان رسول خدا انفاق نکنند و وقتی به مدینه بازگردند، قدرتمندان کسانی را که ضعیف میشمارند از آنجا بیرون خواهند کرد. زید این را به پیامبر (ص) رساند؛ عبدالله بن ابی با سوگند انکار کرد. در پی آن این سوره نازل شد و راستگویی زید آشکار گردید.
سوره در دورانی که نفاق در جامعهٔ مدینه بیش از پیش آشکار میشد، مؤمنان را به هوشیاری دعوت کرد.
موضوعات سوره منافقون
سوره با اعلام اینکه منافقان هنگام گواهی دادن به رسول خدا بودن پیامبر (ص) دروغ میگویند و سوگندهایشان را مانند سپر به کار میگیرند و مردم را از راه خدا بازمیدارند آغاز میشود. بیان میشود هرچند ظاهر و سخنشان تأثیرگذار است، مانند چوبهای تکیهداده به دیوار توخالیاند و هر صدایی را علیه خود میپندارند.
نقل میشود هنگامی که به آنان گفته میشود «بیایید تا رسول خدا برایتان آمرزش بخواهد»، سر برمیگردانند، به انفاق نکردن به همراهان رسول خدا توصیه میکنند و میگویند با بازگشت به مدینه، قدرتمندان ضعیفان را بیرون خواهند کرد. در برابر این سخن تأکید میشود عزت حقیقی، یعنی قدرت و شرف، از آنِ خدا و رسولش و مؤمنان است.
در بخش پایانی به مؤمنان اندرز داده میشود اموال و فرزندانشان آنان را از یاد خدا بازندارد. خواسته میشود پیش از آنکه مرگ بیاید و بگویند «پروردگارا، کاش اندکی به من مهلت میدادی تا صدقه بدهم»، از روزیای که خدا داده انفاق کنند.
فضیلت سوره منافقون
بنا بر روایات نقلشده از ابوهریره و ابن عباس در صحیح مسلم، پیامبر (ص) در رکعت نخست نماز جمعه سورهٔ جمعه و در رکعت دوم سورهٔ منافقون را میخواندند. در همان منبع نقل شده ابوهریره نیز در نماز جمعهای که امامت کرد این دو سوره را خواند و گفت شنیده است که پیامبر (ص) چنین میکردند.
به سبب این روایات، خواندن سورهٔ منافقون در رکعت دوم نماز جمعه سنت دانسته شده است. یادآوری نشانههای نفاق و خطر بازماندن از یاد خدا به سبب مشغلههای دنیا در روز گردهمایی هفتگی، با معنای این سنت سازگار است.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره منافقون
توضیح کوتاه همه آیات سوره منافقون، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
- ای رسول- منافقان که اسلام را آشکار، و کفر را پنهان میکنند، چون در مجلس تو حاضر شوند میگویند: گواهی میدهیم که تو واقعاً فرستادۀ الله هستی. الله میداند که تو واقعاً فرستادهاش هستی و گواهی میدهد که منافقان در این ادعا که از صمیم قلب گواهی میدهند تو فرستادۀ الله هستی دروغ میگویند.
- 2
سوگندهایشان را که بر ادعای ایمان خویش ایراد میکنند، پوشش و سپری در برابر قتل و اسارت برای خودشان قرار دادهاند، و با ایجاد تردید و دروغافکنیهایی که منتشر میکنند مردم را از ایمان بازداشتهاند. چه زشت است نفاق و سوگندهای دروغینی که مرتکب میشوند.
- 3
این امر بهسبب آن است که آنها از روی نفاق ایمان آوردند، و ایمان به دلهایشان نرسیده است، سپس پنهانی به الله کفر ورزیدند. پس الله بهسبب کفرشان بر دلهایشان مُهر نهاد چنانکه ایمان در آن داخل نمیشود، و بهسبب این مُهر آنچه را صلاح و رشدشان در آن باشد درک نمیکنند.
- 4
و - ای بیننده- وقتی آنها را ببینی بهسبب فراخی و ناز و نعمتی که در آن هستند سیما و حالتشان تو را به تعجب وامیدارد، و اگر سخن بگویند بهسبب بلاغتی که در کلامشان است به آنها گوش فرا میدهی. - ای رسول- گویی آنها در مجلس تو چوبهایی تکیه داده بر دیوار هستند، که هیچ چیزی نمیفهمند و درک نمیکنند، و بهسبب بزدلی گمان میکنند هر صدایی آنها را مورد هدف قرار میدهد. آنها دشمن واقعی هستند. پس - ای رسول- از آنها برحذر باش از اینکه سرّی برایت فاش کنند یا نیرنگی به تو بزنند، الله آنها را عذاب کند، چگونه با وجود دلایل آشکار، و براهین روشنِ ایمان، از آن گمراه میشوند؟!
- 5
و هرگاه به این منافقان گفته شود: با پوزشخواهی از آنچه از شما سر زد نزد رسولالله بیایید، تا برای گناهانتان از الله آمرزش بخواهد، از روی تمسخر و استهزا سرهایشان را برمیگردانند، و آنها را میبینی که از آنچه به آن فرمان یافتهاند خودداری میکنند، درحالیکه از پذیرش و اطاعت حق رویگردان هستند.
- 6
- ای رسول- فرقی نمیکند برای گناهانشان آمرزش بخواهی یا آمرزش نخواهی. الله هرگز گناهانشان را نخواهد بخشید؛ زیرا الله خارجشدگان از طاعتش را که بر نافرمانی از او تعالی پافشاری میکنند توفیق نمیدهد.
- 7
آنها همان کسانی هستند که میگویند: اموالتان را بر کسانیکه نزد رسولالله هستند چه فقرا و چه بادیهنشینان پیرامون مدینه انفاق نکنید تا از نزدش پراکنده شوند، درحالیکه گنجینههای آسمانها و زمین فقط از آنِ الله است، که برای هر یک از بندگانش بخواهد رزق و روزی میدهد، اما منافقان نمیدانند که گنجینههای روزی به دست او سبحانه است.
- 8
سرکردۀ آنها عبدالله بن اُبَیّ میگوید: اگر به مدینه بازگردیم بهطور قطع کسیکه عزیزتر است - یعنی من و قومم- آن کسی را که خوارتر است، یعنی محمد صلی الله علیه وسلم و اصحابش را از آنجا بیرون خواهد کرد، درحالیکه عزت فقط برای الله و رسولش و مؤمنان است؛ نه برای عبدالله بن اُبَیّ و یارانش. اما منافقان نمیدانند که عزت برای الله و رسولش و مؤمنان است.
- 9
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید و به احکامش عمل کردهاید، اموال و فرزندانتان شما را از نماز یا سایر فرائض اسلام بازندارد، و هرکس اموال و فرزندانش او را از نماز و سایر مواردی که الله برایش واجب کرده است بازدارد، به تحقیق که اینها همان زیانکاران به خودشان و خانوادههایشان در روز قیامت هستند.
- 10
و از اموالی که الله به شما روزی داده است انفاق کنید پیش از اینکه مرگ یکی از شما فرا رسد، آنگاه به پروردگارش بگوید: پروردگارا چرا تا زمانی اندک به من مهلت ندادی، تا از مالم در راه تو صدقه بدهم، و از بندگان صالح الله که اعمال نیکو انجام دادهاند باشم.
تفسیر آیات 11 تا 11
- 11
ولی الله سبحانه به هرکس که اجلش فرا رسد و عمرش پایان یابد مهلت نمیدهد، و الله از آنچه انجام میدهید بسیار آگاه است، و ذرهای از اعمالتان بر او پوشیده نمیماند، و به زودی شما را در قبال آن جزا میدهد؛ اگر خیر باشد جزای خیر، و اگر شر باشد جزای شر.
پرسشهای رایج درباره سوره منافقون
سوره منافقون چند آیه دارد؟
سوره منافقون 11 آیه دارد.
منافقون به چه معناست؟
منافقون به معنای «منافقان» است.
سوره منافقون مکی است یا مدنی؟
سوره منافقون سورهای مدنی است که در مدینه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 104مین سوره است.
سوره منافقون در کدام جزء قرآن است؟
سوره منافقون در جزء 28 است.
سوره منافقون چندمین سوره قرآن است؟
سوره منافقون 63مین سوره قرآن است و پس از سوره جمعه و پیش از سوره تغابن قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره منافقون را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره منافقون را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.