سوره 92 از 114 · جزء 30
سوره لیل
21 آیه · مکی · ترتیب نزول: 9مین
سورهٔ لیل در دورهٔ مکه نازل شده و 21 آیه دارد. اعلام میکند کوششهای انسانها متفاوت است؛ برای انفاقکنندهٔ پرهیزگار راه نیکو و برای بخیل تکذیبکننده راه دشوار آسان خواهد شد.
سوره لیل به عربی با ترجمه فارسی
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
- 1
وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَغۡشَىٰ ﴿١﴾
سوگند به شب، هنگامی که [همه چیز را] بپوشانَد،
- 2
وَٱلنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّىٰ ﴿٢﴾
و سوگند به روز، هنگامی که آشکار شود،
- 3
وَمَا خَلَقَ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ ﴿٣﴾
و سوگند به ذاتی که نر و ماده را آفرید،
- 4
إِنَّ سَعۡيَكُمۡ لَشَتَّىٰ ﴿٤﴾
که یقیناً سعی [و تلاش] شما مختلف [و نیک و بد] است.
- 5
فَأَمَّا مَنۡ أَعۡطَىٰ وَٱتَّقَىٰ ﴿٥﴾
و اما کسی که [در راه الله] ببخشد و پرهیزگاری نماید
- 6
وَصَدَّقَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ ﴿٦﴾
و [وعدۀ الله و سخنان] نیک را تصدیق کند،
- 7
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡيُسۡرَىٰ ﴿٧﴾
پس بهزودی او را برای [راهِ] آسان [= اعمال نیکو و انفاق در راهِ الله] توفیق میدهیم.
- 8
وَأَمَّا مَنۢ بَخِلَ وَٱسۡتَغۡنَىٰ ﴿٨﴾
و اما کسیکه بخل ورزد و بینیازی بجوید،
- 9
وَكَذَّبَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ ﴿٩﴾
و [وعدۀ الله و سخنانِ] نیک را تکذیب کند،
- 10
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡعُسۡرَىٰ ﴿١٠﴾
به زودی انجام دشواری [= اعمال شر و پلید] را برایش آسان میسازیم [و انجام کار خیر را بر او سخت میگردانیم]؛
- 11
وَمَا يُغۡنِي عَنۡهُ مَالُهُۥٓ إِذَا تَرَدَّىٰٓ ﴿١١﴾
و در هنگام [مرگ و] ورود به دوزخ، دارایی او سودی به حالش نخواهد داشت.
- 12
إِنَّ عَلَيۡنَا لَلۡهُدَىٰ ﴿١٢﴾
مسلماً هدایت [بندگان] بر [عهدۀ] ماست.
- 13
وَإِنَّ لَنَا لَلۡأٓخِرَةَ وَٱلۡأُولَىٰ ﴿١٣﴾
و محققاً آخرت و دنیا [نیز] از آنِ ماست.
- 14
فَأَنذَرۡتُكُمۡ نَارٗا تَلَظَّىٰ ﴿١٤﴾
من شما را از آتشی شعلهور بیم دادم
- 15
لَا يَصۡلَىٰهَآ إِلَّا ٱلۡأَشۡقَى ﴿١٥﴾
که جز بدبختترین [مردم] در آن نیفتد؛
- 16
ٱلَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ ﴿١٦﴾
[همان] کسی که [آیات ما را] تکذیب کرد و روی گرداند
- 17
وَسَيُجَنَّبُهَا ٱلۡأَتۡقَى ﴿١٧﴾
و به زودی پرهیزگارترین [مردم] از آن دور نگه داشته میشود.
- 18
ٱلَّذِي يُؤۡتِي مَالَهُۥ يَتَزَكَّىٰ ﴿١٨﴾
[همان] کسیکه مال خود را [در راه الله] میبخشد تا [از گناه] پاک شود.
- 19
وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُۥ مِن نِّعۡمَةٖ تُجۡزَىٰٓ ﴿١٩﴾
و هیچ كس را به قصد پاداشیافتن نعمت نمىبخشد؛
- 20
إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ رَبِّهِ ٱلۡأَعۡلَىٰ ﴿٢٠﴾
مگر [برای] کسبِ رضا [و خشنودی] پروردگار برترش.
- 21
وَلَسَوۡفَ يَرۡضَىٰ ﴿٢١﴾
و به راستی که [با پاداشِ الله] راضی خواهد شد.
شنیدن تلاوت سوره لیل
اطلاعات کوتاه
- سوره:
- 92 از 114
- معنای نام:
- شب
- شمار آیات:
- 21
- محل نزول:
- مکه
- ترتیب نزول:
- 9
- جزء:
- 30
درباره سوره لیل
نام سوره از واژهٔ «اللیل» به معنای «شب» گرفته شده که در آیهٔ نخست به آن سوگند یاد میشود. در آیهٔ نخست به شب هنگام پوشاندن همه چیز با تاریکی سوگند خورده میشود.
سوره مکی است و 21 آیه دارد. در مصحف در جایگاه 92 و در جزء 30 قرآن قرار دارد؛ در ترتیب رایج نزول، سورهٔ 9 است و به آغاز دورهٔ مکه تعلق دارد. بیان دو راه متفاوت انسانها از طریق تقابلهایی مانند شب و روز و مرد و زن، ویژگی آشکار سبک سوره است. از سورههایی است که پیامبر (ص) خواندنشان را در نماز توصیه کردهاند.
زمان نزول سوره لیل
سوره در سالهای نخست دورهٔ مکه نازل شد. در منابع تفسیر نقل شده شخص ستودهشده در آیات پایانی که مالش را بدون انتظار پاداش، تنها برای رضایت پروردگار میدهد، حضرت ابوبکر است. بنا بر روایت، حضرت ابوبکر بردگانی مانند حضرت بلال را که به سبب ایمان شکنجه میشدند میخرید و آزاد میکرد؛ این آیات به این رفتار او اشاره دارد.
با این حال حکم آیات عام است و همهٔ کسانی را که برای خدا انفاق میکنند و تقوا دارند در بر میگیرد. سوره با ستایش سخاوت و فداکاری در دورانی که مسلمانان اندک و زیر فشار بودند نیز جلب توجه میکند.
موضوعات سوره لیل
سوره با سوگند به شب هنگام پوشاندن، روز هنگام آشکار شدن و آفرینندهٔ مرد و زن آغاز میشود و اعلام میکند کوشش انسانها متفاوت است.
سپس دو راه مقایسه میشود: برای کسی که میدهد، پرهیزگاری میکند و بهترین را تصدیق میکند، آسانترین راه آسان خواهد شد. برای کسی که بخل میورزد، خود را بینیاز میبیند و بهترین را تکذیب میکند، دشوارترین راه آسان خواهد شد و وقتی در گودال فرو افتد مالش هیچ سودی ندارد.
یادآوری میشود هدایت بر عهدهٔ خداست و آخرت و دنیا از آنِ اوست و انسانها از آتشی شعلهور هشدار داده میشوند. اعلام میشود بدبخت تکذیبکننده و رویگردان وارد آن میشود؛ پرهیزگاری که مال را برای پاک شدن میدهد و انفاقش برای جبران نیکی دیگری نیست، بلکه تنها رضایت پروردگار والا را میجوید، از آن دور نگه داشته میشود. سوره با بشارت خشنود شدن این شخص پایان مییابد.
فضیلت سوره لیل
بنا بر نقل بخاری و مسلم از جابر بن عبدالله، پیامبر (ص) به معاذ بن جبل که نماز را طولانی میکرد توصیه کردند با سورههایی مانند اعلی، شمس و لیل نماز بخواند.
همچنین در روایتی از حضرت علی در بخاری و مسلم، هنگامی که پیامبر (ص) گفتند جایگاه هر کس در بهشت یا جهنم معلوم است، صحابه پرسیدند «پس آیا عمل را رها نکنیم و بر آنچه نوشته شده تکیه نکنیم؟»؛ پیامبر (ص) فرمودند «عمل کنید؛ برای هر کس آنچه برایش آفریده شده آسان میشود» و آیات 5-10 این سوره را خواندند. روایت به اهمیت سوره در موضوع قدر و مسئولیت انسان اشاره دارد.
توضیحات این سوره برای اپلیکیشن Yasin Suresi نوشته شده است.
تفسیر سوره لیل
توضیح کوتاه همه آیات سوره لیل، از ترجمه فارسی «المختصر فی تفسیر القرآن الکریم».
تفسیر آیات 1 تا 10
- 1
الله به شب آنگاه که میان آسمان وزمین را با تاریکیاش میپوشاند سوگند یاد فرمود.
- 2
و به روز آنگاه که آشکار و نمایان شود سوگند یاد فرمود.
- 3
و به دو نوع آفرینش خویش: نر و ماده سوگند یاد کرد.
- 4
که - ای مردم- بهطور قطع اعمال مختلفی دارید، یعنی بخشی از آن نیکیها است که سبب ورود به بهشت هستند، و برخی دیگر بدیها است که سبب ورود به جهنم هستند.
- 5
اما کسیکه زکات و نفقه و کفارهای را که بخشش آن برایش لازم است پرداخت، و از آنچه الله از آن نهی فرموده پرهیزگاری کرد.
- 6
و عوضی را که الله به او وعده داده است تصدیق کرد.
- 7
بهزودی عمل صالح، و انفاق در راه الله را بر او آسان خواهیم کرد.
- 8
و اما کسیکه در مالش بخل ورزید و آن را در راهی که بخشش مال برایش واجب است نبخشید، و بهسبب مال خویش از الله احساس بینیازی کرد و چیزی از فضل او تعالی از الله درخواست نکرد.
- 9
و عوض و پاداش انفاق مالش در راه الله را که الله به او وعده داده است تکذیب کرد.
- 10
بهزودی انجام کار شر را بر او آسان خواهیم کرد، و انجام کار خیر را بر او سخت خواهیم گرداند.
تفسیر آیات 11 تا 20
- 11
و آنگاه که نابود شود، و وارد جهنم شود، مالش که با آن بخل ورزید ذرهای او را بینیاز نمیسازد.
- 12
برعهدۀ ما است که راه حق را از باطل آشکار کنیم.
- 13
و به یقین که زندگی آخرت و زندگی دنیا از آنِ ما است، که هرگونه بخواهیم در این دو تصرف میکنیم، و هیچکس غیر از ما چنین اختیاری ندارد.
- 14
پس - ای مردم- شما را از آتشی ترساندم که اگر شما از الله نافرمانی کنید شعلهور میشود.
- 15
گرمای این آتش فقط بدبختترین یعنی کافر را رنج میدهد.
- 16
کسیکه آنچه را رسول صلی الله علیه وسلم آورد تکذیب کرد، و از اجرای امر الله روی گرداند.
- 17
و باتقواترین مردمان كه ابوبکر -رضی الله عنه- است، از آن دور نگه داشته خواهد شد.
- 18
کسیکه مالش را در راههای نیک انفاق میکند تا از گناهان پاکیزه شود.
- 19
آن قسمت از مالش را که میبخشد به این منظور نمیبخشد تا نعمتی را که کسی به او بخشیده است جبران کند.
- 20
بلکه در آن قسمت از مالش که میبخشد فقط وجه پروردگارش را که بر مخلوقاتش برتر است میخواهد.
تفسیر آیات 21 تا 21
- 21
و بهطور قطع بهزودی از پاداشی گرامی که الله به او عطا میکند راضی خواهد شد.
پرسشهای رایج درباره سوره لیل
سوره لیل چند آیه دارد؟
سوره لیل 21 آیه دارد.
لیل به چه معناست؟
لیل به معنای «شب» است.
سوره لیل مکی است یا مدنی؟
سوره لیل سورهای مکی است که در مکه نازل شد. این سوره در ترتیب نزول، 9مین سوره است.
سوره لیل در کدام جزء قرآن است؟
سوره لیل در جزء 30 است.
سوره لیل چندمین سوره قرآن است؟
سوره لیل 92مین سوره قرآن است و پس از سوره شمس و پیش از سوره ضحی قرار دارد.
آیا میتوانم تلاوت سوره لیل را اینجا بشنوم؟
بله. پخشکننده زیر آیات، سوره لیل را با صدای 9 قاری مشهور دارد؛ هنگام پخش، آیهای که تلاوت میشود در فهرست آیات مشخص میشود.
اپلیکیشن سوره یس
یس و تمام قرآن را با ترجمه به 11 زبان بخوانید، تلاوت آیه به آیه را با صدای 9 قاری بشنوید و نشانههایتان را در گوشی خود نگه دارید.